Het beste van Brancusi, een absurdistische videoinstallatie of een verrassende schilder. Dit zijn de interessantste exposities die nu in musea te zien zijn.
In principe reizen ze nooit. Wie de sculpturen van Constantin Brancusi (1876-1957) wil zien, moet normaliter naar Parijs. Daar, in een gebouwtje op het plein bij Centre Pompidou, is het atelier waarin de Frans-Roemeense kunstenaar ruim veertig jaar leefde, volledig gereconstrueerd: een totaalkunstwerk dat hij in een uitgekiende compositie naliet aan de Franse staat.
Maar nu is Centre Pompidou gesloten wegens renovatie, inclusief Brancusi’s atelier. En dus mochten uit dit heiligdom, ‘indrukwekkender dan elke kathedraal’, aldus de surrealist Man Ray, 31 sculpturen bij hoge uitzondering afreizen naar H’Art Museum in Amsterdam. Lees de recensie.
★★★★☆
H’art Museum, Amsterdam, t/m 18/01.
Voor de inmiddels 98-jarige Amerikaanse schilder Lois Dodd is haar presentatie in Kunstmuseum Den Haag het eerste overzicht in Europa. Maar ook in de Verenigde Staten is ze geen beroemdheid.
De kunstgeschiedenis heeft haar, net als zoveel andere vrouwen, tot ver in de marges weggeduwd. Ook door haar wat klassiek geschoolde, figuratieve stijl die gemangeld werd in de opkomst van de dominante generatie abstracte en minimalistische kunstenaars van de jaren zestig. Daartussen past Dodd niet. Het merendeel van haar onderwerpen ligt dicht bij waar ze woont. Niet onheilspellend. Wel goed geobserveerd. Lees de recensie.
Lois Dodd - Framing the Ephemeral
★★★★☆
Kunstmuseum Den Haag, t/m 4/1.
In de absurdistische video-installatie Body of Water eten acht personages, alle acht door haarzelf gespeeld, de eettafel op, die van karton blijkt. Dat gebeurt heel efficiënt, althans totdat iemand zich verslikt in een stukje karton.
Zo’n kantelmoment, daar gaat het bij kunstenaar Jemima de Jonge om. Ze heeft nu haar eerste museale tentoonstelling in Kasteel Ruurlo, de tweede locatie van Museum More. Twee jaar geleden vertelde ze er al over in de Volkskrant, toen net afgestudeerd: ‘Mijn werk draait vaak om wat het belang en de meerwaarde is van zulke ongrijpbare en ongemakkelijke situaties’. Lees de recensie.
Jemima de Jonge - Ternauwernood
★★★★☆
Kasteel Ruurlo, onderdeel van Museum More, t/m 16/11.
Gesina ter Borch is de verrassing van de tentoonstelling Thuis bij Ter Borch in Zwolle. Ze is de minst brave, de meest recht voor z’n raap, de meest romantische en de grappigste van de familie – en het is aan haar te danken dat de familiekunst uit de 17de eeuw bewaard is gebleven.
Ze tekende een stiekem kussend stelletje op een tuinfeest en een eigenzinnige herder die ons tegemoet komt lopen alsof die op je wachtte. Ze verbeeldde haar broertje Moses, ook uit herinnering, na zijn vroege dood. Lees de recensie.
Thuis bij Ter Borch
★★★★☆
Op meerdere locaties in Zwolle, t/m 01/02.
De solotentoonstelling A Land as Big as Her Skin van de Libanese kunstenaar Mounira Al Solh is nog niet eens begonnen, en de kunstenaar heeft de museumbezoeker al bij de lurven.
Boven de imposante trappen in de entreehal van het Bonnefantenmuseum hangen kledingstukken aan een waslijn. Het zijn pyjama’s, vooral van kinderen. Er zitten perfecte ronde gaatjes in, omrand met borduursel. Zijn het vrolijke versieringen? Of zijn deze kledingstukken met kogels doorzeefd? Lees de recensie.
★★★★☆
Bonnefantenmuseum Maastricht, t/m 11/1.
De term cute is zo ingeburgerd dat hij in 2022 in de Van Dale werd opgenomen. De Kunsthal gaat met de tentoonstelling Cute een stapje verder. De Rotterdamse tentoonstellingsplek noemt cuteness ‘een van de meest invloedrijke krachten in de hedendaagse cultuur’.
Met het internet als katalysator bereikt de aaibare esthetiek ons in de vorm van emoticons, mode- en lifestyletrends, computerspelletjes en socialemediafilters. Zelfs de uil van Duolingo die ons aanmoedigt om Italiaans te leren is cute. Maar cute is zelden alléén maar cute, leert de tentoonstelling. Lees de recensie.
★★★★☆
Kunsthal, Rotterdam, t/m 23/11.
Lygia Clark (1920-1988) was een van de meest vooraanstaande, naoorlogse kunstenaars in Brazilië. Ze maakte haar belangrijkste werk tijdens een militaire dictatuur, tussen 1964 en 1985. En ze wilde het publiek op een actieve manier bij haar sculpturen en performances betrekken.
In haar overzichtstentoonstelling in de Neue Nationalgalerie mag met je handen aan haar metalen objecten zitten, alsof je een Rubiks kubus aan het oplossen bent. Lees de recensie.
★★★★☆
Neue Nationalgalerie, Berlijn, t/m 12/10.
Iedereen die weleens langs het Amsterdamse Paleis op de Dam is gelopen, kent zijn silhouet. Daarnaast hebben duizenden foto’s zijn gestalte over de wereld verspreid, de oude man die met zijn oersterke armen en engelengeduld het hemelgewelf op zijn schouders draagt.
Atlas is gemaakt door Artus Quellinus (1609-1668), wie kent vandaag nog zijn naam? Wikipedia heeft vijf korte alinea’s voor hem over. Vergelijk dat voor de grap eens met Rembrandt. Toch hebben we het hier over bijna exacte leeftijdgenoten, allebei beroemdheden in hun tijd. Lees de recensie.
★★★★☆
Koninklijk Paleis Amsterdam, t/m 27/10.
De foto-expositie ‘De ondergedoken camera’ in Foam laat de honger en ellende zien in Amsterdam in het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog. Die is vastgelegd door een Amsterdamse groep fotografen die vanaf september 1944 actief was.
Voor deze tentoonstelling heeft Foam samengewerkt met het Niod en het bijzondere archief opnieuw bekeken. Daardoor is ook minder bekend materiaal te zien. Bovendien wordt verteld wat we níét zien op de foto’s. Dat biedt nieuwe inzichten. Lees de recensie.
★★★★★
Foam, Amsterdam, T/M 2/10
Erik Mattijssen is een sprokkelaar. Zijn keus valt op voorwerpen van een bepaalde soort, een beetje ouderwets: behangsels en gordijnen met een patroontje. Poppenhuizen, koekoeksklokken. Rommel uit het gootsteenkastje. Die dingen verzamelt hij. Hij vertaalt ze in tekeningen en schilderijen en zet ze flink in de kleur, frontaal in het beeldvlak.
In zijn tentoonstelling in Museum More, is bijzonder veel te zien en beleven. Zijn kunstwerken roepen verbazing en vrolijkheid op, maar ook weemoed en een gevoel van verlies. Lees de recensie.
★★★★☆
Museum More, Gorssel, t/m 26/10.
Elke week kiest de kunstredactie een opvallend kunstwerk dat nu in een expositie is te zien.
In Wenen zagen we een bijzonder schilderij: twee zussen die door Michaelina Wautier zijn vereeuwigd.
Agnes en Dorothea ontmoette ik voor het eerst in 2017 in het Mauritshuis. Vijf jaar later kwam ik ze weer tegen, in Antwerpen, kort na de opening van het hernieuwde Koninklijk Museum voor Schone Kunsten (KMSKA). Ze bestaan alleen nog als schilderij, getiteld Twee meisjes als de heiligen Agnes en Dorothea, maar de meisjes heetten zelf ook zo. Ze zijn verkleed als hun naamheiligen, en daarmee vertegenwoordigt dit schilderij een chic genre uit de 17de eeuw: het portrait historié. Lees Kunstwerk van de week.
Vorige week waren we in Amsterdam, waar op zolder van het gloednieuwe museum Villa een bijzondere video te zien is van Karel van Laere.
‘Zijn jullie net wakker? Goed geslapen? Met mij gaat het goed, ik heb het nog steeds erg naar m’n zin hier.’ Zo begint het telefoongesprek tussen kunstenaar Karel van Laere en zijn ouders in de videoperformance Calling from Work. Het klinkt als een doodgewoon, zeg gerust saai gesprek. Niet zo gewoon: Van Laere staat boven op een draaiende betonwagen. Lees Kunstwerk van de week.
Over dit overzicht: de kunstredactie maakt een selectie uit de meest positief besproken tentoonstellingen en de rubriek Kunstwerk van de Week.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant