Gevluchte premier Sheikh Hasina gaat in december terug naar Bangladesh, waar haar de doodstraf wacht

De 78-jarige Hasina was sinds 2009 premier, maar ontvluchtte Bangladesh in 2024. Aanleiding waren grootschalige studentenprotesten tegen haar bewind. De protesten werden door de autoriteiten hard neergeslagen. Daarbij werden volgens onderzoek van het VN-mensenrechtenbureau in drie weken naar schatting 1.400 demonstranten gedood, veelal door kogels van veiligheidstroepen.

Een interim-regering stelde een gerechtelijk onderzoek in naar het bloedvergieten. Een tribunaal bevond Hasina in november 2025 schuldig aan meerdere misdaden tegen de mensheid. Ze werd, samen met haar eveneens gevluchte minister van Binnenlandse Zaken, bij verstek ter dood veroordeeld. Hasina, die naar buurland India was gevlucht, heeft de aanklachten altijd ontkend. Ze sprak van een ‘politiek proces’ door ‘een illegale rechtbank’.

Terugkeer

Woensdag, op de dag dat in Bangladesh werd gevierd dat haar regime twee jaar eerder was gevallen, zei Hasina in een audioboodschap dat ze in december naar Dhaka gaat. ‘Ik zal naar mijn volk terugkeren’, aldus de verdreven oud-premier. ‘Ze kunnen proberen mij erin te luizen met verzonnen aanklachten, maar angst mag niet bepalen wat mijn plicht is tegenover het volk, in dit leven of daarna.’

Met haar aankondiging brengt Hasina de huidige premier Tarique Rahman in moeilijkheden. Rahman en zijn Bangladesh Nationalist Party (BNP) wonnen in februari de verkiezingen. De Bengaalse politiek wordt sinds de onafhankelijkheid in 1971 gedomineerd door twee familiedynastieën, die beurtelings aan de macht zijn: de familie Zia, waartoe Rahman behoort, met de BNP, en de familie Sheikh met de Awami League.

Omdat de Awami League was uitgesloten van deelname, kreeg Rahman de overwinning praktisch in de schoot geworpen. Een van de grootste uitdagingen voor de premier is het politiek verdeelde land weer bijeen te brengen. Dat zijn politieke rivaal Hasina weer ten tonele dreigt te verschijnen, maakt die opgave er niet makkelijker op. De autoriteiten proberen haar invloed daarom te beperken: Bengaalse media mogen sinds december 2024 haar speeches niet uitzenden.