Pedro Sánchez boos over aanvallen op Spanje na komst migranten naar Ceuta

Vijftigduizend immigranten waren afgelopen week de grens van Marokko met de Spaanse enclave Ceuta in Noord-Afrika over getrokken, en in plaats van te helpen vielen sommige EU-lidstaten Spanje juist aan. In een brief op poten aan de Europese Unie haalde premier Pedro Sánchez zaterdag uit naar de ‘zelfzuchtige, polariserende en onwettige’ reacties die hij van andere lidstaten had gekregen.

Hij heeft de Europese Commissie om een spoedvergadering gevraagd van ministers van Binnenlandse Zaken. Datzelfde geldt voor ook alle Europese lidstaten die zaterdag een brief van Meloni ondertekenden waarin zij eveneens om zo’n spoedvergadering verzocht. Meloni wil dat er een einde wordt gemaakt aan alle regelingen die een aantrekkingskracht uitoefenen op immigranten.

Sánchez gebruikte zijn brief om zijn hart te luchten: de meeste Europese landen deugen, zegt de Spaanse premier, maar sommige hebben op de ‘meest schandalige’ manier gereageerd op de onverwachte immigratiestroom. Hij doelt onder meer op Italië, waar Meloni bij het zien van de chaotische beelden van Ceuta zelfs besloot het Schengenverdrag met Spanje tijdelijk op te schorten, dat vrij verkeer van personen tussen Europese landen regelt. Meloni speelt daarmee in op de vrees van uiterst rechts dat Europa door migranten dreigt te worden overspoeld.

Poort open

Donderdag en vrijdag werd de grens tussen Marokko en de Spaanse exclave Ceuta overlopen door tienduizenden jonge Marokkanen. Wat deze stroom op gang heeft gebracht, is nog steeds niet duidelijk. Op een gegeven moment was de grens open en waren aan Marokkaanse kant geen agenten meer te bespeuren.

Het bericht over de open grens ging viraal op sociale media, en mond-tot-mondreclame deed de rest: eerst staken duizenden de grens over, en al gauw waren het er tienduizenden. Ze klommen over het hek rond de enclave, of zwommen een paar kilometer om het prikkeldraad heen. Toen ze in Ceuta werden tegengehouden en merkten dat ze van daaruit Europa niet binnen konden, keerden de meeste immigranten vrijwillig terug naar Marokko. Vrijdagavond meldde het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken dat al minstens 48.300 ‘irreguliere’ grensoverschrijders uit Ceuta waren vertrokken. Op de rest werd zaterdag en zondag jacht gemaakt, tot ook die bijna allemaal de grens over waren gejaagd. Zeker 76 mensen vonden de dood, de meesten verdronken.

Mensensmokkelaars

Sánchez bezocht vrijdag meteen Ceuta, waar hij sprak van een ‘schending van de territoriale integriteit van Spanje’. Hij haalde ook uit naar mensensmokkelaars, die volgens hem het migrantenvuurtje hebben opgestookt.

In Europa stonden rechtse critici meteen klaar om Sánchez zelf de schuld te geven en de situatie te wijten aan diens liberale ‘pro-immigratiepolitiek’. Volgens de Spaanse krant El País ‘hyperventileerde rechts wereldwijd van genot’ bij het zien van de migrantenchaos in de straten van Ceuta. ‘Dit is het model-Sánchez dat links in Italië zo graag ziet’, schreef Meloni’s partij Fratelli d’Italia bij een foto van die chaos.

De 85 duizend inwoners van Ceuta voelen zich in de steek gelaten door de autoriteiten. De komst van Guardia Civil en militairen kwam wat hun betreft te laat. Veel inwoners hielden zaterdag de deuren en luiken van hun huizen en winkels gesloten. Groepjes Spanjaarden namen het heft intussen in eigen hand en gingen rond om achtergebleven immigranten zelf te verdrijven.

Gecoördineerde aanpak

In zijn brief vraagt Sánchez de Europese Commissie zaterdag om een meer gecoördineerde aanpak. Daarvoor moet de spoedvergadering de eerste aanzetten leveren. Die moet ‘opnieuw bevestigen dat de veiligheid van onze buitengrenzen een gedeelde verantwoordelijkheid is van alle lidstaten, en niet alleen van die aan de frontlijn van de Unie’. Vertegenwoordigers van de lidstaten en van de Europese grensbewakingsorganisatie Frontex hadden zaterdag een ‘ontnuchterende’ bijeenkomst. Dinsdag willen de ministers onder meer praten over versterking van de Europese buitengrenzen.