Drones boven Europa
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
Russische langeafstandsdrones boven Polen en Roemenië, MiG-gevechtsvliegtuigen in het luchtruim van Estland, drones die rondhangen boven een Duitse fregat of rond Deense en Noorse luchthavens. Steevast ontkent Moskou elke betrokkenheid bij deze ‘incidenten’, maar er is geen westerse inlichtingendienst die twijfelt aan de afzender. Daarvoor passen de schendingen van het luchtruim te goed in het patroon van sabotageacties en provocaties dat al jaren zichtbaar is in Europa: van grootschalige cyberaanvallen tot beïnvloeding van democratische verkiezingen, en van het beschadigen van onderzeese kabels tot het storen van gps-signalen in het luchtverkeer.
Het blijft gissen naar de precieze bedoelingen van het Kremlin, maar het behoeft geen betoog dat de Russen hebben besloten hun ‘hybride-oorlog’ tegen de Europese NAVO-landen verder te escaleren. Daarmee lijkt het regime van president Poetin het grote publiek een boodschap mee te willen geven: wie van deze sabotage af wil, moet zijn eigen regering dwingen de militaire steun aan Oekraïne op te geven.
Drones hebben sinds de grootschalige Russische invasie in Oekraïne een enorme vlucht genomen, letterlijk en figuurlijk: elke dag worden nieuwe uitvindingen gedaan die het voeren van een onbemande en oorlog eenvoudiger maken. Ze blijken niet alleen een zeer nuttig wapen op het slagveld, voor Moskou zijn ze ook een ideaal middel om de open westerse maatschappij op een goedkope en simpele manier te ontwrichten. De beveiliging van civiele luchthavens in Europa is op dit moment niet in staat effectief op te treden tegen vijandige drones. Neerschieten van een drone – als de luchthavenautoriteiten die middelen al zouden hebben – kan rampzalige gevolgen hebben in gebied dat is bestemd voor vliegtuigen vol kerosine en passagiers. Met het huidige beveiligingsniveau is tijdelijke sluiting van het geplaagde vliegveld de enige reële optie.
De Russische schendingen van het NAVO-luchtruim dienen nog een ander doel. Ze stellen de Russen in staat om te testen welke wapens worden ingezet, maar ook welke landen in actie komen. Zo zal het ook het Kremlin zijn opgevallen dat de Amerikanen geen directe rol speelden. Het waren tot nu toe onder meer Nederlandse, Poolse, Duitse en Italiaanse gevechtsvliegtuigen die vanuit verschillende vliegbases opstegen om het NAVO-luchtruim te verdedigen.
De escalatie van provocaties wijst erop dat het de Russen menens is als zij stellen dat Rusland in oorlog is met het Westen. Paniek is nergens voor nodig, maar Europese burgers zullen ook moeten beseffen dat de open westerse maatschappij nooit helemaal kan worden beveiligd tegen alle dreigingen van buiten. Zoals aan het begin van deze eeuw ook onmogelijk was tegen terreuraanvallen gepleegd door extremistische islamitische groeperingen.
Maar of de NAVO-landen willen of niet, zij zullen zich moeten gaan wapenen tegen nieuwe Russische dreigingen, vooral rond de kritieke infrastructuur: van fijnmaziger radarsystemen tot moderne wapens die drones onschadelijk kunnen maken, zoals laser.
Europa heeft één groot voordeel: het heeft in Oekraïne een innovatieve bondgenoot die, helaas, als geen ander ervaring heeft met de dreiging van drones; het land bouwde in korte tijd, en midden in de oorlog, de modernste antidronemuur van Europa. De Russische provocaties buiten Oekraïne maken nog eens duidelijk dat samenwerking met Kyiv ook om die reden in het belang is van heel Europa.
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC