Beoogd justitieminister wil benoeming redden met belofte op schrift dat Trumps omstreden fonds sneuvelt

Twee Republikeinse senatoren houden de benoeming van Blanche vooralsnog tegen. Zij kunnen bij de tussentijdse verkiezingen in november niet worden herkozen en durven het daarom aan om Trump te trotseren. Nu Blanche, die al interim-minister is, schriftelijk heeft beloofd dat een omstreden compensatiefonds voor slachtoffers van ‘onterecht vervolgden’ er niet komt, laten zij hun weerstand waarschijnlijk alsnog varen.

Opvolger van Bondi

Daarmee kan Blanche de definitieve opvolger worden van Pam Bondi, die door Trump werd geslachtofferd vanwege het tumult over de Epstein-files.

De vertraging bij zijn benoeming is het gevolg van een omstreden schikking die de privépersoon Trump trof met het ministerie van Justitie. Een medewerker van de belastingdienst lekte jaren geleden de belastingaangifte van onder meer Trump. In mei schikten Trump en het ministerie en beloofde de president dat hij een rechtszaak tegen de belastingdienst, waarin hij 10 miljard dollar eiste, zou laten vallen.

Als onderdeel van de schikking zegde het ministerie van Justitie toe een fonds in het leven te roepen van 1,8 miljard dollar voor slachtoffers van ‘onterechte vervolging’ door de regering-Biden. Bovendien zouden Trump, zijn naasten en bedrijven worden gevrijwaard van belastingfraudeonderzoeken.

Schikking met zichzelf

Zelfs volgens veel Republikeinen ging die schikking te ver, omdat er een wel heel sterke geur van corruptie vanaf walmde. Trump is als president uiteindelijk verantwoordelijk voor het ministerie van Justitie en zeker in deze termijn trekt hij zich weinig aan van de scheiding der machten. Feitelijk schikte hij dus met zichzelf.

Critici vreesden dat vooral Trump-gezinden zouden profiteren van het fonds, zoals geweldsplegers die veroordeeld zijn voor de Capitoolbestorming en onder Trump al massaal gratie hebben gekregen.

Na weerstand uit zijn eigen partij zeiden Blanche en Trump begin juni al dat het fonds er voorlopig niet zou komen. Op 13 juli oordeelde de rechter bovendien dat de schikking niet rechtmatig was, omdat er geen sprake was van twee partijen die tegenover elkaar staan. Toch bleven er twijfels bestaan of Blanche en Trump volledig zouden afzien van het fonds of het op een andere manier zouden proberen.

Niet herkiesbaar

Twee Republikeinse senatoren die dienen in de justitiecommissie van de Senaat, John Cornyn en Thom Tillis, eisten dat Blanche schriftelijk zou bevestigen dat het fonds er niet komt en ook nooit zal komen, anders zouden ze tegen zijn definitieve benoeming stemmen. Trump dreigde andersom juist het fonds weer nieuw leven in te blazen als de benoeming uit zou blijven.

Bij de houding van John Cornyn en Thom Tillis speelt mee dat zij zich niets meer hoeven aan te trekken van de partijlijn. Ze zijn al langere tijd kritisch op Trump en betalen daarvoor persoonlijk de tol. Tillis besloot zich na aanvallen van Trump niet langer verkiesbaar te stellen, Cornyn verloor de voorverkiezingen van een kandidaat die Trump uit wraak had aanbevolen.

Trump probeerde er nog een wedstrijdje van te maken wie het langst niet kan knipperen door vorige week te opperen de kandidatuur van Blanche in te trekken en volgend jaar opnieuw in te dienen, als Cornyn en Tillis uit de Senaat zijn verdwenen. In de tussentijd zou hij als interim-minister aanblijven. Daarvoor zouden de Republikeinen in november wel een meerderheid moeten behouden in de Senaat.

Onderhandelingen

De senatoren lijken voorlopig hun zin te krijgen. Na onderhandelingen met in ieder geval Cornyn publiceerde Blanche zondag documenten waarin hij het fonds schriftelijk bij het grofvuil zet. Verder verduidelijkte Blanche dat de belastingdienst wel nog onderzoek kan doen naar fraude die Trump en de zijnen mogelijk plegen in de toekomst. Cornyn heeft de deal met Blanche bevestigd, Tillis nog niet.

Beide stemmen zijn noodzakelijk voor Blanche. In de justitiecommissie zitten twaalf Republikeinen en tien Democraten. Daar moet eerst een meerderheid zijn voordat de volledige Senaat zich over de benoeming kan buigen. Dinsdag stemt de commissie over de voordracht. In de hele Senaat is met 53 Republikeinse zetels van de 100 ook zonder Cornyn en Tillis een meerderheid.

Amerikaanse politiek

Lees hier alle artikelen over dit thema