Home   2026-10-22 19:56:51

←

SpaceX en Nvidia willen Rubin-gpu's en Vera-cpu's in AI-satellieten stoppen

Original article

SpaceX en Nvidia werken samen aan het ontwerp van AI-systemen in satellieten om AI-datacenters in de ruimte te realiseren. Het ruimtevaart- en AI-bedrijf van Elon Musk verklaart op zijn sociale netwerk X dat de Starmind-satellieten Rubin-gpu's en Vera-cpu's van Nvidia aan boord krijgen.

SpaceX meldt in de X-post dat de twee bedrijven samenwerken aan het ontwerp van de AI-rekenkracht die aan boord van Starmind AI1-satellieten komt. Elk van die toekomstige satellieten zal volgens SpaceX Rubin-gpu's en Vera-cpu's van Nvidia bevatten. Dit moet rekenkracht in de ruimte 'van datacenterklasse' opleveren.

De aankondiging op het sociale netwerk van Musk geeft verder geen details. Wel linkt de post naar een informatiepagina over Starmind. Daar stelt SpaceX dat de AI1-satellieten elk een piekvermogen van 250kW en een gemiddeld vermogen van 175kW hebben. Een vloeistofradiator van 160 vierkante meter moet voor koeling zorgen. Zonnepanelen met een totale capaciteit van 210kW moeten voor energie zorgen.

Musk: eigenlijk simpeler dan Starlink

Bovenaan de informatiepagina linkt SpaceX naar een eigen interview met Musk en een topingenieur van het Starlink-team. Musk claimt in die video van begin juni dat een AI-satelliet 'eigenlijk veel simpeler is dan een Starlink-satelliet'.

Musk is eigenaar van automerk Tesla en van het bedrijf waarin sociaal netwerk X, AI-bedrijf xAI en ruimtevaartbedrijf SpaceX zijn gecombineerd. Hij staat bekend om grote beloften die hij lang niet altijd waarmaakt. Zo zegt hij al zeker dertien jaar dat volledig autonoom rijdende auto's zeer nabij zijn. Verder voorspelde hij jarenlang de vervoerswereld te gaan veranderen met de ondergrondse vacuümtreinen van zijn - eind 2023 opgeheven - bedrijf HyperLoop.

Het is niet bekend wanneer SpaceX deze AI-satellieten wil lanceren en om hoeveel exemplaren het gaat.

Starmind AI1-satelliet. Bron: SpaceX
SpaceX spiegelt het uiterlijk en specificaties van de Starmind AI1-satelliet voor. Bron: SpaceX

Door Jasper Bakker

Nieuwsredacteur

Feedback • 06-08-2026 21:07
189 • submitter: slijkie

06-08-2026 • 21:07

189

Submitter: slijkie

Lees meer

Reacties (183)

Ik vraag me nog steeds af wat de meerwaarde van datacenters in de ruimte is. Je hebt gigantische hoeveelheden energie nodig om die dingen daar te krijgen, je hardware degradeert veel sneller door aanwezige straling en het grootste probleem: hoe ga je om met restwarmte? Dit is op Aarde al een uitdaging, maar in de ruimte helemaal omdat je daar alleen warmte kwijt kan door het af te stralen. Het ISS heeft naast gigantische zonnepanelen ook gigantische warmtepanelen om restwarmte af te voeren. En hoeveel van deze satellieten gaan er komen? De ruimte rond de Aarde begint al aardig vol te raken...
Is het in de ruimte niet koud? -270grd ongeveer, de vraag is dan meer hoe krijg je dat in je apparatuur

[Reactie gewijzigd door vinkjb op 6 augustus 2026 21:30]

Ik denk dat je −273.15 bedoelt, of te wel 0 Kelvin, ook wel bekend als het absolute nulpunt.

Maar dat is omdat warmte berekend wordt door te kijken hoe snel moleculen bewegen en in de ruimte zijn er geen moleculen zijn die we kunnen meten. En door die afwezigheid van moleculen is er ook geen waarneming mogelijk waardoor de meetinstrumenten 0 K aangeven. Een beetje alsof je auto super zuinig is omdat je geen auto heb.

Helaas is Wikipedia: Eerste wet van de thermodynamica een dingetje: Energie kan niet zomaar ontstaan of verdwijnen. Dus je moet die energie die ontstaat bij gebruik ook weer kwijt raken. Op aarde kunnen we de extra warmte dumpen in de lucht of water (dit is letterlijk), maar in de ruimte is er geen moleculen waarin we de overtollige energie (warmte) kunnen overdragen.
Nee, de -270°C is een betere schatting dan -273. Of in Kelvin, 2.7K.

Voor warmte (temperatuur) is het belangrijk om de belangrijkste factor van warmteoverdracht te bekijken. In de ruimte zijn dat inderdaad geen moleculen. Maar het zijn wel fotonen.

De 2.7K in het bijzonder zijn de fotonen van de achtergrond straling - het nagloeien van de big bang.

In de buurt van de aarde is dat niet de enige factor. Je hebt fotonen van de zon (6000K), de Aarde (300K) en de maan (250K). En nu dus ook deze satelliet (350K)
in de ruimte zijn er geen moleculen
Geen moleculen? Een perfect vacuüm bestaat niet. Wikipedia: Vacuüm
Het aantal moleculen per volume is zo laag dat je in de ruimte niet echt kan spreken over een echte temperatuur. Ik denk dat dat meer het punt is.
exact.

In (bijna) vacuüm is er bijna niets dat warmte door geleiding overdraagt. Voor een voorwerp - bijvoorbeeld een hand - gaat het om de stralingsbalans:
- In direct zonlicht: je absorbeert zonnestraling en kunt behoorlijk heet worden.
- In de schaduw: je ontvangt veel minder straling en blijft zelf infrarood uitstralen... je koelt af.
Er is dus niet 1 temperatuur in de ruimte... zoals die er op aarde is.

Als je een kwik-termometers laat opwarmen tot 23 graden C in een spaceshuttle... en daarna naar buiten stuurt... dan zal het object in de schaduw langzaam afkoelen. Niet omdat de ruimte koud is... maar omdat elk object boven het absolute nulpunt electromagnetische straling uitzend. Het object koelt dus niet af doordat de ruimte koud is... het koelt af omdat het straling uitzend.... en niet ontvangt...

[geholpen door chatgpt (zelf ben ik niet zo slim, maar vind de discussie wel erg interessant), correct me if it's wrong]
Dat klopt. Elk object gedraagt zich in meer of mindere mate tot een zwarte straler. In deep space zal de temperatuur dalen tot enkele Kelvins (de achtergrondtemperatuur van de sterren en de kosmische achtergrondstraling). Dicht bij de Aarde en uit de zon, zal deze een andere evenwichtstemperatuur bereiken omdat het object ook straling van de aarde absorbeert.
De ruimte is niet koud. De ruimte is leeg, en dat is het probleem.

Koelen doen we hier op aarde altijd door warmte af te staan aan de omgeving: meestal aan de lucht (ventilators, eventueel ook met warmtepompen), soms aan water of de grond).

De ruimte is echter leeg, er is dus niet waarin je je hitte kan afvoeren. Er is maar 1 manier om hitte in een vacuüm kwijt te raken: het afvoeren in de vorm van infraroodstraling. En helaas gaat dat veel malen trager dan via materie. Het ISS heeft daarvoor grote blokken die IR straling de ruimte insturen. De datacentra die musk wil hebben echter een hoger vermogen dan het ISS, dus de haalbaarheid ervan staat echt enorm ter discussie. De voornaamste vraag is welk probleem echt oplost om die datacentra in de ruimte te bouwen.

