Home   2026-10-22 19:56:51

←

Achtergrond - EU wil met nieuwe VN-regels de weg vrijmaken voor auto's zonder stuur

Original article

Door Hayte Hugo

Redacteur

Feedback • 07-08-2026 06:00 347

07-08-2026 • 06:00

347

Tekst

De toekomst met volledig zelfrijdende auto's komt steeds dichterbij. Maar hoe zorg je ervoor dat ze veilig gebruikt mogen worden op de Europese wegen? En hoe keur je zo'n autonome auto goed? De VN en de Europese Unie werken nu aan wetgeving om deze vragen te beantwoorden.

Zelfrijdende auto's zijn natuurlijk niet nieuw. In China en zeker de VS rijden ze al een tijdje rond, al is het ook niet zo dat je ze in elke stad tegenkomt. Een belangrijk verschil tussen de VS en Europa is het toezicht op nieuwe voertuigen. In de VS is dat toezicht vooral achteraf en moeten autofabrikanten bij bijvoorbeeld ongelukken zelf maar aantonen dat hun voertuigen veilig zijn en aan de wet voldoen.

In de Europese Unie is het andersom. Vóór je een auto op de markt brengt, moet je kunnen aantonen dat de auto veilig is voor gebruik. Pas dan krijg je toestemming van toezichthouders om je auto (of autosysteem) te verkopen aan consumenten. Dat is een van de redenen waarom zelfrijdende auto's hier nog niet zijn.

Autonome auto's mogen nu al, maar ...

Dat wil niet zeggen dat de EU nu helemaal geen regels voor autonome voertuigen heeft. Die zijn er met uitvoeringsverordening 2022/1426 wel, al zijn deze nog zeer beperkt. Zelfrijdende auto's mogen alleen binnen een vooraf gedefinieerd gebied of langs een vooraf gedefinieerde route rijden, of geautomatiseerd parkeren. O, en je mag maar maximaal 1500 voertuigen van een bepaald model per jaar maken.

Zelfrijdend? Dat is mijn Tesla al!

Met 'zelfrijdende auto's' bedoelen we in dit artikel auto's die volledig zelfstandig kunnen rijden, zonder dat de bestuurder hoeft op te letten. Deze auto's mogen ook zonder stuur verkocht worden. Het gaat hier dus om het hoogste niveau van zelfrijdende auto's, ofwel niveau 5. Tesla's met Full Self-Driving (Supervised) kunnen ook geautomatiseerd rijden, maar hierbij moet de bestuurder altijd kunnen opletten en ingrijpen. Bij niveau 5-auto's hoeft dit niet.

Bedrijven kunnen zo wel de eerste tests uitvoeren, zoals Deutsche Bahn doet in de buurt van Frankfurt. Maar autofabrikanten mogen hier dus niet op grote schaal auto's zonder fysiek stuur uitbrengen die overal zelfstandig naartoe rijden.

En dat is voor autofabrikanten een probleem. Want waarom zou je een autonome auto ontwikkelen voor de Europese markt, als je die daar niet op grote schaal mag verkopen? En hóé ontwikkel je die, als je niet eens weet welke eisen de EU stelt?

Je wil ook niet dat afzonderlijke landen dan zelf maar regels gaan bedenken, omdat autofabrikanten dan met verschillende regels per land rekening moeten houden. Dat is op grote schaal moeilijk te doen en zet daarmee een rem op de zelfrijdende auto.

Verenigde Naties bedenken wereldwijde regels

Hier komt de VN-organisatie Unece om de hoek kijken. Unece staat voor United Nations Economic Commission for Europe. Hier doen – verwarrend genoeg – niet alleen Europese landen aan mee. Ook de VS, Canada, Rusland en Turkije zijn bijvoorbeeld lid van deze organisatie.

De commissie ontwikkelt bijvoorbeeld voertuigregels die andere landen kunnen overnemen. Het idee is dat wetgeving dan internationaal zo 'geharmoniseerd' mogelijk is. Daardoor ontstaat er direct een groter speelveld voor autofabrikanten.

Eind juni nam de Unece haar eerste verordening aan voor volledig zelfrijdende auto's. Dit 'framework' bevat de eerste internationale veiligheidseisen voor autonome auto's en een gemeenschappelijke methode om auto's goed te keuren voor de weg.

'Net zo goed als of beter dan een bekwaam mens'

Een Tesla op de testbaan van de RDW
Een Tesla op de testbaan van de RDW

Volgens de verordening moeten zelfrijdende auto's bijvoorbeeld 'net zo goed zijn als of beter zijn dan een bekwame menselijke bestuurder'. Autofabrikanten moeten dit aantonen met 'robuust ontwerp, validatie, simulaties, testritten op afgesloten testcircuits en op de openbare weg'. Dit proces lijkt op de manier waarop Tesla's Full Self-Driving (FSD) in Nederland werd goedgekeurd. Tweakers schreef eerder een achtergrondartikel over die goedkeuringsprocedure.

De RDW legt na vragen van Tweakers uit dat fabrikanten onder die VN-regels ook een uitgebreide safetycase moeten opstellen waarin ze onderbouwen waarom het systeem veilig is. Bij de virtuele en fysieke tests moeten ze ook incidenten en ongevallen monitoren en rapporteren aan autoriteiten, zoals de RDW.

De autonome auto's mogen ook niet zelfstandig leren tijdens gebruik, legt de RDW uit. Fabrikanten mogen het rijgedrag alleen aanpassen via software-updates die gecontroleerd worden door toezichthouders. Daar pleitte de RDW bij de Unece ook voor.

Lidar of camera? Dat maakt voor de VN niet uit

Een belangrijk detail is dat de Unece-regels niet bepalen welke techniek een fabrikant moet gebruiken. Binnen de autowereld verschillen de meningen namelijk over de beste techniek.

Mercedes' Drive Pilot-systeem, dat op bepaalde Duitse snelwegen al zelfstandig mag rijden, gebruikt een combinatie van lidar, camera's, radar en ultrasone sensoren. Het idee is dat elke sensor eigen voor- en nadelen heeft. Een camera kan bijvoorbeeld verblind worden door de zon en werkt minder goed in het donker. Lidar heeft die nadelen niet.

Mercedes Drive Pilot sensors

Tesla zit aan de andere kant van het spectrum en gelooft puur in camera's. Deze fabrikant gebruikt geen andere sensoren om te zien wat er om de auto heen is. Die auto's zijn daarom goedkoper om te maken, maar concurrenten vrezen dat dit ook minder veilig is.

De Unece-regels zijn 'prestatiegericht', legt de RDW uit. Het gaat er vooral om dat bedrijven kunnen aantonen dat het systeem veilig is. "In plaats van voor te schrijven welke techniek moet worden toegepast, moet de fabrikant via de safetycase aantonen dat het systeem veilig functioneert binnen het beoogde gebruiksgebied. De goedkeuringsautoriteit beoordeelt vervolgens deze onderbouwing en voert bevestigende controles uit."

Minder beperkingen dan huidige EU-regels

De regels van de Unece zijn ook een stuk 'neutraler' dan de huidige 2022/1426-verordening. Volgens de huidige regels mag een zelfrijdende auto alleen in bepaalde gebieden gebruikt worden, zoals in een (deel van een) stad. In de nieuwe Unece-regels staat die beperking niet. De Unece-regels stellen ook geen beperking aan het aantal auto's dat fabrikanten mogen maken. Je kan die VN-regels dus zien als een 'volwassenere' versie van de bestaande wet.

De RDW vindt het niet wenselijk als die Unece-regels straks náást die 2022/1426-verordening komen te bestaan. Dan heb je dus twee Europese goedkeuringsroutes die min of meer hetzelfde doen. "Dat kan leiden tot extra complexiteit en ongelijkheid tussen fabrikanten. De RDW ziet daarom liever één geharmoniseerd systeem."

Waymo-robotaxi
Waymo-robotaxi

EU voert de regels misschien al over een half jaar in

Uiteindelijk bepaalt niet de VN welke regels gelden. Afzonderlijke landen en instanties zoals de EU voeren ze in. Grote markten zoals Canada, China, de EU en de VS hebben meegewerkt aan de VN-regels en steunen ze, zegt de Unece tegen Tweakers. De VN-commissie verwacht dan ook dat landen wereldwijd de regels overnemen.

"Begin 2027 zien we misschien al dat zelfrijdende systemen zoals robotaxi's die nu in Europese steden getest worden, op grotere schaal worden goedgekeurd." Naast Deutsche Bahn willen bedrijven als Stellantis, Pony.ai, Baidu en Waymo robotaxidiensten aanbieden in Europa.

Ook de Europese Commissie verwacht de Unece-regels begin 2027 te kunnen aannemen, zegt de RDW op basis van recente overleggen.

De Unece-regels zijn niet exclusief voor taxi's. Autofabrikanten kunnen hiermee ook andere soorten autonome auto's uitbrengen, zoals zelfrijdende voertuigen die mensen zelf kunnen kopen. De regels gelden ook voor voertuigen die goederen vervoeren, zoals zelfrijdende bestelbusjes of misschien zelfs vrachtwagens.

Baidu Apollo Go Lyft
Een robotaxi van Baidu en Lyft

Taxichauffeurs hoeven nog geen ander werk te zoeken

Begin 2027 is al snel, maar verwacht niet dat er begin volgend jaar direct overal zelfrijdende taxi's en bestelbusjes zijn. Zelfs in de VS, waar de regels minder streng zijn, blijven de zelfrijdende taxi's beperkt tot een klein aantal staten en steden. Het testen en ontwikkelen van autonome auto's is bijzonder complex en dat werk moet in Europa gedeeltelijk opnieuw beginnen. De wegen, borden en regels zijn hier natuurlijk anders dan in Amerika, om maar wat te noemen.

Doordat de huidige tests nog kleinschalig zijn, is het lastig om in te schatten hoe winstgevend autonome taxi's zijn en of het publiek hier wel op zit te wachten. Daarnaast is het nog niet helemaal duidelijk hoe het zit met verantwoordelijkheid en verzekeringen. Nu ligt de verantwoordelijkheid voor ongevallen bij de bestuurder of eigenaar van een auto, maar hoe zit dat met auto's zonder stuur?

De Europese Commissie zei eerder tegen Tweakers dat dit de verantwoordelijkheid is van lidstaten en dat dit dus per land kan verschillen. Ook bij Mercedes Drive Pilot – een van de weinige voorbeelden van een volledig autonoom systeem in Europa – waren de juridische gevolgen vaag. De autofabrikant zei alleen dat de kans dat er een ongeluk zou gebeuren 'zeer klein' was.

De Unece-regels geven dus antwoord op een paar belangrijke vragen, maar andere grote vraagstukken blijven nog onbeantwoord. Ga er maar van uit dat je taxi ook de komende jaren nog een mens achter het stuur heeft zitten.

Redactie: Hayte Hugo • Eindredactie: Monique van den Boomen • Bannerafbeelding: Just_Super / Getty Images

Lees meer

Reacties (347)

347
344
104
9
0
223
18 miljoen mensen bezitten 9 miljoen auto's. Als deze op termijn allemaal zelfrijdend zouden worden, waarom zou je dan nog een eigen auto bezitten?

Er is een toekomst denkbaar waarin je via een Grab/Uber/Lyft achtige app transport besteld, in plaats van een auto bezit. Als je denkt: wat een onzin, ik moet en zal zo'n ding bezitten, dan ben je nog niet in een moderne metropool geweest waar arbeidskosten nog niet alles bepalend zijn in de kostprijs van diensten.

Bijvoorbeeld: in veel Aziatische steden is het hebben van een auto zinloos, je kunt nergens parkeren, het is duur en het alternatief: een Grab bestellen, is supergoedkoop. Denk dus de kosten voor een chauffeur weg en projecteer dat op altijd toegankelijk en betaalbaar transport en je kunt veel vaker zonder auto toe. En dan nog wat: Grab is ook een transportbedrijf - je kunt immers ipv een persoon ook prima spullen voor een paar centen de stad door laten transporteren. Of je latte macchiato.

Ik weet het, auto's zijn een verlengstuk van identiteit, het is een emotioneel gedreven bezit en de camping is een ware show-off van mobiele bezittingen geworden, maar toch - hoe cool zou het zijn dat waar auto fabrikanten denken nog meer autos te gaan verkopen door ze zelfrijdend te maken.. en als taxi in te zetten, ze eigenlijk een revolutie van autobezit kunnen veroorzaken.

Want waarom kunnen honderden miljoenen mensen het al, maar zou het hier niet werken - transport op demand.

Laat maar komen dus, die autonome voertuigen. Mits ze werken.
Alleen hebben we in Europa amper van dit soort metropolen, onze steden zijn gewoon bereikbaar met de auto. Mede door onze regels hebben de meeste appartementen gewoon een parkeergarage bijvoorbeeld.

Daarnaast is het leuk dat je Aziatische steden als voorbeeld neemt maar die worden dus totaal overgenomen door scooters.

Verder zie ik niet in waarom een robo taxi goedkoper moet zijn dan een eigen auto. Je bent weer afhankelijk van een dienst waar we inmiddels zo veel van hebben. Een auto kan zeer goedkoop rijden, een Waymo moet daar bovenop verdienen. Het enige wat je kan besparen is parkeerkosten en je rijbewijs, voor de rest zal het om het even zijn als het niet duurder is tijdens piek tijden.

Een trein, ons meest efficiënte vervoer, kunnen we amper goedkoper maken dan een auto, waarom zou dit met zo'n taxi wel goedkoper kunnen?

Een auto is geen verlengstuk van identiteit, het is een middel om te gaan en staan waar je wilt, van niemand afhankelijk te zijn. Weer een dienst er bij maakt dit alleen maar erger.

[Reactie gewijzigd door GrooV op 7 augustus 2026 09:26]

Een zelf-rijdende auto kan je ophalen uit je eigen huis en je naar de gewenste locatie brengen, vice-versa. Dat is een ander concept dan openbaar vervoer, het is meer een taxi-dienst.

Als je daardoor de kosten van het autobezit kunt besparen is de besparing voor het individu aanzienlijk groter dan de kosten van parkeren en rijbewijs. Het omhelst dan ineens alle kosten van de auto, dus aanschaf, verzekering, afschrijving, onderhoud.
als je een hele vloot zelfrijdende auto's hebt die door de stad heen zoeven dan kun je wellicht ook afdoen aan de buslijn in de wijk. ik heb modellen gezien waarbij zelfrijdende taxi's je thuis oppikken en je naar een transit brengen waar je in een trein kunt stappen naar de volgende stad waar al een auto op je staat te wachten om je naar je eindbestemming te brengen.
En de parkeerplaatsen kun je ook weghalen.
Een parkeerplaats is al gauw 10m2. Dat is op veel plaatsen hartstikke dure grond. Naast dat het eigenlijk verspilde ruimte is. Je kunt die (buiten)ruimte veel beter gebruiken voor niet-verharde oppervlakken i.v.m. klimaatadaptatie en/of om gewoon fijn te verblijven.

Getekend: een fervent autoliefhebber.

[Reactie gewijzigd door Krentenbol op 9 augustus 2026 14:19]

Ik denk dat mensen eerder een zelfrijdende auto gaan delen, vooral als man en vrouw aparte werktijden hebben dan zullen partners zo'n auto delen. En dat is een enorme kostenbesparing!

[Reactie gewijzigd door Remzi1993 op 7 augustus 2026 13:58]

Dat is nog maar de vraag. Als man en vrouw een auto delen, dan zal die auto ook meer kilometers maken, waarbij de helft van de tijd de auto leeg is. Voorbeeld: Man gaat om 08:00 richting kantoor en komt daar om 08:20 aan. Afstand: 20 kilometer. De auto gaat leeg terug naar huis, om daar om 08:45 de vrouw op te halen. (20 km terug). Vrouw naar haar werk en die rit is 30 km in een andere richting. Afhankelijk van de tijd wanneer de man en vrouw naar huis willen, zou het kunnen zijn dat eerst de vrouw naar huis gaat en de auto bij haar werk blijft staan. Echter als de man eerder naar huis gaat, dan moet de auto dus leeg van kantoor vrouw naar kantoor man, hem naar huis brengen, dan weer leeg naar kantoor vrouw en haar naar huis brengen. Per saldo heb je nu 4 enkele ritten per persoon gedaan, waar dit met een auto pp slechts 2 waren per persoon. Je aantal kilometers verdubbelen in dit geval, waarbij de helft van de ritten een leeg voertuig zijn. In de huidige situatie zou de man 40 km per dag rijden en de vrouw 60km. De combi zelfrijdend en worst case is dus 40+30+50+20+60= 200km.

Dit is nooit rendabel te doen en je bent ook nog eens veel minder flexibel, want de werktijden van beide partners moeten dusdanig verschillen dat de auto tijd heeft tussen de ene persoon afzetten en de volgende ophalen.

Als je praat over een echte deelauto, dan kan je natuurlijk meer schakelen qua aanbod wat in de buurt van de persoon is, echter zit je dan ook weer meer met zaken als bijvoorbeeld hygiëne. Mijn auto is heel erg schoon van binnen, terwijl een ander er een zooitje van maakt. Als zo'n zwijnestal voor komt rijden, terwijl jij in je nette pak maar een belangrijke meeting onderweg bent, dan wil je ook een andere optie. En als de auto niet meer van mensen zelf is, dan zal de properheid hier vaak ook onder leiden, gezien niemand zich hier verantwoordelijk voor voelt en het voor de eigenaar van de deelauto alleen maar kosten zijn, die drukken op de winst en wensen van de aandeelhouder.
Het is zeker rendabel om te doen. De kosten voor het hebben van een auto (afschrijving, onderhoud, verzekering en belasting) zijn namelijk fors hoger dan de prijs per kilometer - met name als het om een EV gaat.

Komend weekend weer laden voor 12 cent per kilowatt met 14 cent per kilowatt aan ERE certificaat vergoeding ;)
je lijkt hier te vergeten dat de afschrijving van een auto niet enkel maar per jaar is maar ook per gereden kilometer. een auto bevat heel wat onderdelen die na x-duizend gereden kilometers vervangen moeten worden als jij dan (volgens het voorbeeld van hierboven) het aantal gereden kilometers verdubbelt, verdubbel je daar tevens je onderhoudskosten mee.

bovendien, als jouw aantal kilometers verdubbel verdubbel je ook de slijtage aan de weg en dus de wegenbelasting (lees: als we met zijn alle meer gaan rijden dan gaat die vanzelf moeten meestijgen).

[Reactie gewijzigd door i-chat op 7 augustus 2026 16:38]

Mijn ervaring met deel auto's is dat ze zeer netjes zijn van binnen. En als iets mis is met de auto geef je dat eenvoudig door.

Ik denk dat mensen netter zijn met spullen als ze door de volgende gebruiker op de staat kunnen worden aangesproken. Als de auto vies is als ik die voor m'n neus krijg, komt dat door de vorige gebruiker. Dus die krijgt de rekening, dat weet die, dus houd die het schoon. (Mijn verwachting)
Als je kijkt hoe smerig het in het OV kan worden, dan heb ik weinig hoop voor deelauto’s. Tenzij er bijv. Strikt cameratoezicht of iets dergelijks komt. Maar continue rijden met het idee dat zo’n bedrijf de camera beelden erbij kan pakken spreekt mij ook niet zo aan.
Het verschil met het OV is dat het lastig te achterhalen is wie waar heeft gezeten. Dus van wie is die kots op de achterbank?

Met deelauto’s is het simpeler, de vorige huurder had het voor vertrek moeten melden of is de veroorzaker.

Nu kun je het eens proberen om te melden dat de auto al vies is nadat je die zelf bevuild hebt, maar dan is duidelijk dat je dat ná vertrek hebt gemeld. En na een keer of twee weet de verhuurder ook wel hoe laat het is. Er is geen camera voor nodig en eigenlijk ook geen gps. Het tijdstip van de eerste opening / aanvang huur en die van de melding zeggen vaak al genoeg.
Het zal toch een welles-nietus worden zonder hard bewijs. Na een x aantal issues blokkeer je dan misschien een account, maar die hebben ook zo weer een nieuw account.
Oh dat zal wel meevallen. Een bedrijf kiest zelf zijn regels en handhaaft daar naar eigen goeddunken naar. Daar zijn voldoende voorbeelden van te vinden zoals Airbnb, booking, etc.

En ik mag aannemen dat ze willen (moeten) weten wie die wagen huurt, dus er zal wel een kopie van een id-kaart of iets gevraagd worden.
Zo'n bedrijf zal niet iemand continue laten monitoren. Veel te duur.
De goedkope variant is foto's van het interieur maken na de rit (bij afmelden), en dat laten analyseren met AI. De duurdere variant is AI cameratoezicht met diverse camera's.

Maar eerlijk gezegd zou ik (met een klein kind) zo'n auto niet willen huren voor bv familiebezoek of vakantie. Er valt soms wel iets en heel soms veroorzaakt dat een vlek. Uiteraard doe ik daar wat aan, maar dat is niet altijd meteen mogelijk. Mijn auto hoeft daarna niet naar een auto-reinigingsbedrijf. Wellicht dat ik dat op een gegeven moment doe, maar zeker niet iedere keer. Ook de woon-werk verkeer ritjes wil ik niet doen met zo'n auto. Ik wil kunnen instappen en wegwezen. Soms ben ik een paar minuten vroeger, soms een paar minuten later. Bij een huurauto zul je dan wellicht nog even moeten wachten, of betalen als de auto er is maar jij nog niet.

Wat eventueel wel een mogelijkheid is: een eigen zelfrijdende auto. En dan tijdens kantooruren eventueel verhuren voor een paar ritjes in de buurt, met als aanmerking dat ie netjes maar niet brandschoon is. Sommige spullen (bv zonnebril) wil ik overigens vergrendeld opgeborgen hebben in de auto, mocht deze verhuurd worden.
Naar het werk zonder op het verkeer te moeten letten lijkt me verder fantastisch. Even iets lezen, even een dutje doen, geen file rijden, wellicht zelfs werken in de auto... terwijl je toch op de plaats van bestemming komt.
Je hoeft beelden natuurlijk alleen terug te kijken als er een klacht is binnen gekomen, dan ga je proberen te achterhalen wat er gebeurd is en door wie.

Een keer een vlekje ergens los je vaak ook prima op als de auto naar de remise gaat om op te laden, of direct als het iets plakkerigs is waar geen voogende klant op moet zitten (meld het dan wel gelijk zelf). Ik ben zelf chauffeur geweest voor de regio taxi, zulke dingen gebeuren en dat is een ingecalculeerd risico die je bij een ongelukje niet op de klant verhaalt gelijk (toch krijg je er vaak wel een leuke fooi bij, als chauffeur vond ik die situaties helemaal niet zo erg ;) ). Het gevaar zit vooral bij mensen die geen respect hebben voor zo’n deelauto en alles zullen ontkennen, zoals je in het OV ook vaak hebt. In het OV is dan nog enige sociale controle, en dat stopt sommige vandalen al niet.
Er komen sowieso camera's in alle nieuwe auto's te hangen, verplicht, om te kijken of je wel bij de les blijft als bestuurder. Dan kun je net zo goed een camera of twee ophangen om te staat van de auto voor en na te vergelijken met AI toch? Ook handig als iemand wat vergeten is, kan de auto meteen waarschuwen.
Het cruciale verschil is de massa en daarmee anonimiteit van het OV. Bij een deelauto weet het bedrijf exact wie de vorige gebruiker was, waardoor die eenvoudig aanspreekbaar is. Greenwheels heeft een handig kostenoverzicht zodat je weet waar je aan toe bent. Niet schoon achterlaten kost 75 euro.

Wat betreft de camera's, veel OV-voertuigen hangen er vol mee en toch kan het een flinke bende worden. Dat komt door de extreem lage ervaren pakkans. Als je denkt dat je toch niet gepakt wordt, dan heeft de hoogte van de sanctie weinig betekenis.

[Reactie gewijzigd door ari op 11 augustus 2026 20:13]

natuurlijk gaan er uitzonderingen zijn en daarvoor kun je dan regels opstellen als: als je auto sterk vervuilt laat betaal je naast de reiniging ook een vergoeding aan de volgende gebruiker (als die er aantoonbaar last van had).
Je moet eens zien hoe mijn auto er uit ziet als de kinderen een broodje hebben gegeten. Dan kan ik eerst naar de wasstraat voordat ik zo'n auto inlever. Dus gewoon altijd fijn een eigen auto.
Je aantal kilometers verdubbelen in dit geval, waarbij de helft van de ritten een leeg voertuig zijn. In de huidige situatie zou de man 40 km per dag rijden en de vrouw 60km. De combi zelfrijdend en worst case is dus 40+30+50+20+60= 200km.

Dit is nooit rendabel te doen en je bent ook nog eens veel minder flexibel, want de werktijden van beide partners moeten dusdanig verschillen dat de auto tijd heeft tussen de ene persoon afzetten en de volgende ophalen.
Je kunt allerlei scenario's bedenken, de realiteit is wel dat voor de meeste huishoudens de kosten van een auto niet zozeer in de kilometers zitten die ze afleggen, maar vooral in afschrijving, verzekering, wegenbelasting en periodiek onderhoud.

Je schrijft dit is "nooit rendabel te doen" - maar de gemiddelde woon/werk-afstand in Nederland is 20 km. Een verdubbeling van de rij-afstand voor beide partijen (dus van 40km pd wordt dat 80km per dag per persoon = 80 km / dag extra, ofwel 4 liter per dag (met een verbruik van 1:20). )

Stel dat is 3 dagen in de week het geval (man werkt fulltime, vrouw werkt 3 dagen) dan zit je in een week op 12 liter extra brandstof, ofwel op 25 euro. Ik kan je wel vertellen dat de meeste mensen geen (tweede) auto rijden voor 25 euro per week. En dit is in het ongunstige scenario waar de een volstrekt de andere kant op moet dan de andere, maar je wel besluit dat met die ene auto (en dus geen deel-auto) te doen.

Ik durf wel te stellen dat het omgekeerd is: Het is vrijwel nooit rendabel dan om een tweede auto aan te houden en dat het dubieus gaat worden of je zelfs de 1e auto gaat aanhouden.
Ik denk dat er snel een verbod komt om prive auto's leeg te laten rondrijden. Iedereen laat die auto dan weer leeg terugrijden, want bedrijven gaan heel snel de parkeerplekken in de ban doen.

Ik zie eerder dat de tweede auto's verdwijnen.
De parkeerkosten zijn tegenwoordig zo excessief hoog gemaakt dat het inmiddels goedkoper is om je zelfrijdende auto urenlang zo zuinig mogelijk rond te laten rijden tijdens het winkelen in de binnenstad. Stilstaan dient goedkoop te zijn en rijden moet altijd duurder zijn dan stilstaan.

Ik breng soms ook mijn vrouw naar een adres en weer terug naar huis om haar later weer op te halen om aan die hoge parkeerkosten te ontsnappen. Fijn beleid van Pro en D66. Het zorgt juist voor een hogere milieubelasting.
Helaas is geld alleen een ding bij de arme en midden helft van de bevolking. De rijken betalen graag voor comfort in het leven en dat is een auto voor de deur.

Klein tweedehands Corsa'tje en een arm gezin met twee kinderen kan zo veel goedkoper reizen dan maar overal openbaar vervoer en leenauto's te halen.
Ik heb het over de gemiddelde werkende man en vrouw, niet de rijken.
Grotendeels eens hiermee, ik heb me toevallig recent georiënteerd op het huidige deelvervoer aanbod (met name Greenwheels en MyWheels) en het is leuk voor korte ritjes en als je binnen korte tijd de auto’s kunt terugbrengen naar dezelfde plek. Wil je verder weg of inclusief overnachten ergens blijven, dan betaal je je blauw (ook met abonnement) en dat is waarschijnlijk het verdienmodel. Ik zie zelfrijdende deelauto’s dit probleem niet snel oplossen of veranderen en daarmee een eigen auto (koop, lease, huur, whatever) voor mij relevant houden. Ook denk ik dat dit zeker niet onderschat moet worden:
Een auto is geen verlengstuk van identiteit, het is een middel om te gaan en staan waar je wilt, van niemand afhankelijk te zijn.
Waarbij ik juist denk dat een eigen auto juist wel een verlengstuk van identiteit is. Of iig een luxe die mensen niet zo snel op zullen geven. Het is net als je huis ook een plek van jezelf voor veel mensen, myself included.
edit:
Ik zie dat ik meer reageerde op het bericht van @gavinz :)

[Reactie gewijzigd door Evanesco op 7 augustus 2026 09:59]

Voor mij is een eigen auto meer dan alleen een vervoermiddel, het is ook een verlengstuk van mijn identiteit. Auto's zijn een hobby van me en ik vind het leuk om mijn auto naar eigen smaak aan te passen en er echt iets persoonlijks van te maken. Daarnaast staat een auto voor mij ook voor vrijheid. Ik kan gaan en staan waar ik wil, wanneer ik wil, zonder afhankelijk te zijn van dienstregelingen of beschikbaarheid. Uiteraard is het voor merendeel puur een vervoermiddel, en als het hebben van een eigen auto niet meer financieel logische keuze is dan zal dit vast en zeker afnemen.

Maar goed, als ik oude beelden terugzie van de tijd waarin de mobiele telefoon net opkwam, zie je dat mensen daar toen ook heel anders over dachten dan hoe we er nu mee omgaan. Wat destijds ondenkbaar leek, is tegenwoordig volledig normaal geworden. Daarom is het best mogelijk dat onze kijk op autobezit in de toekomst ook nog flink verandert. :)
Je laatste alinea slaat de spijker op zijn kop. Onze inzichten veranderen. Heel snel zelfs, kijk maar eens hoe snel velen aan electrisch rijden gewend zijn geraakt (zelfs met die lelijke ergonomische vormen). Alle emotie die mensen nu bij hun eigen auto hebben, hadden mensen ooit ook bij hun paard, hun koets, hun kruisboog of zwaard.

Maar we zijn ook praktische wezens gericht op groei en vooruitgang. Dus als er een probleem opgelost wordt kunnen we veranderen. Zo loste de auto het koetsprobleem van afstand en tijd op.

Deze ontwikkeling lost een schrikbarend kostbaar probleem op en vele kleine:
  1. Auto's staan 95% van de tijd stil. Er zijden 100% van de tijd wel auto's rond. Ergo, we hebben er veeeeeel te veel.
  2. We komen allemaal tegelijkertijd ergens aan: op het werk, logisch. Maar na het werk in de supermarkt, het PostNL afhaalpunt enz. dat kan verdeeld worden over de hele dag
  3. De gemiddelde 'tweede auto' van een gezin rijdt 4.000 tot 5.000 km per jaar. Neemt veel ruimte en financiële middelen in
Ik denk als de boodschappen gedaan zijn, de pakketjes aangekomen zijn en zelfs vele van onze chauffeurs ritjes voor middelbarescholier kinderen geregeld zijn, mensen heel snel hun auto-emotie vergeten zijn. Echte fans houd je altijd natuurlijk, maar er izjn ook nog steeds mensen met een koets :)
Alle emotie die mensen nu bij hun eigen auto hebben, hadden mensen ooit ook bij hun paard, hun koets, hun kruisboog of zwaard.


Maar we zijn ook praktische wezens gericht op groei en vooruitgang. Dus als er een probleem opgelost wordt kunnen we veranderen. Zo loste de auto het koetsprobleem van afstand en tijd op.
De meeste mensen hadden die zaken niet hoor, paard en koets waren vooral voor de welgestelden en sommige marktkoopmannen, verder mocht je blij zijn als je een ossenkar had maar meestal gewoon een handkar. En de emotie ging niet veel verder dan dat het moet werken. Auto heeft ook niet het probleem van afstand en tijd met koets opgelost, het is vooral in plaats gekomen van openbaar vervoer, met name de tram.
Nog niet zo lang geleden was een automaat voor omaatjes. De echte automobilist schakelde zelf. Tegenwoordig is een automaat de norm en schakelen de uitzondering.

Als ik 95% van de tijd een auto op afroep heb die er binnen 10 minuten is en zelf rijdt, kan hier sowieso één auto weg. Alles hangt af van beschikbaarheid en kosten.
Voor mijn gevoel is dat een trend die een beetje uit Amerika is komen overwaaien. Daar is een automaat al veel langer de standaard. Sterker nog, als je daar kunt schakelen, zijn mensen vaak onder de indruk. Dit heeft ook met een stukje geschiedenis te maken, vroeger gebruikte een automaat meer benzine, laat dat nou altijd al een stuk goedkoper zijn geweest in Amerika. Mijn Crown Vic in Amerika had maar 4 versnellingen en was gekoppeld aan een v8, die luste wel wat benzine.. maar goed je rijdt toch 90% op de snelweg daar. Tegenwoordig is alles veel efficienter en de automaat dus een veel logischere keuze.

Schakelen is iets voor de puristen. Een moderne (semi-)automaat is tegenwoordig vele malen sneller dan een handgeschakelde versnellingsbak. Toch geeft een ouderwetse koppeling meer gevoel en betrokkenheid bij het rijden, wat voor veel liefhebbers juist zorgt voor extra rijplezier. Het is niet voor niets dat merken als Koenigsegg, Pagani (en ik dacht tegenwoordig zelfs Ferrari) automaten aanbieden die je wel nog steeds handmatig kan schakelen met ouderwetse versnellingspook en koppelingspedaal, die je zelfs uit kan laten vallen als te weinig gas geeft... :)

In mijn huidige auto heb ik bewust gekozen voor een automaat, omdat comfort voor mij daarbij belangrijk was. Maar als ik ooit weer een echte liefhebbersauto koop, dan blijft een handbak toch mijn voorkeur houden.
Idem, ik kan er oprecht elke dag opnieuw van genieten om in een fijne auto te stappen (beste ervaring tot nu toe: Polestar 2). En ik vind het ook leuk om auto’s te vergelijken en uit te zoeken. Dat gaat geen enkel deelauto concept me brengen. Al zijn er tegenwoordig ook luxere mogelijkheden, maar dan hebben we het weer over bedragen waardoor het hele concept onderuit gaat en ik net zo goed kan gaan leasen of kopen. Plus dat je dan alsnog niet je eigen spulletjes en instellingen van bijvoorbeeld navigatie en apps hebt.

Ik denk dat totdat het moment dat bezit niet meer te betalen is of het fysiek onmogelijk wordt gemaakt (bijvoorbeeld door gebrek aan parkeerruimte), deelvervoer alleen is voor een specifieke doelgroep (korte ritjes) die auto’s vooral als functioneel vervoer zien.

[Reactie gewijzigd door Evanesco op 7 augustus 2026 10:55]

deelvervoer alleen is voor een specifieke doelgroep (korte ritjes) die auto’s vooral als functioneel vervoer zien.
Die korte ritjes vraag ik mij af als het concept eenmaal echt over het hele continent doorgebroken is, maar dat zal nog erg lang duren, maar de woordkeus voor 'specifieke doelgroep' wekt de indruk dat je denkt dat dit een kleine groep is, maar ik denk dat de overgrote meerderheid van de mensen hun auto vooral ziet als dat ding om ze van A naar B brengt en gevoelsmatig veel te veel geld kost.
Ik ook. Sinds een jaar rijd ik een C-Klasse S204 uit 2011 en, zeker gezien de leeftijd, is het nog steeds een fantastisch nette auto. Langzaam maar zeker geef ik hem wat extra liefde door goed onderhoud uit te voeren. Gelukkig kan ik dat samen met een goede en handige vriend doen.

Ik heb inmiddels de standaard navigatiemodule vervangen door een exemplaar met Apple CarPlay, waardoor ik nu gewoon via het originele scherm de CarPlay-interface kan gebruiken. Ook heb ik er een achteruitrijcamera op aangesloten. Daarnaast heb ik zelf de achterruiten getint en de turbo diverter valve vervangen door een sterkere blow-off valve. Dat is trouwens een bekend zwak punt, de rubbers drogen na verloop van tijd uit en kunnen gaan scheuren.

En zo staan er nog wel meer aanpassingen en onderhoudsklusjes op de planning.

Ik ben zuinig op de auto en er trots op. Dat gevoel zal ik nooit hebben bij een deelauto. Natuurlijk zullen die vaak moderner zijn en misschien meer luxe bieden, maar dit is mijn auto. En dat maakt het toch anders. Zo lang het te betalen blijft zal deze niet weg gaan. :)
Nu lijkt me de toekomstvisie van zelfrijdende auto's een compleet ander businessmodel dan wat Greenwheels en MyWheels aanbieden. Bij laatstgenoemde is er een handjevol auto's die ergens in je buurt staan. Je bent dus behoorlijk beperkt in wat je ermee kunt doen.

Maar de visie van een vloot zelfrijdende auto's is dat er een grote zwerm van auto's voor iedereen beschikbaar is. Deze auto's halen je voor je deur op, op het moment dat je deze nodig hebt (eigenlijk zoals je eigen auto ook voor je deur staat) en zetten je voor de deur af waar je moet zijn. Parkeren niet eens nodig, de auto rijdt daarna verder naar de volgende klant.

De reden waarom dit (naar mijn idee) veel goedkoper kan dan de huidige Greenwheels-oplossing is dat de auto's veel meer in gebruik kunnen zijn, maar ook omdat je veel meer opties mogelijk hebt om kosten te besparen. Als jij geen keiharde vaste tijd hebt om op je werk te zijn, dan vraag je een auto binnen een bredere tijdsmarge. Wil je meer besparenm, dan geef je aan dat je open staat voor ridesharing en wordt er misschien ook nog een ander opgepikt tijdens dezelfde rit. Wil je een keer een grote auto, dan boek je een minivan, wil je goedkoop, dan boek je een klein 2-persoons autootje, etc, etc.

We zijn nog laaang niet op dat punt, maar ik denk wel dat de mogelijkheden er liggen om een veel betere service te krijgen dan we nu hebben, tegen lagere kosten.
Het kan ongetwijfeld goedkoper als Greenwheels op termijn. Maar ik zie ze nog lang niet financieel concurreren met mijn eigen EV op eigen zonnestroom.

Er komen een boel extra kosten bij kijken die je als individuele bezitter veel minder hebt.
Misschien wel, maar jij zit met een eigen EV op zonnestroom ook wel in een luxepositie t.o.v. velen. Als je de EV moet laden tegen commerciele straattarieven, dan zijn de kosten per gereden kilometer al meteen een stuk hoger.

Daarnaast geldt dat er een hoop kosten vast zijn en niet of beperkt beïnvloed worden door het aantal gereden kilometers (belastingen, afschrijving, slijtage, etc). Als je die niet alleen deelt door jou kilometers, maar de auto constant gebruikt wordt, dan dalen de kosten per km nog verder. Bovendien heb je nooit meer parkeergeld.

Maar een andere bijkomstigheid is dat je enorm veel minder parkeerruimte nodig hebt. Voor iemand met een eigen oprit kan dit betekenen meer ruimte op je eigen kavel, maar in een doorsnee wijk is dit meer ruimte voor groen, meer ruimte om te spelen, etc.

Al met al denk ik dat als we even vooruit spoelen naar een situatie waarbij alle auto's volledig zelfstandig rijden en ons gewoon als een soort taxidienst in de rondte rijden, dat we misschien maar 10% van het aantal auto's nodig hebben en we er allemaal op verschillende vlakken beter op worden.

Helaas gaat dit denk ik nog zo lang duren dat ik her persoonlijk vast niet meer ga meemaken.
Het kan ongetwijfeld goedkoper als Greenwheels op termijn. Maar ik zie ze nog lang niet financieel concurreren met mijn eigen EV op eigen zonnestroom.
Jouw eigen EV was een investering met bijbehorende afschrijving, verzekering, onderhoud en alles.

Hoeveel denk je dat die EV jouw realistisch per maand kost ?
Het is een bescheiden EV, die kost mij ca. €400,- per maand (met 25.000 km/jaar)
wat de hel, Nederland is (op wat uitzonderingen na) één grote metropool. en het feit dat er tussen Amsterdam en den Haag of Amsterdam en Utrecht 6 banen heen en 6 terug liggen en je voor een dagje parkeren in een van die 3 steden gemakkelijk een een 4 gangen menu kunt koken met ingrediënten van groenteboer, slager en andere speciaalzaken. inclusief bijpassende wijn bij elke gang.

en dan kom je met redenen over waarom de trein niet goedkoper is dan de auto of het vliegtuig.

omdat subsidie:
als je kijkt naar hoeveel geld er gestoken wordt in controles voor zwartrijden en in de inmiddels 3e iteratie van de OVchipkaart, dan kom je er met een simpel sommetje al snel achter dat gratis over de maatschappij nauwelijks wat extra's zou kosten en dat de bezuinigen op bijvoorbeeld onze eindeloze wegverbredingen en onderhoud daaraan ook nog ruimte zou laten voor meer of betere treinen extra bussen en energie-effcienter openbaar vervoer.
Rijstroken bedoel je, en het zijn er 5…
Nou, metropool is overdreven. Tokio-stad alleen heeft al meer dan 9 miljoen inwoners en is maar 2x zo groot als Rotterdam. Verder kun je in Utrecht makkelijk bij Hoog Catharijne parkeren voor <14 euro voor de gehele dag als je een dag van tevoren reserveert, en dit kan in vele andere steden, dus je moet het niet zo groot en dramatisch maken als dat het werkelijk is.
Welnee, zet google maps eens aan op satelliet view. Grootste deel van Nederland is letterlijk agrarisch terrein; 54% is agrarisch, 13% is bebouwd en 34% is water. Het landverbruik voor wegen is nihil, dat lijkt alleen veel omdat op googlemaps de wegen groter worden ingetekend dan ze werkelijk zijn. Zie cbs.

In verhouding tot de rest van de wereld zijn onze steden ook helemaal niet dichtbevolkt. Amsterdam staat vol met laagbouw. Internationaal heb je steden met 2 tot 4x meer inwoners per vierkante meter dan in Amsterdam.

De verwarring ontstaat omdat op land niveau gezien wij relatief veel inwoners hebben voor erg weinig grond. Maar qua verstedelijking an sich lopen wij alles behalve voorop. Dus in de randstand hebben wij veel minder hoogbouw en dus een lagere bevolkingsdichtheid. Buiten de randstad vind je buiten de dorps/stadsgrenzen kilometers open agrarisch terrein.

[Reactie gewijzigd door sdk1985 op 7 augustus 2026 22:51]

wat de hel, Nederland is (op wat uitzonderingen na) één grote metropool. en het feit dat er tussen Amsterdam en den Haag of Amsterdam en Utrecht
Nederland is meer dan die 3 steden, in de rest van NL kun je prima met een auto reizen en parkeren (okee sommige waddeneilanden niet dan). Het hangt ook van je situatie af, met de trein of bus ga je bijvoorbeeld moeilijk via marktpaats tweedehands kasten ophalen of dergelijk.
Autodelen kan een oplossing worden, meestal pakken mensen dat nog aan door bijv. met twee gezinnen een auto te delen. Maar stel je doet dit anders, stel je deelt twee auto's met drie gezinnen. Of drie met vier.
Of dus gewoon 1.000 met 10.000, of 100.000 met 1.000.000?

Dan maak je een app waarmee je de auto kunt afroepen en die rijdt dan gewoon naar je toe. Wil je een grote, dan boek je een grote, of juist een sportieve, een mooie, een economische. Eentje die je goedkoper samen met een ander uit je wijk naar die stad 75km verderop brengt, etc, etc.
Je moet altijd maar plannen wanneer je ergens heen wilt. Ik stap over 5 minuten in mijn eigen auto en ga waar ik heen wil. Hoe lang ik wil etc.

Die leenhuur auto's zullen ook geen grote bakken zijn, even wat vervoeren gaat al niet.
Hoezeer je het van tevoren moet plannen is natuurlijk afhankelijk van hoe ver we zijn in de implementatie. Als je even uitgaat van de situatie dat we nog maar 10% van het aantal auto's nodig hebben omdat ALLE auto's zelfrijdende deelauto's zijn, dan is de kans zeer groot dat er bijna altijd wel eentje binnen 5 minuten van jouw locatie is. Zeker wanneer door AI een groot deel van het rijgedrag van mensen voorspeld kan worden.

De kans is dus bijzonder aannemelijk dat jij zodra je de auto oproept een auto voor de deur hebt staan voordat je hebt kunnen plassen en je schoenen en jas aan hebt kunnen trekken.

Eventuele 'vervelende wachttijd' wordt ook weer voor een deel gecompenseerd door het feit dat je op je bestemming nooit naar een plekje hoeft te zoeken. Je stapt uit en zwaait nog een keertje naar de auto en loopt naar binnen.
+ Nooit meer tanken/laden, naar de wasstraat, en niet naar de garage voor onderhoud. En de auto is al opgewarmd/afgekoeld als die voor de deur staat. Reken er maar op dat je tijdwinst krijgt.
Klopt helemaal. Dan krijg je wel meestal een commerciele constructie. En als je elkaar kent is het makkelijker om er samen voor te zorgen dat de auto goed netjes en onderhouden blijft.
Een auto kan zeer goedkoop rijden, een Waymo moet daar bovenop verdienen. Het enige wat je kan besparen is parkeerkosten en je rijbewijs, voor de rest zal het om het even zijn als het niet duurder is tijdens piek tijden.
Een auto is juist gigantisch duur, voornamelijk door zaken zoals afschrijving en onderhoud, plus in mindere mate verzekeringen en houderschapbelasting. Dit zijn zaken die je hoe dan ook moet betalen, ookal staat een auto gemiddeld >95% van zijn leven simpelweg stil.
Bij een robotaxi systeem staat de auto fors minder stil, en worden kosten op gebied van afschrijving opeens gedeeld over honderden, duizenden klanten. Dat heeft gigantische impact op de betaalbaarheid - in theorie.
Een trein, ons meest efficiënte vervoer, kunnen we amper goedkoper maken dan een auto, waarom zou dit met zo'n taxi wel goedkoper kunnen?
Een trein heeft relatief hoge kosten voor infrastructuur gedeeld over een beperkte groep klanten. Daarnaast gaat een aanzienlijk deel van de kosten uit naar arbeid; er zijn best veel mensen actief om het spoorsysteem te laten werken. Taxi's zijn daarom ook meestal niet goedkoper, maar als je de menselijke factor kan automatiseren, dan heeft dat wel forse impact op de kosten.
Een auto is geen verlengstuk van identiteit, het is een middel om te gaan en staan waar je wilt, van niemand afhankelijk te zijn. Weer een dienst er bij maakt dit alleen maar erger.
Wat betreft de identiteit: voor sommige mensen wel, voor sommigen niet. Afhankelijkheid kan worden opgelost met concurrentie, maar is desondanks inderdaad een terechte zorg naar mijn mening.
Bij een robottaxi systeem moet je net zo goed rekening houden met piek gebruik. Momenteel hebben we 9 miljoen auto's op de weg. Laten we zeggen dat er op een doodnormale werkdag 5 miljoen auto's onderweg zijn tijdens de piekmomenten, zal er bij alleen maar robottaxi's ook 5 miljoen stuks moeten rijden. Echter een uur later zijn er nog maar 1 miljoen nodig, want het piekmoment is dan voorbij. Dan staan er alsnog 4 miljoen robottaxi's stil niets te doen. Maar zijn die 5 miljoen wel genoeg? Mogelijk niet, want op een regenachtige winterdag, groeit de normale piek ineens naar 6.5 miljoen gelijktijdige bewegingen, want de fietsers willen droog overkomen en het OV rijdt niet. Dan heb je dus al 6.5 miljoen robottaxi's nodig of je moet 1.5 miljoen mensen simpelweg laten wachten.

Daarnaast heb je ook een overschot nodig om uitvallende voertuigen te compenseren. Per saldo zal je niet gigantische hoeveelheden minder voertuigen nodig hebben, ook al staan ze minder stil. Als de gemiddelde piek 75% van het huidige wagenpark nodig heeft tegelijk, kan je maximaal 25% besparen qua voertuigen. Echter zijn deze robottaxi's nu geen persoonlijke voertuigen die tegen "kostprijs" worden gebruikt, maar voertuigen die een service verrichten die ook winst moet genereren voor de eigenaren en aandeelhouders. De kale kosten per voertuig mogen misschien lager zijn door een hoger gebruikspercentage, de kans is groot dat dit per saldo weer teniet wordt gedaan door winstbejag door de uitvoerende bedrijven. En dan schiet je als particulier niets op om je bezit in te ruilen voor een service waar je afhankelijk van wordt.
Autobedrijven hebben nu ook aandeelhouders en een winstbejag. Auto's worden helemaal niet tegen kostprijs verkocht. Waarom zou het winst percentage bij robotaxis hoger zijn dan bij producerende bedrijven?

Geheel eens met het piekverbruik - dat is wellicht uiteindelijk iets waar we als samenleving uiteindelijk wat aan moeten doen.

Misschien wordt het ooit wel normaler dat kantoormedewerkers alleen voor meetings naar kantoor gaan. Momenteel is er (buiten de files) geen incentive om niet in de spits te gaan als je toch een eigen auto hebt. Als buiten spits rijden echt goedkoper wordt, kan dat onze samenleving op dit vlak wellicht ooit veranderen.
Je snapt mijn "kostprijs" niet. Als ik als particulier een auto koop, dan zijn de kosten die ik moet maken om te rijden mijn kosten, niets meer of minder. (aanschaf, afschrijving, belasting, verzekering, onderhoud) Geen winstmarge die bovenop de kosten komen. Stel ik kom uit op 40cent per kilometer op jaarbasis.

Als ik een service afneem bij een bedrijf om hetzelfde vervoer uit te voeren, heb je niet alleen dezelfde kostenposten (die waarschijnlijk lager liggen per km) die het het vervoer met zich meebrengt, maar ook de winst die gemaakt moet worden om als bedrijf een boterham ermee te verdienen. En het is maar de vraag of de lagere kostprijs van de robottaxi + winstmarge lager uitvalt dan de kostprijs van mijn eigen auto. Het kan best zijn dat de robottaxi 30 cent per kilometer kost, maar met de winstmarge die het bedrijf aanhoudt boven mijn 40cent per kilometer uit komt. En als die robottaxi bedrijven meer macht krijgen, des te meer jij als klant kans loopt op verder uitgeknepen te worden en de prijs per kilometer oploopt. Zeker als de alternatieven steeds minder worden.
Als je particulier een auto koopt, dan gaan er bij die aankoop euro's naar de aandeelhouder. Bij iedere onderhoudsbeurt bij de dealer of waar originele onderdelen nodig zijn, gaan er euro's naar de aandeelhouder. Die euro's zie je wellicht niet, maar zijn gewoon onderdeel van je kostprijs. Dat daarna de rijkosten relatief laag zijn, dat klopt natuurlijk.

Bij een as-a-service oplossing, gaat er bij ieder gebruik geld naar de aandeelhouder. Echter, er is geen sprake meer van een aankoop of onderhoudsbeurt die je hoeft te betalen. Zeker als de fabrikant van de voertuigen zelf de service aanbiedt, sla je veel lagen met winstbejag op dat vlak over.

De vraag is welke van de twee goedkoper zal zijn. Dat zal uiteindelijk de tijd uitwijzen. Maar ik denk dus dat het niet zo evident is dat een service-oplossing per definitie duurder is. Ik denk in het geval van mobiliteit dat het juist veel goedkoper kan zijn, omdat de 'vaste kosten' zo'n aanzienlijk deel zijn van de totale autokosten.

De angsten voor een mogelijk monopolie zijn natuurlijk zeer terecht, en met heel veel 'as-a-service' systemen is de angst voor het 'drugdealer principe' (eerst goedkoop verslaafd maken, daarna prijs opdrijven) natuurlijk ook nooit ver weg. Terechte opmerkingen vind ik dus. Een vrije markt is zeer belangrijk om te voorkomen dat dat soort zaken gebeuren.
Als je een auto nieuw koopt gaan er euro's naar de aandeelhouder. De meeste particulieren doen dat niet. Je hebt vervolgens alle vrijheid om te reizen wanneer jij dat wilt, hoogstens sta je in de file.

De optie tot geld besparen door tweedehands te kopen vervalt met dit soort systemen, en de optie tot reizen in de spits wordt een duur luxeproduct als je niet oplet. En juist de mensen die het minst verdienen hebben over het algemeen de minste keuze in wanneer ze reizen. Er is dus risico op vergroting van ongelijkheid door zo'n systeem.

Daarnaast zullen een klein aantal zeer grote bedrijven proberen de robotaxi-markt de domineren, wat grote risico's en verdere ongelijkheid op kan leveren.
Voor die tweedehands auto is ooit wel degelijk een nieuwe auto aangekocht waar aandeelhouders geld mee hebben verdiend. Bij tweedehands auto's is er sprake van meer onderhoud en steeds meer auto-onderdelen zijn bijzondere onderdelen die je alsnog bij de fabrikant mag kopen.

Ik denk dat een betaalbare robotaxi oplossing juist een oplossing kan bieden voor precies de mensen die de aanschaf en alle bijkomende kosten van een auto eigenlijk niet goed kunnen betalen. En ik denk dat we linksom of rechtsom naar een 24-uurs economie aan het gaan zijn waarbij het uiteindelijk hoe dan ook positief uitpakt als we de druk op het wegennet gaan spreiden.
Sowieso vind ik het geen goed plan om technologische vooruitgang tegen te werken omdat het impact zou kunnen hebben op ongelijkheid. Ten eerste omdat je innovatie toch niet kan tegenhouden op mondiaal niveau, ten tweede omdat je de eventuele gevolgen qua ongelijkheid simpelweg op andere manieren moet oplossen.

Dat je wilt voorkomen dat er monopolies ontstaan die er met alle euro's vandoor gaan, staat dan ook buiten kijf. Zaak dat EU bedrijven hier serieus in gaan investeren, in plaats van het als bijzaak zien, dus.
Nee, niet tegenwerken. Maar zorgen dat de samenleving eerlijk, simpel en betaalbaar genoeg blijft voor zoveel mogelijk mensen lijkt me belangrijk. En zorgen dat de macht bij enkele grote commerciële partijen beperkt blijft.

En zo'n regulerings-stap als deze is ook belangrijk - de eerdere veel te specifieke en achterlopende reguleringen waren alleen bruikbaar door het uitzonderings-artikel 39, waar Tesla, Ford en BMW gebruik van gemaakt hebben. En dan nog zijn er rare uitkomsten, zoals de zinloze waarschuwing voor hoge laterale acceleratie in de Tesla self-driving. 'Let op!' - waarop dan?
Al kan ik niet overzien of dit de problemen ook echt oplost, en of dit generiek genoeg is om echt de volgende systemen mogelijk te maken.

Het nadeel van veel regulering in de EU is dat het lastig is om hier een product met enige schaal te ontwikkelen. Het is in dan gewoon goedkoper voor Amerikaanse bedrijven iets lokaals te ontwikkelen, en het later aan te passen aan de Europese markt. Overigens zijn er ook veel voordelen, maar dit instrument juist inzetten is belangrijk voor de economische toekomst van Europa.
Je doet een aanname over 5 miljoen auto’s tegelijk op de weg.als ik even snel Google lijkt dat om ca. 2,5 miljoen te gaan.

De helft!

Dat zijn dus wel “gigantische hoeveelheden”…
De meeste auto's staan een groot gedeelte van de tijd stil. Als ze een groter gedeelte van de tijd kunnen worden gebruikt dalen de vaste kosten en wordt het goedkoper.
Amsterdam kom je niet meer in met een auto over 20 jaar 100%
Een auto rijdt natuurlijk helemaal niet goedkoop tenzij je aanschaf en onderhoud niet meerekent. De meeste auto's staan het grootste deel van de tijd niks te doen. Duur en inefficient.
Gaat toch nooit werken als iedereen nog steeds rond hetzelfde tijdstip in de auto zit om naar zijn werk te gaan. Dan heb je veel te veel van zulke zelfrijdende auto's nodig die daarna het grootste deel van de dag niets te doen hebben, dat is niet rendabel.

In een metropool werkt dat wel want de bevolkingsdichtheid is groter en het publieke transport (metro, etc) is ook veel beter.
je betaalt 15 voor je eigen voertuig en directe lijn van A naar B.
je betaalt 10 voor een deelvoertuig, waarin al iemand ander zit om jou direct van A naar B te brengen
je betaalt 8 voor een deelvoertuig en stopt 1x om iemand af te zetten tussen jouw A naar B
je betaalt 7 voor een deelvoertuig en stops 2x tussen jouw A naar B
je betaalt 5 voor een deelvoertuig en accepteert meerdere stops
je betaalt 2 voor een deelvoertuig en accepteert een variabele route met stops en detours binnen 50% afwijking van je originele aankomsttijd.
Het probleem hier is dan weer kapitalisme.

Want tijdens piekmomenten zijn er 15.000 klanten en maar 1000 auto's - met een wachtlijst dus voor de volgende beschikbare auto. En in onze kapitalistische maatschappij zal de deelautodienstverlener snel doorhebben dat iemand graag 20€ betaalt om als eerste in de rij te staan voor de volgende auto en het dan ook niet erg vindt nog eens 20€ te betalen voor de optie direct van A naar B. En dat er sowieso een markt is voor mensen die altijd voorrang willen, voor €200 per maand.

Die apps zullen voor je het weet gewoon variabele tarieven invoeren. Is het druk? dan betaal je 3x zoveel als wanneer er 10.000 auto's niks staan te doen. En wanneer heb je de auto nodig? Waarschijnlijk als het druk is (minstens een derde van de maatschappij begint 's morgens te werken en heeft 's avonds gedaan op ongeveer dezelfde tijden, vandaar ook de ellenlange files telkens). Of als het regent in warme landen met weinig regen.

En uiteindelijk is het mensen met een beperkt budget die nu gewoon een 2dehands auto rijden die er de dupe van zijn en waarbij dit systeem gewoon veel duurder zal uitvallen.

Bovendien: Ik rij nu een leasewagen. Ik betaal, voorspelbaar, een vast bedrag per maand (laat ons zeggen 500€). Ik kan vertrekken wanneer ik wil, terugkomen wanneer ik wil, en het enige waar ik rekening mee moet houden is energie (stroom of benzine) als variabele kost. Voorspelbaarheid kan je budgetteren.
Klinkt als openbaar vervoer
nee, want deze komt je nog altijd voor je deur ophalen.
En voor de deur afzetten, en je hebt de keuze welke optie je kiest. Heb je een belangrijke meeting, dan kies je voor de €15 optie. Heb je een rustige dag, dan kies je de €2 optie.
De term openbaar vervoer beschrijft alleen of het vervoersmiddel openbaar toegankelijk is. Het zegt niks over waar het wel of niet komt. Zelfrijdende auto's zouden prima ook een modaliteit van het openbaar vervoer kunnen zijn.
Spreiding van werktijden en werklocaties t.o.v. waar men woont is de beste oplossing. Dat en meer flexibiliteit als het gaat om kinderopvang en natuurlijk de schooltijden. Een van deze oplossen is al geweldig. Alle drie een beetje aanpakken zou ook al een zegen zijn.
Hoe zie je die flexibiliteit van de schooltijden? Dat lijkt me nl. niet zo gemakkelijk?
Dat is het ook niet. Maar de vraag is wat de kosten voor de maatschappij zijn. Dan kun je misschien een case maken. De kosten van in de file staan voor mens en milieu (twee keer per dag!), het capaciteitsbeslag op OV in de pieken, onderhoud aan wegen, etc. Het is niet zo goedkoop om niets te doen.

Maar mocht dat niet positief te maken zijn (ik betwijfel het, maar stel), dan is een oplossing om gebieden andere starttijden te geven. Dit is vervelend als je een kind hebt dat naar een speciale school moet gaan en een voor een normale school misschien, maar daar is wellicht een mouw aan te passen, of we moeten het maar accepteren. Dan krijg je dus een betere verdeling van starttijden over heel Nederland. Het ene gebied heeft een 'schoolstart' om 8:00, de andere om 8:15, en weer een andere om 8:30, etc..

Op die manier spreid je zonder financiele gevolgen de piek een beetje. Anders heb ik nog alternatieve andere oplossing, de scholen in de verstedelijkte gebieden mogen pas starten na 9:00. Dus start om 9:15 in een ander stukje 'stad' start 9:30, etc..

En je kunt ook beide doen, dan heb je nog veel meer spreiding.

En als je iets wilt veranderen willen de mensen waarvoor je het veranderd altijd alles hetzelfde houden, dus als je dit gaat invoeren, doe het langzaam en stukje bij beetje. Of alles in een keer voor heel het land. Liefst ook in de grensgebieden met BE en DE, die zullen toch ook dit probleem of varianten daarop hebben.
Ik weet niet als 15 minuten verschil voldoende zal zijn. En maak je het meer, dan wordt het weer niet zo praktisch. Ik vermoed ook dat de meeste scholen die om 8.30 u. starten, al om 8.00 u. open zijn. Op zich heb je al een vorm van spreiding. Met een grotere voetgangerszone/schoolstraat/fietszone is er potentieel om die auto's meer aan de rand te laten 'ophouden' of vinden ouders het veiliger om hun kind te voet of met de fiets te laten gaan.

De vraag 'wat zijn de kosten voor de maatschappij' is alvast legitiem. In België is de bedrijfswagen bv. populair en dan kan ik me inbeelden dat sommige "liever" in de file staan met die auto, dan zat ze een gelijkwaardig alternatief (OV, fiets, ...) overwegen. Zo'n bedrijfswagen lijkt me dus een grote maatschappelijke kost. Maar ook weer niet eenvoudig te schrappen, want het staat wel symbool voor 'loon' dat dan op de een of andere manier gecompenseerd zou moeten worden...
Dat is iets om uit te zoeken, dat 15 minuten inderdaad! Het idee starten en dan erop itereren. Het is ook nooit af want patronen zullen veranderen. Dat moeten we ook leren accepteren.

Maar goed, schoolstraat, fietszones, weet niet of wat we nu doen wel ambitieus genoeg is, in mijn omgeving is het schooltijden argument iets dat telkens opkomt, dus daarom stelde ik dat voor om maar mee te beginnen. Maar laten we dat vooral nog eens goed onderzoeken, als blijkt dat andere oplossingen beter zullen werken moeten we die natuurlijk proberen! En daarna nieuw onderzoek voor volgende iteratie... Waarschijnlijk is het al onderzocht en doen we er gewoon niets mee zelfs.

Het gaat overigens niet om open gaan alleen, echt starten met de lessen, als mensen niet reageren op de starttijd, dan moet deze verder naar voren om het effect te krijgen. Het doel is niet alleen auto's te bannen wat mij betreft, ook het ov en gewoon verkeer hebben dan een lagere piek. En verplaatsen naar later inclusief later open gaan kan ook nog steeds onderdeel zijn.

Persoonlijk voorbeeld met fietsen en voetgangers:
In Utrecht zijn er bijv. plaatsen waar je rond de spits eigenlijk niet kunt oversteken in verband met fietsers. Dat los je ook op.

Maar goed het is niet af qua oplossing/idee, het is een begin. En accepteren dat we iets er aan moet doen en dat iedereen er mee te maken heeft/krijgt, is altijd het moeilijkste.

Je bedrijfswagen anecdote:
Ja, die mensen ken ik! Dat verhaal van de bedrijfswagen, ja, dat kan nog steeds een ding zijn, maar over tijd zal dat hopelijk voldoende afnemen, aangezien elke keer als er mensen mee gaan doen in het verkeer ze vaker de 'juiste' keuze zullen maken, die ook voor de hand ligt. Dit is ook zo ooit gegaan met de autogordel. Ik weet nog hoe vel er gesproken is over die verplichting op verjaardagen en barbeques in de buurt waar ik ben opgegroeid. Gaan we nooit doen! Wie denken ze wel niet dat ze zijn, ik bepaal wat ik doe in mijn auto! En nu, is het normaal, je ziet bijna niemand meer zonder gordel rijden.

Wat we ook moeten bedenken, is dat, als we niets doen, dat men gewoon gaat beprijzen en dan heb je alle 'gewone' nadelen en de financiele nadelen. Dan verlies je dus alleen harder.
Dat idee is er al 30 jaar, en gaat nooit gebeuren spreiding van werktijden. Over 30 jaar hebben we het nog steeds over het spreiden van alles. Maar de mensen leven op de dag allemaal hetzelfde, is ook gezond voor je om niet 's avonds aan het werk te gaan. De mens zit qua levensritme op een bepaalde manier in elkaar. Dat verandert niet, ook niet over 50 jaar.
Ik weet niet of dat waar is, dat laatste dan in elk geval, we hebben ook die zomertijd, dat is een verschuiving van een uur. Er zijn onderzoeken die aangeven dat NL eigenlijk in een tijdzone opgeschoven moet zitten (meer zoals Lissabon/London). Dus wellicht is het meer plooibaar dan mensen denken! En die zomertijd is elk jaar notabene.

Maar met elk 'nieuw'/oud idee, inertie is nu eenmaal een ding. Maar de nood word hoger, het is niet heel houdbaar om maar vol te houden bij het oude. We zullen iets moeten doen uiteindelijk.

Over nieuw of niet, nog nooit ergens gelezen dat iemand pleit voor verschuiven naar later. Dus misschien is dat dan nieuw, moest in elk geval dit kwijt, het is m.i. de 'makkelijkste' weg die het meeste resultaat kan opleveren. Los van geklaag natuurlijk, dat zal maximaal zijn.
Klinkt wel als een logistieke nachtmerrie. Het lijkt mij aanzienlijk handiger om vervoer met een hoge capaciteit in te zetten, zoals veel Aziatische landen dat nu al doen.

Openbaar vervoer en kleinschalig persoonlijk vervoer, zoals fietsen, lijken mij aanzienlijk makkelijker toe te passen oplossingen voor dit probleem. In plaats van het aanpassen van het menselijk circadiaan ritme en bijkomende dagplanning.
Ik denk dat het wel mee zal vallen doordat er dynamische tarieven en ride-sharing mogelijkheden zullen komen.

Stel je voor dat jij voor je werk van Amersfoort naar Amsterdam moet en je kunt kiezen voor een rit van 8:15 - 8:45 (prime time) en die kost je €15 (ik roep maar wat hoor). Maar je kunt ook kiezen voor een rit van 7:45-:815 of 8:45 - 9:15 voor €10 of aangeven dat je 'ergens tussen 8 en 9:30 wilt aankomen en eventueel bereid bent om onderweg maximaal 1 ander persoon op te pikken en af te zetten en maar €5 te betalen voor de rit.

Het is dan aan jou de keuze wil je meer zekerheid en/of snelheid, of meer economische keuzes.

Het voornaamste voordeel hier is dat die auto die jou brengt van 8:15-8:45, vervolgens om 8:45 direct weer gebruikt kan worden om een ander vanuit Amsterdam weer ergens anders heen te brengen.
Het voornaamste voordeel hier is dat die auto die jou brengt van 8:15-8:45, vervolgens om 8:45 direct weer gebruikt kan worden om een ander vanuit Amsterdam weer ergens anders heen te brengen.
Alleen is het vaak wel zo dat heel veel mensen een bepaalde richting op moeten op hetzelfde moment. Veel mensen die 's morgens naar Amsterdam moeten en 's avonds weg van Amsterdam, weinig mensen die de omgekeerde beweging maken. (ik zeg maar wat).

Of, je gaat naar een festival bijvoorbeeld. Iedereen moet 's middags naar het festival, maar niemand vertrekt er, en 's nachts bij einde moet iedereen naar huis en niemand naar daar.

Voor België is het iig zo dat er heel veel mensen 's ochtens _naar_ Brussel moeten (en in de file staan) en 's avonds in de andere richting de file is. Een file weg van Brussel 's morgens is zeldzamer, net zoals file _naar Brussel_ 's avonds zeldzaam is.
Dat maakt het natuurlijk een heel interessante ontwikkeling. Ik denk dat als je het op grote schaal bekijkt, dat er voor een hoop mensen best wel wat ruimte is om te schuiven in hun start/eindtijden (niet iedereen, maar wellicht wel voldoende mensen).

Bij voldoende mensen zou het dan dus prima kunnen zijn dat dezelfde auto tussen 7u en 10u 's morgens de rit Amsterdam <-> Amersfoort wel 5 keer maakt. Maar ook dat het prijsmodel hier rekening mee kan houden en de 'in mijn eentje precies om 8:55 aankomen' keuze aanzienlijk duurder kan zijn dan 'deel mijn rit met maximaal 3 anderen en laat me maar binnen een half uur van 9u aankomen'.

Wellicht dat die auto dan niet meer 5x de rit Amsterdam <-> Amersfoort kan maken, maar nog maar 3x, maar wel elke keer met 4 mensen in de auto.

En voor een festival geldt een vergelijkbaar scenario. Het prijsmodel kan het verkeer zowel uitspreiden over de tijd als bundelen in het aantal mensen per auto.

Maar helemaal voorkomen dat auto's leeg terug gaan rijden ga je niet voorkomen. Maar moeten we echt willen dat iedereen z'n eigen auto voor de deur heeft voor dat ene festival?
Maar helemaal voorkomen dat auto's leeg terug gaan rijden ga je niet voorkomen. Maar moeten we echt willen dat iedereen z'n eigen auto voor de deur heeft voor dat ene festival?
Niemand koopt een auto om 1x per jaar naar een festival te rijden. Maar het zijn wel geldige usecases. Ik zou echt niet gelijk met 50.000 man allemaal willen staan wachten op een zelfrijdende auto én dan nog eens de juiste vinden. Ik vind het al lastig genoeg om m'n eigen auto terug te vinden waarvan ik perfect op de meter precies weet waar deze geparkeerd stond.
-

[Reactie gewijzigd door Wietsee. op 7 augustus 2026 14:18]

"waarom zou je dan nog een eigen auto bezitten?"

Dat is zo'n beetje hetzelfde als de vraag "waarom zou je nog fysieke media kopen voor je games"... Gaat toch ook digitaal, veel gemakkelijker. En je hebt de garantie dat de leverancier je gekochte product niet ontoegankelijk maakt... oh toch niet "Due to licensing issues, you already purchased content will be removed from the video library".

Je hebt valide punten, maar ik zou daar tegenover willen stellen onafhankelijkheid van de grillen van de leverancier, vermijden van een subscription-model, de gegarandeerde jaarlijkse prijsverhogingen en de onvermijdelijke enshittification (autosnelweg kost extra, en de airco gaat alleen nog aan bij het + abonnement, als je wilt dat de auto klaarstaat op de gevraagde tijd kost het extra, anders +/- 1 uur, ... ).
En zodra de bedrijven "de markt" hebben ( want geen prive auto's meer ) dan is de grote concurrent weg en kan dit proces beginnen.

En dan gaan wel allemaal tegelijk de auto om 8 uur bestellen om om 8:30-9:00 op het werk te zijn - dan heb je nog steeds een piek.
Dit is geen goede vergelijking. De games situatie is fysieke versus digitale aankoop, terwijl het bij auto's over fysieke aankoop versus huur gaat. Als de zelfrijdende auto niet bevalt, dan huur je gewoon ergens anders.

En ja, dan kan het zo zijn dat alle leveranciers van zelfrijdende auto's klantonvriendelijker worden, maar dat is het probleem van slechte marktbewaking. En dat risico heb je net zo goed bij zelf gekochte auto's, die via software updates ook kwetsbaar zijn voor enshitification.
Ik zou denken dat de overheid hier best kan ingrijpen. Bijvoorbeeld zoals we nu met bussen doen via een concessie. Dus dat de overheid zegt dat je een autonoom taxi bedrijf mag runnen maar wel binnen bepaalde prijzen en een minimale service moet blijven.

Bedenk ook dat als een groot deel van het verkeer hieruit bestaat dat je in de spits veel efficiënter gebruik kan maken van de huidige wegen. Auto delen voor de paupers een optie is. En je bijvoorbeeld misschien veel makkelijker / sneller iets kan doen met auto->trein->auto dan nu met de bus.

Ik zie zelfs de huidige bussen op een gegeven moment wel geheel verdwijnen. En vervangen met een mix van autonome taxi waarvan een deel er uitziet als een buurtbus, maar dan eentje die gewoon direct voor je deur stopt.

[Reactie gewijzigd door HijDieAllesWeet op 7 augustus 2026 14:13]

Even los van de discussie over privebezit; Ik ben zelf van mening dat zelfrijdende auto's aangeboden moeten worden als openbaar vervoer, als aanvulling op wat we nu onder OV verstaan. Je tegenargumenten zijn voor mij juist argumenten vóór als OV aangeboden zelfrijdende auto's.
Je vergeet even dat niet iedereen in de stad woont. Veel mensen zijn afhankelijk van een auto buiten de grote steden, waarbij iets als een taxi of een Uber erg duur is, of waar je heel lang op moet wachten.

Als ik ergens met spoed heen moet (bijvoorbeeld mijn dochter naar de HAP brengen midden in de nacht), dan hoop ik niet op een toekomst dat ik eerst een half uur tot een uur moet wachten op één of ander bedrijf; dan stap ik gewoon in mijn eigen auto direct.

Daarbij geeft een eigen voertuig je ook jouw eigen autonomie (leuke woordspeling) én iets bezitten zal altijd mijn voorkeur hebben dan iets leasen of per-use betalen.
Ik denk dat je wat groter moet denken; er komt een tijd waar in deze auto's niet alleen in steden staan, maar ook in alle dorpen.
Ik kan nog wel een simpele reden bedenken om zelf een auto te hebben. Namelijk kleine kinderen. Ik heb kinderstoeltjee nodig en het is ook lastig om de auto helemaal schoon te houden. Dat zou betekenen dat ik na elke rit de auto zou moeten stofzuigen omdat iemand anders er anders last van heeft. Nu maakt dat niet uit.

Dus het idee is leuk maar nog niet in alle gevallen praktisch.
En even een fastforward naar 10 jaar verder: wie zegt dat er geen Tesla robot achter het stuur zit, die ook tussen elke rit schoonmaakt? Het gaat razend snel met de ontwikkelingen.
Ik ben benieuwd, kan me wel een aantal situaties voorstellen die je niet zomaar even oppoetst. Als die Tesla-robot dat voor elkaar krijgt, wil ik ook zo'n ding - dat is een gat in de markt om een huis met teenagers schoon te houden.

Van de andere kant, misschien is er ook een hele praktische oplossing, bijvoorbeeld auto's met metalen stoeltjes, licht aflopende boden en dan na een rit de auto snel van binnen helemaal schoonspuiten, warme blower erop en klaar.
Ik hoop met heel mijn hart dat dorpen gewoon lekker dorpen blijven en niet een verlengde worden van een stad, of worden opgeslokt.

In andere woorden; laat dat soort techniek maar lekker in de steden, laat de mensen in dorpen maar heerlijk achterlopen en hun eigen zaakjes regelen.
Ik vind het geen voorlopen van de steden.

In een dorp heb je een beter leven, rustiger en wel een auto voor de deur met alle gemakken van dien. Degene in de stad die heeft het lijden.
Ik denk dat de meeste mensen niet in deze vorm van calamiteiten hun keuzes maken. Als je beslist zo begaan bent met de "aanvliegtijd naar een HAP" en daarom een auto nodig hebt, dan kun je je afvragen waarom je je huidge keuzes op hebt gebaseerd.

Als in het dorp/kern waar je woonachtig bent een hub is voor een paar van die auto's dan zal de aanvliegtijd niet veel hoger zijn dan in het scenario van je eigen auto. En als die paar minuten het verschil maken dan ontstaat de vraag ook waarom je niet dichterbij de HAP bent gaan wonen.

Ik zou mijn eigen auto meteen weg doen als ik de autonomie zou behouden die ik nu heb door dat ding. Maar ik rij extreem weinig in mijn prive-auto.
Denk dat die dochter er pas kwam nadat hij ergens is gaan wonen. En er verdwijnen steeds meer basisvoorzieningen in de kleinere dorpen. Dus waar je eerst lopend naar je huisarts kon moet je nu naar een HAP. En zo gaat dat met veel meer voorzieningen.

Hoe wil je autonomie behouden terwijl je afhankelijk word van de financiële drijfveer van bedrijven? Denk je echt dat er op elk moment een deelauto beschikbaar is? Zeker in dorpen met weinig inwoners die wat geïsoleerder liggen? En wat zijn dat voor auto's? Een naar de bouwmarkt met een VW Lupo heeft niet zoveel zin namelijk.

[Reactie gewijzigd door NBK op 7 augustus 2026 10:04]

Precies. Mooie opsomming van alle belangrijke punten.

Hiernaast is het ook een utopie dat autonoom rijdende voertuigen overal gaan werken. Mijn inziens vereisen ze best wel goede wegen qua belijning en die is zeker in het buitengebied niet overal beschikbaar.

En dan is het ook gewoon nog goed als we als mensen in staat zijn om zelf iets te kunnen ipv enkel te vertrouwen op heel veel techniek.

Dit is en blijft overigens een goede om te kijken: YouTube: How Self-Driving Cars will Destroy Cities (and what to do about it)

[Reactie gewijzigd door gooos op 7 augustus 2026 09:58]

Je vergeet even dat niet iedereen in de stad woont. Veel mensen zijn afhankelijk van een auto buiten de grote steden, waarbij iets als een taxi of een Uber erg duur is, of waar je heel lang op moet wachten.
Ik denk niet dat hij dat ‘vergeten’ is. Je maakt een eerder een denkfout. Autonoom rijden zal goedkoper worden en daardoor toegankelijker in buitengebieden. Ofwel heb jij uw eigen autonome auto ofwel kies jij voor on demand. Er zal dan altijd iemand zijn in uw buurt die zijn auto laat deelnemen aan taxi-services of een taxibedrijf dat zijn vloot ik de buiten de stad laat rijden omdat daar de vraag naar vervoer natuurlijk groter is. De afstanden zijn grote dan in de stad.

Autonome auto’s zullen niet of amper duurder dan een gewone auto en 70-80% van de kosten van een taxibedrijf zijn lonen. Dan moet je geen helderziende zijn dat autonoom vervoer goedkoper zal worden dan de huidige bemande taxi’s. Al kan het wel zijn dat bij gebrek aan concurrentie Tesla €1000/maand licenties gaat vragen. Dus concurentie is belangrijk.

Zoals ik al zei kan jij er nog voor kiezen om een privé (autonome taxi) auto voor de deur te parkeren. Dat is wat duurder maar je kan uw spullen er in laten liggen, geen vuil van andere mensen etc. Maar misschien kan je het met een auto minder of kleiner doen of kan je on demand een groter busje huren voor dat eene tripje. Of wie weet kies je ervoor om de auto/rijverantwoordelijkheid uit te besteden zodat je ook na een avondje uit of festival veilig thuis kan komen. Dat is ook on-demand.

Het is niet zo zwart-wit als je denkt.
Maar waar laat je die auto's dan?

Ook deelauto's moeten ergens parkeren of in een wachtrij ergens staan, en met de parkeer tarieven zul je zien dat bedrijven deze gaan laten rijden ook wanneer er geen passagiers zijn., dat zorgt weer voor extra kilometers.

In een metropool gaat dit werken, zeker. Maar we bedenken nooit wat dit voor gebieden met een mindere bevolkingsdichtheid betekend.

Stel ik woon in het oosten van het land, daar is nu al weinig openbaar vervoer en voor deze bedrijven zal het ook niet economisch haalbaar zijn om de deel auto's daar rond te laten rijden.

In mijn geval betekend een auto niet mijn identiteit, maar geeft het mij de garantie dat ik snel op pad kan op momenten dat vervoerders daar geen zin in hebben. Vaak zat ben ik dan ook nog sneller op de plek van bestemming voor een goedkoper bedrag.
Strategisch geplaatste parkeerterreinen betaald door de fabrikant/uitbater van de auto's, dus geen additionele parkeer tarieven. En ja, we zullen het OV moeten verbeteren, maar dat moeten we toch al!
Waarom zou je het OV verbeteren als je met deelauto's wil gaan werken? Je hebt dan eigenlijk alleen een goed trein netwerk nodig voor de lange afstands reizen. De rest is veel efficiënter te doen met de deelauto.
De beste deelauto is een bus.
De bus stopt niet voor mijn deur. De bus rijdt ook niet op afroep.
De huidige bus komt inderdaad niet voorrijden, net zoals de huidige deelauto's. Je zal voor beide dus naar een locatie moeten; voordeel van de bus, die locatie is zeer waarschijnlijk een stuk dichter bij. En nagelang waar je woont komt die op die locatie zelfs elke 10 minuten langs!
Bij het huidige OV kiezen reizigers al bepalen welke modaliteiten het beste past bij de reis die ze maken: lopen, (OV-)fiets, metro, tram, bus, trein, taxi, etc. Aan die mix kan een OV-zelfrijdende auto toegevoegd worden. Wat dat betreft zal de openbare zelfrijdende auto op zichzelf al een verbetering van het OV zijn!
Je punt snap ik wel, maar ik denk dat er een paar belangrijke zaken over het hoofd worden gezien.

Nederland is geen Aziatische megastad. Buiten de grootste steden, zoals Amsterdam, is parkeren hier nog relatief betaalbaar en goed beschikbaar. Daarnaast beschikken we al over sterke alternatieven voor de auto, zoals de fiets en het openbaar vervoer.

Toch blijft de piekvraag een fundamenteel probleem. De meeste mensen vertrekken ongeveer tegelijk naar werk of school en gaan aan het einde van de dag ook rond dezelfde tijd weer naar huis. Een deelvloot moet daarom groot genoeg zijn om die piekmomenten op te vangen. Buiten die uren staat vervolgens een groot deel van de voertuigen stil, wat de efficiëntiewinst beperkt.

Daarnaast verschilt de afweging tussen bezit en gebruik sterk per doelgroep. Een gezin met vier of vijf kinderen zal bijvoorbeeld eerder kiezen voor twee eigen auto's of een grotere gezinsauto, simpelweg omdat dat beter aansluit bij hun dagelijkse behoeften.

Waar ik wel potentie zie, is bij mensen die nu al vooral gebruikmaken van de fiets of het openbaar vervoer. Voor hen kan een deelauto een handige aanvulling zijn, bijvoorbeeld als het slecht weer is, het OV uitvalt of wanneer ze een keer een grotere aankoop moeten doen bij IKEA. In feite vervullen de huidige deelauto's die rol nu al.

Hoe dan ook verwacht ik dat volledig zelfrijdende auto's steeds vaker onderdeel zullen worden van het straatbeeld. Toch kan ik me moeilijk voorstellen dat het bezit van een eigen auto volledig verdwijnt, ook niet op de langere termijn. Het zou me zelfs niet verbazen als autobezit steeds meer iets wordt voor midden- en hogere inkomens, simpelweg omdat autorijden en het bezitten van een auto alleen maar duurder lijken te worden.
Je vergeet piekgebruik, en dan vooral in de buitengebieden.

Die 9 miljoen autos staan het grootste deel van de dag stil, maar in de ochtendspits en avondspits wil iedereen tegelijk een ritje maken. Dan moet 90% van die Autos ergens in stalling staan tot iedereen ze tegelijkertijd oproept. Dan heb je dus de transportbeweging van stalling naar oproeper, én de daadwerkelijke transportbeweging. Plus waarschijnlijk de rit terug naar een stalling hub. Per saldo stropen dan de wegen allemaal dicht. Vergeet niet dat als je in een buitengebied woont, en je je kinderen naar de basisschool moet brengen dat vaak te ver is om te fietsen en je afhankelijk bent van een eigen auto.
Het alternatief is dan meestal openbaar vervoer. Ga eens in een grote stad kijken zoals Tokyo en ga daar tijdens spitsuur eens op een willekeurig station staan. En je ziet direct dat openbaar vervoer in een metropool belangrijk is. Want beeld je dan eens in dat al die miljoenen mensen in een individueel transportmiddel gaan kruipen. Dat mag nog zo efficient zijn, je hebt er gewoon de ruimte niet voor.

En zijn we echt zo ver gezonken dat we individueel transport willen gaan gebruiken gewoon om wat spulletjes van 1 persoon over lange afstand te willen gaan transporteren met een grote kost aan resources? De impact op mens en milieu van elke kilometer die gereden wordt, zelfs elektrisch, mag je niet onderschatten. Dan moeten we niet gaan doen alsof zo een wonderoplossing waarbij je spotgoedkoop dingen kunt transporteren per individu ineens een goede oplossing is. In tegendeel. Jouw latte kan je in een stad even bij de koffieshop om de hoek gaan halen. Die moet niet van aan de andere kant van de stad komen gewoon omdat het supergoedkoop is.

En een taxi valt nog mee. Daar is iemand die dat in het oog houdt. Maar je zal in de avondspits maar een taxi bestellen, een half uur moeten wachten, want het is druk, om dan een voertuig te krijgen dat binnenin alles behalve proper is omdat de vorige passagier zich misdragen heeft. Ja, je kan het melden, ja je kan de taxi weigeren, ja, de vorige passagier zal mogelijks nooit nog met dit bedrijf mogen meerijden maar jij kan weer een half uur wachten op de volgende taxi.
Maar dit dus vooral ook omdat iedereen op een klontje bij elkaar woont, zoals in New York, Jakarta of New Delhi. Met ruim opgezette laagbouw nieuwbouwwijken werkt dit al een stuk minder goed.

Wat je wel af kunt vragen is of het de type auto’s niet dynamischer maakt, dat je zelf een kleine ev hebt voor de boodschappen en nood, en dan een taxi voor de lange ritten.
Voor het grootste deel zal het simpelweg een afweging zijn van de kosten en hoeveel gemak het oplevert is wat ik denk. Niet of die auto's wel of niet zelf kunnen rijden. Zolang men een eigen keuze heeft uiteraard.

Is het straks spotgoedkoop om geen auto te bezitten en levert dit maar minimale extra ongemakken op dan zal het vast zo zijn.

Is de balans hierin anders dan zie ik het niet gebeuren tenzij het bezitten van een auto ongemakkelijker én heel heel veel duurder wordt dan het niet bezitten ervan.

Je kan nu ook een Uber, of als het om het niet bezitten gaat, een deelauto bestellen. Allemaal afhankelijkheden die jouw vrijheid beperken en zolang het financieel niet enorm rendabel is willen veel mensen deze ongemakken niet.

De liefhebber die graag een auto bezit om verschillende redenen waarvan één reden is dat je er ook mee rijdt zullen inderdaad interesse verliezen als dit niet meer mag.
Zolang het nog kan/mag zie ik deze ook niet overstappen. Wellicht een combinatie wanneer bovenstaande in positieve zin van toepassing is, maar overstappen niet zo gauw.

Wij leven niet in Tokio of Singapore....
Zolang het niet financieel ongunstig zal zijn zie ik het eerder voor mij dat men straks allemaal een zelfrijdende auto bezit.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 7 augustus 2026 09:44]

Zo dacht ik er ook over, tot ik een eigen auto kocht 3 jaar terug.

Het is een persoonlijke omgeving en eentje van luxe. Zoiets als een woonkamer. Dat is heel wat anders dan een taxi. Bovendien staat deze altijd klaar en hoef ik nergens op te wachten, zijn er geen gore parfum geurtjes van anderen en kan ik mijn eigen spullen erin laten zitten.

Ik snap dat niet iedereen in een stad een auto kan hebben, daarvoor zijn ze te groot, maar daarbuiten zou ik niet snel voor zo'n leen-systeem kiezen.
Ik denk dat je onderschat hoe erg de meeste mensen gehecht aan zelf iets bezitten, en dan met name een auto.

En deelauto's... Ik heb een tijdje een kleine vloot deelauto's van mijn werkgever gedeeltelijk beheerd (gebruik registreren, uitleg geven, wassen, klein onderhoud doen, groot onderhoud inplannen) en ik heb in de praktijk gezien hoe mensen omgaan met spullen die niet van hen zijn. Het is echt niet mooi hoe dat gaat. Binnen een maand was er één laadkabel kwijt, een andere laadkabel was kapot omdat er overheen gereden was, en één van de auto's was in de vaart tegenover het bedrijf gereden:

https://tweakers.net/foto...y3PUlp3xBqAbwqRe9rVdu.jpg

Het aantal deuken en deukjes was niet meer te tellen. Ik ging op een gegeven moment aan het einde van de dag maar standaard controleren of iedereen ze wel aan de oplader had gezet, zoals ze opgedragen was. Enzovoorts, enzovoorts, enzovoorts...

(Ik beheerde ook de leenlaptops, leenbeamers, e.d. Van hetzelfde laken een pak. Als ik een euro had gekregen voor elke keer dat ik de opmerking "was al zo" heb gehoord....)

Dus een deelauto, het spijt me, ik zal tot een heel hoog kostenniveau bereid zijn een eigen auto te houden, simpelweg omdat mijn medemens niet netjes kunnen omgaan met spullen die niet van hen zijn.

-edit-

Overigens kregen we die auto die in het water lag een maand of twee later gerepareerd weer terug. Ik was verbijsterd, ik was er van overtuigd dat die total loss zou zijn. Ik kan me ook geen gekke problemen met dat ding herinneren, heel interessant dat onderdompeling kennelijk toch goed te repareren valt.

[Reactie gewijzigd door JeroenH op 7 augustus 2026 09:43]

Die mensen gaan misschien ook zo om met hun eigen auto. Op de middelbare school had je ook klasgenoten waarvan de tassen, fietsen en zelfs de schrijfmappen volledig aan gort lagen aan het einde van een schooljaar. Wij hebben kennissen die in plaats van een deur netjes met de deurkruk te openen, hun eigen voordeur kaal schoppen als ze naar binnen gaan. Dat zijn ze zo gewend te doen. Wel eens gevraagd, altijd zo gedaan. Nooit over nagedacht.
Dit is gewoon een taxi zonder chauffer. Kinderstoeltjes, op vakantie gaan, hygiene, iets van waarde in bezit, beschikbaarheid vooral tijdens drukte, onafhankelijkheid/ vrijheid. Allemaal problemen die deze chauffeurloze taxis niet oplossen. Geef mij ook maar een beter toekomst met minder auto’s. Maar zo’n vaart gaat het niet lopen.
Voorbij gaand aan identiteit en emotioneel gedrevenheid. wat je beschrijft is weer een stap naar niets van jezelf. Het idee achter "You will own nothing and be happy" is leuk. maar in de praktijk zien we keer op keer dat hetzelfde gebeurt.

Het begint goedkoop. omdat iemand er met verlies in investeert. Dit duwt de concurentie en alternatieven uit de markt. Vervolgens zijn er nog maar een a twee over en gaan de prijzen als een gek omhoog en zit iedereen vast in het ecosysteem.
Waarom zou je een eigen huis bezitten? Je bent het grootste deel van de dag ergens anders! Lekker allemaal na het werk naar een hotel of gemeenschappelijke ruimte en daar een slaapplek zoeken. Eten? Gewoon ergens halen, net zo goed. Hoe vaak gebruik je je keuken?

Eh.. nee of gewoon niet. Er is niets mis met een eigen auto. Sterker nog, deze hele 'ontwikkeling', als je het zo kan noemen, is gedoemd om te mislukken. Het argument 'op naar 0 doden' of wat er ook wordt aangehaald is zo'n onzin. Dat zal nooit lukken, ook niet met elektrische auto's die zelf kunnen rijden. Wat is er mis met het zelf te leren? Zelf dingen doen? Straks gaan mensen nóg minder kunnen dan nu. Niet meer zelf fietsen > elektrische fiets. Iets opzoeken? > AI vragen. Dit is gewoon de achteruitgang van de mensheid. En waarom? Omdat politici dat willen? Om zichzelf op de schouder te kunnen kloppen van 'goh dat heb ik goed gedaan!'. Egoistische projectjes zijn het. En nee, daar wil ik niet aan meedoen. Lekker zelf rijden.

Als je zonodig niet wil autorijden en het wil overlaten aan een ander dan is daar al decennialang een oplossing voor; het openbaar vervoer. Of bel een taxi. Maar aanmoedigen dat er zelfrijdende auto's komen is echt idioot. Er zijn nu al mensen die menen dat je straks met alcohol op in zo'n ding mag zitten want de auto rijdt en niet jijzelf. Echt zo'n onzin allemaal. Mensen willen geen verantwoordelijkheid meer. En nogmaals, daar zijn oplossingen zoals het OV of taxi's voor.
Moest het niet in het Nederlands zijn, dacht ik dat het Elon Musk was die iets had gepost. 1 op 1 zijn visie voor de toekomst als het over auto's gaat.
In dichtbevolkte steden kan dit zeker werken, maar in dunbevolkte gebieden wachten op een autonome gedeelde auto zal toch een aparte business case worden. Zelfde voor de loodgieter, een vertegenwoordiger, etc.

Maar het vervoer zal zeker veranderen hierdoor.
Minder auto's betekent niet noodzakelijke minder autokilometers. Zo zeg je 'toegankelijk en betaalbaar transport', wat bijna per definitie betekent 'meer zal gebruikt worden'. Die minder auto's kunnen dus alsnog veel ruimte innemen: een auto in beweging neemt meer ruimte in dan dat die stil staat. En bij eigen auto's is dat mogelijks nog privé/particulier-eigendom.
Moet ik dan iedere keer een auto bestellen als ik bijv boodschappen wil doen? Die winkel staat niet naast mijn huis en het is simpelweg teveel met de fiets.

Dat deelautos een ding gaan worden ontken ik niet maar zelf bezit zal blijven.
Ik heb je reagerende reactie niet zeker gelezen maar ja, het idee is dat je natuurlijk wel de kritieke aantal autos blijft houden. Ik kan nu op elk moment van de dag hier een stuk of 30-40 auto's aanwijzen die er staan. Als daar gebruik van kan maken zal de tijd hetzelfde blijven als nu met mijn eigen auto.

Verder je voorbeeld met boodschappen kan natuurlijk. Maar als het puur daarover gaat heb je op veel plekken bijvoorbeeld picnic, als je naar de Albert Heijn gaat wat verrassend veel mensen doen is dat ongeveer even duur of soms zelfs goedkoper en het wordt erg efficiënt op routes gepland.

Voor de plekken waar dit soort dingen niet zijn zal je inderdaad een auto moet bestellen/reserveren. Als dat goedkoper is dan mijn eigen auto weet ik het wel.

Daarnaast ziet iedereen het heel zwart wit iedereen naar de deelauto en geen eigen autos of andersom.

Ik denk dat wat sommige tweakers hier zeggen het meer aanvulling zal zijn/moet worden. Stel de helft van de autos blijven eigen bezit en van de andere helft gaat de helft weg omdat die niet meer nodig zijn en heb je dus een kwart minder totaal autos en goedkoper/minder milieubelasting als alles goed gebruikt wordt. Deze ratios zijn even uit de lucht gehaald natuurlijk het kan zomaar meer deelauto zijn maar afhankelijk van mensen gedrag natuurlijk ook minder.

Dan heb je ook gewoon marktwerking want de mensen die willen kopen nog steeds een auto, de mensen die denken oh een deelauto is eigenlijk de helft zo goedkoop doen ze dat.

Dat lijkt mij een veel gezondere aanvulling.

[Reactie gewijzigd door PaulHelper op 11 augustus 2026 07:55]

Ik ben ook benieuwd hoe dit zich gaat ontwikkelen. Ik denk wel dat hierdoor het hebben van een 2e auto in een gezin veel minder kan worden. Een 2e auto is veel vaker een praktische aanschaf met een lage ego waarde en vaker voor incidenteel gebruik.

Als dat gebeurd is het ook al enorme winst voor parkeerdruk in de wijken.
Altijd als ik dit soort reacties lees, o.a. in het topic over stikstof etc, is het eerste wat mij te binnen schiet "Ah, daar heb je weer zo'n randstedeling, vermoedelijk reagurend vanaf zijn thuiswerkplek". Begrijp me goed, in Den Haag, Rotterdam, Leiden, Amsterdam, daar is het een verademing om te komen met openbaar vervoer. Alles op korte afstand etc. In steden zoals Parijs etc idem. Ik ben er absoluut jaloers op. Als ik daar zou wonen zou ik denk ik ook geen auto nodig hebben.

Enfin, dan stap ik even terug in mijn eigen bubbel. Ik woon in Zeeland. Ik heb dan nog het geluk dat ik in het gedeelte woon waar ze nog een eigen spoorlijn hebben. Maar zelfs op dat schiereiland, als je niet in 1 van de 3 grote steden woont, is het ronduit kut om ergens te komen. Bussen rijden amper, na 18 of 20 niet meer, en in het weekend al helemaal niet. Je bent in deze contreien echt afhankelijk van een auto. Niet alleen om op je werk te komen maar ook een heleboel voorzieningen heb je gewoon niet in dorpen. Zeeuws-Vlaanderen en Tholen is het allemaal nog veel erger gesteld.

En ik ga er vanuit dat voor heel veel wat buiten de randstad cirkel zit niet heel veel beter is.
je vergeet dat mensen belabberd omgaan met "publiek goed".
In een trein zoek ik ook een schone plek. Dat wordt met deelautos helemaal feest, als 't gehele volk er gebruik van gaat maken.
Nu zal 't nog wel meevallen, omdat een selecte groep hier bewust voor kiest en zich daarom beter gedraagt dan het brede publiek.
auto's zijn een verlengstuk van identiteit
Dat is absoluut waar en voor mij niet het enige aspect. Het volledig bezitten en vrij kunnen gebruiken van mijn eigen auto is ook vrijheid en autonomie!

Ik zie het net als de cloud-wave die we net gehad hebben. Super handig super fijn, geen zorgen, altijd en overal je data beschikbaar, tegen lage kosten, wie wil dat nu niet ... wat kan er nu mogelijk misgaan! Dat is dus het punt, dat weet ik niet, maar ik weet zeker dat er dingen mis kunnen gaan en wil minder afhankelijk zijn van andere commerciële- of overheids-partijen!

Je zegt het zelf al in je eigen afsluiting:
Mits ze werken
En die kans is naar mijn mening groter in eigen bezit!
Je karakterisatie van de persoon die graag de auto wilt blijven bezitten, zegt meer over jou dan over hun. Dat mensen het alleen willen als extensie van ego willen en om te pronken, in tegenstelling tot vrijheid tot bewegen bijvoorbeeld, is zeer typerend. Tal van mensen rijden hun 3 cylinder aygo echt niet als verlengstuk van hun geslachtsdeel, ze geven er geen reet om hoe het uitziet. Maar ze komen wel waar ze willen, wanneer ze willen. Dit is echt zo'n heckin' reddit-tier comment, dat de +2 nog meer zegt over Tweakers dan wat anders.

1) Kosten) Dit zal de MSRP van auto's meer en meer omhoog drijven, en dus ook al heb je een lease of abonnement, dan nog wordt dit doorberekend. Je ziet dit nu al met al die verplichte veiligheidssystemen van de EU. De enige manier voor autofabrikanten om nog voor een betaalbare prijs auto's aan te bieden, is een nieuwe categorie verzinnen (M1E) waarin ze minder eisen stellen rondom veilgheid.

2) Consolidatie van de infrastructuur) Als dit populair wordt door organische of minder-organische redenen (dit lijkt me meer voor de hand liggend) dan zal er een consolidatie plaatsvinden op de infrastructuur. Als 7 van de 10 auto's met elkaar communiceren en je zit ertussen met je mensenbrein dan krijg je steeds meer ongelukken op basis van misverstanden. Immers zijn we gewend rondom mensen te rijden. En je weet nu al dat die bedrijven gaan roepen "wij maken geen fouten, zie onze 99.9% veiligheidsstatus".

Overigens, wie gaat betalen voor al deze infrastructuur aanpassingen? En als je zegt: de bedrijven, wil je in een samenleving wonen waar nóg meer van je infrastructuur door grote conglomeraten en corporaties in het beheer en bezit is?

3) Dataveiligheid, privacy) Het blijft me verbazen dat na mate er steeds meer en meer duidelijk wordt hoeveel je gemicromanaged wordt en getracked wordt er nog mensen opgewonden kunnen raken van nóg meer apps en hun bewegingsvrijheid ervan afhankelijk maken.

4) Ads pushen) je ziet het nu al bij BMW, de spiderman film die gepromoot wordt op je scherm in een auto van een ton. Deze bedrijven zijn schaamteloos. Wat weerhoudt hun ervan om schermen in de hoofdsteunen te zetten voor klanten, en die permanent aanzetten, camera op je gezicht en ads pushen + telemetrie uitlezen.

5) Aansprakelijkheid) je ziet hier ook al de discussies over loskomen. Wie is er verantwoordelijk als er ongelukken alsnog gebeuren met deze zelfrijdende auto's? En een bijkomend probleem van #2, wat kan een justitie of overheid nog doen als ze steeds meer een bijrol of ceremoniële rol gaan spelen? Ze kunnen bedrijven niet de infrastructuur ontnemen die van hún is.

6) Criminaliteit/Veligheid) zeker als auto's méér dan éen passagier gaan oppikken om hun stoelen te verkopen valt het niet te overzien hoeveel aanrandingen er plaats gaan vinden. Eveneens de hoeveelheid vandalisme er zal plaatsvinden aan de voertuigen.

Ik kan nog een tal van "you are here" voorbeelden oplezen maar ik weet nu al dat het op dovemans oren valt.

EDIT: ik zie nu pas de m-dashes in je comment. +2 AI comment. Tweakers falen de reverse turing test lol.

[Reactie gewijzigd door Majestici op 7 augustus 2026 12:59]

Auto is DE vrijheid van een mens, het maakt dat je goedkoper kan gaan en staan waar je wilt. Neem eens de trein met vrouw en kinderen, je loopt er leeg op.

Het idee van de grote stadsinwoner die alles binnen de muren heeft en alleen een auto nodig heeft voor vakantie of verre kennis bezoeken. Dat stereotype gaat best weinig op voor de gemiddelde Nederlander. Sowieso de rijke Nederlander gaat niet in een leen/huur auto. Die wil gaan en staan op elk moment dat ze willen. En dat gaat alleen met eigen auto voor de deur.

En buiten zeer grote steden gaat het ook niet op. Trouwens in de buitenwijken van grote steden al niet. Ga eens met openbaar vervoer van Osdorp naar Strandeiland in Amsterdam. Dat gaat stukken sneller met de auto.
Busje komt zo 8)7 , ik rij zelf!
Zeker in Europa wil iedereen toch zo veel mogelijk zijn eigen auto. Deelauto's zijn er al, maar blijven een niche product.

In je eigen auto kan je gewoon je eigen spullen laten liggen en zit je niet tussen het vuil wat een ander achterlaat. Bovendien staat de auto altijd klaar en hoeft je niet te wachten totdat er een auto voor komt rijden. Je kunt ook je eigen route kiezen en die onderweg nog wijzigen.
Het idee van autonome auto’s als oplossing voor een mobiliteitsprobleem voelt een beetje alsof een restaurant besluit iedere gast een eigen kok én een eigen keuken te geven.

Het klinkt fantastisch: je hoeft nergens op te wachten, de kok maakt precies wat jij wilt en alles is volledig op jou afgestemd. Logistiek gezien misschien zelfs indrukwekkend.

Maar ondertussen staat het hele restaurant vol met keukens die ieder maar voor één tafel te koken. Je hebt veel meer apparatuur nodig, veel meer ruimte en een veel complexer systeem om uiteindelijk hetzelfde doel te bereiken: iedereen te eten geven.

Terwijl één goede keuken tegelijkertijd voor honderd mensen kan koken.

Dat is voor mij het vreemde aan autonome auto’s of zelfs personen auto's in het algemeen. We steken enorm veel moeite in het optimaliseren van één voertuig voor één of enkele personen, terwijl een trein of metro juist efficiënt is doordat honderden mensen dezelfde infrastructuur en hetzelfde voertuig delen.
Mobility as a service, de nieuwe SaaS
Eén enorm argument wat ik altijd voor autonome voertuigen probeer te maken: Ik heb liever één ongeluk met een autonoom voertuig dan daarvoor in de plaats 100 ongelukken als gevolg van dronken bestuurders. Je haalt met autonoom vervoer in één klap een enorm risico in het verkeer, namelijk beschonken bestuurders (of roekeloos rijgedrag) weg.
Bijvoorbeeld: in veel Aziatische steden is het hebben van een auto zinloos, je kunt nergens parkeren, het is duur en het alternatief: een Grab bestellen, is supergoedkoop. Denk dus de kosten voor een chauffeur weg en projecteer dat op altijd toegankelijk en betaalbaar transport en je kunt veel vaker zonder auto toe.
Ha, daar is ie weer! Een dienst wordt weer eens supergoedkoop omdat je de de dure mens eruit kan verwijderen en vervangen door AI.
Wel, als AI zo goed wordt dan lost het verkeersprobleem vanzelf op omdat er dan überhaupt bijna geen mensen meer naar hun werk hoeven te worden vervoerd . Hun werk is dan ook allang vervangen door AI..
Mijn vriendin is een fanatieke golfer. Dat betekent dat ze heel vaak na het werk nog even gaat spelen, en niet altijd bij haar thuisclub (ze wordt vaak door vrienden uitgenodigd bij andere clubs te spelen). Dan zou ze haar clubs altijd mee naar het werk moeten nemen en daar neer moeten zetten voor het geval ze die middag/avond wil gaan spelen of trainen. En iedere dag ook weer mee naar huis nemen voor het geval er 's ochtends een moment is om te gaan trainen. Ga je niet golfen maar naar een feest na het werk? Toch de clubs meezeulen voor het geval je 's ochtends wil gaan trainen en niet eerst naar je werk wilt moeten rijden.


Ook mensen die zorgtaken hebben of familieleden in slechte gezondheid bijvoorbeeld willen liever direct in de auto kunnen springen en die kant op kunnen rijden in plaats van eerst een auto te moeten boeken en een half uur of langer te moeten wachten. Die wachttijd kan het verschil zijn tussen afscheid kunnen nemen of aan te komen nadat iemand overlijdt.
En waarom zouden we nog wegmarkeringen hebben en borden, snelheidslimieten en rijbewijzen enz enz enz. Ondemand Selfdriving car die je via een app oproept wordt wel een ding ja.
Dit is zo'n nutteloze discussie punt. Waarom zou je een auto bezitten als je ook anders gewoon met de taxi of bus kan? Het hele punt is dat je zelf iets bezit wat je kan gebruiken wanneer je het nodig hebt. En het gaat je minder kosten. Als zelfrijdende taxi's de prijs met 2/3e weten te verlagen voor vervoer kan het best interessant zijn. Maar tot die tijd komt is het gewoon minder praktische.

Een Taxi Chauffeur vervang je niet ff 1, 2, 3. Die gaan eerst heel lang nog beschermd worden met minimum tarieven omdat anders de concurrentie ze binnen no time overneemt. Toen Uber voor het eerst kwam was dat een extreme verschuiving in de Taxi wereld. Chauffeurs gingen van 6k per maand naar ong 2k en dan moet je alle kosten nog ervanaf trekken. Ik weet dit want ik heb dit beroep vroeger gedaan. Autonome taxi's zullen er zeker komen maar ze zullen niet voor 5 euro jou naar centraal station vervoeren vanaf de andere kant van de stad. Je gaat nog steeds goedkoper met de bus of metro.
Ik vind het toch fijner om iets wat ik veel gebruik voor mezelf te hebben. Dan kan ik het zelf schoon houden, spulletjes in bewaren, en kan niet zomaar 1 of ander bedrijf achter zo'n app op de knop drukken dat ik ineens geen auto meer mag gebruiken. En dan heb ik het nog niet eens over bedrijfsmatig gebruik.
18 miljoen mensen bezitten 9 miljoen auto's. Als deze op termijn allemaal zelfrijdend zouden worden, waarom zou je dan nog een eigen auto bezitten?
Omdat ik het onbegrensd kapitalisma AKA grote bedrijven niet vertrouw. Het begint vast weer leuk met lage abonnementskosten om de particulier na een paar jaar weer tot op het bot uit te melken en kosten te presenteren die veel hoger zijn dan een eigen auto ooit kan worden. Na alles wat ik met streaming, cloud, social media en alles Big Tech gezien heb (want daar vallen autonome autos ook onder) heb ik echt 0 vertrouwen in dat de "you will own nothing and be happy" trend goed voor de particulier zal uitpakken.

De aandeelhouders zullen er ongetwijfeld weer van smullen.
Ik ben het helemaal met je redenatie eens. Ik hoef ook geen auto te bezitten. Het enige nadeel wat ik wel zie ontstaan is dat iemand de deelauto's niet gaan bezitten. Ik hoop zelf dat het kleine locale partijen worden, waarbij je zelf ook misschien wel deels eigenaar bent. Maar als ik naar het verleden kijk zullen dit een paar grote internationale spelers worden, die er natuurlijk alles aan doen om meer winst te maken. En daar heb ik dan weer niet echt zin in, afhankelijk zijn van een grote internationale partij.
Ik vind het zo vreemd dat we eigenlijk niet de discussie voeren of we dit wel willen met zijn allen. De auto is al een grote negatieve invloed op onze openbare ruimte en dat gaat met deze ontwikkeling alleen maar erger worden.

1) meer autogebruik dus ze nemen nog meer ruimte in.

2) mogelijk gaat onze prachtige fiets en loop infra aangepast worden om het de zelfrijdende auto naar de zin te maken.

3) autorijden is al niet sociaal, maar met zelfrijdende autos gaan ook de laatste sociale micro interacties verdwijnen. Die sociale micro interacties (oogcontact, knikjes) zijn een van de redenen dat fietsen en lopen zoveel beter is voor jezelf en je omgeving, maar ook nodig voor fietsers om zich nog enigszins veilig en gezien te voelen bij automobilisten.
Ik zie het toch anders. Op het moment dat zelfrijdende autos volwassen zijn is er geen reden meer om zelf een auto te bezitten.

Je bestelt dan gewoon per app een auto voor het moment dat je deze nodig hebt.

Dit zorgt voor juist voor meer ruimte in de (binnen)stad. Je hebt geen parkeerplekken meer nodig.
Ja, dat heb ik ook een tijd gedacht, maar als je ziet hoe mensen met deelvoertuigen omgaan dan lijkt me dat echt een utopie. Er eentje zelf bezitten is het gebrek aan ergernis dan wel waard.

Daar bovenop zien we nu al de eerste effecten van zelfrijdende auto's. Weleenswaar in Amerika, maar het aantal voertuigbewegingen neemt daar toe. Dat betekent dus meer blik op de weg en uiteindelijk meer vraag naar wegen. En wegen zijn nu juist wat onze steden en dorpen minder menselijk en sociaal en meer gevaarlijk maken.
Eens, steden waar de auto min of meer in de ban wordt gedaan zijn de beste steden om in te leven. Goed voorbeeld is bijvoorbeeld Zürich. Maar als er zelf rijdende auto's komen lijkt het me idd een kwestie van tijd tot steden meer car centric worden. En dus minder leefbaar.
Je kunt ook een auto delen met mensen die je goed kunt. Als je dat met meerdere gezinnen zou kunnen mixen dan heb je ook voldoende voorraad (als je in een stad woont tenminste).


Dus drie auto's delen met vier gezinnen. Je kent elkaar allemaal, etc..
Dat kan nu ook al. Gebeurt ook weinig. Ik zie niet in waarom dat straks ineens wel zou gebeuren dan.
Ik ben misschien ouderwets, maar ik heb dan nog steeds mijn eigen auto in bezit. Prima dat hij me afzet, weg rijdt en me later weer komt ophalen, maar afhankelijk zijn van een dienst wil ik gewoon niet.
Denk je dat daar geen dienst aan komt te hangen? Kijk maar naar FSD van Tesla, dat kost je flink per maand. En als er 'straks' geen stuur meer inzit (zelf rijden hoe dan ook geen optie meer is) zit je toch aan die diensten vast. En we weten allemaal wat er gebeurt als we vastzitten aan een paar grote partijen; vendor lock-in en prijzen omhoog. Dan nog wordt er uiteraard alles meegenomen in de tracking van users die er gebruik van maken. En wie zegt dat zo'n zelfrijdende auto waar je niet of w(of wel) de eigenaar van bent ook nog naar alle (bv. Moeilijke, criminele, etc.) wijken/ adressen wil rijden, want....


Decentralisatie blijft toch het meest veilige voor de mensheid, alleen al om de kennis en kunde te houden die we hebben opgebouwd.
Ik ben misschien ouderwets, maar ik heb dan nog steeds mijn eigen auto in bezit. Prima dat hij me afzet, weg rijdt en me later weer komt ophalen, maar afhankelijk zijn van een dienst wil ik gewoon niet.
Dat kan, maar uiteindelijk zal je de minderheid zijn. Er zijn ook nog mensen die graag CDs of LPs hebben terwijl de meerderheid dit toch als streaming afneemt.
Dat kan, maar uiteindelijk zal je de minderheid zijn
Nou.. nee, ik denk dat het andersom is. Een minderheid vind het niet erg om afhankelijk van derden te zijn of om een auto "as a service" te hebben.

De jeugd is inmiddels ook niet voor niets terug aan het keren naar CD's, LP's en films op schijf omdat ze het zat zijn om voor alles een abonnement nodig te hebben en dan nog vaak de dingen die ze willen zien/horen/gebruiken niet beschikbaar zijn. Ze moeten tenslotte hun huizen al huren ipv kopen wat voor velen al een doorn in het oog is.

"Ownership" verdwijnt vanuit de industrie maar wordt juist teruggeist vanuit de consument.
Tja, Ik ben inderdaad ook zo iemand die fysieke media koopt 😉…
Waarom heeft of een auto zelfrijdend is of niet invloed op het wel of niet eigenaar zijn van zo'n auto?

Niet iedereen wil naar de "you will own nothing" toekomst. Je bent dan immers altijd afhankelijk van derden.
Waarom huur je een huisje tijdens je vakantie en koop je geen vakantie woning?
Waarom huur je een bepaald aparaat bij Gamma in plaats van het zelf te kopen?

Voor de meeste mensen is het is goedkoper en efficienter dan het te bezitten. Het bezit van een auto is eigenlijk heel onlogisch. Het is duur (onderhoud, verzekering, afschrijving) afgezet tegen het gebruik per uur.

Rij jij 8 uur op een dag dan is het logisch een auto te bezitten maar er zijn genoeg mensen die het slechts 1 uurtje of minder per dag gebruiken
"Waarom huur je een huisje tijdens je vakantie en koop je geen vakantie woning?"
  • Minimaal gebruik
  • wil kunnen wisselen
  • aanschaf zelfs voor beter bedeelden die de keuze zouden kunnen maken een flinke investering
"Waarom huur je een bepaald aparaat bij Gamma in plaats van het zelf te kopen?"
-> voornamelijk vanwege het eenmalige gebruik, iedere keer meer dan 1 keer is reden om te twijfelen over zelf aanschaf.

Fijne beredenering, maar we weten al lang dat autogebruik wisselende vormen aanneemt. Om dan vervolgens kosten per uur te gebruiken als metriek te gebruiken is wel heel eenzijdig belicht.
- Minimaal gebruik
- wil kunnen wisselen
- aanschaf zelfs voor beter bedeelden die de keuze zouden kunnen maken een flinke investering

Hoe is dat anders voor een auto?
Dar geloof ik dus helemaal niets van.

De afschrijving van een traditionele auto is zeer beperkt. Ik schrijf de mijne af in 10 jaar. Dat is per maand van net aan 160 euro.

Onderhoud is niet anders bij de zelf rijdende auto, die heeft net zoveel onderhoud nodig per gereden kilometer.

Verzekering is iets wat aan jezelf ligt. Heb je, zoals ik, genoeg schadevrije jaren, dan is een verzekering heel erg goedkoop, paar tientjes in de maand voor all-risk.

Met mijn eigen auto hoef ik me niet druk te maken of de vorige klant erin heeft zitten hoesten en proesten en weet ik al niet meer. Geen koffie op de stoel of andere vuiligheid.

Dat het echt goedkoper zal zijn, ik moet het nog maar zien. Tot nu toe blijkt een eigen auto toch vaak het voordeligste te zijn.
Ook de overheid wil dat niet. Eigenaar (van een registratiegoed als een auto) betekent inkomsten. Als diezelfde inkomsten allemaal in de km prijs van de deel- of huurauto moeten dan wordt dat behoorlijk prijzig en dus onaantrekkelijk.
Het is een leuke illusie maar jij denkt echt dat er op maandagochtend 8:00 honderd duizenden deel auto's beschikbaar zijn om werkend Nederland te vervoeren?
Hoeveel autos zijn er nu beschikbaar op maandagochtend 8uur? Blijkbaar hebben mensen hier genoeg geld voor over. Het probleem zal eerder zijn dat het heel inzichtelijk wordt hoeveel het kost om op maandagochtend om 8uur een auto te gebruiken tov om 10uur
Oke maar ik wil niet om 10:00 op kantoor aankomen zetten, dan mis ik mijn vergaderingen waar ik juist voor naar kantoor kom.
Prima, dan betaal jij wat extra tijdens de spits. Aangezien ik mijn meetings toch grotendeels virtueel doe dan plan ik mijn meetings in de middag en kom ik na de lunch
Dus is het niet goedkoper...
Dat het duurder is in de spits betekend nog niet dat het duurder is dan het bezit van eigen auto.
Maar dan heb je nog piekmomenten waar iedereen ineens een auto nodig heeft.

Maar ik denk wel dat het de toekomst is idd.
Op die piekmomenten kun je korting krijgen door een auto te delen. Evt zelfs halverwege overstappen op een andere auto.

Ons huidige autogebruik is super inefficient, iedereen heeft een eigen auto die >90% vd tijd stil staat. We hebben grote auto's voor <1% vd gevallen waar we die ruimte daadwerkelijk nodig hebben. Carpoolen is lastig, want hoe vind je iemand om mee te carpoolen, hoe verdeel je de kosten etc etc.

1 groot zelfrijdend taxi netwerk zou zoveel efficienter zijn.
Op die piekmomenten kun je korting krijgen door een auto te delen. Evt zelfs halverwege overstappen op een andere auto.
Je bedoeld de huidige stadsbus of trein?
Nee. Die kun je niet vanuit je voordeur pakken, daar moet zelf naar toe (wat best een eind kan zijn). Plus die rijden niet op afroep maar op een vast interval en brengen je ook niet naar je eindbestemming. Vaak zitten ze nog volgeprakt ook.

Ik bedoel een zelfrijdend (deel)taxi netwerk. Uber on steroids.
Centrale p+r op strategische olekken voor die autos.
Het probleem is niet zozeer het parkeren. Die kan je wegmoffelen in parkeergarages. Het grote probleem is rijden wordt goedkoper waardoor er veel meer KM's wordt gereden. Waarom op de bus wachten als de zeflrijdende auto niet veel duurder is? Daarnaast zullen de auto's ook leeg rijden. Veel meer km's is dus veel meer verkeer en files op de weg. (ook al kunnen zelfrijdende auto's ook files voorkomen door het remmen en optrekken te optimaliseren)
En dat doet iedereen dan op hetzelfde moment in de spits om naar zijn werk te gaan? Dat werkt niet want zoveel zelfrijdende auto's is niet rendabel voor die bedrijven.
De 'beste' oplossing m.i., is schooltijden en kinderopvang tijden aanpassen/verruimen. Dat maakt het mogelijk flexibeler om te gaan met kantoortijden. Er zullen altijd beroepsgroepen zijn waar dit niet werkt, maar het zal helpen voor velen.
Net zoals thuiswerken een hele goede oplossing is. Maar ja, krijg de werknemers eerst maar eens mee. Er zijn er te veel die er moeilijk over doen en de overheid wil zijn vingers er ook niet aan branden. Anders hadden ze dit ook al lang kunnen doen om de filedruk te verspreiden/verminderen.
Is dit net zo eenvoudig voor een eigen auto? Drop me maar af downtown Amsterdam en vervolgens vind maar een rustplek ergens vlakbij totdat ik mn auto weer ergens oproep. Voor beiden valt wel iets te zeggen, het verliezen van eigendom blijft voor mij toch wel lastig. Steeds meer is gehuurd totdat ik voor alles een abbo betaal. De tesla's worden rijk van ons, terwijl wij schrapen.
Dat is een terechte zorg, maar het hangt er natuurlijk vanaf of het een commodity of een monopolie wordt. Kijk bijvoorbeeld naar de luchtvaart. Hoewel de benodigde investeringen enorm zijn, is de concurrentie zo groot dat vliegen tegen relatief lage prijzen kan worden aangeboden. Daardoor opereren luchtvaartmaatschappijen doorgaans met zeer dunne marges.
Natuurlijk is er meer dan genoeg reden om zelf een auto bezitten. Wat dacht je van hygiene eisen die mensen stellen? Eisen aan luxe en comfort? Het altijd beschikbaar hebben van een auto in plaats van maar zien of er een auto beschikbaar is? Zaken die je graag in je auto wilt meenemen en erin achter wil laten, zoals een jasje naar je werk voor het geval je onverwachts klantcontact hebt?

In de binnenstad vind je bijna geen parkeerplekken meer, de grote steden ruimen ze al jaren op ten faveure van P+R. En als je er eentje vind, is die onbetaalbaar.
En mensen met een werkbus? Iemand die vaak een aanhanger gebruikt? Als je geregeld op vakantie gaat met de caravan? Of liever toch een camper gebruikt?
Als je met (redelijke) spoed naar het ziekenhuis/Huispartsenpost moet? maar ff een kwartiertje wachten voordat er iemand komt voorijden?

+ ik zie het nog niet gebeuren dat wij als consumenten hier financieel voordeel van genieten (heb geen calcualtie gemaakt maar huidige is een auto huren ook niet gekoop!).
En op gemak ga ik er ook niet op vooruit. Nu kan ik lekker alle benodigheden die ik in de auto heb liggen lekker laten liggen.

Wie ga je hiermee overtuigen? De mensen in de grote steden in de randstad waarvan er een deel toch al geen auto heeft?
Het is ook niet bedoeld om alles te vervangen. Een werkbus zal blijven want dat is niet logisch om zelf rijdend te maken. Het gaat om mensen waarbij de auto 23uur per dag stil staat
Kijk, ik vind dit dus echt geen realistische vraag. Want hoe kortzichtig is dit?

Ik ga niet elke dag 3 uur naar werk fietsen… en met de auto is het maar 1 uur. En dat is dan Tilburg, Eindhoven en terug.

Dit zou alleen werken als we onze wereld populatie door de helft delen en we weer een baan kunnen zoeken in ons dorp/stad en niet naar ASML moeten rijden om daar te werken…

Als ik met deze onrealistische blik zelf een oordeel mag vellen, zou ik zeggen dat we bijna alle wegen onder de grond gaan bouwen. Dan is alles op gelost! Is dit realistisch? Nee.
ik en mezelf met de altijd maar grotere auto (want ja die suv zit hoger en ik wil ook wel eens op vakantie) in het woon werk verkeer, idd niks mis mee.

met de trein? en beetje wil en wat alternatieve combo's? vast niet van toepassing voor iedereen (ja garantie hierop al tientallen antwoorden die toch wel weer net niet kunnen) maar kijk maar eens wat het gross dagelijks in de auto zit.....

[Reactie gewijzigd door dnat op 7 augustus 2026 09:29]

Hah, het OV. Iemand die dat suggereerd leeft niet in een dorp.
Mijn autorit is deur tot deur 42 minuten, met het OV is dat makkelijk 75 minuten. En dan moet ik alles mee hebben. Niet vergeten dat het ook 2x zo duur is en je je flexibiliteit volledig kwijt raakt.

Dus dat heeft niets met willen te maken maar met redelijke alternatieven. Van Tilburg naar Eindhoven zou vast goed zijn met het OV, maar buiten grote steden? Vergeet het maar.
42 vs 75 vind ik nog meevallen. Ik neem aan dat je met de auto regelmatig in de file staat en dat het vaak langer is dan 42.

Ik doe zelf combinatie. Het is 20 min naar het station met de auto, daar pak ik de trein en de rit duurt 50 minuten.

Met de auto zou ik er zeker 1u45 over doen en niet kunnen parkeren.
Bijna het dubbele vind ik nogal een verschil ! Zeker als je weet dat in de winter de boel om de haver klap de mist in gaat bij het OV (eigen ervaring). En idd dorp of kleine plaatjes hebben bij voorbaat al een slechter OV en dat lijkt ook niet te verbeteren. Plus zitplaats in de trein is ook maar de vraag...
En in de winter staat inderdaad nooit file.
Vooral de trein is een drama. Te koud? Rijden niet. Te heet? Rijden niet. Blaadjes op de rails? Rijden niet. Schema in de war? Andere treinen rijden ineens ook niet of hebben dikke vertraging.

Er was een tijd dat ik gedeeltelijk met de trein naar m'n werk ging en die wil ik nooit meer terug. Maar helemaal naar Amsterdam centrum met de auto? Dacht het niet. 50 euro per dag betalen voor parkeren (dat hakt lekker in in je loon), een kwartier moeten zoeken naar een plekje, minutenlang vast komen te staan omdat er iets anders voor je zit wat ergens stil wil staan waar je niet langs kan omdat alles door die grachten 1 richting is? Nee hoor, begin ik niet aan. Ik doe dus tot aan Amsterdam met de auto en neem dan een bus. Veel betrouwbaarder dan die rot-trein, en rijden in de winter ook meestal gewoon op tijd ;)

Maar wat nog beter zou werken dan naar je werk met het OV of de auto, is gewoon eens afstappen van alles concentreren in grote steden. Er is nog zoveel plek buiten de steden, of plek in kleine stadjes of dorpen. Meer lokaal gaan werken, minder woon-werk verkeer, dat is een veel betere oplossing. Scheelt ook nog eens flink wat energie, en files op de weg.
Er zijn alternatieven, je kunt bijv een fiets meenemen in de trein.

Je gaat mij niet wijsmaken dat tilburg eindhoven altijd 42 minuten is, ik heb vaak genoeg gereden daar die A58 is echt verschrikkelijk wat files betreft.
Ik woon niet in Tilburg, dus dat gaat niet op.
Persoonlijk:
Gehoest en gekuch in elkaars gezicht als het griepseizoen is begonnen. En het wachten op het perron in de wind is ook niet geweldig. En de prijzen... Mijn persoonlijke lijst is:
- Prijs
- Uitval
- Perron wachten in kou
- Gehoest en gekuch
- Zitplaats

Prijs word vaak opgelost met werkgever (of als student speelt het ook niet), maar als je prive wilt reizen heb je er toch weer mee te maken.
Extra tijd dat kwijt bent aan OV
Privé reis ik regelmatig met de trein. Maar dat hoeft nooit in de spits. Buiten de spits is er een scala aan reisproducten (in mijn geval weekend vrij) die ervoor zorgt dat eerste klas reizen goedkoper is dan een auto bezitten, laat staan gebruiken. Ik heb ook een aantal jaar een auto gehad en nog steeds vaak de trein gekozen omdat een weekend vrij simpelweg goedkoper is dan de brandstof van een eigen auto.

Ik snap heel goed dat mensen graag een auto hebben, ik mis soms de flexibiliteit. Maar ik vind het een beetje overdreven dat een auto altijd een logische keuze zou zijn tegenover de trein, die beter kan, maar in het algemeen prima is.
Ik sta praktisch nooit in de file. Ik begin vroeg en ga dus vroeg weg.
En ik denk dat het 75 was, zal ff kijken op 9292 voor je. Het duurt tussen de 75 en 90 minuten. Afhankelijk van het moment.

Heb het een tijdje geprobeerd met het OV, maar dat was minstens 1 keer per week problemen en werd het al gauw 2+ uur deur tot deur.

Verder, als jij 42 en 75 geen verschil vindt, dat is bijna het dubbele he. Dat is op een dag 66 minuten winst, gewoon meer dan een uur. Dat is meer dan 1/24e van een dag!
al eens aan gedacht wat je in de auto doet en wat je tijds winst is op een OV omdat je daar niet aan het stuur zit? ahja dan zijn we terug aan het begin van de topic... selfdriving
In de auto een luisterboek

In de trein ook, vergeet namelijk zitten en iets kunnen doen. In de spits is dat ding zo vol dat als ik mijn telefoon uit een broekzak wil halen, ik moet wachten tot we ergens stoppen en de deur open gaat.

En ja, dat was tussen 2 grote steden. 4 jaar gedaan, heen 50% van de gevallen zitten, terug alleen de laatste 15 minuten (van 75).

Uiteindelijk naar de auto gegaan, 35 minuten deur tot deur, eens in de 2 weken een file waardoor het 50 minuten duurt.... ja, met file nog steeds sneller dan trein en altijd zitten (geen flintstone auto hier)
In de auto bel ik vaak. In de trein kon ik nooit rustig zitten dus ook niet echt iets doen.
Maar de leugen dat je in de trein veel kan doen hoor ik veel.
En het topic is inderdaad self driving, stel je voor wat ik dan kan doen in de auto inderdaad.
Zelfs binnen de steden, woon in Almere-Haven en werk in Almere-Duin, dat is 20 minuten met de fiets of de auto.
Gelukkig ben ik in staat om te fietsen en is het ook een fijn stuk om te fietsen, het openbaar vervoer is echter een drama om op mijn werk te komen.

Hetzelfde traject is 50 minuten met het OV, naar Amsterdam hetzelfde verhaal.

Met de auto naar een P&R in Amsterdam is 30 minuten voor mij, met het openbaar vervoer een uur. Met de werkzaamheden nu op het traject anderhalf uur.

De auto voor mij betekend de vrijheid om te kunnen gaan en staan waar ik wil en vooral wanneer ik dat wil. Kan je zeggen dat is egoïstisch, maar de andere kant is dat ik met de auto ook snel bij mijn ouders kan zijn mocht er wat aan de hand zijn.
Dat valt nog mee, als ik nu vertrek dan doe ik er met de auto 47minuten over en met het OV 2 uur en 3 minuten...En dat is dan van Brabant naar een groot bedrijf in Utrecht waar ik gewoon in de parkeergarage kan parkeren
Als je vlakbij een station woont is de reis met de trein weer korter soms. Het is allemaal afhankelijk van waar je woont en werkt. Helaas kan je in NL niet zomaar ergens gaan wonen zonder financiele schade in de vorm van allerlei kosten en belastingen.
Het komt vooral omdat het OV helemaal kapot bezuinigd is om er daarna alleen in de randstad en grote tracés weer in te investeren
Je moet dan ook nog je auto ergens parkeren voor die trein. En als je werk niet naast dat station is, moet je alsnog ver reizen.
Wij lopen meestal. En als het verder is gebruiken we graag een busverbinding. Je hebt ook de OV-fiets eventueel.
Nog meer betalen lol.
Het OV gaat van 3x zo duur dan de auto (en minstens 2x zo lang) naar 5x zo duur op uw manier.

Het OV is prachtig als je in de grote stad leeft of van grote stad naar grote stad gaat; Dat zal je mij nooit horen ontkennen. Echter is er een hele wereld buiten die grote stad die altijd voor het gemak maar vergeten wordt.
OV: Ik woon in een dorpje, geen enkel OV doet het dorp aan, dichtstbijzijnde treinstation is op 40 minuten fietsen, dichtstbijzijnde busstop? Ook 40 minuten fietsen. Geen reële optie dus.
Tenzij je dus een zelfrijdende auto hebt die jou thuis oppikt en dan bij t station afzet. Geen parkeerkosten, geen onderhoud, geen verzekering, ...
Precies, ik zie het wel zitten. Of in de vorm van een Taxi of als eigen bezit. Als je dan een langere afstand rijdt lekker een filmpje kijken of na een restaurantbezoek waarbij je een wijntje kan drinken.....laat maar komen zsm!
Ik suggereer toch helemaal niet dat jij uit de auto moet? Waarom leest iedereen ikke ikke ikke. Ik vraag me af of wij als samenleving zelfrijdende auto's moeten willen vanwege de evidente, maar weinig besproken nadelen op de infrastructuur en openbare ruimte.
Je zorgen vind ik terecht. Die heb ik soms ook. Ruim 15 jaar fiets ik al op en neer naar mijn werk, en ik heb het fietsverkeer en (het gebrek aan) sociale interacties zien veranderen. De meerderheid van de fietsers zit op een elektrische fiets/fatbike, met oortjes in. Lekker comfortabel in de eigen bubbel. Maar wel nauwelijks notie van de omgeving. Elke week word ik tenminste één keer bijna aangereden door zo'n figuur dat op de verkeerde rijbaan fietst, de bocht te ruim neemt en intussen op zijn telefoon kijkt.

Toch denk ik dat autonoom rijden ook voordelen biedt. Het is waar dat het rijden dan veiliger wordt, omdat mensen minder stressvol in het verkeer zitten en er hierdoor minder onvoorspelbare rijbewegingen zijn - het verkeer wordt beheersbaar. Ik denk dat minder stressvol vervoer mensen ook iets brengt, namelijk rust en geluk. Met als kers op de taart minder verkeersslachtoffers.

Dus ik zit ergens in het midden. Technologie heeft voor- en nadelen. Vergeet overigens niet dat het best zou kunnen dat de auto's van de toekomst ook kunnen gaan vliegen. Dan is de openbare ruimte ineens wél geschikter voor fietsers en wandelaars.

[Reactie gewijzigd door Ossebol op 7 augustus 2026 07:50]

Elke week word ik tenminste één keer bijna aangereden door zo'n figuur dat op de verkeerde rijbaan fietst, de bocht te ruim neemt en intussen op zijn telefoon kijkt.
Maar is dat met de augo niet hetzelfde.

Als ik van eindhoven naar amsterdam ga heb je +- 10 bijna ongelukken minimaal.
tijd voor een autonome fatbike hoor ik hier? :+
Jij woont zeker in een stad?

Met de fiets en het OV kan ik niet fatsoenlijk naar mijn werk.
Momenteel kopen we of leasen we een wagen voor een pak geld die dan +/- 90% ongebruikt en dus niet opbrengt (slechte investering). Daarnaast staat die wagen plaats in te nemen in de publieke ruimte, de parking van je werkgever of je eigen garage waar dan ook weer een (maatschappelijke) kost aanhangt.

Ik zie ons eerder evolueren naar een systeem van wagenbezit naar een on-demand taximodel. Waar je als gebruiker kiest welke wagen je op dat moment nodig hebt:
  • Een familiewagen.
  • Pendelen: Afhankelijk van je budget, individueel of individueel een korte rit naar een car-poolstrook en dan overstappen op een (mini-)bus voor een langere rit naar de stad.
  • Een kleine bestelwagen voor een wasmachine af te halen
  • Een duurdere wagen voor een feestje
  • ...
En dit allemaal met dynamische prijzen om vraag en aanbod op mekaar af te stellen zodat de wagens nu wel voor 80% procent gebruikt wordt. Dit zou voordeliger moeten zijn voor de consument, het milieu (minder wagens, minder grondstoffen) en minder ruimtebeslag.

[Reactie gewijzigd door DonCortizone op 7 augustus 2026 08:58]

Ik ben hat niet met je eens. FSD van Tesla bijvoorbeeld is bijzonder netjes in het verkeer. Het is vaak duidelijk en laat netjes ruimte, dat kan je van een hoop automobilisten niet zeggen.

Ik snap de vergelijking met fietsers en lopers niet. Er is juist in steden de trend dat auto's geweerd worden en het ov i.c.m. fietsen of lopen gestimuleerd wordt.

Ik ben juist voorstander van autonoom elektrisch rijden. Ik vrees alleen dat het lang duurt voordat de grote asociale groep die juist tot ergernis zorgen ook in zo'n auto rijden.
Je hoeft het er uiteraard niet mee eens te zijn, maar je bent wel erg snel met de conclusie 'voorstander van autonoom rijden'. Je gaat echter niet in op punt 1 en 2 van @MrAngry. En zo zijn er nog heel wat kritische punten te bedenken.

Recent las ik een artikel (maar ik ben vergeten waar) die ging over autonome auto's die rondjes rijden in kalme straten in afwachting van een volgende opdracht. Blijkbaar is gewoon rondrijden goedkoper dan ergens te parkeren. Je zal daar maar wonen...

En zo zijn er nog wel zaken waar er best op voorhand over nagedacht wordt, zodat we niet voor voldongen feiten gesteld worden. NotJustBikes gaat er op in zijn 'How Self-Driving Cars will Destroy Cities (and what to do about it)' op in.
_/-\o_ Dat was inderdaad het artikel. En samen met 'Waar willen we met zelfrijdende auto's naar toe?' denken we best ook na over hoe groot en zwaar deze mogen zijn (autobesitas). Beide krijgen - IMHO - te weinig aandacht.
Je hoeft het er uiteraard niet mee eens te zijn, maar je bent wel erg snel met de conclusie 'voorstander van autonoom rijden'. Je gaat echter niet in op punt 1 en 2 van @MrAngry. En zo zijn er nog heel wat kritische punten te bedenken.
Ik benoem:
Ik snap de vergelijking met fietsers en lopers niet. Er is juist in steden de trend dat auto's geweerd worden en het ov i.c.m. fietsen of lopen gestimuleerd wordt.
Is het niet juist een trend dat steden autoluwer gemaakt worden of de ambitie is om dit te doen? Dat gaat dus wel degelijk over punt 1 en 2. Ik maak het dichtbij mee in de stad. Een geplande tramlijn die een doorgaande straat mogelijk zal opknippen met als gevolg dat auto's geen ruimte meer krijgen om erdoor heen te kunnen.
Recent las ik een artikel (maar ik ben vergeten waar) die ging over autonome auto's die rondjes rijden in kalme straten in afwachting van een volgende opdracht. Blijkbaar is gewoon rondrijden goedkoper dan ergens te parkeren. Je zal daar maar wonen...
De VS neem ik aan? Als een autonome auto echt toevlucht krijgt en de bezettingsgraad aanzienlijk verhoogd (aantal inzittende per auto), zal het mogelijk net zoals deelauto's gewoon een eigen parkeerplek krijgen. Maargoed zover zijn we hier nog niet, dus we weten het ook niet.
Het artikel was dit artikel van De Correspondent, maar de situatie was idd in de VS.

Het lijkt me inderdaad te kloppen dat er een grotere ambitie is om steden autoluwer te maken. Maar - waar het Corresepondent-artikel ook op ingaat - is het concept 'tijd' bij een zelfrijdende auto iets minder van tel. In je autobubbel kan je ondertussen iets anders doen zonder gestoord te worden door medepassagiers. Daardoor zijn er misschien minder auto's, maar worden er toch meer autokilometers gedaan (die nemen meer plaats in dan OV, te voet of fiets).

Zelfs een allereigen parkeerplek kost geld en die is mogelijks niet in de buurt waar de eindklant potentieel zit. Dan kan het lonen om alsnog in de buurt wat rond te rijden: geen parkeerplek te betalen en je kan sneller op klanten reageren. De 'brandstof'kost kan misschien meevallen als ze ook autonoom elektrisch kunnen tanken in de daluren.

Technisch vind ik autonome auto's wauw, maar om ze ook breed in te zetten heb ik nu ook wel geen hoera-stemming. Over te veel zaken lijkt me nog onvoldoende nagedacht. Te veel een move fast and break things (no pun intended, want ze lijken me wel veiliger te zijn).
Misschien rijden auto’s netjes. Maar de vraag is hoe de infrastructuur zich aanpast aan de zelfrijdrnde auto’s. Gaan we rochting spoor en snelweg waar de voetganger en fiets verbannen zijn. Of juist de andere kant. Waar de zelfrijdrnde auto’s als oma’s rijden.
Ach uiteindelijk is elke auto uitgerust met autonoom rijden en is er geen stuur meer. Er rijden ook geen auto’s zonder gordels meer rond toch?
Ik denk van niet. Deze technologie maakt auto’s alleen maar flink duurder, prohibitief duurder. Met als gevolg dat het een deelcultuur zou kunnen bevorderen, met juist minder auto’s tot gevolg. Zie ook het ironische voorbeeld van hoe de Deutsche Bahn zich hiermee bezig houdt (het spoor bijster, maar dat terzijde).

Of daar fietsinfra voor wordt opgeofferd is een keuze. Ik denk niet dat de trend juist meer ruimte te bieden voor de fiets weer ongedaan gaat worden gemaakt. We zijn er zelf bij.

De minpunten voor autorijden kan je tegenwoordig voor iedere vorm van vervoer aanhalen. De mens is minder sociaal. Dat kan je in het OV of op de fiets ook gewoon vaststellen, ik zie dat niet als geldig argument hiertegen.
We zien helemaal al wel in Amerika waar ze de robotaxi testen dat mensen daar geneigd zijn meer autobewegingeb te maken. Waar ze eerst hun kinderen zelf met de auto naar school brachten of met de schoolbus lieten gaan, bestellen ze nu per bestemming een robotaxi.
Inderdaad, De Correspondent gaat er bij 'De zelfrijdende auto lost straks al onze verkeersproblemen op (toch?)' op in:
Er was ook een deelnemer die normaal met het openbaar vervoer naar werk ging, omdat parkeren daar te duur was. Die liet zich nu (...) afzetten, stuurde de [auto] vervolgens terug naar huis en liet zich later weer ophalen. Nul autoritjes werden er vier.

(...) Nederlandse onderzoekers die een studie deden naar de effecten van zelfrijdende auto’s schatten in dat er tot 58 procent meer autokilometers zullen worden afgelegd.

(...) Onderzoek laat zien dat Uber en diens concurrenten het aantal ov-passagiers doen afnemen en de file doen toenemen. ‘Dat wordt natuurlijk niet beter als iedereen in zijn eentje of met z’n tweeën in een robotaxi gaat zitten’, zegt Wilmink. Ouders in San Francisco sturen hun kinderen al in Waymo’s naar school, zodat ze niet met de bus hoeven.
Autos worden duurde maar de verzekering wordt zoveel voedkoper dat het verschil juist goedkoper word.

Met alle asos zonder stuur wordt het weer fijn reide op de weg.

En ja 70% rijd aso op de weg.
hoe ging het ook alweer?
90% van de automobilisten vindt zichzelf een bovengemiddeld bestuurder?
Niet iedereen leeft in de distopia die Amsterdam heet. Ik moet iedere dag 50 km af leggen naar het kantoor. Fietsen ga ik niet doen, OV is een ramp, dus de enige optie is de auto.
autorijden is al niet sociaal, maar met zelfrijdende autos gaan ook de laatste sociale micro interacties verdwijnen
Inderdaad, wat ga ik die micro interacties met BMW rijders missen zeg! :+
Liever de "distopia" die Amsterdam is dan de "utopia" doe de gemiddelde Amerikaanse stad is, waar je buiten een auto je leven niet zeker bent.
Er is meer dan Amsterdam en Amerika he. Je hebt gewoon heel Europa, Azie e.d.
Ik woon niet in de enige twee plekken die jij denkt dat er bestaan.
Buiten de grote steden is er gewoon geen alternatief voor de auto, zo simpel is het. Ik ben het met je eens dat het anders moet, maar grootschalige investeringen in het OV gaan we niet zien. Kijk bijvoorbeeld naar de Lelylijn, het is toch gewoon een no-brainer om een dergelijke verbinding aan te leggen, waarom doen we zo moeilijk? Als men in Amsterdam een stukje metro nodig heeft om ietsjes sneller van noord naar zuid te kunnen reizen, dan worden hier miljarden tegenaan gesmeten, maar een goede verbinding naar de rest van het land mag niks kosten. Zo lang we het land niet verbinden kunnen we niet om de auto heen. Wat dan ook niet helpt is de negatieve stimulans voor de overheid om mensen in de auto te jagen, automobilisten leveren de schatkist namelijk veel geld op. OV uitdunnen in de buitengebieden is gewoon fijn voor de staat.
Automobilisten kosten de overheid ook heel veel geld, dus dat argument is niet heel sterk wat dat betreft. De infrastructuur die benodigd is voor een goed OV is vele malen minder dan voor auto's en kost dus ook vele malen minder. Er leeft gewoon alleen het idee dat je een auto moet hebben voor autonomie en lijkt wel alsof velen niet kunnen bedenken dat met een goed OV, en daar horen (robo)taxi's ook bij, je net zo veel autonomie hebt. Helaas zit dat denkbeeld ook diep geworteld in de politiek, vooral bij partijen die vaak de regering vormen.
Ik ben het met je eens dat een goed OV systeem effectief kan zijn, daarom vind ik het zonde dat de trend juist de verkeerde kant op gaat. Ik woon in een stukje Nederland waar ooit wel een treinspoor was, maar deze is weggehaald. OV is hier uitgekleed, niemand gaat boodschappen met het OV als ze vervolgens 2u op de volgende bus moeten wachten. Een robottaxi kan daar al bij helpen. Bij een robottaxi hou je overigens de infrastructuurkosten die je aanhaalt ook gewoon in stand he.
Ook met robotaxi's heb je al minder infrastructuur nodig, snelwegen kunnen bijvoorbeeld een stuk smaller worden als er minder manueel bestuurde auto's zijn.
automobilisten leveren de schatkist namelijk veel geld op.
Tabak accijns leverde de overheid nog veel meer op.
Ik zie veel bumperklevers, hardrijders en zwabberaars deze dagen. Als dat allemaal weggaat zou dat top zijn. Alleen die doelgroep koopt natuurlijk als laatste een rustig en goed zelfrijdende auto want duur en traag en niet leuk. Maar zelf lijkt het me prima, zeker als het aantoonbaar veiliger verkeer geeft.
Ja, autorijden is slecht voor het milieu, de veiligheid en leefomgeving. Daar kan iets aan gedaan worden. Maar dat geldt voor alle auto's, ongeacht of ze zelfrijdend zijn.

Zelfrijdende auto's bieden ook voordelen: minder asociaal gedrag, veiliger voor voetgangers en fietsers, minder files (in de toekomst, wanneer de auto's hun gedrag kunnen synchroniseren) en de uitbreidbaarheid naar openbaar vervoer (zelfrijdende bussen en on demand taxis). Het wordt ook makkelijker om één auto te delen met anderen, met een druk op de knop staat de auto voor je deur.
Dat blijkt dus niet altijd te kloppen. Er is het gevaar van méér file kilometers en méér autokilometers. Dat geef je zelf al een beetje aan door je 'Het wordt ook makkelijker om één auto te delen met anderen'. Met één druk op de knop kan je kind A naar school X laten brengen en kind B naar school Y (OV is niet meer nodig). Die auto's rijden daarna 10 km voor de volgende persoon, brengen die rond. Daarna rijden ze wat rondjes (parkeren is mogelijks duurder) in afwachting van hun volgende opdracht.

Zie De zelfrijdende auto lost straks al onze verkeersproblemen op (toch?) van De Correspondent voor meer achtergrondinfo. Daar staan toch enkele zaken in die je verder doen nadenken.
Het is zeker niet perfect, en zeker niet vanaf t eerste moment. Echter er is geen enkele reden dat je niet een schoolbusje zelfrijdend kan maken die dan de kinderen op verschillende locaties oppikt. Uiteindelijk zullen er prijsprikkels komen om dit soort gedrag te bevorderen.
Meerdere kinderen uit verschillende gezinnen in een zelf rijdend busje zonder toezicht. Geloof niet dat dat gaat gebeuren.

Die prijsprikkels zullen wel meevallen, ik moet de business case van de zelf rijdende taxi auto's nog maar eens zien. Als ik al die viezigheid in de bus, trein en metro zie, dan kunnen de continue schoonmaak van de zelf rijdende voertuigen kosten best weleens de pan uit rijzen.
Dat zie ik persoonlijk niet zo snel gebeuren, net zoals ik op een speelplaats met kinderen die zo snel een autonome robot of camera's het zie overnemen. Wat als op die bus bv. een geduw en getrek is? Of een kind gooit 'om te lachen' de rugzak van iemand buiten.

Maar op zich kan wel (ooit) een zelfrijdend schoolbusje, met nog steeds een begeleider voor de kinderen.
Eens.. Want je kunt toezicht van kinderen ook niet aan de chaufeur van een rijdend busje overlaten
De auto is al een grote negatieve invloed op onze openbare ruimte en dat gaat met deze ontwikkeling alleen maar erger worden.
Ik neem aan dat je in de randstad leeft en niet buiten je stad komt? Buiten de Randstad ben je met het OV bijna altijd langer onderweg, en is het veel duurder dan de auto. Zeker als je vaak reist.

Ik ben zeker voor meer OV gebruik, maar dat is op dit moment voor heel veel Nederlanders gewoon niet realistisch. De overheid moet OV stimuleren door het goedkoper te maken en OV bedrijven moeten niet snijden in trajecten die geen winst opleveren? Winst, waarom moet je als OV bedrijf winst maken? Wat mij betreft is het gewoon een publieke voorziening die voor iedereen bereikbaar (pun intended) moet zijn.

Overigens, stel dat de zelfrijdende auto meer in het straatbeeld komt, durf ik wel een utopie te schetsen: alle auto's zelfrijdend, nooit meer ongelukken want ze communiceren onderling. Je opent een app: "hallo ik wil naar mijn werk" en er staat binnen no-time een auto voor je deur.
Ja, en dat laatste is dus precies waar we het over hebben, want daarvoor moeten fietsen en kinderen dus van straat verdwijnen anders kan die auto niet vrij bewegen.

Blijkbaar leest iedereen mijn pleidooi blijkbaar ook als een aanval op de auto. Er ligt misschien wel een hekel aan de auto onder, maar ik begrijp dat die nodig is. Ik heb alleen mijn bedenkingen bij het effect van de zelfrijdende auto op onze samenleving.
Waarom? Als autonome auto's écht goed zijn, kunnen er toch juist fietsers en kinderen op straat? Dan is het veiliger dan nu.
Over het algemeen wordt aangenomen dat zelfrijdende auto's niet kunnen rijden op plekken waar veel andere wegdeelnemers zijn die weten dat de auto altijd voorrang zal geven. Ja, als ze echt goed zijn dan zal dat wel kunnen inderdaad, maar dan zijn we denk ik nog wel enkele decennia verder.
Daarom schetste ik het ook als utopie :) Daar zijn we nog lang niet, maar is in mijn optiek wel de ideale situatie.
Maar dan nog he... Ik ga straks naar het stadion. Daar is het nu al zo dat het op rood springende licht bij de oversteek van voetgangers en fietsers als een soort milde hint wordt begrepen en dat je zolang de mensen naast je ook maar doorlopen gewoon dwars door rood loopt. Dit effect is iets minder als de politie zichtbaar staat te kijken, maar het houdt pas echt op als de auto's beginnen te rijden. Straks gaan die auto's dus niet rijden, want dan is de weg geblokkeerd. Kom je dus niet weg bij het stadion..
Die micro interacties kunnen me gestolen worden.

Als ik straks mijn tijd in de auto nuttig kan besteden, en files tot het verleden behoren, klap ik in mijn handen.
Hetzelfde als met de huizenmarkt, belastingen, massa-immigratie, de EU, oorlog in Oekraïne, etc etc, etc. Je mag wel stemmen, maar je mag uiteindelijk niets bepalen.

Nu denk ik dat zelfrijdend verkeer een zegen kan zijn met meer gemak, minder ongevallen en veel nieuwe mogelijkheden. Een toekomst waarbij je een zelfrijdende taxi voor laat rijden wanneer je het nodig hebt, hele woonwijken zonder parkeerplaatsen, etc.

[Reactie gewijzigd door Tweddy op 7 augustus 2026 09:25]

Die discussie hoeft niet gevoerd te worden, want we willen het gewoon. Zelfrijdende autos zijn in principe vele malen veiliger dan menselijke bestuurders, per slot van rekening is her zo dat bijna alle ongelukken in het verkeer door menselijke four gebeurd, en zelden doordat er echt iets mis is met de auto zelf.

Zelfrijdende autos zorgt juist dat minder mensen zelf nog een auto gaan kopen immers kun je een zwerm aan zelfrijdende autos als taxis laten kunnen fungeren, ook weer veel beter en op langere termijn veel goedkoper dan met menselijke chauffeurs.

En wat een kolder wat betreft sociale interactie. Je zou juist kunnen zeggen dat het er socialer op kan worden omdat 'de bestuurder' nu wel alle aandacht asn de passagier kan besteden.

Maar jij woont zeker midden in de stad waar lopen, fietsen en OV heel makkelijk is.
1: Absoluut. Dat is een direct gevolg en is zorgwekkend als je kijkt naar parkeer ruimte in wijken.
Tel daar bij op dat al die technologie een auto niet goedkoper maakt... en ja, het gaat een rare splijtzwam worden.

2: Hoe zo dat nou weer.
Dat zou minimaal een complete herziening van de weg en verkeerswet betekenen, plus steden moeten compleet omgebouwd worden.
Het is weinig intelligent om te denken dat Europa in eens in het wegennet van Amerika veranderd. Dat is noch haalbaar noch logisch. Niet op korte maar ook niet op lange termijn
Dus zullen de auto's moeten omgaan met onze regels, zodoende dat bijna al het testwerk hier opnieuw gedaan zal moeten worden.

3: Gezien het feit dat de helft van de automobilisten en fietser al niet kijken naar die oogcontact momenten en ze dus geen idee hebben wanneer iemand iets doet, zal het wel meevallen (kijk maar eens bij een rotonde, iedere auto die onnodig wacht is een voorbeeld van iemand die die sociale contacten niet begrijpt).
Ik ga dat echter wel missen ja. Het is zo eenvoudig om te voorspellen wat iemand doet als je op de details let.


Dat alles gezegd, ik kan niet wachten tot iedereen een auto zonder stuur heeft, dan zijn die gladiolen op de weg eindelijk niet meer een gevaar voor mijn leven.
En elke "automobilist" die uitkraamt dat hij nooit een zelfrijdende auto zou willen, vertel ik graag dat wij als mede weggebruikers juist WILLEN dat hij een zelfrijdende auto neemt omdat hij een gevaar op de weg is.

PS, ik ben al heel blij met adaptive CC en lane assist, ik begrijp uit de comments dat dat Level 2 is... zou niet minder dan level 2 meer willen. Als ik mijn handen van het stuur mocht halen zou ik alleen maar blijer worden.
Interessante ontwikkelingen. Waar ik nog wel benieuwd naar ben is welke partijen er exact allemaal meeschrijven of op zijn minst meepraten over de VN richtlijn. De VN ken ik uit mijn vakgebied als een organisatie die op veel vlakken onderbemensd is in vergelijking met overheden en lobby organisaties. Dat maakt ze kwetsbaar om juist zelf spreekbuis van de lobby te worden. Het grote publiek en helaas ook journalisten nemen vaak echter klakkeloos aan dat de VN boven alle partijen staat en altijd het beste voor heeft met de mensheid.
Ik bespeur een wereldwijde trend. Laat de mens vooral steeds minder zelf doen en laat het over aan algoritmes en abonnementen.
Ik rij dagelijks, ik kan het alleen aanmoedigen; De totale idioten op de weg.....Nu zal ik niet beweren dat ik perfect ben of een goede chauffeur (de bias daarvoor is de groot) maar ik zal het fijn vinden als die idioten dan ipv agressief op de weg zijn, op facebook aan het schreeuwen zijn.
Da’s nou typisch adhoc beleid en het verdienmodel. Verkeer is nou juist een typisch voorbeeld hoe de mens in grote getale toch verbazingwekkend sociaal kan zijn. Kijk eens naar het grote geheel.
Ja, maar de negatieve uitschieters verpesten de ervaring. 100 bestuurders die netjes samenwerken om efficiënt op de bestemming te komen wegen niet op tegen die ene aso die alles doet om zelf een minuut eerder te zijn en fuck de rest. Die ene persoon zorgt er dan toch voor dat heel veel andere mensen een negatieve ervaring hebben, die denken dan niet oh kijk eens wat mooi die 100 anderen waren geen aso's.
Het grote geheel laat juist zien dat het totale chaos is en zeer gevaarlijk op de weg.
Geen idee, zelfs op de rechterbaan als je achter langzaam verkeer rijdt wordt je constant geduwd. Als je nog niet eens een kwart van de ruimte van de 2 seconde afstand aanhoudt dan gooit men hun auto er al tussen.
Maximale snelheid binnen de bebouwde kom? 30? Nee joh, dat is te langzaam.
Nee, zo galant vind ik het niet meer op de weg.
Maximale snelheid binnen de bebouwde kom? 30? Nee joh, dat is te langzaam.
En dan nog, dan kom ik op mn elektrische fatbike van links en negeer je met je 30.
Wie van de vier inzittenden stapt uit om mij te woord te staan?
'Had je wat, boomer?'

/s
aso's zijn overal.
20 duizend verkeers doden per jaar in europa. 30 duizend per jaar in amerika. Kom maar op met die zelfrijdende auto's.
Eens, er rijden echt complete mongolen rond. Als ik hier wegrij zit na 30 sec de eerste klever al achter me.

Ik heb dan ook echt een hekel aan rijden gekregen. Hier in België durf ik niet eens uiterst links te rijden, dan krijg je direct te maken met agressie als je 120 rijdt.
Eens, er rijden echt complete mongolen rond. Als ik hier wegrij zit na 30 sec de eerste klever al achter me.
Dat zal heel erg afhankelijk zijn van je omgeving. Mij overkomt dat hooguit incidenteel. Die gasten die vlak voor mij blijven kleven vind ik veel irritanter ;)
Ik heb dan ook echt een hekel aan rijden gekregen. Hier in België durf ik niet eens uiterst links te rijden, dan krijg je direct te maken met agressie als je 120 rijdt.
Ligt dat niet aan de situatie? Zie regelmatig dat iemand met 120 een ander die 118 rijdt in probeert te halen en daarmee een hele rij ophoudt. Hoewel je niet hoeft te faciliteren dat andere mensen te hard rijden vind ik wel dat je de doorstroom van het verkeer ook niet hoeft te hinderen...
Mwah ik vind bumperkleven nooit goed te praten, hoe de ander zich ook gedraagd. Bovendien mag je maar 120, dus is er helemaal geen reden voor een achterligger om jou in te willen halen, want dan moet hij sowieso de max snelheid overschrijden.

Ze moeten van de snelweg gewoon 1 grote trajectcontrole maken, heerlijk vind ik dat. Veel rustiger verkeersbeeld.
Op plekken met trajectcontroles is het inderdaad superfijn om te rijden. Veel rustiger verkeersbeeld, geen bumperklevers, etc. Helemaal voorstander van 1 grote trajectcontrole op de snel- en autowegen.
Er is ook nog het principe van een vlotte doorstroming en niet onnodig hinderen van andere weggebruikers. Jij denkt misschien dat je 120 rijdt, maar rijdt misschien 115 (teller afwijking, afleesfout). En waarom zou je inhalen als het verschil zo klein is?

Ik ben absoluut geen voorstander van bumperkleven of extreem hoge snelheden, maar word persoonlijk liever ingehaald door iemand die 130 rijdt en volledig met het verkeer bezig is dan dat ik achter iemand moet hangen die misschien niet te hard rijdt maar meer met z'n mobiel bezig is en totaal geen idee heeft wat er om hem heen gebeurt...
Heel simpel wil 100 maar lidar cruise contole daal onder de 95 dan pas inhalen.

Inhalen met 100 tov 95 vinden ze vaker het gas weer terug heel irritant.
Idd 5 km/h te traag rijden is al voldoende om van de weg af gereden te worden tegenwoordig. Waar maken mensen zich druk om zeg, om 5 sec tijdwinst.
Het gaat niet om 5km te traag, het gaat er om dat je geen hinder moet veroorzaken voor andere weggebruikers, waaronder ook hulpdiensten waarvoor die 'seconden' wel degelijk belangrijk zijn.
Het voordeel is dat vele hier hun baan zullen verliezen aan AI op termijn (evenals ze dat de taxichauffeurs etc gunnen gezien de reacties) zodat ze zelf maar lui in de auto hoeven te zitten en het laatste stukje socialiteit uit het verkeer slopen.


Dat men denkt dat het beter gaat worden in de toekomst kan ik met mijn hoofd niet bij. Alleen maar zodat ze met zichzelf kunnen spelen onderweg naar het werk en te beroerd zijn om hun eigen kroost naar school te brengen.
Lekker de auto doorsturen naar een goedkope parkeerplek of laadpaal aangezien je toch niet meer op en neer hoeft te lopen, dorpen zullen onderlopen door parkeerdruk, files op plekken waar nog nooit files zijn geweest etc.


De enige manier hoe dit gaat werken in de toekomst is een verbod op persoonlijke auto’s, je besteld maar een deel auto als je ergens heen wilt en zodra je uitstapt is die voor de volgende..

[Reactie gewijzigd door MrXzombie op 7 augustus 2026 08:48]

De toekomst is overbevolking

Totdat de hele randstad 1 geheel als stad geworden is. Miljoenen stad.

Zoals in andere landen is er geen ruimte voor iedere randstad bewoner eigen auto voor naar werk.

Wordt steeds lastiger tot er geen houden aan is.
Je kan andere dingen doen met de tijd die automatie je bespaart. Als je het vervangt met niks doen, tja, dat is jou keuze.
Wat ik nergens lees is of er een persoon in de auto moet zitten. Genoeg scenario’s te bedenken waar een auto iemand moet ophalen of na wegbrengen weer terug moet.

Hoe ga je dat doen bij een grens? Ik vermoed dat men gaat zeggen dat die auto’s de grens (van de eu) niet over mogen
Een auto heeft geen paspoort, dus die komt gewoon binnen.
Drugkoeriers en zelfmoordterroristen approve this message.
Denk dat dat uiteindelijk wel mag maar dat is een wat geavanceerder onderwerp. Daar kun je denk ik prima naar kijken als we om te beginnen al eens succesvol meer dan een handvol van die dingen op de weg hebben. Je wil ze inderdaad wel leeg kunnen laten rijden, al is het maar om ze als taxi in te kunnen zetten, maar ook bv om naar een parkeerplaats te rijden. Zo kun je bv ook auto's verder uit de stad weren met misschien een paar plekken om mensen af te zetten en dan rijdt de auto zelf naar een plek waar die kan wachten tot hij weer nodig is. Voor prive auto's dan, deelauto's kunnen natuurlijk naar een volgende klant toe.
Ik vind deze (en zoveel) ontwikkelingen als ik het samenvat niet leuk:

- AI zit in een stroomversnelling zonder te kijken naar de omgeving, enorm milieubelastend en een aanval op onze gezondheid
- Wij worden al door veel technologie bekeken, gevolgd en beïnvloed
- Met zelfrijdende auto's weten ze echt precies wat je doet en waar je bent, geen privacy
- En wie is er dan nog aansprakelijk als het faalt?
- Wat als er oorlog uitbreekt en de weg kapot geschoten is en je over kapot terrein moet rijden, kan je dan eigenlijk nog wegvluchten?

Ze willen ons laten geloven dat het ideaal is, maar ondertussen zitten we alleen maar meer gevangen in een bubbel en is je eigen vrijheid beperkt/weg.
- Wat als er oorlog uitbreekt en de weg kapot geschoten is en je over kapot terrein moet rijden, kan je dan eigenlijk nog wegvluchten?
Dat vind ik wel een vreemd argument. De gemiddelde Nederlandse auto rijdt zich op een zandhoopje al klem dus daar heb je in oorlogsgebied helemaal niks aan. Tot zover je 'vrijheid' om overal te rijden...
Hij bedoeld "computer zegt nee, want weg is niet goed" niet " Je kan er niet meer rijden".
Wat Burning zegt is wat ik bedoel. Als je om een groot gat heen moet rijden via de schuine berm en je hebt geen invloed meer op het voertuig, wat doet ie dan nog? Je kan zelf niks meer... Dus zelf uit bijzondere nood handelen valt weg, het is dan een groot stuk afval i.p.v. een vlucht-/redmiddel.

Ik vind het een beperking van vrijheid en veiligheid op dit gebied. In een ideale wereld (zonder de belangen van rijke investeerders) zou het best nuttig kunnen zijn maar als we nu al zien hoe er omgegaan word met alle veranderingen.. waar de 'gewone' mensen grootschalig er dupe van zijn dan ben je i.m.o. naïef om te vertrouwen op technologie die je zelf niet meer kan aansturen en je compleet afhankelijk maakt.
Wat Burning zegt is wat ik bedoel. Als je om een groot gat heen moet rijden via de schuine berm en je hebt geen invloed meer op het voertuig, wat doet ie dan nog?
Ik denk dat het aantal filmpjes op internet waarin mensen dit proberen te doen en daar jammerlijk in falen vele malen groter is dan het aantal keer dat je dit echt nodig hebt...

Jij rijdt zeker in een pick-up truc omdat je maar nooit weet of er wegdek ligt waar je moet komen, of je geen auto's uit een ravijn moet takelen of een bak vol bouwmaterialen mee moet nemen?

Voor de meeste mensen is het voldoende een vervoermiddel te hebben wat ze bij normale omstandigheden van A naar B brengt.

Ik kan me voorstellen dat in het geval van connected autonoom rijdende auto's het zelfs mogelijk zou kunnen zijn voor een meldkamer om de controle over te nemen in uitzonderlijke gevallen. Je wil natuurlijk ook dat de mensen die sowieso geen auto kunnen besturen uiteindelijk op de bestemming aankomen.
Je kan zelf niks meer... Dus zelf uit bijzondere nood handelen valt weg, het is dan een groot stuk afval i.p.v. een vlucht-/redmiddel.
Misschien is het juist handiger dat er gecontroleerd wordt geprobeerd die wagens bij zo'n noodgeval weg te houden in tegenstelling tot bestuurders die eigenwijs dwars door weilanden proberen te ploegen...
Ik vind het een beperking van vrijheid en veiligheid op dit gebied.
Mee eens dat je minder vrijheid hebt. Minder veiligheid ben ik niet van overtuigd.
In een ideale wereld (zonder de belangen van rijke investeerders) zou het best nuttig kunnen zijn maar als we nu al zien hoe er omgegaan word met alle veranderingen.. waar de 'gewone' mensen grootschalig er dupe van zijn dan ben je i.m.o. naïef om te vertrouwen op technologie die je zelf niet meer kan aansturen en je compleet afhankelijk maakt.
Ik vind het juist naïef dat je denkt met een 'vrij' bestuurbare auto die afhankelijkheid vermindert. In de praktijk zijn mensen (zowel de 'gewone' als minder gewone) allemaal op technologie aangewezen. Er zijn maar weinig mensen in Nederland die hun eigen eten verbouwen, eigen kleren maken en niet afhankelijk zijn van een hoop technologie om in de winter niet dood te vriezen... als je het zo groot wil maken vind ik het vreemd dat je de streep bij deze specifieke afhankelijkheid trekt.
Een autonoom taxi tank
De aandacht voor zelf rijdende auto's is m.i. belachelijk groot en het belang ervan wordt daardoor zwaar overdreven.

Dat die voertuigen ooit massaal onze wegen gaan bevolken hoeft geen betoog. Maar de toegevoegde waarde is nihil, zeker gezien de nog niet opgeloste veiligheidsproblemen. Om nog maar te zwijgen van een 'noodzaak', want die is er niet - of hooguit bij het openbaar vervoer.
Alle aandacht voor zelfrijdende auto's komt vooral door mensen die geïmponeerd zijn door het technische vernuft dat hiervoor nodig is. Het is een 'nieuwtje' en dus interessant, meer niet.
Het zou dan ook beter zijn om te focussen op de veiligheid van auto's m.b.t. andere weggebruikers, in plaats van 'kijk, ik kan zonder handen rijden'.
Ik denk dat ik ook meer op uw spoor zit dan “zelfrijdende auto’s zijn noodzakelijk en belangrijk”. Ja het biedt kansen, maar ook grote “Black mirror”-proporties bedreigingen (privacy, terrorisme, etc). Waar ik in mijn eigen geval voor wil waken is dat ik niet zo’n karikatuur word zoals mensen in de jaren 90 die stellig op camera verkondigden dat mobiele telefoons maar onzinnig zijn… :)
We hoeven niet meteen aan apocalyptische toestanden te denken. Maar het is een feit dat, hoe complexer systemen zijn, hoe kwetsbaarder ze zijn voor kleine verstoringen. Het beste bewijs van die stelling is onze moderne elektriciteitsvoorziening. Om het systeem van fluctuerende energiebronnen werkend te krijgen en te houden is een complexe infrastructuur nodig, waarbij de minste of geringste overbelasting of storing grote gevolgen heeft. Dat hebben we de laatste jaren vaak genoeg ervaren.
Mijn kritiek richt zich vooral op het kinderlijke enthousiasme waarmee naar de zelfrijdende auto wordt gekeken. Die wordt voorgesteld als dé oplossing voor nog onbekende problemen.
Hoewel een deel van de aandacht hype is denk ik dat je daarmee de potentiële voordelen onderschat: Als (en dan bedoel ik ook echt 'als') volledig autonome auto's mogelijk zijn betekent het dat er behoorlijk wat zaken gaan veranderen: in de eerste plaats gaat de hele transportsector over de kop want er zijn geen dure werknemers meer nodig voor vrachtverkeer, taxi's, bussen of pakketbezorging.

Daarnaast wordt het natuurlijk super interessant om je auto voor je te laten werken als 'robotaxi' als je 'm niet nodig hebt, als je überhaupt nog interesse in eigendom hebt want ik denk dat deelauto prijzen op die manier ook een stuk naar beneden kunnen. Daarnaast kunnen deze auto's zich autonoom ergens achteraf parkeren. Dat kan best een positieve impact op de leefbaarheid in drukke stadswijken hebben.
Kijk, uiteindelijk wordt de factor 'mens' helemaal vervangen door geautomatiseerde systemen, dat is niet tegen te houden. Moeten we ook niet willen want dat geeft mensen de ruimte om zich op andere zaken te concentreren in plaats van hun werk in de transportsector - zaken waar ze wél vrolijk van worden. Maar het is wel noodzakelijk dat die ontwikkelingen ten goede komen aan ALLE mensen, en niet slechts aan degenen die die technieken en faciliteiten exploiteren!
En ja, de manier waarop we tegen (het bezit) van auto's aankijken gaat inderdaad onherroepelijk veranderen. Al gaat het tergend langzaam omdat de auto nog altijd synoniem staat voor een stuk autonomie, een gevoel van vrijheid. Dat gevoel wordt zo lang mogelijk uitgebuit door de autoindustrie maar zal uiteindelijk vervagen als we meer naar de essentie van vervoersmiddelen kijken, nl. als middel om van A naar B te reizen op een zo prettig en veilig mogelijke manier.

[Reactie gewijzigd door Geisterfahrer op 8 augustus 2026 12:08]

Zijn er meer mensen die zich zorgen maken over het surveillance capitalism/privacy aspect van zelfrijdende auto's?

Er rijden dan immers straks duizenden 360 camera's rond die, en dat doen veel auto's nu al, constant data naar jan en alleman doorsturen middels de, nu al, verplichtte data verbindingen. Alleen komen daar dan ook duizenden 360 camera beelden bij. Die worden nu nog niet opgeslagen, verwerkt, naar overheden verstuurd etc (als het goed is), maar 1 wetswijziging en ze doen dat wel.

Ben daar toch niet heel happig op.
De surveillance capitalism/privacy aspect van zelfrijdende auto's lijkt me ook een heel belangrijke. Alhoewel het niet gaat over zelfrijdende auto's vond ik YouTube: Police Surveillance Technology: Last Week Tonight with John Oliver (HBO) wel ergens angstaanjagend. Zowel de dingen zelf, als bij wie die macht komt te liggen.
Zelf rijdende auto's rijden nu al veel beter en netter dan reguliere bestuurders. Veroorzaken veel minder ongelukken, en veroorzaken nagenoeg geen files in tegenstelling tot gewone bestuurders.

Het enige belangrijke tegen argument vindt ik de vraag of die auto's op afstand door een andere groot macht zijn uit te zetten, of nog erger, zijn in te zetten om bij een conflict ons te dwarsbomen en of doden. Maar dat geld voor wel meer dingen. Iedere app gestuurde drone is in principe een aanvalsdrone zonder payload. Perfect ongehinderd verscheept naar het doelwit, op te halen bij een willekeurig afhaalpunt, en te voorzien van de benodigde payload.

De helft van alle staatsgebouwen worden en of zijn perfect in kaart gebracht tijdens het stofzuigen.

De halve EU hangt vol met surveilance camera's van bedrijven bestuurd door de overheid van een rivaliserende grootmacht.

Ons electriciteitsnet is verweven met apparatuur dat het net kan destabiliseren en of volledig kan verstoren, geleverd door andere grootmachten, enkel en alleen omdat het ze een goed idee leek om de verantwoordelijkheid voor vergroening en verduurzaming lekker bij de burger te leggen.

[Reactie gewijzigd door Seth_Chaos op 7 augustus 2026 09:00]

I.v.m. het op afstand uitzetten was er het verhaal 'De Tsjetsjeense leider Ramzan Kadyrov beschuldigt techmiljardair Elon Musk ervan zijn Cybertruck op afstand te hebben uitgeschakeld.' Dat lees ik op rtl, maar ik heb nooit begrepen of het 'maar' een beschuldiging was of als het ook echt bewezen of toegegeven is.

Tecnnisch moet het alvast mogelijk zijn door een OTA-update.
"De helft van alle staatsgebouwen worden en of zijn perfect in kaart gebracht tijdens het stofzuigen."

Ooh nee heeft Henry allemaal plattegronden van overheidsgebouwen :+

Even serieus, bedoel je hiermee dat je het idee hebt dat staatsgebouwen door robotstofzuigers schoongemaakt worden?
ik weet namelijk van niet, gok zomaar dat het nogal eens verschilt per pand en onderdeel van staatsgebouw /overheidsonderdeel.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn