Afrikaanse functionarissen en ondernemers wachten met samengeknepen billen op bericht uit Washington. Dinsdag verloopt namelijk een belangrijk handelsverdrag tussen Afrikaanse landen en de Verenigde Staten. Het is nog maar de vraag of de Amerikanen het akkoord zullen verlengen.
is correspondent Afrika van de Volkskrant. Hij woont in Dakar, Senegal.
Voor veel landen was de African Growth and Opportunity Act (Agoa) onmisbaar voor economische groei en werkgelegenheid. Dankzij het historische handelsakkoord, dat in 2000 werd geïntroduceerd, konden 32 Afrikaanse landen decennialang belastingvrij handelen met de Verenigde Staten. Het handelsakkoord werd in 2015 voor tien jaar verlengd, en verloopt dinsdag.
Vorig jaar werd een voorstel om het Agoa-handelsakkoord te verlengen niet aangenomen in het Amerikaanse Congres. Alle ogen zijn daarom gericht op de Amerikaanse president Donald Trump; hij is de enige die het Congres nog kan bewegen het handelsakkoord toch te verlengen. Maar het is zeer onzeker of hij dat wil: afgelopen jaar introduceerde Trump zijn roemruchte ‘wederkerige’ handelstarieven, die ervoor moeten zorgen dat landen net zoveel Amerikaanse goederen importeren als zij naar de VS exporteren.
Maar veel Afrikaanse landen hebben veel te weinig geld om voor hetzelfde bedrag producten uit de VS te importeren. Verschillende landen, zoals bijvoorbeeld het straatarme Madagaskar, kregen daarom torenhoge handelstarieven opgelegd. Later werden de tarieven in de meeste gevallen afgezwakt, maar alsnog ingevoerd.
De handelstarieven staan haaks op de Agoa-overeenkomst: die zorgde er juist voor dat landen met weinig koopkracht gemakkelijk naar de VS konden exporteren – dankzij die overeenkomst nam de export naar Amerika juist toe.
Als de 25 jaar oude handelsdeal inderdaad wordt beëindigd, kan dat desastreuze gevolgen voor Afrikaanse economieën hebben. Volgens het Britse adviesbureau Development Reimagined blijkt dat de jaarlijkse export van Afrika naar de VS met ongeveer een kwart zou kunnen afnemen. In landen als Kenia en Zuid-Afrika (die veel zakendoen met Amerika) kunnen honderdduizenden banen verdwijnen.
Voor veel Afrikaanse landen was handel met Amerika veel belangrijker dan de Amerikaanse ontwikkelingssteun. De VN stelde bijvoorbeeld vast dat tussen 2001 en 2021 de gemiddelde jaarlijkse Amerikaanse import uit Agoa-landen maar liefst 37,7 miljard dollar bedroeg. Dat is vijf keer meer dan de gemiddelde jaarlijkse Amerikaanse ontwikkelingssteun aan die landen (ter waarde van 7,6 miljard dollar).
Nu de Amerikaanse ontwikkelingssteun door president Trump zo goed als stop is gezet, hebben Afrikaanse diplomaten en zakenmensen dan ook hard gelobbyd voor een verlenging van het Agoa-akkoord.
Leiders van onder meer Kenia, Mauritius, Tanzania, Madagaskar en Eswatini lieten weten dat zij bij de Amerikaanse regering hebben aangedrongen op een verlenging van het Agoa-akkoord. Dat zijn volgens het Internationaal Handelscentrum (ITC) dan ook de landen die een ‘grote daling van de export naar de VS’ zullen krijgen als het akkoord wordt beëindigd.
Ook de regering van Lesotho, met een bevolking van 2,3 miljoen, heeft president Trump met klem gevraagd het akkoord te verlengen. Het kleine bergkoninkrijk is uitgegroeid tot de grootste Afrikaanse exporteur van kleding naar de VS, en produceert bijvoorbeeld producten voor bedrijven als Levi's en Wrangler.
Vorige week bracht de minister van Handel van Lesotho, Mokhethi Shelile, een bezoek aan Washington om het met Amerikaanse functionarissen over de Agoa-deal te hebben. ‘Ze hebben ons beloofd dat het uiterlijk in november of december met een jaar verlengd zal worden’, zei Shelile bij terugkomst in Lesotho.
Toch heeft de Amerikaanse regering nog niets over het lot van Agoa gezegd. Of de Amerikaanse regering zich aan hun belofte aan de Lesothanen houdt, blijft dus nog onduidelijk.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant