Vogelgriep nu ook officieel vastgesteld in Australië. ‘Rekening houden met verspreiding onder veel wilde dieren’

Dat heeft de federale overheid van de staat Zuid-Australië maandag bekendgemaakt na laboratoriumtests op zieke en dode vogels die zijn gevonden. Lange tijd leek Australië vrij te blijven van vogelgriep, die wereldwijd al jaren om zich heen grijpt onder pluimvee en wilde vogels. Afgelopen juni veranderde dat beeld: op 14 juni werd in Zuidwest-Australië een kleinste jager – een overwegend bruinzwarte en grijze sternachtige roofvogel die voornamelijk in de poolgebieden leeft – gevonden die besmet bleek. Enkele dagen later volgde een reuzenstormvogel – eveneens een zeevogel – die ziek bleek.

Beide soorten zijn trekkende en aasetende zeevogelsoorten en broeden op sub-Antarctische eilanden. In de wintermaanden zwerven ze door de Zuidelijke Oceaan op zoek naar voedsel, waarbij ze soms de Australische wateren binnendringen. Omdat ze het grootste deel van hun leven op zee doorbrengen en zelden aan land komen, worden dode of zieke exemplaren maar zelden gevonden.

Grote kuifstern

Op 10 juli werd in dezelfde regio een grote kuifstern met verschijnselen van vogelgriep aangetroffen. Dit was de eerste vaststelling van het virus bij een inheemse Australische vogelsoort en het eerste bewijs dat het virus zich naar de lokale wilde dieren verspreidt. De weken daarna is bij meer grote kuifsterns het vogelgriepvirus vastgesteld.

Sindsdien lijkt het virus zich verder te verspreiden. ‘Er heeft lokale overdracht plaatsgevonden tussen verschillende grote kuifsterns in Zuid-Australië’, zei de Australische minister van Landbouw Julie Collins.

‘Dit is het eerste bevestigde geval van massale sterfte en dat is uiteraard een zeer zorgwekkende ontwikkeling’, zei de minister. ‘Australiërs moeten er rekening mee houden dat het virus zich verder verspreidt en dat er nu grotere aantallen wilde dieren getroffen zullen worden.’

Hoewel het H5N1-virus vooral huishoudt onder vogels, kan de ziekte ook overslaan op zoogdieren. In zeldzame gevallen kan ook de mens besmet worden.

Zeehonden en pinguïns

Dat het virus in aantocht was op het continent werd al langer vermoed. In juni beschreven onderzoekers hun vermoeden dat de dood van meer dan tienduizend zeeolifantenpups tussen oktober vorig jaar en januari van dit jaar te wijten was aan vogelgriep.

De grote zeehonden leefden op een verlaten eilandengroep in het zuiden van de Indische Oceaan, zo’n 4.000 kilometer ten zuidwesten van Australië. Ook pinguïns waren er slachtoffer van het virus.

De onderzoekers vermoeden dat het griepvirus in augustus vorig jaar door trekvogels vanaf de Crozeteilanden is meegebracht, zo’n 1.800 kilometer verderop.