Wat kan ik mijn kinderen meegeven over eten en snoepen bij anderen?

Moeder: „Mijn kinderen groeien op met gezond en gevarieerd eten. We hebben weinig tot geen snoep in huis. Wij hebben de oudste geleerd wat het verschil is tussen ‘voeden’ (gezond) en ‘vullen’ (vast heel lekker, maar niet te veel). Ze krijgen weleens een taartje of een ijsje, maar niet zo vaak. Nu zijn ze op een leeftijd dat ze vaak buitenshuis zijn, en het aanbod aan suiker toeneemt. Op de peuterspeelzaal van mijn zoon (3) komen ouders op feestjes met slagroomschnittes aan, en delen zo een kwart taart per kind uit. Mijn dochter (6) komt bij mensen thuis met tafels vol zoetigheden. Laatst had ze daar zo veel snoep gegeten dat ze zwetend en misselijk terugkeerde. Wat geven we onze kinderen mee over eten en snoepen bij anderen? En in hoeverre moeten ze daarin sociaal wenselijk gedrag vertonen? Toen er bij een vriendje thuis witte bolletjes knakworst op tafel kwamen, zei mijn dochter: „Die eet ik liever niet, want daar zitten geen voedingsstoffen in.” Die moeder is toen volkoren bollen gaan halen. Ik vond dat toch ongemakkelijk. ”

Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Nadruk weghalen

Katja Passchier: „Wat goed dat u thuis een gezonde basis legt. Verder zou ik bij jonge kinderen niet te veel nadruk op de gezondheid van het eten leggen. Je leert ze goede eetgewoontes aan door een structuur te bieden van drie hoofdmaaltijden en twee tussendoortjes. En je leert ze gezonde portiegroottes; ook van gezond voedsel kun je niet eindeloos eten. Een hele bak druiven is ook niet goed.

„Als u dit thuis een beetje in de gaten houdt, bent u al een heel eind. In gezinnen waar gezonde voeding te veel wordt benadrukt, bestaat het gevaar dat de kinderen in de puberteit op het domein van eten en drinken gaan rebelleren, bijvoorbeeld met snacks en alcohol.

„Eten gaat over veel meer dan voeden of vullen, en dat kan per cultuur en huishouden erg verschillen. Een tafel vol zoetigheid kan een teken van gastvrijheid zijn, een slagroomschnitte een liefdevolle traktatie, een witte bol knakworst een feestelijk gebaar omdat een vriendinnetje op bezoek komt.

„Mocht het vanzelf ter sprake komen, leg dan iets uit over die verschillen, zonder iets als ‘fout’ te bestempelen. En als uw kinderen buitenshuis ergens te veel van eten, en lichamelijke klachten krijgen, ervaren ze vanzelf de grenzen. Het is zoiets als uit een boom vallen als je klimt; je leert vanzelf opletten.”

Respectvolle assertiviteit

Marielle Balledux: „De invloed die u op het eetpatroon van uw kinderen heeft, vermindert inderdaad. Bij de jongste kunt u nog met de peuterspeelzaal over suikerbeleid praten, en opletten wat hij tijdens feestjes voorgeschoteld krijgt. Ook kunt u zelf gezonde alternatieven meenemen. Maar de oudste gaat al meer de wereld in.

„Leg uw dochter uit dat mensen heel verschillend eten, zonder dat te veroordelen. En dat je inderdaad niet iets hoeft te eten omdat het van je verwacht wordt. Soms kun je als gast uit beleefdheid iets proeven, maar je moet er geen last van krijgen.

„Dus goed dat uw dochter laat blijken wat ze zelf fijn vindt. Leer haar dat op een respectvolle manier te zeggen. Oefen zinnetjes: ‘Ik houd niet zo van wit brood.’ Ze hoeft niet uit te leggen waarom. ‘Ik vind het gewoon niet zo lekker.’

„Als ze ergens naartoe gaat met veel zoetigheid, kan ze misschien drie dingetjes pakken die ze lekker vindt, en zeggen: ‘Ik heb voldoende, dank je wel’.

„Dit maakt deel uit van de bredere ontwikkeling naar zelfstandigheid, waarbij kinderen leren dicht bij zichzelf te blijven met respect voor de keuzes van anderen.”

Katja Passchier-Blok is kinderdiëtiste. Marielle Balledux is expert gezond opgroeien bij het Nederlands Jeugdinstituut (NJi).