De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat hij maandag met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu een vredesverdrag is overeengekomen dat veel verdergaat dan Gaza alleen. Als Hamas akkoord gaat, wordt het vrede, niet alleen in Gaza maar in het hele Midden-Oosten, aldus Trump.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Netanyahu maakte bekend dat hij akkoord is gegaan met de vrede, niet alleen voor Gaza, ‘maar voor het hele Midden-Oosten en verder’, en dat het akkoord ‘een blijvend einde aan de oorlog’ maakt: ‘Gaza zal nooit meer een bedreiging zijn voor Israël.’ Netanyahu noemde Trump ‘de grootste vriend die Israël ooit in het Witte Huis heeft gehad’. ‘Ik steun uw plan de oorlog in Gaza te beëindigen.’
Ondertekend is er nog niets. Alleen Hamas zou volgens Trump nog akkoord moeten gaan. ‘Alle anderen zijn al akkoord gegaan.’ Dit zou betekenen dat er een einde komt aan ‘jaren, decennia, misschien eeuwen van geweld’, aldus de Amerikaanse president.
Een ‘raad van vrede’ zal toezien op de uitvoering van het verdrag en de wederopbouw van Gaza, de voorzitter van die raad wordt ‘op ieders verzoek’ Donald Trump zelf. Een andere naam die hij noemt voor de raad, is die van de voormalige Britse premier Tony Blair, en ‘andere namen zullen komen dagen volgen’, aldus Trump.
Volgens Trump is maandag geschiedenis geschreven. Hij spreekt over ‘eeuwigdurende vrede in het Midden-Oosten’. Het vredesplan ademt een heel andere sfeer dan eerdere plannen. Daarin koos Trump nadrukkelijk de kant van Israël, maar ditmaal is de toon wezenlijk anders. Netanyahu lijkt in het gareel te zijn gedwongen.
De oorlog moet volgens het twintig punten tellende plan onmiddellijk ophouden, zodra Hamas en Israël akkoord gaan. Israël mag Gaza niet bezetten of annexeren. Ook de Westelijke Jordaanoever mag niet worden geannexeerd. Als Hamas en Israël instemmen met het plan, zal Hamas binnen 72 uur alle 48 resterende gijzelaars – van wie er volgens de Britse krant The Guardian ‘minstens twintig’ nog in leven zijn – overdragen. Daarna zal Israël 260 tot levenslang veroordeelde Palestijnen vrijlaten uit Israëlische gevangenissen.
Hamas zal de wapens neerleggen en mag daarna geen enkele rol meer vervullen in het toekomstige Gaza. Hamas-leden die de vrede onderschrijven krijgen een vrijgeleide om uit Gaza te vertrekken. Ook het Israëlische leger zal zich gefaseerd terugtrekken, details daarover zijn niet bekendgemaakt. Een eerder plan van Trump dat totale ontruiming van Gaza inhield, waarna Amerika de enclave zou overnemen om er een soort resort van te maken, is van tafel. In het nieuwe plan worden de Palestijnen juist aangemoedigd te blijven, en moeten Palestijnen die zijn vertrokken het recht krijgen om terug te keren.
De druk op Netanyahu was deze keer groter dan ooit. Hij kreeg weinig keus meer. Zonder steun van de Verenigde Staten staat Israël vrijwel alleen, na ‘een diplomatieke tsunami’ die op het land is neergedaald: vorige week hebben landen onder meer het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Canada en Australië de druk op Israël opgevoerd door in de Verenigde Naties de Palestijnse staat te erkennen.
Ook de Israëlische aanval op Hamas-leiders in Qatar heeft veel kwaad bloed gezet. De VS hebben een grote militaire basis in Qatar, en het land speelt een cruciale rol in vredesbesprekingen met Israël en Hamas. De druk heeft geleid tot zeldzame excuses van Israël aan Qatar.
Trump had de afgelopen dagen grote verwachtingen gewekt. Voordat hij met Netanyahu het Witte Huis binnenging, riep hij naar journalisten dat hij ‘heel erg zeker’ was van succes. Niet iedereen leek zijn enthousiasme te delen. Netanyahu zei vooraf dat ‘de zaak nog niet beklonken’ was, en Hamas liet weten dat het formeel nog helemaal geen voorstel had ontvangen. Nu ligt de beslissing bij Hamas.
In een eerdere versie van dit artikel stond dat Netanyahu zijn weerstand tegen een Palestijnse staat heeft laten varen. Dat klopt niet.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant