Rijn heeft steeds minder water én wordt steeds duurder voor bedrijven

De Rijn is een van de belangrijkste vervoersroutes van Europa. Via de rivier worden grote hoeveelheden grondstoffen en goederen vervoerd tussen de Rotterdamse haven en industriële gebieden in Duitsland en verder Europa in. Het gaat om onder meer olieproducten, metalen, ertsen, kolen en chemische stoffen.

Door de lage waterstand kunnen binnenvaartschepen minder diep worden beladen. Daardoor moeten vervoerders vaker varen of moeten bedrijven uitwijken naar andere vormen van vervoer, zoals vrachtwagens en treinen. Die alternatieven zijn vaak duurder en niet altijd beschikbaar.

De Nederlandse chemische industrie wees er donderdag op dat bedrijven in sommige gevallen de productie deels moeten afschalen als de lage waterstanden aanhouden. Volgens de Koninklijke Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI) wordt ongeveer 40 procent van het transport binnen de sector niet via pijpleidingen geregeld. Van dat deel gaat een groot gedeelte over het water.

"Alternatieve vervoersmodaliteiten, zoals weg- en spoorvervoer, kunnen een deel van het transport overnemen, maar kennen belangrijke beperkingen", zegt de brancheorganisatie. Zo is er niet altijd genoeg vrachtwagencapaciteit en vraagt spoorvervoer om speciale aansluitingen en materieel.

De gevolgen blijven niet beperkt tot chemiebedrijven. Ook sectoren die afhankelijk zijn van grote hoeveelheden bulkgoederen kunnen last krijgen van een lage Rijnstand - denk aan bedrijven in de staalindustrie, bouw en energie.

De Duitse industrie wees er eerder deze week ook al op dat lage waterstanden in de Rijn en andere rivieren de productie kunnen hinderen. Vooral bedrijven die weinig alternatieven hebben voor vervoer over water lopen risico.

Bij Lobith, waar de Rijn Nederland binnenkomt, werd op 3 augustus de laagste waterstand ooit gemeten: 6,33 meter boven NAP. Dat betekent niet dat de rivier overal onbevaarbaar is, maar schepen kunnen op verschillende plekken veel minder lading meenemen.

Voor consumenten zijn de gevolgen voorlopig niet direct zichtbaar. Een lagere waterstand betekent niet dat producten direct duurder worden in de winkel. Maar als bedrijven langer met hogere transportkosten zitten, kunnen die kosten uiteindelijk worden doorberekend in de prijzen voor producten.