Meta's gluurbrillen filmen jou en iedereen om je heen overal
Meta ligt onder een vergrootglas door de snelle opmars van AI-brillen met ingebouwde camera’s, die vorig jaar al 7 miljoen keer over de toonbank gingen. Deze slimme brillen, waarmee dragers vrijwel ongemerkt alles om zich heen kunnen filmen, zorgen voor een golf aan nieuwe video’s op sociale media, maar roepen tegelijk grote zorgen op over privacy en sociale veiligheid.
In de monturen zitten kleine camera’s, microfoons en een AI-assistent die de omgeving kan beschrijven, audio en video kan opnemen, muziek kan afspelen en telefoongesprekken kan starten. De camera is nauwelijks zichtbaar; alleen een klein lampje knippert als de opnamefunctie actief is. Critici wijzen erop dat omstanders dat lampje vaak niet zien, zeker in drukke of donkere omgevingen.
Op sociale media verschijnen inmiddels duizenden filmpjes die met deze brillen zijn gemaakt, waaronder video’s van nietsvermoedende vrouwen, zelfs in toiletten. De brillen kregen al de bijnaam "gluurbrillen", en locaties als muziekpodium TivoliVredenburg in Utrecht en meerdere cruisemaatschappijen hebben het gebruik ervan verboden. Toch groeit een nieuwe groep influencers die de bril juist omarmt, bijvoorbeeld om volgers mee te laten kijken tijdens restaurantbezoeken.
Privacy-organisaties maken zich vooral zorgen over wat er achter de schermen met de beelden gebeurt. "Bij Meta weet je dat nooit zeker", zegt Evelyn Austin van Bits of Freedom, die wijst op een Zweeds onderzoek waaruit bleek dat opnames deels terechtkwamen bij een contentmoderatiebedrijf in Kenia. Volgens haar ging het om zeer gevoelige beelden, zoals mensen op het toilet, tijdens seks of met zichtbare bankpasjes, zonder dat gebruikers dat beseften; Meta zegt de samenwerking met dat bedrijf inmiddels te hebben beëindigd.
Ook privacyjurist Charlotte Meindersma waarschuwt dat alle gefilmde content bij Meta belandt, zelfs als gebruikers de beelden alleen voor zichzelf of een kleine kring bedoelen. Het publiceren van herkenbare personen valt weliswaar onder strenge privacyregels, maar de handhaving is lastig: de Autoriteit Persoonsgegevens kreeg tot nu toe slechts drie meldingen van mensen die zonder medeweten zijn gefilmd en online zijn verschenen. Europese toezichthouders, verenigd in het Europees Comité voor gegevensbescherming, brengen daarom eind deze zomer een onderzoek uit naar de brillen en bekijken welke aanvullende regels nodig zijn.
Wereldwijd nemen de juridische en toezichthoudende reacties toe. In de Verenigde Staten loopt een rechtszaak van consumenten die stellen dat Meta hen misleidde over de "ingebouwde waarborgen" voor privacy, terwijl de Britse privacywaakhond onderzoekt hoe Meta-medewerkers gevoelige content konden inzien. Bits of Freedom pleit inmiddels voor een volledig verbod, zoals eerder gebeurde bij uitkleed-apps, spyware en stalkerware: volgens de organisatie zou een samenleving waarin iedereen met zo’n bril rondloopt, de privacy in de openbare ruimte en het gevoel van veiligheid ernstig aantasten.
Ondertussen dendert de technologie door. Meta bracht in 2025 een AI-bril uit in samenwerking met Ray-Ban en Oakley en lanceerde vorige maand een eigen, goedkopere lijn brillen. Google werkt met Samsung aan een AI-bril op Android XR, die dit najaar moet verschijnen, terwijl Apple de introductie van zijn eigen AI-bril heeft uitgesteld tot juni 2027 na de commotie rond Meta’s product. Meta benadrukt in een reactie dat het "niet wil dat mensen stiekem video’s van anderen maken, hen lastigvallen en die beelden vervolgens op ons platform plaatsen" en zegt expliciet toestemming te vragen om foto’s en video’s te beoordelen "om de prestaties van producten te verbeteren".
Zuckerberg met zijn AI-bril (Afbeelding: Grok / FOK.nl)