Minister Mariëlle Paul verzweeg bewust tot na de verkiezingen dat ze een plan ter bescherming van arbeidsmigranten introk

Demissionair minister van Sociale Zaken Mariëlle Paul (VVD) hield bewust wekenlang stil dat ze een bestaand kabinetsplan ter bescherming van arbeidsmigranten zou intrekken, tot één dag na de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025. Dat blijkt uit interne documenten die NRC heeft verkregen via een beroep op de Wet open overheid (Woo).

Het kabinet-Schoof wilde per 1 januari 2026 een einde maken aan de mogelijkheid voor uitzendbureaus om bij arbeidsmigranten in Nederland tot een kwart op hun minimumloon in te houden, in ruil voor het aanbieden van huisvesting. Volgens het kabinet kon die regeling „een verdienmodel in de hand werken waarbij arbeidsmigranten worden uitgebuit”.

Maar kort nadat vicepremier en minister van Sociale Zaken Eddy van Hijum (NSC) vorig jaar zomer terugtrad en begin september werd opgevolgd door VVD’er Mariëlle Paul, besloot die laatste het bestaande kabinetsplan in te trekken. Dat deed ze op basis van een „eigen politieke weging”, zo verklaarde het ministerie van Sociale Zaken. 

Hoewel demissionair minister Paul haar besluit al eind september 2025 nam, werd de Tweede Kamer er pas op 30 oktober – één dag na de Tweede Kamerverkiezingen – over geïnformeerd. Volgens het ministerie kwam dat doordat het tijd kostte om de Kamerbrief op te stellen waarmee het besluit wereldkundig werd gemaakt. De timing van het besluit wekte veel woede in de Tweede Kamer, maar tijdens een debat over de kwestie stelde minister Paul dat de Kamerbrief echt niet eerder verstuurd had kunnen worden, omdat de definitief afgestemde tekst niet eerder gereed was.

Uit de stukken die NRC via de Woo heeft verkregen, blijkt echter dat het een bewust besluit van de minister was om intrekking van het kabinetsplan tot één dag na de verkiezingen stil te houden. 

Op 30 september wisten betrokken ambtenaren al dat Paul de mogelijkheid voor uitzendbureaus om bij arbeidsmigranten loon in te houden in ruil voor huisvesting, in stand wilde houden – en dat zij dus het eerdere plan van haar voorganger Van Hijum zou terugdraaien. „We zullen een brief maken om de Kamer daarover te informeren”, mailden ambtenaren bij Sociale Zaken elkaar die dag. Ook de sociale partners werden op 1 oktober mondeling over Pauls voorgenomen besluit geïnformeerd.

‘De minister wil wachten’

Op 6 oktober schreven ambtenaren dat de betreffende Kamerbrief er „zeer binnenkort uit” zou gaan. De dag daarop, 7 oktober, werd de tekst aan minister Paul voorgelegd ter controle, blijkt uit de stukken. Dat het versturen van de Kamerbrief hierna uitbleef, leidde onder betrokken ambtenaren tot onrust: „Nog geen nieuws over de Kamerbrief?”, appte een ambtenaar op 13 oktober aan een collega. „Nog geen witte rook”, luidde de reactie.

Op 20 oktober was de brief met daarin het besluit van Paul nog altijd niet naar de Tweede Kamer verstuurd. Een betrokken ambtenaar „heeft met M [minister Paul] besloten om de brief pas na de verkiezingen te verzenden”, mailde een betrokken ambtenaar die dag aan een collega. „We komen er dan op terug.” 

Op 21 oktober mailde een andere ambtenaar aan collega’s dat „de minister wil wachten tot na de verkiezingen met communiceren dat de inhoudingsmogelijkheid niet per 1 januari wordt afgebouwd.” Een extern communicatiebureau dat nieuwsberichten voor het ministerie verzorgt, en vroeg of er een bericht gemaakt moest worden over Pauls besluit, kreeg per mail te horen dat er „nog even geen momentum is om hier iets over naar buiten te brengen”. 

Als gevolg hiervan was tijdens de verkiezingscampagne niet bekend dat Paul het kabinetsplan, bedoeld om de positie van arbeidsmigranten te versterken, zou intrekken. In grote televisiedebatten, waar dit onderwerp meermaals aan bod kwam, kon haar partijleider Dilan Yesilgöz er ook niet over worden bevraagd.