Ja, sure: koeling en energievoorziening op aarde is een probleem, maar in de ruimte is dat probleem enkel groter. Het enige voordeel dat ik zie aan de ruimte is dat er ruimte is. Maar met alle nadelen (koeling, geen personeel voor onderhoud, dure lancering) zie ik niet in waarom je niet gewoon wat datacentra in de Sahara kan plaatsen met een zonnepark ernaast.
Het probleem is dat de ruimte koud is, maar je kan alleen koelen door radiatie. Als jij in de winter naar buiten gaat, dan wat koud is is die wind, dat is koeling met convectie. Maar je hebt niet veel wind in de ruimte ;) . Vandaar dat koelen best een probleem is.

Maar goed, daarom staat er ook gewoon in het artikel over de 160m2 radiator die voor de koeling erbij zal zitten.
De ruimte is niet warm, of koud, het is een vacuum. Het beetje materie wat er is, is wel heel koud, maar dat geleid amper warmte. Bovendien is je object ook van materie gemaakt, en tenzij je altijd achter de aarde schuilt, zul je (en dat zonder een ozonlaag of magnetisch veld om je heen) de zon op je krijgen aan de ene kant zo'n 120 graden bent, en aan de andere kant -100 graden celcius. In zekere zin een equilibrium, wat je met een hele hoop heatpipes (of andere buis-technologie-met-koelmiddel) kan "middelen", maar als je dan een kleine 80kW aan "datacenter" meesleept, en je hebt geen convectie of medium om op af te koelen, dan zul je HEEL slimme dingen moeten doen met radiatoren die in infrarood "uitzenden" (waarschijnlijk met diezelfde buizen om de hitte over een oppervlakte van de satteliet te verspreiden), en vervolgens voorkomen dat de hitte van de zon (die je toch nodig hebt, immers, je hebt ergens die 80kW aan electriciteit vandaan te halen...) daar ook in komt...

Het is vast in zekere zin mogelijk, maar het is niet een eenvoudig iets. Bovendien, zoals eerder ook al aangegeven... alle RAM de ruimte in schieten is rampzalig voor de tweedehands markt...
Ik blijf het telkens zeggen bij dit soort artikelen. Kleine kernreactor erin en lekker verstoppen voor de zon. Niet perse een fijn idee maar het zal me niks verbazen als ze daarop gaan uitkomen
Duizenden kleine kernreactoren die uiteindelijk allemaal terugvallen naar de aarde. Plus het puin van een gefaalde lancering :X

Laten we hopen dat ze ver wegblijven bij dit idee.

[Reactie gewijzigd door Caayn op 6 augustus 2026 22:45]

Ligt eraan hoeveel radioactieve stoffen ze bevatten. Als je het gaat uitstrooien over de hele wereld valt het allemaal wel mee.

Als we gaan kijken naar het totale doden door rampen met nucleair, valt dat weg in de foutmarge van de fossiele energie opwekking doden per jaar!
https://world-nuclear.org...ects-of-nuclear-accidents

Al met al, maak ik mij niet zo druk.

-t iemand die nucleaire bronnen in zijn handen heeft gehad en jammer genoeg nog steeds geen extra armen heeft gegroeid.
Als je alleen naar doden kijkt dan ben je ook wel heel erg aan het versimpelen.

Zie wat Chernobyl allemaal heeft gedaan. Een groot gebied onbewoonbaar. Voedsel oogsten in Europa vernaggeld. En de opruim kosten waren enorm. Net als die van die reactor die in Canada neergestort is en dat was maar een heel kleintje. Ging om 6 miljoen anno 1972 dollars dus in huidige bedragen veel meer.

Ps ik heb ook radioactieve bronnen in mijn handen gehad. Maar dat was allemaal onder gecontroleerde omstandigheden op de universiteit.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 7 augustus 2026 10:43]

Reactor die neergestort is? Linkje met meer info aub?

Ah, dus die Kosmos 954 waar je het later over hebt.

[Reactie gewijzigd door Wim Cossement op 7 augustus 2026 23:03]

Komt natuurlijk wel met self destructie ! Duh.

/s
Ja geweldig idee, over een nog groter gebied verspreiden! *O*

Fallout was niet bedoeld als reality TV :P
Fallout was niet bedoeld als reality TV :P
of als HOWTO? ;)
De Russen hebben ooit een keer een kernwapen in de atmosfeer laten ontploffen (Project K). Kijken wat er gebeurt... |:( Ze waren een beetje ziek toen volgens mij.
Niet veel veranderd in het Kremlin.
Maar ook bij project Manhattan was er een 0.1% kans dat atmosfeer misschien in brand zou vliegen. Zijn van die dingen he :-) Als ik de film mag geloven was Albert nog even gepolled om naar de sommetjes te kijken :)
Albert Einstein was toch betrokken bij de ontwikkeling van de eerste? (de eerste atoombom was nog voor ze japan bombardeerden, was een test in new mexico dacht ik)

Albert weigerde pertinent om mee te werken aan de waterstofbom.
De Russen hebben ooit een keer een kernwapen in de atmosfeer laten ontploffen (Project K). Kijken wat er gebeurt... |:( Ze waren een beetje ziek toen volgens mij.
tig honderd kilometer beveiligde bekabeling doorgefikt en een complete energiecentrale die affikte? Ja, leuk is anders. (ben ook blij dat dat geen kerncentrale was)

[Reactie gewijzigd door arjankoole op 10 augustus 2026 11:20]

Ik heb geen idee wat je probeert te zeggen...
Ik heb geen idee wat je probeert te zeggen...
dat waren de gevolgen van hun nuke in de atmosfeer. Echt not fun.
ok, het was een beetje criptisch...ik neem aan dat 'labeling' bekabeling is dan?
ok, het was een beetje criptisch...ik neem aan dat 'labeling' bekabeling is dan?
autocorrect got me again! Ja, inderdaad. Nu snap ik waarom het zo cryptisch was :)
Kunnen ze het niet naar de maan laten crashen?
Sure, gewoon even een kleine booster fire om in de juiste baan te komen voor een moon-impact.

.... clickerty-click enter....
[ segmentation fault ]
Dit is ook al eens gebeurd, overigens.

Wikipedia: Kosmos 954 . Canada was er blij mee.

En de andere 35 (38 waarvan 1tje neergestort die bovenstaande, 1tje gefaald bij launch en 1tje was een inerte test lancering) reactorkernen draaien nog in een baan om de aarde. Die hebben ze in een hogere baan geschoten onder het mom van: Dat ruimen we over 1000+ jaar wel een keertje op. Dank aan onze sovjet buren.

Ps dit was geen RTG, maar een echte reactor. RTG's hebben vrij weinig vermogen.

[Reactie gewijzigd door Llopigat op 7 augustus 2026 01:19]

Zoals @Umbrah terecht zegt is warmte afvoeren het grootste probleem. De hoeveelheid oppervlak die je nodig hebt om de warmte van een serieus datacentrum af te voeren is gigantisch. Of je nu een kernsplitsing, kernfusie, of magie gebruikt, de kaarten van Nvidia worden warm en die warmte moet ergens heen.

