High en low, smakelijk en zwaar, academisch en dark. Donna Tartt doet precies waar ik van houd

Jarenlang werd ik een paar maanden voor de zomervakantie gemaild door glossy’s en tijdschriften: wat mijn zomerboekaanraders waren. Ik zei dan altijd Prep van Curtis Sittenfeld en De verborgen geschiedenis, de klassieker van Donna Tartt.

Het is pas nu dat ik besef dat ze erg op elkaar lijken: ze spelen zich allebei af op de campus van een elitaire school in Amerika, de hoofdpersoon is iemand die er vanwege diens lagere sociale klasse niet helemaal bij past, en er zit een element van spanning in – in Prep een beetje, in De verborgen geschiedenis veel.

Beide boeken sleepte ik in mijn handbagage mee naar Corsica voor mijn kinderen, waar zij uit verzet tegen hun ouder twee heel andere boeken lazen: hij las De tranen der acacia’s van W.F. Hermans en zij Tirza van Arnon Grunberg. Ik heb duidelijk niets meer over ze te zeggen.

Uit verzet tegen hun verzet herlees ik nu De verborgen geschiedenis, mijn eigen Amerikaanse pocket uit 1993 (het boek verscheen in ’92). De rechterbovenhoek van de slappe kaft is er afgescheurd, de vijfhonderd klein bedrukte pagina’s zijn vergeeld.

Dark academia heet dit genre, een term die ik in de jaren negentig niet kende. Het is allemaal tweed, Griekse vervoegingen, teruggetrokken professoren en omvallende potten inkt wat de klok slaat, en ik vind het heerlijk.

De geschiedenis is die van een vriendengroep die als exclusief klasje Oud-Grieks studeert op een kleine universiteit in de bosrijke staat Vermont. Het boek opent met de dood van Bunny, de meest extraverte van het groepje, die onder vele lagen sneeuw in een ravijn gevonden wordt. Het wordt ook meteen duidelijk dat de vrienden daar iets mee te maken hebben gehad. Tartt zelf beschreef het boek als een whydunit, geen whodunit.

Ik kwam erachter dat De verborgen geschiedenis ook ongelofelijk viraal is op TikTok
(BookTok, als het over boeken gaat): de verzamelde video’s over dit boek zijn, las ik, 48 miljoen keer bekeken.

Dat snap ik, want na twee vergeelde bladzijden zat ik er weer helemaal in. Het boek
combineert een Amerikaansige opvatting van geleerdheid – openen met quotes van Nietzsche en Plato, veel gelul over de ablativus – met een al even Amerikaanse vorm van oppervlakkigheid – gedetailleerde beschrijvingen van de kleding die iedereen draagt. Voor fans van Vladimir Nabokov voelt de stijl vertrouwd, maar ook voor fans van, ik noem maar wat, een lekkere filmklassieker als Dead Poets Society.

High en low dus, smakelijk en zwaar, academisch en dark. Precies waar ik van houd. Mijn kinderen niet, al zweer ik je: als ik die pocket straks manisch ga liggen lezen in een duinpan op de Wadden, gaan ze hem de hele tijd van me stelen.