Hilversum heeft een obsessie met kijkcijfers. Tv-recensent Alex Mazereeuw blikt vanaf nu maandelijks terug op de opvallendste trends daarin. Deze maand: de worsteling van het RTL Tonight-sterrenteam in de eerste maand van de ‘talkshowoorlog’.
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
Ik denk de laatste tijd vaak terug aan het Feyenoord van 2007. In dat jaar moest alles anders. Na een paar matige seizoenen werden met veel bombarie allerlei sterspelers vastgelegd met een indrukwekkend cv, van Giovanni van Bronckhorst tot superspits Roy Makaay. Met het binnenhalen van deze toppers leek het kampioenschap een formaliteit.
Het liep anders, want ondanks een sterke seizoensstart en de uiteindelijke bekerwinst werd Feyenoord dat jaar slechts zesde. Een regelrechte wanprestatie, en door alle financiële risico’s die werden genomen met het binnenhalen van de sterspelers balanceerde Feyenoord zelfs even op de rand van een faillissement.
Het voelt raar om een talkshow te vergelijken met een voetbalclub, maar in het geval van RTL Tonight kunnen we even niet anders. Want nee, het gaat niet goed met de nieuwe talkshow, die om beurten wordt gepresenteerd door Humberto Tan, Beau van Erven Dorens en Renze Klamer.
In de aanloop naar het televisieseizoen maakte de nieuwe talkshow op zijn Feyenoords indruk met de transferstrategie: grote namen uit andere talkshows werden ‘exclusief’ vastgelegd: Albert Verlinde, Lale Gül en Twan Huys. En spraakmakende lokkertjes als Ahmed Aboutaleb en Astrid Holleeder, de Van Bronckhorst en Makaay van talkshowland.
Een kleine maand na de aftrap van het televisieseizoen kunnen we concluderen dat het sterrenensemble nog niet in vorm is. RTL Tonight schommelt dagelijks meestal tussen de driehonderdduizend en vierhonderdduizend kijkers, wat ongeveer een halvering is ten opzichte van voorgangers Renze, Beau en Humberto. Waar werd gemikt op een kampioenschap is nu toch vooral sprake van een plek in de grauwe kijkcijfermiddenmoot.
RTL Tonight komt alleen incidenteel uit het kijkcijferwak met wat spraakmakende onderwerpen. Qua spektakel was er afgelopen zondag bijvoorbeeld een interviewtje met een Andrew Tate-adept die een paar dagen eerder was opgevallen in First Dates met zijn conservatieve opvattingen over vrouwen (man verdient geld, vrouw blijft thuis met de kinderen). Als het circus niet uitverkoopt, kan er altijd een ophefclown van de week worden ingeschakeld. Dat werkte, met zondag iets meer dan een half miljoen kijkers. Het lijkt evenwel eerder een typische, tijdelijke talkshowpleister dan een structurele verandering.
In de strijd met de NPO en SBSom de late kijker komt RTL er daarmee bekaaid van af. De NPO schakelde na het snel vergeten Bar laat door naar Pauw & De Wit, dat vooralsnog de winnaar lijkt in de strijd tussen de NPO en RTL, met een dagelijks gemiddelde van tussen de zevenhonderdduizend en achthonderdduizend kijkers. De talkshowtroon is ondertussen nog altijd voor SBS’ Vandaag Inside, dat dagelijks gemiddeld uitkomt rond een miljoen kijkers.
Met de exclusieve transfers leek RTL Tonight vooral verder te willen gaan op de successtrategie van Vandaag Inside, waarin vaste gasten leeglopen en reageren op het nieuws van de dag. RTL Tonight wil daar in de buurt gaan zitten, maar dan met een vleugje RTL Boulevard (deskundigen die aanschuiven om te praten over hun eigen terrein). Dan krijg je Amerikakenner Michiel Vos over Amerika, maar óók entertainmentdeskundige Albert Verlinde die meepraat over het nieuwe boek van Marjolein Faber.
Het degelijke Pauw & De Wit valt vooral op door zo min mogelijk op te vallen, terwijl Vandaag Inside doorgaat waar het gebleven was. Wat blijft er dan nog over voor de derde talkshow? Waar er drie vechten om een beperkt aantal ogen (een talkshowpubliek van in totaal zo’n twee miljoen kijkers per avond) delft er altijd één het onderspit. Ergens tussen het ernstige Pauw & De Wit en het onderbuikanarchisme van Vandaag Inside vinden we een duurbetaald sterrenensemble dat het stadion maar niet uitverkocht krijgt.
Die kijkcijferpaniek dringt inmiddels ook door tot de studio. Als de stress toeneemt, wordt er ineens gekeken naar allerlei andere oorzaken van het stroperige spel. Dan gaat het bijvoorbeeld over de ‘spermavormige desk’ (dixit RTL Boulevard-duider Rob Goossens), nadat tv-duiders er al langer voor hadden gepleit om terug te keren naar een doodgewone talkshowtafel.
En dus zagen we in de uitzending van vrijdag ineens dat tafelgast Chantal Janzen als grappig bedoelde stunt een statafel meenam naar de studio, misschien wel om de overgebleven kijkers alvast warm te maken voor verandering. Zelfreflectie was er ook, in de ‘top- en floprubriek’ van Verlinde: ‘Wij zijn ook niet gelukt, vooralsnog! Ik heb diep respect voor iedereen die meewerkt aan dit programma, en we zijn ervan overtuigd met z’n allen dat we er bovenop gaan komen.’ Presentator Humberto Tan: ‘Soms heb je een paar maanden nodig om te kunnen vliegen. Maar je weet nooit of het gaat vliegen.’
Om door te gaan op die metafoor: RTL Tonight heeft een vliegtuig vol exclusieve duiders klaarstaan, maar in de lucht is het vooralsnog te druk. En de vraag blijft of een sterrenensemble automatisch resulteert in een sterk spelend team. Vraag dat maar aan het Feyenoord van 2007-2008.
Luister hieronder naar onze podcast Culturele bagage. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant