Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Trump en Netanyahu zijn het eens geworden over 21 punten die een bestand in Gaza moeten garanderen. De Amerikaanse president en de Israëlische premier zaten vanavond enkele uren samen in het Witte Huis: tijdens een persconferentie na afloop sprak Trump van een ‘goede samenwerking’ met Netanyahu. Hij sprak een historische dag en beloofde dat er veel overleg is geweest met verschillende landen in de regio.
Eerder op de avond liet een woordvoerder van Hamas weten dat het nog geen voorstel had ontvangen, maar het Witte Huis stuurde - nog tijdens de bespreking van de twee leiders - al een puntenplan uit.
Het plan houdt onder meer in dat alle gijzelaars binnen 72 uur moeten worden vrijgelaten. Israël moet zich gefaseerd uit de regio terugtrekken en Gaza moet ‘herontwikkeld’ worden ‘ten gunste van de Gazanen, die al meer dan genoeg hebben geleden’, aldus Trump. Voor die terugtrekking is geen tijdlijn gegeven: bij eerdere voorstellen bleek juist die terugtrekking een groot struikelblok.
Daarnaast staat in het akkoord dat er direct ‘volledige humanitaire hulp’ tot Gaza moet worden toegelaten, zonder inmenging van Israël of Hamas, aldus Trump. Na het bestand is het volgens het Witte Huis de bedoeling dat er een ‘Raad voor Vrede’ wordt ingesteld, die zal worden voorgezeten door Trump. Hij zal onder meer worden bijgestaan door de voormalige Britse premier Tony Blair, die op de achtergrond al langere tijd meepraat over een bestand.
In de verklaring van het Witte Huis staat verder dat Gazanen niet zullen worden gedwongen uit Gaza te vertrekken. ‘We moedigen Gazanen aan om te blijven en zullen hun de kans bieden om aan een beter Gaza te bouwen’. Dat punt staat vrijwel haaks op een plan waarmee Trump eerder openlijk speelde, namelijk om van Gaza 'de Rivièra van het Midden-Oosten' te maken. Dat stuitte op felle kritiek uit de hele wereld.
Maartje Geels
De Amerikaanse president Trump heeft de Israëlische premier Netanyahu ongeveer een uur geleden in het Witte Huis verwelkomd. Het is al de vierde keer dit jaar dat Netanyahu in Washington is, zijn laatste bezoek was in juli. De twee zullen naar verwachting een zogenoemd 21-puntenplan bespreken voor een bestand in Gaza. Rond 19.15 uur (Nederlandse tijd) volgt een persconferentie.
Times of Israel schrijft ondertussen dat Netanyahu zijn excuses heeft aangeboden aan de minister-president van Qatar, sjeik Mohammed Bin Abdulrahman Bin Jassim Al Thani. Vanuit het Witte Huis zou de Israëlische premier enkele minuten met zijn Qatarese ambtgenoot hebben gebeld. Een betrokken diplomaat zegt tegen de Israëlische krant dat Netanyahu excuses heeft aangeboden voor de recente aanval op Doha, waarbij zowel Hamas-leden als een Qatarese veiligheidsmedewerker werden gedood. De aanval vond begin deze maand plaats.
Volgens Israëlische media heeft de Israëlische leider zijn excuses gemaakt voor het schenden de soevereiniteit van Qatar. De Golfstaat zelf repte begin deze maand van een ‘laffe aanval’ die een schending was van het internationaal recht. Qatar bemiddelt al geruime tijd over: goodwill bij de Qatarese regering zou wel eens cruciaal kunnen zijn, voor een eventueel bestand met Hamas.
Maartje Geels
Het vrachtschip dat vanmiddag zou zijn aangevallen voor de kust van Jemen, werd vorige week ook al onder vuur genomen. Dat zegt het Franse centrum voor Maritieme Informatie, Samenwerking en Kennis, dat behoort tot het Franse leger. Het schip werd op 23 september doelwit terwijl het onderweg was naar het Oost-Afrikaanse Djibouti. De Houthi’s zaten volgens de Fransen toen achter de aanval, of dat nu ook zo is, is onbevestigd.
Vanmiddag zou het vrachtschip, dat onder de Nederlandse vlag vaart, opnieuw zijn bestookt. Een nabijgelegen schip in de Golf van Aden rapporteerde dat het in de verte ‘een plons en rook’ had waargenomen. Volgens de Fransen is een oorlogsschip momenteel onderweg naar het vrachtschip.
Het zou gaan om de Minervagracht. Op de radar van MarineTraffic is te zien dat de bestemming dit keer de Indiase stad Mumbai was. De Britse maritieme organisatie UKMTO zegt dat het vaartuig in brand staat. Het zou zijn geraakt door een projectiel. De Houthi’s hebben de nieuwe aanval (nog) niet opgeëist, maar zulke bevestiging kan uren, zo niet dagen, op zich laten wachten.
Maartje Geels
Een vrachtschip dat vaart onder de Nederlandse vlag is aangevallen bij Jemen. Dat meldt het maritieme veiligheidsbedrijf Ambrey. De aanval vond volgens het bedrijf plaats op zo’n tweehonderd kilometer ten zuidoosten van de havenstad Aden. Wat er precies is gebeurd, is nog onduidelijk. Evenmin is iets bekend over de bemanning of de vracht van het schip.
UKMTO laat via X weten dat militaire autoriteiten een aanval op een schip hebben gemeld. Aan de achterkant van het schip is volgens het Britse maritieme monitoringscentrum rookontwikkeling te zien.
De Jemenitische Houthi’s, die zich solidair hebben verklaard met de Palestijnen, vallen het scheepvrachtverkeer in de regio sinds het uitbreken van de Gaza-oorlog geregeld aan. De laatste grote aanval van de Houthi's vond vorige week plaats. Toen werd het centrum van de Israëlische stad Eilat bestookt met een drone, 20 mensen raakten gewond. De Houthi’s eisten de aanval na afloop op.
Maartje Geels
De geplande reis van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu is afgezegd, vanwege ‘technische problemen’. Dat meldt een woordvoerder van de Argentijnse ambassade aan Times of Israel. Nieuwsplatform Ynet berichtte eerder dat de Argentijnse president Javier Miliei bij de VN-vergadering in New York vorige week had gevraagd om uitstel van het bezoek. Milei zou ‘politieke zorgen’ hebben.
Steeds meer wereldleiders hebben moeite om goede banden aan te houden met Israël, vanwege de mensenrechtenschendingen waaraan het Israëlische leger zich dagelijks schuldig maakt in Gaza. Milei, die zich opmaakt voor parlementaire verkiezingen, zou in het bijzonder bang zijn dat een bezoek van Netanyahu schadelijk zou kunnen zijn voor hem en zijn partij. De president heeft al langer te maken met dalende populariteitscijfers.
Afgelopen week eisten Argentijnse mensenrechtenorganisaties nog bij federale rechtbanken dat Netanyahu, mocht hij het land betreden, gearresteerd zou worden. Als lid van het Internationaal Strafhof is Argentinië sowieso verplicht dat te doen, maar Milei heeft in november nog gezegd dat hij het arrestatiebevel niet zou uitvoeren.
Netanyahu zelf was in New York nog lovend over Milei, die had beloofd om de Argentijnse ambassade te vestigen in Jeruzalem volgend jaar. Hij noemde hem ‘een ware vriend van Israël en het Joodse volk’. De meeste landen weigeren hun ambassade in Jeruzalem te vestigen, omdat ze die niet als hoofdstad van Israël erkennen; de Palestijnen claimen Oost-Jeruzalem als hun hoofdstad.
Yassin Boutayeb
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu bezoekt vandaag president Donald Trump in het Witte Huis. Naar verwachting zal Trump veel druk zetten op Netanyahu om akkoord te gaan met een 21 pagina’s tellend Amerikaans voorstel voor een duurzame wapenstilstand in Gaza. De vraag is of de Israëlische premier daartoe bereid is.
Zondag berichtte The Washington Post als eerste over het Amerikaanse voorstel voor een staakt-het-vuren in Gaza. Het omvat onder andere de vrijlating van alle twintig nog levende gijzelaars binnen 48 uur. Ook moet Hamas zich ontbinden. Uiteindelijk zouden de condities kunnen ontstaan voor een Palestijnse staat, aldus het document. Netanyahu heeft tot nu toe geroepen dat er geen sprake zal zijn van een tweestatenoplossing. Zijn coalitie met extreemrechtse ministers dreigt daarbij te vallen als de premier akkoord zou gaan met een wapenstilstand.
De Israëlische premier ontmoette voorafgaand aan zijn reis naar Washington nog leiders van Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever. Times of Israel bericht dat Netanyahu beloofd heeft dat hij bij Trump gaat benadrukken dat Israël de soevereiniteit over de Westoever moet krijgen. Trump heeft juist gezegd dat hij geen annexatie van de Westelijke Jordaanoever zal toestaan.
Hoe de onderhandelingen er nu daadwerkelijk voorstaan, blijft onduidelijk. Trump berichtte zondag nog dat ‘voor het eerst iedereen aan boord is. We zullen het voor elkaar krijgen.’ Netanyahu daarentegen zei diezelfde dag tegen Fox News dat ‘we er mee bezig zijn’. ‘Niets is nog vastgelegd.’
Yassin Boutayeb
Dit was het belangrijkste nieuws over het Midden-Oosten en de oorlog in de Gazastrook van afgelopen week:
• De Washington Post heeft het uit 21 stappen bestaande Amerikaanse vredesvoorstel voor Gaza in handen. Daarin staat onder meer dat Hamas zich moet ontbinden, alle twintig nog levende gijzelaars binnen 48 uur moeten worden vrijlaten en de lichamen van 28 omgekomen gijzelaars moeten worden vrijgegeven. Ook moet Israël zich volledig terugtrekken.
• Voor het eerst in tien jaar zijn zaterdagavond laat opnieuw sancties van de Verenigde Naties tegen Iran ingegaan. De maatregelen, bedoeld om te verhinderen dat Iran een kernwapen kan ontwikkelen, volgen na mislukte nucleaire gesprekken tussen Teheran en westerse landen.
• Artsen Zonder Grenzen (AZG) schort de noodhulpverlening in Gaza-Stad voorlopig op, zo heeft de internationale hulporganisatie vanavond bekendgemaakt. In een verklaring schrijft Artsen Zonder Grenzen dat terugtrekken uit de hoofdstad ‘het laatste is’ wat de organisatie wil, maar ze geen andere keuze wordt gelaten. ‘Onze klinieken worden omsingeld door het leger’.
Lees hier het liveblog van afgelopen week terug.
Source: Volkskrant