Droogtemonitor: ‘Uitzonderlijke situatie van langdurige droogte’, kwaliteit van water neemt af

Nederland bevindt zich in een „uitzonderlijke situatie van langdurige droogte”, die watermanagers noopt tot het nemen van „unieke” maatregelen. Dat schrijft de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling in haar wekelijkse ‘droogtemonitor’, opgesteld door Rijkswaterstaat in samenwerking met waterschappen, provincies, drinkwaterbedrijven, het KNMI en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.

De droogte is veroorzaakt door een gebrek aan neerslag in Nederland én in de stroomgebieden van de Rijn en de Maas. Daardoor stroomt „extreem” weinig water via de Rijn het land binnen, en ook de afvoer van de Maas is „vrij laag”. Het neerslagtekort neemt verder toe, tot het niveau van de zomer van 2018. De voorraad zoet water in het IJsselmeergebied „zit op een goed niveau maar neemt langzaam af”, aldus de droogtemonitor. Ook de kwaliteit van het water neemt af, door verzilting vanuit zee, hoge temperaturen en lage afvoeren.

De „unieke maatregelen” betreffen vooral het vullen van waterbergingen door waterschappen in het westen van het land, „om zo veel mogelijk zoet water vast te houden”, zoals een grote waterbuffer van het Hoogheemraadschap van Rijnland in de Nieuwe Driemanspolder in Zoetermeer. Ook het Hoogheemraadschap van Delfland heeft waterbergingen gevuld of is daarmee bezig, met water afkomstig uit onder meer het Brielse Meer en het Amsterdam-Rijnkanaal.

Lees ook

Alle sluizen in regio Rotterdam en Den Haag gaan vanaf woensdag voor onbepaalde tijd dicht: ‘Vergaande maatregelen’

Een ‘feitelijk watertekort’

Naast deze nieuwe regionale maatregelen zijn er ook landelijke maatregelen tegen de verzilting van water vanuit zee, bijvoorbeeld door zout water bij IJmuiden terug te pompen of met een ‘bellenscherm’ op het Amsterdam-Rijnkanaal tegen te houden. Die verzilting schaadt de natuur en de teelt van landbouwgewassen, en kan uiteindelijk ook de inname van drinkwater bemoeilijken. Op dit moment is er nog wel voldoende drinkwater beschikbaar. Daarnaast moeten inspecties en controles voorkomen dat dijken uitdrogen.

De gevolgen van de droogte zijn het grootst in het westen en in de hogere delen van het land. Natuur en landbouw lijden onder droogte en verzilting, en de scheepvaart kampt met afnemende vaardiepten en een toenemend aantal stremmingen, bijvoorbeeld op het Twentekanaal, dat volledig is gestremd en waar bovendien geen water uit mag worden gehaald, om schade aan de waterkeringen te voorkomen. Ook elders in het land gelden veel verboden om water uit kanalen, sloten en vaarten te halen.

De droogtemonitor omschrijft de huidige situatie als een ‘feitelijk watertekort’, dat wil zeggen ‘niveau 2’. De hoogste alarmfase is niet van kracht – niveau 3 in de droogtemonitor staat voor een nationale watercrisis. „De waterbeheerders zijn alert, blijven de situatie continu monitoren en nemen passende maatregelen.”

Lees ook

Vanwege de droogte voor het eerst de sluizen dicht in het waterrijke westen: ‘Het is code zwart, vanaf middernacht is water onttrekken verboden’