Energie opwekken kan met zonnepanelen, en wellicht kan de achterkant van dezelfde panelen wel gebruikt worden om directioneel de warmte van het datacentrum weg te stralen. Maargoed ik ben heel erg benieuwd naar de berekeningen hierachter.
Dat hele datacenters in space idee lijkt mij gebakken lucht. Of gebakken vacuum eerder. Het hoofdidee lijkt mij om de beurskoersen van Musk's bedrijven wat op te kloppen.
Aandelen koers van SpaceX is in principe niet voor belang voor SpaceX omdat Musk 80% van de aandelen zelf houd, dit in tegenstelling tot de beursgang van Tesla. Misschien moet je de podcast van De Economist met Musk bekijken. Hij gaat hier specifiek op in omdat hij met SpaceX bezig is met lange termijn (5 tot 10 jaar) en dat dat enorm veel investeringen vragen. Activistische beleggers zijn niet mogelijk en de koers is alleen van belang bij een nieuwe uitgifte. Druk zetten op Musk is niet mogelijk, dat maakt SpaceX als aandeel ook vrij apart. Daarom ook mede de IPO, want daarmee haalt SpaceX geld op, plus vanaf een bepaald punt in augustus, zijn het ook de eerste personeelsleden toegestaan om hun SpaceX aandelen (als onderdeel van hun salaris/bonus) te verkopen. Omdat SpaceX heel snel ook in index fondsen zoals de nasdaq is geplaatst, zijn Nasdaq trackers dus ook verplicht om aandelen van SpaceX aan te kopen. Dit zullen ze beperken tot waarschijnlijk 0,1% van hun portefuille, maar je praat dan nog steeds over miljarden dollars waarmee die aandelen worden gekocht. Plus er zijn ook consumenten welke een aandeel willen kopen. Ik heb er recentelijk 10 gekocht voor ruwweg 1100 dollar. Deze ochtend staan ze een beetje in de plus. Aandelen zijn vooral emotie en als straks StarShip een keer een goede landing maakt, dan zijn beleggers weer blij en dan stijgt de koers weer...
Ik blijf het telkens zeggen bij dit soort artikelen. Kleine kernreactor erin en lekker verstoppen voor de zon. Niet perse een fijn idee maar het zal me niks verbazen als ze daarop gaan uitkomen
Dat is het probleem: een kleine kernreactor levert geen donder op aan vermogen.

Het gebruik van een radio-isotopische thermoelectrische generator (RTG) is niet bepaald nieuw; de Voyager draaide er al op. Die dingen leveren max een paar honderd watt aan continue vermogen en daar heb je niets aan met de vermogens die dit soort projecten nodig hebben.
Dat is naar mijn idee ook de echte dealbreaker.

Koeling kan idd op aangepaste wijze die gebruikt wordt in Starlink, en wellicht duidt het "simpelere" op het feit dat Starlink in LEO opereert en je dus met nog meer temperatuur schommelingen te maken dan ergens stationary parkeren.

Issue is het piek vermogen wat je nodig gaat hebben voor compute / ai accelerators, gpu's nog erger. Beetje skeptisch over het behalen van voldoende vermogen, ik zie dit echt niet werken met lanceringen vanaf de aarde, maan zou kunnen maar dan ben je decennia verder.😅
Wat is dan überhaupt nog de reden om het geheel de ruimte in te schieten? Als het toch self-sufficient is, leg het dan in een container op de bodem van de zee ofzo. Makkelijk koelen, geen straling die je bitjes flipt/componenten frituurt, lagere latency en het bespaart je een lancering (wat, ondanks de kostenreducties van SpaceX nogsteeds gewoon héél veel geld kost).
Maar dan kun je niet circulair zelf-dealen en een 'markt' creëren voor je eigen raketten.
Het probleem is. SpaceX lanceert al vooral voor hun eigen producten (starlink). Starlink is opzich geloof ik kostendekkend / winstgevend, maar nooit zo winstgevend dat het de beurswaarde zou kunnen verklaren. (also, het is redelijk af, verwacht geen x 50 groei of technisch eureka moment dat die multiplier wel verklaren kan).
Dus, we moeten iets anders verzinnen dat wel zo'n eureka moment of onmogelijk hoge groei in het vooruitzicht van investeerders plaatst, en het aantal lanceringen kan vergroten zodat We elon eindelijk eens naar Mars kunnen sturen.
een kern-reactor van die orde van grootte is volstrekt onpraktisch in een satelliet. Dat is nl. helemaal geen kleine kern-reactor meer. Ja, in vergelijking met bv. een reactor als Borselle / Dodewaard is het klein, maar vergeet niet dat je ook die enorme hoeveelheid warmte vrij moet spelen.

De hoeveelheid warmte die je moet genereren om nuttig 250 kW aan electrisch vermogen te kunnen maken is behoorlijk groot. En de radiatoren die je daarvoor nodig hebt zijn enorm.

Waarom zou je dat in godsnaam in de ruimte doen en niet "gewoon" op aarde? Het is me volstrekt onduidelijk.
Je kan een kleine reactor inzetten zoals nu ook al in de ruimte wordt gebruikt, alleen een Thermo-elektrische radio-isotopengenerator is daar voor geschikt, en deze wekken een paar honderd Watt op.

Voor grote reactoren heb je toch echt bewegende onderdelen en water nodig
En waar gaat de hitte naartoe?
Je maakt het probleem letterlijk erger met een kernreactor. Je moet constant water koelen om een kernreactor draaiend te houden, warmte is hoe de energie wordt opgewekt, en zonder goede koeling ga je meltdowns krijgen. Dus jouw oplossing voor de moeilijkheden rondom warmte afvoeren in de ruimte is door een methode te gebruiken die nog veel meer warmte opwekt buiten het datacentrum zelf.
Een kernreactor. En hoe wil jij die gaan koelen in de ruimte?
Misschien kun je de infraroodstraling wel gebruiken om je satelliet in zn baan te houden :) als je er maar genoeg van hebt he... :Y)
Dit ! Was voor mij ook een les :-)
Dacht nog, koud AF daar, handig.

1 radiator ? What could possibly go wrong.
Daarnaast moet de zon nog geen scheet laten, want de logic gates in ruimtevaart tech is per definitie basic as can be, juist om beter met radiatie om te gaan. Ik denk dat er heel snel wat ECC parity errors gedekt moeten gaan worden. Gelukkig geen tekort op aarde aan chips, dus waarom ook niet.
Dit zijn neurale netwerken. Ironisch genoeg kunnen die het zelfs beter doen met 0.0001% bitrot.
Nu redeneer je alleen over flippende bits in je data, je kunt ook bits flippen in je executing code. als True en False daarmee bijvoorbeeld omdraaien gaat denk ik elk programma stuk.
Dat is maar een heel klein stukje van de hele AI functionaliteit. Dat kan best op zo'n 22 nm proces. Dat doet niet heel veel meer dan bits van en naar de GPU kopiëren.
Tijdens het trainen van een neuraal netwerk worden gewichtsupdates opgebouwd over miljoenen gradiëntstappen. Eén corrupte gradiëntwaarde, veroorzaakt door een bitflip in het geheugen waarin die tensor is opgeslagen, leidt tot een licht afwijkende gewichtsupdate. Eén enkele corrupte update is verwaarloosbaar. Maar een training bestaat uit duizenden stappen, waarbij elke stap afhankelijk is van de resultaten van de vorige. Tijdens een trainingssessie van meerdere dagen kunnen zelfs zeldzame geheugenfouten zich daardoor opstapelen en uiteindelijk leiden tot een meetbare afname van de nauwkeurigheid van het model.

Was niet echt een dingetje dat door een CAB meeting heen kwam zullen we maar zeggen :)
In de kern van de berekeningen om deze modellen te trainen doet een beetje randomness het leerproces verbeteren, althans dat is min ervaring ermee voordat ze zo groot werden als nu. Denk dat msalters een sterk punt heeft zeker gezien de inherente inprecisie van de gebruikte datatypes voor de getallen zal dat geen kwaad kunnen in deze toepassing
Totaal onwaar en dat heb ik uit eigen ervaring. Wat je vergeet is dat bij de volgende iteratie de gradient van die ene parameter groter is.

In onze code base was de oorzaak een missende mutex. Het kostte even om te begrijpen hoe dat hielp maar we vonden een paper van Microsoft Research. Het voorkomt dat je training blijft hangen in een lokaal minimum
En toch waren 8 flipped bits genoeg om een golf van 42 meter te veroorzaken, de eerst hint was dat deze maar 12mm in doorsnee was. Ik meen dat ze de render nog ergens hebben liggen (Side product van Matlab's flued dynamics noordzee simulatie op basis van de weers gegeven & data van de meet boeien. (RWS) Als dit het geval is zal ik hem delen.

Zelfde simulatie in de oude omgeving, 2 racks vol CPU's was prima. ECC enabled op de GPU's, en 1 NVIDIA L40 GPU had een paar bit flips. Zo'n simulatiie leverd -+220Gb aan data op waar vervolgens weer weer de modelen van worden bijgewerkt. (En meer, maar dat was mijn afdeling niet) DIt stond er uiteindelijk in het post mortem, GPU vervangen, en weer terug naar keurig ruk weer, in general. Noord-zee dingen :)
Probleem is meer dat de ruimte gewoon een vacuum is. Dus ongeacht de temperatuur die er zelf heerst zijn er dus geen of nauwelijks geen atomen om überhaupt warmte te geleiden. Dus de enige manier om de warmte kwijt te raken is via stralingenergie, zeg maar gewoon infrarood straling. Daarvoor heb je dus serieuze radiatoren nodig, niet voor niks dat ze het hebben over 160 vierkante meter.
Temperatuur in de ruimte zegt niet zoveel omdat het een vacuüm is. Je kan alleen warmte verliezen in de vorm van stralingswarmte. Dat maakt koeling in de ruimte zo lastig.
Is het in de ruimte niet koud? -270grd ongeveer, de vraag is dan meer hoe krijg je dat in je apparatuur
Op 400km hoogte is het tussen de 500-1000 graden. Alleen doordat de lucht heel ijl aanvoelt, voelt het heel koud.
Nee, dat is het juist niet. Het is een vacuüm.

Om warmte kwijt te kunnen, heb je 2 manieren: absorptie of straling. Aangezien er niks is voor absorptie, want vacuüm, is je enige optie straling.

Als jij dus in de ruimte je helm af doet, bevries je juist niet instant dood. Je raakt al je warmte "langzaam" kwijt doordat het uitstraalt. Langzaam als in minuten geloof ik. Dus alsnog vrij snel.

Je gaat wel erg snel dood doordat er niks is om in te ademen, daarnaast ook omdat er geen druk is, waardoor je obzwelt want alles wil uit je en daarnaast natuurlijk enorm veel ruimte straling.

[Reactie gewijzigd door Jazco2nd op 7 augustus 2026 02:39]

Voor temperatuur heb je materie nodig. En die is er niet (of nauwelijks) in de ruimte. Je kan niet via convectie koelen. Het koelen kan via IR straling. Voor een gemiddelde satelliet is dit nog wel te doen. Maar om 175 KW op deze wijze weg te koelen is vrijwel onmogelijk.
Perfecte businesscase. Afschrijving is gegarandeerd ook verdwijnen van de hardware, dus je verkoopt nieuwe. Tweedehands markt? Sorry, na gebruikstijd is de hardware verdampt tijdens reentry. Sales, baby! /s
Ja, dat is een punt en tegelijkertijd een enorm minpunt van dit idee. Recentelijk was er een interview met iemand van Nvidia die aangaf dat al hun datacenter GPU's nog steeds in gebruik zijn, de hardware is niet meer state of the art en het snelste maar draait gewoon nog steeds dagelijks ver voorbij de afschrijf datum.

Dat is dus geen optie hier, na 5 jaar verbrand de hardware letterlijk en houdt het op te bestaan. Ga dan maar eens als DC concurreren met bedrijven die hun hardware gewoon door kan laten draaien.

Kortom, fantastisch als je Nvidia bent, onrendabel business model als je SpaceX of hoe het tegenwoordig heet, bent.
Onrendabel voor SpaceX ?
Lijkt me niet, maar we zullen het zien. Ja het lanceren is (relatief) duur, maar dat hebben ze vooral zelf in de hand en zeker als StarShip echt snel herbruikbaar wordt dan zijn die kosten relatief laag. Daarna kost het in feite niets meer, geen stroom, water voor koeling.

Reken maar dat ze al flink wat ervaring met hardware in de ruimte hebben met de Starlink satelieten. Die hebben ook wel wat hardware erin zitten, dus hebben ze al ervaring met koelen enzo.....

Zou er ook niet van staan te kijken als ze al eens wat extra hardware op zo'n starlink sateliet bouwen om e.e.a. te testen. Relatief goedkoop voor ze, desnoods schrijven ze die extra snel af.
De energie is net zo 'gratis' als zonnepanelen en windturbines op aarde. Niet gratis dus, want die zonnepanelen zijn niet gratis, zeker niet de zonnepanelen die je in de ruimte kan gebruiken.

Als je op aarde veel water nodig hebt voor koeling, dan heb je in de ruimte ook een koeling probleem. Kan je het in de ruimte zonder water, dan kan je dat op aarde ook.
verdwijnen van de hardware
Precies wat ik dacht na het lezen van het artikel: al die kostbare materialen zoals goud en zo gaan sowieso niet worden hergebruikt; zodra de technologie weer verbeterd is, zijn deze satellieten waardeloos geworden en blijft het daar ofwel doelloos als ruimtepuin zweven, of zal het verbranden in de dampkring..
Deze video van Real engineering bespreekt veel van de issues van datacentra in space. Hij bespreekt een 5 GW datacenter van Starcloud. Helemaal absurd qua afmetingen. Maar alle zaken besproken zijn ook van toepassing op kleinere datacentra en laten zien dat datacentra in space eigenlijk niet logisch zijn.

YouTube: The Space Data Centers Situation is Insane
De space-datacenters zijn waarschijnlijk meer te doen vanwege zeer hoge laser-optical link datarates benodigd naar vele andere LEO-satellieten - om zo het volgen van objecten als auto's met starlink als SAR (Synthetic Aperture Radar) vanuit de ruimte mogelijk te maken. Voor partijen met diepe zakken wellicht interessant. [Noise in Space channel]

YouTube: Is Starlink A Secret Radar Constellation?

[Reactie gewijzigd door cmpxchg op 7 augustus 2026 08:12]

Bedankt, interessante video (en kanaal). Geloof niet dat dit genoemd is in de IPO papers van SpaceX?
Het is potentieel aantrekkelijk vanwege de gratis energie: Zonnepanelen werken 24 uur per dag en geen last van wolken. Daar is het een potentiële oplossing voor de energiehonger van KI. Het nadeel is dat je enorme kosten gaat maken om de hardware daar te krijgen, koeling in de ruimte een serieus probleem is en onderhoud onmogelijk is.

Het lijkt mij bijzonder lastig om dit concurrerend te krijgen met computers op de grond, maar feit is dat de elektriciteitsrekening in de ruimte laag is. Niet dat de zonnepanelen overigens niets kosten om te lanceren...
de zon schijnt natuurlijk niet 24u, want de aarde zit de helft van de tijd tussen de zon en je zonnepaneel. Of je moet je datacenter op het L1 Lagrange punt hangen (op 1.5 miljoen kilometer van de aarde)
Je kan ook een sun synchronous orbit gebruiken dan heb je bijna altijd zon
Leuk, nog meer hitte die je moet wijt geraken.
Zeker niet, om te beginnen is je baan ruimer: waar de aarde een diameter heeft van zo'n 12.700km heeft, zit je bij een geosynchrone baan 36.000km van de aarde. Verder kan de glooiingshoek van de baan zo kiezen dat je nooit achter de aarde verdwijnt.
Starlink hangt op ~400km, als je verder wilt lanceren schieten te kosten omhoog, en is reusability van je raketten veel complexer.
Een lokale backup maken is een beetje lastig :) Ik denk dat er meer nadelen dan voordelen zijn van servers in de ruimte. Ruimtepuin, temperatuurverschillen en onderhoud zijn wel dingen om mee te nemen. Ook de datasecurity is moeilijk te garanderen.
Gast kan auto's niet fully self-drive krijgen, en wordt te kak gezet door Mercedes atm. Dus ik denk dat dit zo'n bericht is om aandeelhouders van de dakrand te lokken die full in zijn gegaan op de spacex ipo.

Wordt een dure torrent seeding box in orbit, I know that much.
Tesla is de enige die in NL assisted autonoom mag rijden. Geloof niet dat die erg wakker liggen van dinos als BMW en MB. Daarnaast is het een ander bedrijf spacex vs tesla
BMW en Ford mogen dit ook, dus geen idee waarom je denkt dat enkel Tesla dit mag.
BMW en Ford hebben een systeem dat op de snelwegen zn gang mag gaan, Tesla van deur tot deur. Groot verschil tussen navigeren tussen fietsers in het stadverkeer en overzichtelijke snelwegen. Ford en BMW mogen hetzelfde als Tesla, als ze bij RDW kunnen aantonen dat het even veilig is. Zo ver zijn ze nog niet
Mercedes? Dat alles op het gebied van rijden met accu`s gekopieerd heeft van Tesla?
De meerwaarde is dat alleen SpaceX dit potentieel voor elkaar zou kunnen krijgen. Elk ander AI bedrijf kan datacenters neerzetten en NVIDIA hardware kopen, dus waarom zou de SpaceX stock dan zoveel meer waard zijn dan de andere AI bedrijven?

Musk zal toch wat moeten roepen om nieuwe investeerders te overtuigen dat de groei straks exponentieel gaat toenemen omdat zij als enige dit glorieuze plan kunnen gaan uitvoeren.

Of het een beter idee is dan datacenters op aarde, eventueel in de zee... het gaat erom dat er genoeg investeerders in geloven.
Investeerders geloofde ook in full-self drive, every time he moved the goalpost.
Zullen vast 10k gpu's de ruimte in gaan, maar ik garandeer je dat dit de meest idioot dure HVEC encoding box in cloud-space zal zijn. Zie het als 't eerst tonnetje haring.
Smaakt net als de rest, kost wat meer.
Je bespaart wel stevig op fysieke beveiliging.
Fair point, maar het lukte commander Keen wel uiteindelijk.
however ....
Die is er niet. Musk roept weer eens wat en sommige mensen zien hem nog steeds als geniale engineer terwijl anderen inmiddels weten wat voor onzin hij verkoopt. Dus nieuwsberichten over hem doen het altijd goed, veel engagement. Dat is de reden dat het in het nieuws komt.
Het warmteprobleem valt toch wel mee. Scott Manley heeft hier laatst een video over gemaakt, en het probleem met warmte is niet zo moeilijk op te lossen. Je hebt inderdaad radiatoren zoals je zegt. De weggestraalde warmte schaalt met de temperatuur tot de vierde macht. Dat betekent dat een klein beetje hogere temperatuur van je satelliet al kan zorgen voor een veel hogere afvoer van warmte. Het ISS moet leefbaar gehouden worden voor mensen, maar als je de temperatuur van je satelliet op 80 graden kan houden in plaats van rond de 20, dan is je radiator, al twee keer zo efficient in het afvoeren van warmte. Natuurlijk moet je dan je chips koelen met koelvloeistof van rond de 80 graden, wat toch wel erg warm is. Maar dit is geen onmogelijk probleem om op te lossen.
Sowieso geen koelingsproblemen lijkt me...plus-minus -273 graden...
Ja, klopt maar het is wel erg koud. veel kouder dan hier op aarde. Het zou een gedeelte van het probleem op kunnen lossen.
Nee dat is niet zo. Er is veel te veel radiator oppervlakte nodig. Dus zullen de data center satellieten altijd een beperkte capaciteit hebben. Dan heb je er heel erg veel nodig om een hyperscale data center te vervangen.

Dan kan je de kosten van al die lanceringen bij elkaar op tellen. En dan vergelijken met de kosten van het bouwen van een 100MW data center op het land.

Dan zie je al heel snel dat het idee niet levensvatbaar is. Zoals SpaceX ook zelf meldde in haar prospectus.

nieuws: SpaceX waarschuwt: datacenters in de ruimte zijn misschien niet rendabel
Zo'n prospectus moet alle mogelijke risico's dekken
Dus ja, dat het mogelijk niet rendabel te krijgen is ook

Kritieke factor hier is de lanceringskost, en dus in hoeverre de plannen om Starship rap en volledig herbruikbaar te maken lukken

We zullen het in de komende 5-10 jaar zien... of niet
In de IPO prospectus kan men niet liegen omdat men dan aansprakelijk is. Daar vind je de waarheid. En die is vrij duidelijk. Die kan je maar beter serieus nemen,

Kritieke factor is hier in het geheel niet de kosten van lancering. Die zijn per kilogram altijd hoog, alleen al door de hoeveelheid brandstof die er verbruikt wordt.

Ruimte lost maar twee zaken op voor een data center, geen grond nodig en 24 uur stroom van zonnepanelen. Dat zijn de voordelen.

Daarentegen creëert het diverse problemen, hoge kosten lanceringen, geen reparatie mogelijkheden in de ruimte, limitaties op stroom in de ruimte, problemen met koeling in de ruimte. Problemen met straling in de ruimte en risico's met botsingen in de ruimte.

Even nadenken en het is meteen duidelijk, Space Data Centers gaan er gewoon niet komen. De nadelen zijn zoveel groter dan de voordelen.
Lees: Het gaat even duren voor NVIDIA een Super Pod heeft draaien in orbit :-)
De ruimte is misschien koud, maar als je iets opwarmt dan blijft dit warm.
Voor hitte af te kunnen geven heb je moleculen nodig die er tegen botsen en energie meepakken, zoals lucht of water.
Heb je dit niet, zoals in de ruimte, dan blijft het dus warm.
Circulerende waterkoeling? Zal wel erg lastig worden inderdaad om dit probleem op te lossen.
Is niet helemaal hoe het werkt. Het is koud gemiddeld erg koud, maar zonder enige vorm lucht. Zonder lucht geen warmte die weg wordt geleid.

Als je kijkt naar het ISS dan zijn een groot gedeelte van de panelen die je zit langs de as geen zonnepanelen maar radiatoren die de boel moeten koelen. Dat gaat voor het ISS best aardig, maar de hoeveelheid apparatuur die warmte gegenereerd (zeker als we het hebben over GPUs) is minimaal in vergelijking met een beetje fatsoenlijk data centrum.

De vraag is überhaupt of koelen efficient gedaan kan worden en dan blijft nog steeds vraag wat de meerwaarde is.
Geen verspilling van drinkwater en aanslag op de energy voorziening/ netwerk op aarde?
Je hebt geen gedoe met vergunningen. That's it.
Ik zal het proberen uit te leggen...

Kijk naar de logistiek sector, dat is eigenlijk niets anders dan aan de ene kant stop je er een doosje in en aan de andere kant komt het doosje er uit. En de marges zijn minimaal, er is nagenoeg geen geld te verdienen met alleen transport dus levert men extra services zo als douane services, het breken van een palet en het in kleinere pakketjes verschepen. Het vinden van een geschikt transport en zo veel andere extra services want dat is waar de marges te maken zijn en waar het echte geld verdiend wordt.

Kijk eens naar Starlink, je stopt er een pakketje in aan de ene kant en het rolt er uit aan de andere kant. Hoe graag je het ook wil als SpaceX zijnde de marges zullen zeker met concurrentie al snel marginaal zijn.
Dus wat is de oplossing, waarde toevoegen en dat is precies wat je kunt doen met een data center in space. Op eens is het niet het transport waar je geld aan verdiend maar de handelingen die je verricht als je het pakketje een maal hebt.

Daar naast is er een ander probleem dat SpaceX en eigenlijk alle andere AI bedrijven hebben en dat is dat het moeilijk is om land te kopen en daar een paar GW aan energie aan te laten leveren. Sterker nog het is in de westerse wereld eigenlijk niet mogelijk daarom kopen bedrijven als Microsoft en Amazon oude nucleaire centrales en bouwen ze zo als Google en SpaceX hun eigen traditionele energie centrales naast hun nieuwe data center om dat het net simpel weg niet ontworpen is om GW's aan energie aan een enkel bedrijf te leveren. Koppel daar aan ook nog eens de kosten voor alle bureaucratische rompslomp en de lokale bevolking die allerlei procedures kan starten om je nieuwe data center tegen te houden of in ieder geval te vertragen, de roze krulstaart kriebel muis die precies daar woont waar jouw nieuwe data center gepland is en je snapt waarom het zinnig is om geen geld te betalen voor de locatie, de energie zelf op te wekken zonder vervuiling, zonder leveranciers die de prijs van gas, kolen, of uranium doen schommelen en nooit een probleem met het is lelijk, past niet in het landschap of die kriebel muis die weer eens opduikt op jouw land.

Met andere worden als je voor weinig geld de hardware de ruimte in kan slingeren, en je alle andere kosten en complicaties kan vergeten waarom zou je dan niet gebruik maken van de oneindige ruimte die je hebt om data centers in de ruimte op te hangen.
Misschien zul je denken ja maar zo'n vuurpijltje is niet gratis, dat is waar maar als je het ding laat landen weer met meer data centra, en brandstof kan vullen en de ruimte in kan slingeren dan zijn die kosten na de eerste paar data centra al niet meer relevant in verhouding tot de kosten van de kosten om de zelfde capaciteit op aarde neer te zetten. En die raket kun je nog een keer of wat de ruimte in sturen...

In het kort, hogere marges, lagere kosten, korte tijd om flink uit te breiden en alles in eigen handen. Heb je meer capaciteit nodig binnen het Starlink netwerk... misschien toch wat meer energie voor de nieuwe chips... of simpel weg 10x de processing power... alles in eigen handen. Natuurlijk de FCC en toestemming maar er is oneindig veel ruimte in de ruimte en de Amerikaanse overheid die Amerikaanse bedrijven echt tegenhoud om uit te breiden zeker in een industrie waar van men gelooft dat het de geopolitieke situatie flink zou kunnen verstoren als een niet Amerikaans bedrijf dominant zou worden... Dat zal echt niet snel gebeuren.
De meerwaarde is 100% van de tijd beschikbare zonne-energie. De keerzijde is dat je een hele grote radiator nodig hebt omdat je inderdaad alleen doormiddel van straling je hitte kwijt kan (en dus niet door geleiding). Upside daar is wel dat het een passief proces is en je dus geen pompen, fans etc. nodig hebt, wat de koeling-overhead reduceert. Grootste knelpunt is natuurlijk dat je alles daar moet krijgen, wat enorm veel kost. Dat hoopt SpaceX op te lossen door de gigantische capaciteit van Starship, wat de kosten per kg vracht sterk zou moeten drukken.

De overall consensus is in ieder geval dat het op dit moment een fata morgana is, maar geheel ondenkbaar is het ook weer niet, met name dus i.v.m. het voordeel van de altijd beschikbare energie.
De meerwaarde is een verhaal waar de beleggers en masse in dienen te stinken. Het Datacenter in Space verhaal is nu afgezwakt tot een Starlink met een paar GPU’s.

Het probleem van SpaceX, dat op de beurs werd gezet als AI bedrijf dat ook raketjes afschiet, is dat het xAI deel van het aandeel SpaceX momenteel als waardeloos wordt ingeschat. Van het aandeel SpaceX is sinds de IPO al de helft van de waarde verdampt en de duikvlucht is nog niet ten einde. XAI stelt inhoudelijk (vergeleken met de OpenAI/Antrophic modellen) weinig voor. Onderscheid kan gemaakt worden met deze “datacentra” in de ruimte. In mijn beeld niet meer dan gebakken lucht.

Ondertussen stort het SpaceX aandeel verder de diepte in.
Ik vraag me nog steeds af wat de meerwaarde van datacenters in de ruimte is.
Basically, een soort gedistrubueerd Radar/SAR netwerk. Als je eenmaal zoveel sats hebt als SpaceX, die continu radiosignalen sturen en ontvangen voor internet toegang, kan je objecten gaan waarnemen tussen de zenders en ontvangers (m.a.w. de gehele atmosfeer van planeet aarde). De ruwe data waarmee je moet werken is echter nogal achterlijk groot, dus is het voordeliger om in de ruimte alvast wat aan data processing te doen, voordat je deze data naar de Aarde gaat versturen.

Het is uiteindelijk goed mogelijk dat SpaceX near-realtime data zal hebben over alle objecten die zich door de atmosfeer bewegen. Dit is ook waarom de Amerikanen geen nieuwe AWACS radarvliegtuigen meer wil inkopen. Het Pentagon heeft al een eigen serie starlink-achtige sats operationeel.

(Er zullen andere redenen zijn, maar dit is er iig eentje waar het Amerikaanse leger grof geld voor over heeft).

[Reactie gewijzigd door Bob de Slager op 7 augustus 2026 14:55]

Als je de nodige natuurkundige kennis hebt moet het toch te berekenen zijn of het koeloppervlak afdoende is voor 150kW vermogen?
(en wat gebeurt er als dat ding in de zon draait? Hij moet toch ook energie opwekken lijkt mij)
Ok... En hoe worden die chips rad hard gemaakt? Dat is kort voor "radiation hardened" en is speciaal voor IC's die in omgevingen zitten met hoge stralingsniveau's.

De kleinste rad hard processen zijn circa 45 22 nm, planar transistoren (dus géén FinFETs) op SOI (silicon-on-Insulator) of FD-SOI (fully depleted silicon-on-insulator).

In een lage baan om de aarde heb je te maken met zonnewind, Van Allen Belt straling en cosmische straling. Zomaar even een verzameling chips, gemaakt op TSMC's 3 nm process, en 4-tot 16-laags HBM4, in LEO parkeren gaat niet zomaar werken.

(Om een idee te geven: Een Nvidia B200 rad-hard chip zou minstens 100x100 mm groot zijn, meer stroom verbruiken en veel minder presteren dan een reguliere B200.)

[Reactie gewijzigd door JumpStart op 7 augustus 2026 12:56]

Niet. De radiation errors vallen in het niet bij de rounding errors van FP4 AI inference.
Fp4 rounding errors zorgen niet voor een applicatie die faalt, hooguit een verkeerd antwoord van AI. Het dilemma dat @JumpStart aanhaalt is 100% juist: ofwel zorg je dat de chip RAD-hard (hier beter RAD tolerant) wordt gemaakt, ofwel accepteer je dat je af en toe de chip moet herstarten. Ik heb niet genoeg verstand van AI maar kan me voorstellen dat dat laatste een efficiëntere methode is.

RAD-hardening geeft namelijk een grote impact op Power/Performance/Area. Dezelfde chip RAD-harde versie zal inderdaad veel groter zijn, meer stroom gebruiken en minder snel kunnen werken. Je moet hier denken aan een totaal factor 3-10 slechter (PPA product).

En daar komt nog bovenop dat de chip over de jaren degradeert (Total Ionizing Dose) waardoor de transistoren sneller of trager worden en het circuit niet meer juist werkt, en tot slot heb je risico op fatale lekstromen die permanente schade veroorzaken (instantaan falen van de chip).

@JumpStart kleine correctie op de kleinste transistoren: ik heb met eigen ogen 22nm FinFETs op extreme stralingsniveaus perfect zien functioneren en ben er van overtuigd dat kleinere generaties FDSOI ook nog prima RAD-hard kunnen worden gemaakt.
Ik denk dat jij dezelfde fout hier maakt. Er is geen "applicatie die faalt". De context hier zijn AIs in de ruimte. Daarom heb je GPUs - zie het artikel hierboven. Die doen vooral inference - puur rekenwerk, met dedicated tensor hardware. Een rekenfout in een neuron van een neuraal netwerk heeft minimale impact. Zelfs als een neuron permanent sneuvelt is de schade te overzien.
We spreken in een verschillende taal :-) Laat me verhelderen wat ik bedoel:
Als ASIC designer is "applicatie" voor mij de functionaliteit van de chip + eventuele software die daar op draait. Het falen van een applicatie betekent dat straling ervoor zorgt dat de applicatie in een foute toestand terecht komt, die niet kan worden hersteld. Dat kan gebeuren in de ASIC (een memory bit dat niet meer terug gezet kan worden) of in de software (snapshot dermate beschadigd dat error correcting codes geen herstel meer kunnen doen).

Permanente schade kan tweeledig zijn. Ofwel wil een memorybit niet meer zijn toestand vasthouden (stuck bit) ofwel eindigt het in een short-circuit (latchup) wat een kettingreactie geeft en de hele ASIC laat doorbranden.
OEPS! Brainfartje... Even niet goed opgelet op eerder gedane natte-vinger-in-de-wind inschatting.

Die geschatte 10x10 cm grootte voor een rad hard B200 chip is overigens wél op basis van veronderstelde transistor dichtheid van 22 nm FD-SOI.
Ik zou toch denken dat een enkel kosmisch deeltje op een 16-laags HBM chip wel iets meer zal doen dan een bitje flippen.
Enkel nog een reden dat dit vaporware is. Musk is bezig met een nieuwe pump en blijft daarmee doorgaan. Eigenlijk is dit het nieuws noch de discussie waardig, hij blijft dit verkopen en wellicht schiet hij een paar in de ruimte maar let wel, dit gaat niet gebeuren.
Niet.
One solar fart away from ECC parity hell in the best case scenario.
Ik was geïnteresseerd door de 250KW piekvermogen, en hoe dat opgewekt moet worden, omdat zover ik dacht zonnepanelen in de ruimte slecht werken.

Een tijdje Google vond in bij NASA de volgende data. De zonnepanelen op het ISS zijn 2500M2. En die wekken tussen de 84 en 120KW op.

Willen deze datacenters op piekvermogen draaien is er tussen de 5200M2 en 7440M2 aan zonnepanelen nodig.

Ik heb daarna de vergelijking gemaakt met de zonnepanelen die ik op het dak heb liggen, en wat die op een zonnige gemiddelde ophalen per uur.
Voor de liefhebbers, mijn zonnepanelen zijn 1,80 bij 1,03 en hebben een gemiddelde vermogen van 300 watt als de zon schijnt, met pieken tot wel 450 watt.

Voor deze berekening neem ik de 300 watt, en als ik dan diezelfde 250KW wil opwekken kom ik uit op 1556M2

Dat allemaal even in perspectief hoe veel ruimte er dan in beslag wordt genomen.

Bron:
https://www.nasa.gov/imag...national-space-station-2/
Je gebruikt het ISS als referentie, maar die panelen zijn jaren-90 techniek en behoorlijk gedegradeerd. Die 84-120 kW is bovendien gemiddeld vermogen, en het ISS zit zo’n 36% van elke baan in de schaduw van de aarde.

SpaceX rekent zelf met 250 W/m2, staat gewoon in de plaat bij het artikel. Voor 210 kW kom je dan uit op zo’n 840 m2, niet 5200-7440.

En zonnepanelen werken in de ruimte niet slechter. De piek per m2 is zelfs vergelijkbaar met jouw dak, SpaceX rekent met 250 W/m2, en jouw panelen doen bij 450 W piek op 1,85 m2 ongeveer 240 W/m2. Het verschil zit niet in de piek maar in de bedrijfstijd. Geen nacht, geen wolken, en in een dawn-dusk baan sta je vrijwel continu loodrecht op de zon. Jouw dak haalt over een heel jaar gemiddeld zo’n 11% van z’n piekvermogen, daarboven zit je richting de 95%.

Koeling is trouwens wel het echte probleem daarboven, niet de opwek.

[Reactie gewijzigd door virtualpimp op 6 augustus 2026 21:46]

Ik vraag me af als we straks duizenden satellieten hebben met elk minimaal 840m² zonnepanelen of we dan ons zich op de ruimte niet zitten te verneuken.

[Reactie gewijzigd door Rogers op 7 augustus 2026 13:27]

Ach.. kijk eens naar buiten uit je raam? zie jij een prachtig bos? of een zon die ondergaat in de zee? Heide misschien?

Ik maak me iets minder zorgen over die zonnepanelen in de ruimte...
Oppervlak is niet alles. Hoe hoger hij hangt hoe minder je ziet, en een vlak paneel geeft eerder korte flitsen dan een constante gloed.

Het probleem zit in de dawndusk baan, betekent permanent in de zon, dus ook blinken tijdens de schemering. Precies wanneer telescopen kijken. Voor het blote oog valt het mee, voor astronomie niet.

En eerlijk gezegd maakt Kesslersyndroom me meer zorgen dan het uitzicht. Duizenden objecten met honderden m2 aan paneel zijn nogal een groot doelwit, en een botsing levert een wolk brokstukken op die de rest raakt.
Mr. Musk vervuilt nu al de stratosfeer meer met roet, dan alle wereldwijde wagens ter wereld! Hoe lang moet het nog duren dat die man zonder enige vergoeding deze planeet om zeep blijft helpen? Blijkbaar betaalt Space-X ook niet als er brokstukken neerstorten op derde landen... Daar is ondanks alles een VN-overeenkomst voor en dat degradeert de Vreselijkste Staten tot soortgenoten zoals China, Moord-Korea en Rusland die hetzelfde doen. Dat is piraterij!
Vind het erg jammer dat technische kwaliteit dat Tweakers ooit had en wat Tweakers zo leuk maakte tegenwoordig zo laag is gegaan. Vroeger kon je hier goede, inhoudelijke technische reacties lezen. Er staan nu nog slechts een paar tussen de 100+ reacties.

Ik weet bar weinig over ruimte en / of DC rendabel is. Maar men vergeet vaak dat Musk over lange tijd denkt. Het is goed voorstelbaar dat deze DC experiment, en alle kennis en ervaring vandien ingezet zal worden voor toekomstige projecten (Maan/Mars). Al zijn bedrijven hebben enorme synergie wat een echte multiplier is. Daarbij kan hij kennis (en mensen) van ene naar andere bedrijf over hoepelen om problemen aan te pakken. En dat is wel iets redelijk uniek vandaag de dag en wel voor de grootste deel aan Musk te danken.

Starlink zal bijvoorbeeld ervoor zorgen dat er degelijke communicatie tussen aarde en Maan / Mars mogelijk wordt (x aantal Starlink satellieten tussen A en B punt). Ik kan mij ook voorstellen dat x% van ervaring van DC in de toekomst herbruikt zal worden.
Volledig met je aanhef eens en helaas nog geen ander platform gevonden..
Dank je wel, ik vind dit ook. Ik begrijp ook absoluut niet wat een dergelijke alinea toevoegt aan het artikel, behalve zorgen voor meer views en 'clickbait':
Hij staat bekend om grote beloften die hij lang niet altijd waarmaakt. Zo zegt hij al zeker dertien jaar dat volledig autonoom rijdende auto's zeer nabij zijn. Verder voorspelde hij jarenlang de vervoerswereld te gaan veranderen met de ondergrondse vacuümtreinen van zijn - eind 2023 opgeheven - bedrijf HyperLoop.
Dat staat toch ook niet bij ieder artikel van Microsoft? Of Nvidia? Of welk bedrijf dan ook?

Anyway, ik denk inderdaad dat het ook iets te maken heeft met zijn ambities voor SpaceX - hoewel de potentie natuurlijk groot is voor SpaceX is er (nog) geen commercieel succes voor Starship. En zelfs als Starship kan vliegen, wat levert dat dan commercieel gezien op, buiten het vervoeren van meer en grotere payload naar de ruimte tegen een betere prijs. Maar hoe groot is die markt daadwerkelijk? En ja, de maan en mars zijn natuurlijk gave projecten, maar ook daarvan is de commerciële waarde (op korte termijn in ieder geval) erg beperkt. Ik denk dat het vergelijkbaar is met wat ze gedaan hebben met Starlink - het creëren van een niche of markt met synergie tussen de producten (SpaceX, Starlink en Grok) wat het ook vooral goed doet voor aandeelhouders.

Het zou mij niets verbazen dat voor (wereldwijd en daarbuiten) mobiel gebruik, zoals telefoons, slimme brillen, vliegtuigen, autos, raketten, mobiele labs, etc, het hebben van een zware AI rekenmachine nabij de antennes (starlink) kan zorgen voor nieuwe proposities, betere performance of capabilities waar we nu nog niet aan denken. Maar dat is een beetje fantaseren van mijn kant.
Vergeet ook niet dat hij veel meer info heeft dan wij, hé. Het is voor hem dan ook makkelijker om de toekomst te bekijken.

Bijvoorbeeld redelijk goede deal om AI capaciteit (hardware) te verhuren. Theoretisch elke Tesla voertuig is ook een kleine training / inference machine.

En nogmaals, hij is erg goed om verschillende synergieën te ontdekken.
Ja, tuurlijk, volgens mij bedoelen we hetzelfde. Helemaal eens. Het valt mij nog mee dat ie niet, tegen vergoeding, de GPU’s in stilstaande Tesla’s terug huurt voor training 😉.
Er zijn altijd wel mensen die het beter weten dan Musk en zelfs Nvidia. De rijkste en meest succesvolle man ter wereld en het grootste en meest succesvolle GPU bedrijf ter wereld.

Ikzelf ben ook zo iemand: ik vind datacenters in de ruimte een stom idee dat nooit kan werken en over een paar jaar vraag ik me af waarom niemand eerder op dat idee gekomen is :)
Nee hoor. Tegenwoordig drukt men de capaciteit van datacenters uit in megawatts. We hebben hyperscale datacenters van 100 MW tegenwoordig.

Ze gaan nu data center satellieten maken met kilowatts aan capaciteit. Dus om een hyperscale data center in de ruimte te krijgen, moet je bijna duizend satellieten lanceren.

Het is heel duur allemaal en je hebt grote problemen met de koeling en je kan geen onderhoud doen als zaken stuk gaan.
Er zitten hier in de comments veel experts ja :+

We zullen gewoon moeten afwachten of het werkt. Als je het niet probeert wordt het gegarandeerd geen succes.
Heel erg veel experts.... ook veel negatievelingen die niet nieuwsgierig zijn....
Ik zou Musk niet succesvol noemen.
Die is zo arm, het enige dat die heeft is geld.
Zelfs zijn eigen kinderen willen niets met die te maken hebben.
Dat noem ik niet succesvol.

En ja, de technische kennis van die gast ontbreekt, ook al probeert die het internet te overtuigen van niet. Die heeft een diploma economie, maar zijn diploma fysica kon die niet bereiken zonder de school om te kopen.
En laat technische kennis nu juist veel hoger liggen hier op Tweakers.

Als je idee tegen de wetten van de fysica gaat, dan gaat het ook niet over een paar jaar veranderen.
Dat zegt men letterlijk elke keer als hij weer met iets nieuws komt
Tweakers moet ook eerlijk zijn en naast de grote beloftes ook de successen van. Musk vermelden.
Zou de AI hierom gevraagd hebben? Of zou het ermee te maken hebben dat het space Treaty een nogal beperkte content heeft? #durftevragen
Zolang ze genoeg geld hebben kunnen ze experimenteren met dit soort ideeen .... Elon moet wat bedenken om de absurd hoge prijs van SpaceX te rechtvaardigen.

[Reactie gewijzigd door schillet op 6 augustus 2026 23:31]

Verder voorspelde hij jarenlang de vervoerswereld te gaan veranderen met de ondergrondse vacuümtreinen van zijn - eind 2023 opgeheven - bedrijf HyperLoop.
Wel ff je zaakjes controleren voordat je iets publiceert. Hyperloop is nooit een bedrijf van Musk geweest. Hij heeft alleen ooit dat idee geopperd zodat anderen er mee aan de slag konden. En uiteindelijk kan het goed zijn dat het systeem alsnog gebruikt zal worden, het principe is degelijk.
No no no no… iemand moet ze echt stoppen!!! NU!!! Als ze het doorzetten, kan niemand uit de aarde vertrekken, want om de aarde heen cirkelen miljoenen hele grote satellieten… Dus superslecht idee.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn