Voor ‘groene’ woonwijk op landgoed Oude Tempel moeten bijna 2.000 bomen om en worden dassen geweerd

Tussen de bomen van Landgoed Oude Tempel leunt Rob de Kuijer op een onafgemaakt hekwerk. In dit bos in Soesterberg klonk drie dagen eerder nog het geronk van twee kleine graafmachines, nu is enkel vogelgezang te horen. Dat is mede te danken aan De Kuijer – donkergroene polo, All Star-sneakers die ooit zwart waren, maar nu bruin zien van de aarde. Via de rechter wist hij af te dwingen dat de gemeente de aanleg van een dassenraster staakte.

Het raster vormt een van de vele horden die de gemeente Soest moet nemen voor de bouw van 220 ‘natuurinclusieve’ nieuwbouwwoningen in het productiebos Oude Tempel. Het hekwerk moet voorkomen dat de dassen, een beschermde diersoort, het toekomstige bouwterrein betreden.

De gemeente werkt in Oude Tempel aan ‘een woongebied met ruimte voor bomen, dieren én mensen’. Maar daarvoor moeten wel 1.923 bomen tegen de grond, tot woede van veel omwonenden. Zij willen dat hun geliefde bos, met zijn dassen, eekhoorns, uilen en hazelwormen, behouden blijft. Verenigd in de Stichting Ontwikkeling Behoud Erfgoed Soesterberg (SOS) en actiecomité Behoud Oude Tempel gaan zij al jaren de strijd aan met de gemeente, ook al bepaalde de Raad van State in 2022 dat er gebouwd mag worden.

Als bestuurslid van de stichting probeert De Kuijer het project op alle mogelijke manieren juridisch te dwarsbomen. Toen maandagochtend onaangekondigd de eerste palen van het dassenraster de grond in gingen, kwam de geboren en getogen Soesterberger in actie.

Ordemaatregel

‘We hadden de rechter een paar dagen eerder gevraagd om de aanleg tegen te houden’, zegt hij. Na een paar telefoontjes naar de rechtbank kreeg De Kuijer zijn zin: ‘Om half 3 ’s middags kreeg ik per mail een ordemaatregel toegestuurd, dat de werkzaamheden met onmiddellijke ingang moesten stoppen. Daarna zijn ze afgedropen.’ De rechter buigt zich nu eerst inhoudelijk over de bezwaren en doet op 6 augustus uitspraak. Tot die tijd mag de gemeente niet verder en blijft het raster onafgemaakt.

De geplande woonwijk in Oude Tempel maakt deel uit van het project Hart van de Heuvelrug. In 2004 zetten zeventien partijen, waaronder de gemeente Soest en de provincie Utrecht, hun handtekening onder de plannen. Het doel: meer groen, om te voorkomen dat de Utrechtse Heuvelrug door bebouwing en wegen uiteen zou vallen in meerdere kleine natuurgebieden. Voor een deel van deze projecten, waaronder in Oude Tempel, moet de natuur plaats maken voor duurzame woningen.

Deze donderdagochtend is ook Gerben Stormbroek naar het bos gekomen. Waar De Kuijer zijn strijd vooral via de rechter voert, doet Stormbroek dat als fractievoorzitter van Partij Ons SOESTerberg (POS) via de lokale politiek. Hij richtte de partij in 2018 op uit protest tegen de plannen in Oude Tempel en behaalde bij de vorige verkiezingen drie zetels in de gemeenteraad van Soest. POS zat zelfs aan tafel bij de coalitieonderhandelingen, maar die klapten op het dossier-Oude Tempel.

De stichting, POS en het actiecomité zijn boos over de haast die de gemeente lijkt te hebben. ‘Ons probleem zit ’m vooral in de snelheid waarmee de vergunningverlening is gegaan, vlak voor het zomerreces’, zegt Stormbroek, doelend op de vergunning die de gemeente zichzelf eerder deze maand verstrekte voor de kap van 1.923 bomen. Ook de vergunning voor het dassenraster kwam er vervolgens snel; de gemeente wachtte een kritische motie in de Provinciale Staten niet af.

Met luide stem en veel armgebaren vervolgt Stormbroek zijn relaas: ‘De ene dag publiceer je een vergunningaanvraag, de andere dag is die goedgekeurd. Dat is niet uit te leggen. Iedereen denkt: zie je wel, het is allemaal bekokstoofd. Ze doen gewoon wat ze willen.’ Het draagt volgens Stormbroek ‘niet bij aan de vertrouwenskwestie’ tussen overheid en burger.

Ecologische kalender

De beschuldigingen worden op het gemeentehuis van Soest resoluut van tafel geveegd. Volgens wethouder Osman Suna heeft de strakke planning te maken met de ecologische kalender. Bomen met eekhoornnesten mogen namelijk alleen worden gekapt in november en december, en dus moeten de voorbereidingen op tijd zijn afgerond. ‘Het is een langjarig proces. Als we weer wachten, verliezen we heel veel tijd. Dat heeft niets te maken met vakantie’, zegt de Suna telefonisch.

De gemeente, vervolgt hij, ging niet over één nacht ijs. ‘Ik kan me de zorgen van de mensen goed voorstellen. Maar hier is sprake van een zorgvuldige procedure, waarbij we met veel betrokkenen hebben gesproken. Daarnaast hebben mensen het recht om bezwaar te maken en daar houden we rekening mee.’

Dan is er nog het financiële plaatje. De gemeente stak tot dusver al ruim 10 miljoen euro in de verschillende projecten en heeft een inspanningsverplichting. Daardoor dreigt de gemeente op te draaien voor de kosten als de plannen om wat voor reden dan ook niet doorgaan. ‘Als we niet zouden bouwen, is naar schatting 20 miljoen euro nodig’, aldus Suna.

De argumenten van de gemeente gaan er bij De Kuijer niet in. Hij voelt zich verbonden met het bos, waar zijn vader ooit nog bomen plantte. Wat als de kap toch doorgaat? ‘Ik zou verhuizen’, zegt hij bij het verlaten van het bos. ‘Het is in de huidige tijd toch niet te verkopen dat je bossen gaat kappen? Wie haalt zoiets in zijn hoofd?’