VN-experts tonen zich ‘geschokt’ door een ongekende reeks executies in Iran, de afgelopen negen maanden. Meer dan duizend mensen zijn sinds januari om het leven gebracht, aldus vijf mensenrechten-rapporteurs in een verklaring.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
De rapporteurs spreken van een ‘dramatische escalatie’. Volgens Amnesty International gaat het om het hoogste aantal jaarlijkse executies in Iran in minstens vijftien jaar.
Door het gebrek aan transparantie ligt het werkelijke aantal waarschijnlijk aanzienlijk hoger dan duizend, aldus Amnesty. ‘De enorme omvang van de executies in Iran is verbijsterend en vormt een ernstige schending van het recht op leven’, aldus de VN-experts. ‘Met gemiddeld meer dan negen ophangingen per dag in de afgelopen weken lijkt Iran executies uit te voeren op een industriële schaal. Dit tart elke mensenrechtennorm.’
De meeste doodstraffen waren voor drugsdelicten en moord, gevolgd door veiligheidsgerelateerde misdrijven en verkrachting. ‘Het wijdverbreide gebruik van de doodstraf voor drugsdelicten is bijzonder alarmerend’, aldus de experts. Dit betrof minstens 499 personen, veel meer dan de 24 tot 30 per jaar in vorige jaren.
Tien mensen werden geëxecuteerd op beschuldiging van spionage, in de meeste gevallen na de Israëlische aanvallen in juni dit jaar. Een nieuwe spionagewet breidt de reikwijdte van het begrip ‘spionage’ aanzienlijk uit. Het omvat nu ook activiteiten als contact hebben met buitenlandse media en Iraanse media in de diaspora.
Volgens Amnesty International is de doodstraf sinds de protesten onder de noemer ‘Vrouwen, leven, vrijheid’ in 2022 steeds vaker ingezet als instrument om afwijkende meningen te onderdrukken. Daarnaast hebben de autoriteiten het gebruik van de doodstraf geïntensiveerd na de Israëlische aanvallen op Iran.
Het gebruik van de doodstraf heeft volgens de mensenrechten-organisatie onevenredig veel gevolgen voor gemarginaliseerde minderheden, met name Afghanen, Baluchi en Koerden. Ten minste twee Koerdische vrouwen, humanitair hulpverlener Pakhshan Azizi en dissidente Verisheh Moradi, zijn ter dood veroordeeld en lopen het risico geëxecuteerd te worden.
Ook Afghanen in Iran zijn zwaar getroffen door de toename van het aantal doodstraffen. Het aantal geëxecuteerde Afghanen is meer dan verdrievoudigd, van 25 in 2023 tot 80 in 2024. Deze trend valt samen met een toename van racistische en xenofobe retoriek van Iraanse functionarissen. Ook is er volgens Amnesty een ‘ongekende golf’ van gedwongen uitzettingen van Afghanen.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant