De Tour als medicijn

Hoeveel kortsluiting moet je in je bovenkamer hebben als je de behoefte voelt auto’s in het water te duwen, huizen te bekladden en de meest ernstige bedreigingen te uiten als je de woorden „samen leven” op een poster achter een raam leest?

Het nieuws uit Engelen bracht me deze week weer eens op het randje van de wanhoop, want als je denkt dat het niet onverdraagzamer kan, wordt het telkens nog een stapje onverdraagzamer. Het maakt me soms radeloos. Hoe kunnen we dit stoppen? Hoe fiks je die kortsluiting?

Ik snap dat u denkt: De Vries, haal er dit keer alsjeblieft niet de sport bij. Altijd sport als oplossing van alles zien is een schattige eigenschap van je – maar bij deze gebeurtenissen ongepast. Je lost dit niet op door met z’n allen kumbaya te gaan zitten zingen op een tribune.

En toch. We zitten precies tussen twee Rondes van Frankrijk in: de Tour de France Hommes is net afgelopen, met die buitenaardse overwinning van Mathieu van der Poel op de Champs-Élysées die íédereen heeft gezien, en zaterdag begint de Tour de France Femmes in Lausanne. En wat blijkt, uit onderzoek van vorig jaar van de universiteit van Zürich en de Milaanse Bocconi-universiteit?

De Tour is een wapen tegen extreemrechts in Frankrijk. Hulde aan degene die bedacht dit te gaan onderzoeken – ik zou er zelf nooit op gekomen zijn een analyse te maken van de politieke gevolgen van de Tour de France.

In de studie is gekeken naar het stemgedrag van mensen langs de route van de Tour, tussen 2002 en 2022. In gemeentes die de Tour aandoet daalt het aantal stemmen op extreemrechts bij de verkiezingen die volgen. Gemiddeld verliest extreemrechts 0,3 tot 0,4 procentpunt, en in de laatste jaren is dat soms zelfs opgelopen tot 1 procentpunt. In arme gebieden en steden met een traditioneel grote extreemrechtse aanhang is dit effect het grootst. Het zijn geen schokkende aantallen, maar ook bepaald niet niks.

De uitkomst van het onderzoek is zo op het eerste gezicht verrassend, maar als je erover nadenkt eigenlijk helemaal niet: extreemrechts speelt, zoals we allemaal weten, in op het gevoel van mensen dat ze er niet toe doen of vergeten worden door de politiek. En dan krijg je de boze burger, die tegenwoordig dus niet alleen woest wordt van asielzoekers, maar zelfs van posters met „samen leven” erop.

De Tour de France is een medicijn. Goed voor de lokale economie: er komen massa’s wielerfans op af, en daar profiteren veel inwoners van. Het zet dorpen en steden op het Franse platteland in de spotlight, ze zijn wereldwijd op tv. Dat zorgt voor een gevoel van trots bij inwoners, en voor verbinding, met elkaar en met de buitenwereld.

Ik weet wel dat linkse politici in ons land het niet zo hebben op topsportevenementen. Vinden ze geldverspilling. Maar deze week had iedereen het bij het koffieapparaat niet alleen over de rellen in Engelen, maar óók over Mathieu van der Poel en de schitterende mensenmassa op Montmartre. Als je dat met sport bereikt, maar belangrijker: als het een wapen blijkt tegen polarisatie, als het zorgt voor verbinding en trots omdat mensen samen de straten gaan versieren in plaats van posters achter elkaars ramen wegtrekken – is dat niet onbetaalbaar?

Ik blijf het zeggen, tot ik erbij neerval: sport verbindt. Sport verbindt echt.