Dolle Mina’s verheugd: Van Dale neemt ‘vulvalip’ als alternatief voor ‘schaamlip’ op in het woordenboek

‘Dit is echt fantastisch nieuws, ik ben flabbergasted’, zegt Dolle Mina Esther van der Valk, die actievoert voor het gebruik van het woord vulvalip. ‘Ik ben superblij dat het woord nu echt wordt erkend als alternatief. Hopelijk motiveert het mensen om het woord daadwerkelijk te gebruiken’, aldus de Utrechtse kunstenaar.

De strijd voor het gebruik van vulvalip in plaats van schaamlip begon bij seksuoloog Ellen Laan, die in 2022 overleed. Maatschappelijke organisatie Schaamteloos begon twee jaar geleden een campagne, waar Van der Valk en de Dolle Mina’s zich dit jaar bij aansloten met onder meer vulvakunst, posters in bushokjes en brieven aan huisartsen.

‘Het is belangrijk dat kinderen opgroeien met neutrale taal voor hun lichaam’, zei Van der Valk vorige week in een interview met de Volkskrant. ‘Als je als kind hoort dat je ‘schaam’-lippen hebt, leer je aan dat het iets is waarvoor mensen zich moeten schamen. We willen het idee verspreiden dat seks en geslachtsdelen iets moois en normaals zijn en daar horen ook de juiste woorden bij.’

Niet verwijderd

Het woord ‘schaamlip’ wordt niet verwijderd uit het bekendste Nederlandse woordenboek. ‘Het is een centrale term waaraan allerlei andere woorden, zoals schaambeen, zijn verbonden’, zegt Van Dale-hoofdredacteur Ton den Boon. ‘Schaamlip is al honderd jaar gangbaar en er wordt nog steeds naar verwezen. In ons werk signaleren we nieuwe woorden, maar dat betekent niet dat we daarmee andere vervangen.’

Van der Valk heeft daar wel begrip voor. ‘Ik zou het liefst zien dat we afscheid nemen van de schaamlip, maar je moet ook de historische context kennen. Ik hoop vooral dat het woord ‘schaamlip’ niet meer gebruikt gaat worden.’

Diergeneeskunde

Den Boon is verantwoordelijk voor het toevoegen van nieuwe woorden of het aanpassen van bestaande definities. Er komen jaarlijks wel 1.500 woorden bij, stelt hij. Onlangs besloot hij bijvoorbeeld ook ‘klimaatkantelpunt’, ‘klantreis’ en ‘kizomba’ (een Angolese dansvorm) op te nemen in de nieuwe digitale Van Dale, die deze herfst verschijnt. Een vernieuwde papieren druk verschijnt door gebrek aan belangstelling niet; de laatste druk stamt uit 2022.

Den Boon baseert zich bij zijn besluiten op waar media over schrijven. Zo las hij het interview met Van der Valk in de Volkskrant en zocht daarna in zijn databestanden. ‘In de diergeneeskunde is ‘vulvalip’ al meer dan een eeuw in gebruik. Dieren kennen namelijk geen schaamte. Ook in andere vaktalen wordt het woord gebruikt, bijvoorbeeld onder gynaecologen. Dat is de reden om zo’n woord dan op te nemen.’

De Dolle Mina’s en Schaamteloos hadden op 5 september al een mars door Utrecht gepland om de vulvalip te promoten. Die gaat nog steeds door, zegt Van der Valk. ‘Het is leuk dat het in vaktalen meer wordt gebruikt, maar we willen bereiken dat de Nederlander het ook echt gaat gebruiken en dat ouders die seksuele opvoeding geven het woord vulvalip hanteren.’