Vergrijzing Naast een recordaantal 'valdoden' belandden in 2024 ook meer 65-plussers op de spoedeisende hulp: zo'n 119.000. Na de spoedhulp konden zestienduizend ouderen niet terug naar huis, zij moesten (tijdelijk) naar een verpleeghuis.
Ouderen bewegen onder leiding van een sportdocent. Door met de juiste oefeningen de spieren sterker te maken neemt de kans op het uit balans raken af.
Ruim zevenduizend 65-plussers overleden vorig jaar na een val. Het exacte cijfer – 7.115 doden – komt neer op gemiddeld bijna twintig sterfgevallen per dag. Niet eerder lag dat aantal zo hoog, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat de cijfers deze maandag publiceert. Het CBS spreekt van ‘overlijden na een accidentele val’ zodra iemand uitglijdt of struikelt en als gevolg daarvan binnen een maand sterft. Belangrijkste verwondingen van mensen die na een val overlijden zijn heupbreuken en hoofdwonden. Vallen in het verkeer wordt niet meegerekend, dat geldt als een ‘vervoersongeval’.
Een val wordt mensen onder de 65 nauwelijks fataal: zij beslaan 3 procent van het totaal. Hoe ouder, hoe groter de risico’s, merken ook de spoedeisende hulpposten (SEH) van het land: daar belandde in 2024 gemiddeld elke vier minuten een 65-plusser na een val, blijkt uit eveneens deze maandag gepubliceerde cijfers van VeiligheidNL. Dit kenniscentrum voor letselpreventie meldt een „recordaantal” van 119.000 65-plussers op de spoedeisende hulp – circa zevenduizend meer dan in 2023.
Na de spoedhulp konden zestienduizend ouderen niet terug naar huis: zij werden al dan niet tijdelijk opgenomen in een verpleeghuis – van de 85-plussers liefst één op de vijf.
Ouderen lopen moeilijker door gewrichtsklachten en verliezen vaker hun evenwicht: spierkracht neemt af en stramheid neemt toe waardoor ze, eenmaal uit balans, een misstap moeilijker kunnen corrigeren. Ouderen kampen bovendien vaker met aandoeningen waarvoor ze medicijnen slikken en de bijwerkingen daarvan kunnen het valrisico vergroten. „Denk aan medicatie voor hart-en vaatziekten die kan leiden tot een sterke daling van je hartslag of bloeddruk”, zegt hoogleraar ouderengeneeskunde aan het Amsterdam UMC Nathalie van der Velde (50), die gespecialiseerd is in valpreventie. „Sta je op van je stoel, dan kan je bloeddruk vervolgens zo sterk dalen dat je duizelig wordt.” Zulke medicijnen slikken ouderen natuurlijk niet voor niets, benadrukt Van der Velde, die hun aanraadt het gesprek aan te gaan met de dokter: is dat geneesmiddel inderdaad nodig en zo ja, er een veiliger alternatief medicijn? Zo nee: is het mogelijk de dosis veilig te verlagen?
De stijging van het aantal doden en gewonden na een val hangt samen met de dubbele vergrijzing: het aantal ouderen stijgt en zij worden ook steeds ouder. Van alle valdoden vorig jaar was bijna tweederde 85-plus. „Mensen leven weliswaar langer, maar ook wordt de periode langer waarin ze ziek zijn of kampen met aandoeningen”, zegt Van der Velde. En ziektes kunnen weer leiden tot een val. Sterker, een val kan, zo vertelt ze, een „atypisch symptoom” zijn van een onopgemerkte ziekte: een longonsteking zonder hoesten en een blaasinfectie zonder plaspijn maar intussen verzwakt het lichaam – tot de val erop volgt. „Mensen zijn geneigd te denken: vallen hoort ‘gewoon’ bij ouder worden. Maar vaak is er meer aan de hand.”
NIEUW: Geef dit artikel cadeauAls NRC-abonnee kun je elke maand 10 artikelen cadeau geven aan iemand zonder NRC-abonnement. De ontvanger kan het artikel direct lezen, zonder betaalmuur.
Source: NRC