Lorena Wiebes rekent in de Tour dubbel af met Giro-diskwalificatie. Nu is haar fiets wél zwaar genoeg

De symboliek kon zondagmiddag niet groter. De Nederlandse topsprintster Lorena Wiebes, in de gele leiderstrui paraderend door de straten van het Zwitserse dorp Aigle, met het hoofdkwartier van de internationale wielerbond UCI op enkele honderden meters afstand. De UCI met wie zij en haar ploeg SD Worx-Protime nog altijd in de clinch liggen na haar diskwalificatie uit de Giro d’Italia, twee maanden geleden.

Hoe zat het ook alweer? Wiebes was eind mei in Ravenna als eerste over de streep gekomen en al gehuldigd in de roze leiderstrui, toen ze tijdens de dopingcontrole hoorde dat controleurs van de UCI haar fiets op 6,78 kilo hadden afgewogen. Dat was precies 20 gram lichter dan het minimumgewicht. Haar ploeg trok de UCI-metingen in twijfel. Wind en onjuist gekalibreerde apparatuur zouden het resultaat hebben beïnvloed. Maar voor discussie was op dat moment geen ruimte. Wiebes werd uit de wedstrijd gezet en moest naar huis.

Ze vloog terug naar Nederland, waar ze meteen weer de camper pakte om terug te keren naar Italië. Daar stond ze de rest van de week op een camping bij het Gardameer met vriendin en Movistar-renster Floortje Mackaij. Samen gingen ze zelfs nog naar het parcours om hun voorbijkomende collega’s toe te juichen. 

‘Mentaal gehard’

Lang had Wiebes niet nodig gehad om de gebeurtenis te verwerken. Ze heeft zwaardere dingen meegemaakt in het leven, zoals de drugsverslaving van haar broer. „Als er eentje in het peloton mentaal gehard is, dan is het Wiebes wel”, zegt haar ploegbaas Erwin Janssen. Ploegleider Danny Stam noemt haar relativeringsvermogen knap: „Ze speldt de week na zo’n gebeurtenis een nieuw rugnummer op en gaat er weer voor.”

Haar Giro-diskwalificatie gaf Wiebes wel „extra vuur” om zich in het openingsweekend van de Tour de France Femmes te laten zien, zei ze vrijdag voor de start. Zaterdag sloeg ze meteen toe. Op de 2,5 kilometer lange stadsklim door start- en finishplaats Lausanne dreef ze alle klassementsrenners tot wanhoop door op elke aanval een antwoord te hebben. Met nog een paar honderd meter te gaan zette ze haar kenmerkende machtige sprint in, om na de finish tegen de hekken als winnaar uit te hijgen.

Ploegbaas Janssen nam na die finish het zekere voor het onzekere en meldde zich bij de weging van Wiebes’ fiets. „Ik wilde wel eens zien hoe ze het doen.” Hij trof er vier UCI-controleurs, onder wie de controleur die in de Giro ook haar fiets had gewogen. „Natuurlijk werd dat wel even genoemd. Ik merkte ook bij de controleurs een gezonde spanning. Zij hoopten denk ik ook dat het goed zou gaan. Maar het ging er heel professioneel aan toe, in een afgeschermde setting zonder wind.”

Nog altijd sleept de discussie tussen de ploeg en de UCI rond de Giro-uitsluiting voort. Janssen vermoedt dat het zal uitlopen in een rechts- of arbitragezaak. Niet alleen hoopt hij op aanscherping van de protocollen, ook wil SD Worx financiële compensatie voor reputatieschade en misgelopen prijzengeld en sponsorinkomsten. „Lorena had drie overwinningen kunnen pakken in de Giro, misschien wel vier. Sponsoren hadden bepaalde extra’s uitgekeerd. Die hebben we nu niet kunnen krijgen.”

Gewoon het juiste gewicht

In Lausanne bleek de fiets ‘gewoon’ op het juiste gewicht. „De UCI-controleurs wogen zeven kilo”, zei Janssen. Wiebes mocht haar leiderstrui behouden. Ze hoopte er ditmaal meer van genieten dan in 2022, toen ze in de openingsetappe op de Champs-Élysées in Parijs het geel had gepakt. „Ik ben toen echt snel naar de volgende dag gegaan.”

In Aigle verscheen ze lachend op het presentatiepodium voor een rit waarin zij als sprinter de gedoodverfde favoriet was. Vier uur later verpulverde ze op de boulevard van Genève opnieuw haar concurrentie.

Maar zo oppermachtig als haar sprint was, zoveel moeite had het haar ploeg gekost om de Nederlandse Riejanne Markus in de slotfase terug te halen. Markus, rijdend voor Lidl-Trek, was op veertig kilometer van de finish weggereden en hield haar hoge tempo lang vol. SD Worx moest „vol gas”, zei Wiebes, en rookte de ploeg een voor een op om het gat te dichten. Zelfs haar Belgische sprintaantrekker Lotte Kopecky kwam al vroeg op kop. „Ik wist dat ik het daarna alleen moest doen. Toen ben ik van wiel naar wiel gesprongen”, zei Wiebes. Op tweehonderd meter zag ze de ruimte om zichzelf te lanceren. Meters voor de Italiaanse Elisa Balsamo en Marianne Vos stak ze de handen in de lucht. „Winnen in geel maakt het extra speciaal.”

Mont Ventoux

Hoelang Wiebes de gele leiderstrui nog zal dragen, is maar de vraag. Op papier was de etappe van zondag de enige en laatste sprintetappe deze Tour. Het parcours zal de komende week alleen nog maar heuvelachtiger en zwaarder worden, met op vrijdag het summum: een aankomst op de mythische Mont Ventoux.

Klassementsrenners als Demi Vollering en de Franse winnares van vorig jaar Pauline Ferrand-Prévot kijken al uit naar die dag. Al zei Vollering te verwachten dat ook in de andere etappes zal worden gestreden om kostbare tijd. Zaterdag pakte de Nederlandse favoriet vier bonusseconden in Lausanne. „Ik voel me goed en kon strijden om het podium. Dat is echt een verschil met vorig jaar.”