'FvD' Renaissanceschool in Almere toont hoe vrijheid van onderwijs eruit ziet
In Almere opent deze maand de Renaissanceschool, een nieuwe basisschool die voortkomt uit de overtuigingen van Forum voor Democratie (FVD). De school valt onder het bijzonder onderwijs en laat zien hoe breed de vrijheid van onderwijs in Nederland kan worden ingevuld. Tegelijk wordt in Den Haag opnieuw gesproken over de vraag hoe die vrijheid het beste vorm kan krijgen in een diverse samenleving.
De Renaissanceschool presenteert zich als een basisschool waar "alles in het teken staat van de Oude Europese Wereld". De school is onderdeel van de bredere maatschappelijke ambities van FVD, dat zich niet alleen als politieke partij maar ook als beweging profileert. Een eerdere poging om zo’n school op te zetten strandde na twee jaar door geldgebrek, maar dankzij een speciaal traject komt de nieuwe school nu wel in aanmerking voor reguliere overheidsfinanciering.
Juist dat laatste roept politieke vragen op. VVD en D66 willen van staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs) weten hoe een school die door een partij als "onze eigen school" wordt gepresenteerd, bekostigd kan worden met publiek geld. Ook plaatsen Kamerleden vraagtekens bij onderwijspraktijken waarbij jongens en meisjes op een andere manier les krijgen, zoals FVD dat motiveert met het erkennen van "biologische verschillen tussen seksen". Daarmee stapt de school nadrukkelijk af van de huidige genderideologie die op scholen wordt onderwezen.
Onderwijskundigen zien in de komst van de Renaissanceschool tegelijk een illustratie van de kracht van artikel 23 van de Grondwet. Dat artikel maakt het mogelijk om scholen op te richten die aansluiten bij het wereldbeeld van ouders, zegt hoogleraar Gerdien Bertram-Troost (Vrije Universiteit Amsterdam). Daardoor kent Nederland een brede mix van openbare scholen en bijzondere scholen, zoals reformatorische, islamitische, montessori- en nu ook deze nieuwe basisschool in Almere.
Tegelijk hoort bij die vrijheid een duidelijke set aan verantwoordelijkheden, benadrukken experts. Scholen moeten leerlingen kennis laten maken met verschillende mens- en wereldbeelden en zijn verplicht om "actief burgerschap en sociale cohesie" te bevorderen. De onderwijsinspectie houdt daar toezicht op en zal de Renaissanceschool, net als andere startende scholen, binnen een jaar bezoeken om te beoordelen hoe dat in de praktijk vorm krijgt.
De discussie in de Tweede Kamer gaat daardoor niet alleen over deze ene school, maar ook over het bredere stelsel. De huidige onderwijsvrijheid stamt uit 1917, toen Nederland nog verzuild was, terwijl gelijkwaardigheid en tolerantie nu centrale waarden zijn. De Kamer heeft eerder al afgesproken de wet die het oprichten van nieuwe scholen makkelijker maakte, opnieuw tegen het licht te houden omdat vooral nieuwe bijzondere scholen – waaronder veel islamitische scholen en nu ook de Renaissanceschool – hierdoor konden starten. Intussen gaat de school in Almere gewoon van start, en zal de praktijk moeten uitwijzen hoeveel ouders voor dit specifieke onderwijsconcept kiezen.
Renaissanseschool (Foto: Renaissanceschool.nl)