Home   2026-08-03 17:31:33

←

Microsoft wil Windows 11 beter laten draaien op 8GB ram

Original article

Microsoft wil ervoor zorgen dat Windows 11 beter draait op pc's met 8GB ram. Dat schrijft het bedrijf in een blogpost. Dit jaar nog wil het bedrijf optimalisaties doorvoeren om dat mogelijk te maken. De techgigant deelt daarover verder nog weinig details.

Microsoft wil die verbetering doorvoeren als onderdeel van zijn eerdere beloftes om Windows 11 beter te maken. Het bedrijf beloofde in maart al Windows 11 beter te maken, bijvoorbeeld door AI terug te schroeven en de Verkenner stabieler te maken.

In een blogpost blikt het bedrijf terug op de verbeteringen die het al heeft aangebracht. De techgigant belooft zich nu ook te richten op een aantal nieuwe gebieden. Geheugenoptimalisatie is daar een van.

Het techbedrijf spreekt specifiek over 'geheugenoptimalisatie voor 8GB en meer'. Het bedrijf wil de 'geheugenfootprint' van Windows verminderen om het OS beter en sneller te laten draaien op meer apparaten. Simpel gezegd: Windows moet dus minder geheugen gaan gebruiken. Hoe het bedrijf dat gaat bereiken, is niet duidelijk.

Verder wil Microsoft de onboardingervaring verbeteren. Het gaat daarbij om hoe makkelijk het is om Windows in te stellen als je een nieuwe pc voor het eerst opstart. Windows moet ook meer opties voor ouderlijk toezicht en betere spraakbediening krijgen.

Wanneer Microsoft de eerste geheugenoptimalisaties precies doorvoert, is niet bekend. Microsoft deed de belofte wel onder een tussenkopje getiteld 'Wat er tussen nu en het einde van het jaar gaat gebeuren'.

Windows 11 logo
(Afbeelding ter illustratie)

Door Daan van Monsjou

Nieuwsredacteur

Feedback • 01-08-2026 10:52 305

01-08-2026 • 10:52

305

Lees meer

Reacties (301)

301
291
128
1
0
98
Heel leuk dat Microsoft dat wil doen. Maar voor de consument is dat leuk voor degenen die een beetje willen browsen en tekstverwerken?

Een beetje serieus programma heeft toch niet genoeg aan 8GB ram?

En de consument met een oudere pc heeft er ook weinig aan als er geen TPM 2.0.module aanwezig is (en Windows zonder 'trucjes' wilt installeren).
Een beetje serieus programma heeft toch niet genoeg aan 8GB ram?
De optimalisatie is dan ook niet alleen voor 8 GB, zoals ook letterlijk in het artikel staat:
Het techbedrijf spreekt specifiek over 'geheugenoptimalisatie voor 8GB en meer'.
Dus ook systemen met 16GB, 32GB etc profiteren ervan, alleen zal logischerwijs het effect daar minder merkbaar zijn omdat je niet zo snel tegen die limieten aan zult lopen als dat bij 8 GB het geval is.
Nee tuurlijk niet. Waarom zouden ze dan specifiek 8GB vermelden. De OEMs hebben hier baat bij omdat de computers veel te duur worden. Als windows 8GB ram herkent kan het een andere modus starten waardoor er anders met het ram omgaat.

Als een machine meer ram heeft kan je het net zo goed gebruiken. Het is dus echt een optimalisatie voor low-end machines.
Waarschijnlijk omdat microsoft zelf zegt dat je minimaal 4GB nodig hebt, dus minimaal 4GB om (zoals ik het lees) het minimale te doen zoals vb built in games te spelen, of notepad te gebruiken (Ik spreek bewust niet over mailen en al zeker niet vanuit een extern programma als outlook of thunderbird). Als je dan op een PC met het dubbele aantal ram ook maar een belabberde ervaring krijgt is er teken dat je oftewel de requirements moet omhoog doen, of te optimaliseren.

https://www.microsoft.com/en-gb/windows/windows-11-specifications
Zelfs de webbrowser is vandaag een probleem. Een simpele website kan al snel honderden megabyte aan geheugen in beslag nemen, en voor je het weet loopt dat op naar meerdere gigabyte. En het is niet alsof je honderden megabyte aan resources gaat downloaden voor een website. Enkele weken terug liep mijn Edge browser vast. 1 enkel tablad was ineens >7GB aan geheugen aan het gebruiken. Geen idee waarom.
Noem eens een 'simpele' website die meerdere gigabytes in beslag neemt? Wat jij zag was een bug, waarschijnlijk van de browser.
Kijk voor de grap maar eens wat een tabblad met tweakers in beslag neemt. Dat is gewoon serieus veel. Maar dan heb je wel een applicatie die interactief is en lekker schaalt.
Maar aan het einde van de rit is tussen de 100-200MB voor één website/applicatie helemaal niet vreemd. Neem in ogenschouw dat veel mensen een handje hebben van tientallen tabs tegelijk actief te houden, en dan wordt 't een ander plaatje. Dat betekent niet dat @Blokker_1999 gelijk heeft met zijn statement van één tab van verschillende GBs (dat lijkt mij ook een bug) maar het komt op het grotere plaatje wel op hetzelfde neer. Alleen WhatsApp 'pakt' hier al ~500MB op één tabje.

[Reactie gewijzigd door Klauwhamer op 1 augustus 2026 22:32]

Opa hier: vroeger had ik met 32MB ram en 233MHz single core cpu ook een vloeiende internet beleving. Nu hebben we 1000x zo veel ram en nog meer groei in cpu kracht, dus voelen we het niet meer als iets slecht/niet geoptimaliseerd is.

Die beweging is extreem geworden: waar we vroeger alles in 32MB ram + 32MB pagefile propten (Office, web, games), met 3GB HDD gecomprimeerde data is alles nu disproportioneel uitgedijd. Logisch dat we met alles dat is toegevoegd en op de achtergrond draait zonder dat het een duidelijk doel heeft, een keer tegen de muur lopen.
Ik vond het al veel toen ik uitbreide naar 64MB RAM. Om een beroemde zin te gebruiken, ik dacht dat ik het nooit vol zou krijgen.
Op een gegeven moment had ik zo'n RAM beheerprogrammaatje lopen om het geheugen vrij te krijgen van programma's die niet meer ingeladen hoefde te zijn, maar wel in het RAM bleven. Opstarttijd deerde mij niet, maar geen RAM meer hebben waardoor alles traag werd, dat deerde wel.
Nu heb ik af en toe niet genoeg aan 32GB! En hoewel ik absoluut geen opa ben, maar die Pentium 1 draaide ik nog vrolijk iets meer dan 20 jaar geleden als daily driver. Sterker nog, daar heb ik mijn eerste website in puur HTML nog mee geschreven, en qua geheugenoptimalisatie, dat ding was rete snel, en had plaatjes! En dat op een ADSL lijn begin jaren '00 ('06).
Het doel is vaak helaas zoveel mogelijk reclame content, clickbait en andere zooi door de strot duwen van de gemiddelde gebruikers. Optimalisatie is niet in het belang van de verkopende partijen, kost meer dan het oplevert, ook het bewust slechter maken van de service of programmatuur loont zich als gebruikers er al vast aanzitten of geen alternatieven zien/ kennen. Pas als de gemiddelde gebruiker AI modellen lokaal gaan draaien, zwaardere foto, audio of UHD editing gaan doen of echt veel multitaskt zou je meer dan 8gb echt nodig gaan hebben INDIEN code goed geoptimaliseerd is op moderne hardware zonder reclame en user data roof.
Dat websites zoveel geheugen pakken is een beetje jammer.

Veel websites draaien uiteindelijk om het weergeven van tekst al dan niet met plaatjes. Het zou mooi zijn als dat niet honderden MB's kost.
Alleen dit artikel (dus msedge gesloten, en geopend met alleen deze URL) gebruikt over 13 browserprocessen 525 MB.. dat is van 8GB significant hoor (6% voor 1 website). En dat is alleen het actieve private geheugen, nog niet eens al het andere type mee genomen.
Er is een verschil tussen allocatie en daadwerkelijk verbruik.
En als er RAM beschikbaar is, wordt er een claim op gelegd. Naarmate de hoeveelheid beschikbaar geheugen afneemt, zullen de processen minder geheugen alloceren.
Dat je ziet dat je RAM geheugen 'vol is gelopen' betekent niet dat het allemaal actief wordt gebruikt.
En daar leg je nu de zere vinger op de gloeiende plaat.

Voor bijna alles worden alleen nog frameworks en andere nieuwe generatie talen en zaken gebruikt waarbij applicatie en web ontwikkeling gedrochten van geheugen en resource vretende eindproducten opleveren. Want mensen hebben allemaal veel cores en veel geheugen.

Het ouderwetse optimaliseren wordt helaas niet veel meer gedaan, en voor alles wordt een bibliotheek gebruikt waarvan je je mag afvragen of die ook wel zo optimaal is.

Het is dus niet alleen het OS maar alles er om heen. Wanneer je soms ziet hoeveel meuk een web pagina tegenwoordig aan resources vreet, om een tekst en een plaatje weer te geven.
Vooral WebView2 (wordt ook door andere programma's gebruikt) is een geheugen vreter. Eén website of programma kan meerdere instanties openen. Zeker als je ook nog Office programma's of store-apps hebt draaien kijk ik er niet van op als er twintig instanties van WebView2 draaien. De WebView2 manager hoort maar één keer te openen, maar het heel gebruikelijk dat je twee of meer instanties in het taakbeheer ziet staan.
Dat komt niet door Windows hoor, maar door hoe websites tegenwoordig geschreven zijn. Heel veel client side code om een website lekker interactief te maken als ware het een desktop applicatie. Die code moet allemaal gecompileerd worden naar machine code voordat het uitgevoerd kan worden.
Die requirements moeten sowieso omhoog, ik heb een idee dat 16GB echt het minimum is vandaag. 8GB kan nog wel maar je systeem is gewoonweg traag. Je kan niet opeens 10 tabbladen in Chrome openen bijvoorbeeld. En 4GB is onrealistisch met de hedendaagse software dat niet geoptimaliseerd is.
requirements omhoog gooien in de huidige geheugenmarkt? dan trek je direct je marktaandeel door de plee en geef je het aan chromebooks en apple in die prijsklasse. Dit zal vooral een noodgreep zijn om dat laatste te voorkomen
Zever, 4GB is genoeg met Linux, draai daar nog steeds mee en doe alles.
Mocht linux het niet bewijzen, zou je denken dat het onmogelijk is om een werkbare computer te hebben met minder dan 8GB RAM.
Maar als je even verder denkt, dan doen de meeste telefoons het ook behoorlijk goed met minder dan 8GB RAM.
Toen ik met 8gb geheugen van Windows 10 naar 11 ging kon ik de kale installatie niet eens fatsoenlijk draaien 😵‍💫
Ben benieuwd of ze AI hebben losgelaten op Windows 11 om de boel te optimaliseren (vast wel)
In Linux is 4GB zat en hou je over.
Nee, Linux zelf gebruikt inderdaad niet veel. Maar open je wat chrome / Firefox tabs met een adblocker actief dan kom je ook op Linux te kort.
geheugenoptimalisatie voor 8GB en meer
Het staat er toch echt he, en meer
De laatste keer dat ik een "andere modus" gebruikte was met Windows 3.0 op een 80286. Met zakgeld verdubbelde ik het geheugen (van 512 naar 1024 KB, geen typefout). Nadien (vanaf 80386) had Windows altijd maar één "modus".
Ja de prijzen zijn niet normaal


concreet voorbeeld Sasmunbg EVO 870 1TB SSD vorig jaar 99 , 5 maanden geleden 176 , 2 maanden geleden 370 waar gaat het over.
Dat (16 en 32 GB ook beter)hoeft niet perse. Het kan ook dat dynamische geheugen allocatie meer getuned wordt met de hoeveelheid beschikbaar geheugen. Kleinere buffers bij voorbeeld.
Hier zou inderdaad ook eens beter naar gekeken mogen worden. Zeker als je 1 of meerdere schijven hebt die SSD's zijn. Bij HDD's snap ik dat er meer gealloceerd wordt om alvast zaken in te laden, maar zo erg traag zijn SSD's niet dat je enorm lang moet wachten zoals je dat vroeger had met HDD's.
Er zijn heel veel 8ste tot 12de generatie intel laptops verkocht met 8GB ram.
Die hebben allemaal Windows 11 en gaan dus voordeel hebben.

Waarom zou een serieus programma niet genoeg hebben aan 8GB ram?
25 jaar geleden draaiden "serieuze" programma's zoals Autocad perfect op computers met 1GB ram.
Men zou beter eens de huidige manier van programmeren evalueren. Ik begrijp nog steeds niet waarom elk simpel programma tegenwoordig honderden MB nodig heeft.
En zelfs vandaag de dag kun je op een macbook met 8GB prima uit de voeten. Ook linux machines met 8GB zijn nog prima te gebruiken voor licht office en browsen. Eigenlijk heb je alleen voor het huidige windows meer dan 8GB nodig, dus erg fijn dat ze gaan proberen dit te rectificeren.
Dit is toch echt BS die er eens uit moet. Als ik Photoshop open op Windows of macOS en daarin aan het werk ga, dan gaat die op het ene platform niet op magische wijze veel meer resources nodig hebben dan op het andere platform.

En wanneer ik op Linux met Firefox ga surfen, dan zie ik mijn geheugengebruik ook gewoon pijlsnel de hoogte in schieten, net zoals op Windows. Ik ben dan ook iemand die zelden tabbladen sluit.

Apple systemen hebben 1 voordeel: razendsnelle storage waardoor swapspace sneller aanvoelt en het minder opvalt als er eens wat uit het geheugen gehaald moet worden. Maar op het einde van de dag ga je bij gelijkaardige bewerkingen, gelijkaardige resources nodig hebben.
Klopt, maar apple is altijd efficient geweest in ram gebruik ook toen het goedkoop was,

En het OS zelf slokt grwoon niet zoveel op. Photoshop is idd niet ineens zuiniger maar van het ram dat er is geinstalleed kan het meer krijgen

ook een voordel met de unified ram bii apple is dat data voor de cpu en gpu beschikbaar zijn zonder transfer, dat scheelt ook
bij apple was geheugen nooit goedkoop. Voor een minimale mac mini ging je meteen een sprong van een paar 100 euro omhoog voor de eerste upgrade terwijl dat toen op een pc peanuts kostte, apple heeft heel wat instapmodellen verkocht en moet voorkomen dat vooral firsttimers op het platform direct een slechte ervaring hebben.

Wat dat betreft heeft MS behalve bij de surface veel minder invloed op de hardware keuze in de consumentensystemen
Punt was dat je nooit zoveel ram nodig had bij apple (en ja dat is zo vor 99% van de gebruikers, niet de ene poweruser die 256gb ram wil)

Terwijl er 8gb androids waren zat de iphone op 4gb en draaide alsnog vloeiender.

De keyze was maak onze software efficient, zodat we kunnen besparen op geheugen, wat ook stroom scheelt en ruimte voor meer accu etc etc.

En het is niet dat mensen zeurden dat de iphone trasg was tov androids,

Of dat macs minder lang meegaan dan windows laptops .

Alleen recentelijk met AI heeft die trend niet echt doorgezet.

[Reactie gewijzigd door freaq op 2 augustus 2026 04:47]

De winst bij apple zal misschien 20% zuiniger zijn, waar je dan 100% méér mag aftikken voor het geheugen. Hetzelfde geheugen. Upgraden is tegenwoordig ook amper mogelijk, alles zit vastgesoldeerd. Het is niet allemaal rozegeur en maneschijn.

Dat zuiniger komt vooral omdat Apple Os standaard compressie gebruikt. Iets, wat bij Windows ook kan, maar dat moet je zelf activeren. Wist jij dat?

[Reactie gewijzigd door Madrox op 2 augustus 2026 17:51]

Nee dat heeft er weinig mee te maken, het verschil is dat OSX en IOS standaard geheugen vrijmaken en code standards hebben je kan geen meuk op de app store zetten en de apple native apps zijn gewoon erg efficient.

Dit is al sinds jaar en dag zo. Beter gezegd geef me een goede reden dat windows 11 zoveel meer geheugen nodig heeft dan windows 10, of 7

De sprong van XP is te begrijpen maar hierna is gewoon onzin, ik ben zeker niet van de “alles in assembly, python is crap” maar wat was er mis met kladblok? Waarom is mijn startmenu zo’n bende, waarom fetch je hiet. Ieiws en reclame erin, wtf.

Ik was zeker geen groot apple of linux fan maar microsoft heeft het echt af laten weten de laatste paar jaar.
Op linux draaien een hoop libraries gedeeld tussen diverse processen. Windows lijkt dit niet echt te promoten. Ieder stuk software zijn volledig eigen libraries. Op apple worden een hoop services, widgets, etc gedeeld door de diverse software. Op windows is daar anper sprake van.
Op linux draaien een hoop libraries gedeeld tussen diverse processen. Windows lijkt dit niet echt te promoten.
Met snap/spionage/flatpacks gebruiken programmas ook op Linux hun eigen libraries toch? Bovendien draaien libraries niet als losse processen, als Gimp en Firefox dezelfde jpeg library gebruiken, wordt die dan 1 of 2 keer geladen? Volgens mij draaien twee versies in het geheugen van hun respectievelijke executable.
edit:
Ze worden gewoon meerdere keren geladen. Gedeelde bibliotheken schelen opslag, maar geen geheugen.
They will each load their own version of the dynamic library into memory and run independent of each other, same as if the program were statically linked (almost).
You are confusing shared libraries with daemons, which are programs that run in the background that applications send commands to to perform an action.

[Reactie gewijzigd door 84hannes op 2 augustus 2026 07:43]

Dit is toch echt BS die er eens uit moet. Als ik Photoshop open op Windows of macOS en daarin aan het werk ga, dan gaat die op het ene platform niet op magische wijze veel meer resources nodig hebben dan op het andere platform.
Maar fotoshop draait niet op Linux he? Ik start voor mijn werk heel veel VM's op. Linux durf ik met 4GB, hooguit 8GB wel aan. Windows niet. Dat komt deels doordat het 'kale OS' minder geheugen gebruikt, en deels doordat ik op Windows meestal zwaardere programmas nodig heb. Een tekst-gebaseerde editor en clang/clangd op Linux, of Visual Studio op Windows; dat scheelt aardig wat GB geheugen.

Natuurlijk kan ik op Windows ook helix met clang gebruiken, maar als dat alles is dat ik nodig heb, dan start ik Windows überhaupt niet op. Ook de grafische toeters en bellen om op Windows een service te beheren vraagt gewoon meer van een systeem dan systemd.
Gek genoeg heeft een smartphone tegenwoordig ook 8GB of meer ram.
Is het probleem wel Windows zelf? Of is het probleem hoe software draait op Windows? Of is het gewoon de huidige manier van werken?
De Windows versie van WhatsApp staat bij mij op 47MB. Dat is niet erg veel, maar als je ziet wat het maar is, vind ik dat eigenlijk wel veel.
Of is het gewoon de huidige manier van werken?
Jazeker.

Ik sta op de camping, gisteren was het voor veel mensen aankomstdag. Er waren gezinnen met grote auto's en gezinnen met gigantische auto's. Wat blijkt nu? Alle autos waren volgepropt; mensen met gigantische auto's nemen meer spullen mee dan mensen met kleinere auto's.

Niemand optimaliseert voor beperkingen die er niet zijn. Geen enkele PC heeft minder dan 1GB RAM, dus worden apps geschreven met de aanname dat er meer geheugen is dan 10 jaar geleden.

Wat mij verbaasd is dat dat sommige mensen lijkt te verbazen.
Nu er RAMmegeddon is, wil men natuurlijk ineens wel optimaliseren. Maar met het bijna standaard gebruik van SSD's als C: schijf, vraag ik mij wel af hoeveel winst er nu gehaald gaat worden.

Haha, mooie vergelijking met de auto's. Zoals mijn vader altijd zei, meer ruimte is meer rotzooi.
Zoals mijn vader altijd zei, meer ruimte is meer rotzooi.
Zeker waar. Maar tussen die rotzooi liggen ook dingen die je nodig kan hebben. Als Microsoft wil dat Windows minder RAM gebruikt zal er een hoop troep uitgegooid worden, maar je zult ook zien dat er af en toe functionaliteit die je wel wilt gebruiken minder goed/snel/makkelijk werkt l.
Bekijk het zo, open Outlook op je telefoon en open Outlook op je computer. Hoeveel geheugen kost het? En vraag je dan af wat het verschil is.... Antwoord is een ander ontwikkel team en -taal bij Microsoft.

Volgende test, op je Windows computer start een virtuele machine met Android. Probeer het dan andersom op je mobiele telefoon en start een virtuele machine met Windowson Arm en vergelijk het. Dat is lastig want VM support zit niet in Android. Dus een ander verschil is de extra functionaliteiten Windows biedt welke mist in een mobiele telefoon.

Kortom het probleem is breder dan een dingetje.
Op Android kun je prima VMs draaien. Ook containers. Windows draaien kan ook best maar is lastiger omdat dat systeem niet vrij is; men kan geen aangepaste Windows for Android bouwen en verspreiden want dat mag niet. Dit is wel wat men doet met Android op Windows of WSL.

Wat extra functionaliteit betreft, ik heb 15 jaar oude Android telefoons draaien met Debian containers, ethernet via USB, anycast, database, web en PHP. Die draaien een volledige webapplicatie die je zo kan bezoeken als je 'm aan de computer hangt. Je kan alle kanten op, ook met een OS wat geen geheugen slurpt alsof het niks kost.

Het probleem met Windows is simpelweg dat er veel services mee starten die je niet gebruikt, edge altijd geladen blijft en tegenwoordig ook een hele bak telemetrie. Dit is dus geen purgeable cache en dit geheugen komt bij een tekort dan ook niet vrij. Dit is een PO/marketing beslissing. Windows is in de kern namelijk helemaal niet zo inefficiënt.

[Reactie gewijzigd door leendt op 1 augustus 2026 14:09]

windows 95 draait op 4 mb hier op een oude compac
Haha, dat heb ik vroeger ook gehad. Maar dat was toch wel echt traag (de harde schijf ratelde aan 1 stuk door). Na een upgrade naar 8 mb draaide het toch wel veeeeel beter.
Benieuwd hoe ze dit gaan bereiken. Minder telemetry? Minder AI? Of gaan ze echt de code optimaliseren?
Het zal uit code optimalisatie komen, want dat is precies wat er op Mac en Linux ook gebeurt. En dat kan ook prima. Microsoft heeft gewoon belabberde programmeurs in dienst die een nieuwe Teams of Outlook cliënt uitbrengen die veel meer capaciteit nodig hebben om minder te kunnen dan hun voorgangers. Om nog te zwijgen hoe het kladblok verkracht is.

Efficiënte code moet bij Microsoft een kwaliteit eis worden bij acceptatie voor release.
Dat ligt echt niet aan de programmeurs maar eerder de product owners of directeurs. Die bepalen de richting van nieuwe software.
Product owners bepalen functionaliteiten, niet de efficiëntie van de geschreven code. En een goede programmeur gooit niet zijn eigen waarde te grabbel door bewust inferieure code te schrijven terwijl hij of zij beter kan.
Product owners en directeuren bepalen wel degelijk (voor een deel) de efficientie van de geschreven code, want goed geoptimaliserde code (AI+developer skills) vereist meer ontwikkeltijd en die goede programmeur, die wordt er dus uitgewerkt, want de matige programmeurs + AI vibe coding leveren veel sneller en dus goedkoper iets wat lijkt op een goed werkend programma, maar waar de efficientie van de code ontbreekt.
Dit proces van inefficiëntie is al veel langer bezig.. heeft weinig te maken met AI vibe coding.

Microsoft is al jaren aan het veranderen om te veranderen, niet omdat er vraag was vanuit de gebruikers. Windows 7 was voor heel veel gebruikers helemaal prima niks mee..

Maar nee, toen moest Windows 8 komen met een nieuwe interface.. en sindsdien is Microsoft helemaal de weg kwijt…
Inefficiëncy zag ik tijdens de vroege jaren van websites maken. Je deed het gewoon in kladblok (insert jouw programma) en niet frontpage.

Vervolgens kwam een tijdperk dat je dingen kon hergebruiken (libraries). Importeren en hopelijk komt er de juiste resultaat eruit en alle overhead, nam je gemakshalve mee.

En toen was er een duidelijke wijzigingen van programmeren, alles naar agile.

Nu is het vibe coding. Eventjes iets snel inelkaar flansen, maakt toch niet hoe groot en log het is. Als het maar werkt.

Het is een trend gaande , waarbij ambacht verloren gaat. Niet alleen programmeren maar met alles. Alles moet sneller en goedkoper.
Ken je het Youtube-kanaal: Smarter Every Day?

De persoon daarachter vroeg zich af of hij een goede grill-schrubber kon maken, compleet gefabriceerd in de VS en geassembleerd in de VS. Waar hij al snel achter kwam was dat het wel mogelijk is, maar dat het met talent voor ambachten zeer slecht is gesteld. Puur omdat het enige dat telt is winst.

Hij stelde zelfs voor op een nationale conferentie met belangrijke personen uit alle industriëen daar, inclusief AI, dat het bijkans verplicht zou moeten worden om vast te stellen wie de personen binnen een bedrijf zijn met echte institutionele kennis en kunde en voor elk van die personen een "schaduw" aan te nemen, zodat deze personen tevens die "schaduw" kunnen mentoren.

Want heel veel institutionele kennis is er al verloren gegaan omdat veel personen met zulk institutionele kennis hun kennis niet of alleen maar deels over hebben kunnen dragen, vanwege ziekte en/of overlijden. In sommige bedrijfstakken was het echt slecht gesteld.

Nu zal die kennis wel weer terug komen daar, want zoveel vrienden heeft de VS niet meer over en men heeft er ook weer de wens om meer en meer naar Amerikaanse fabricatie, assemblage en consumptie toe te gaan. Op zich niet eens zo'n heel slecht streven. Ook voor de EU/Nederland.

Het gaat echter wel weer veel tijd kosten om die instutionele kennis weer op te bouwen, met alle bijgevolgen daarvan.

Zelf heb ik allang geleerd dat ik liever meer geld uitgeef aan een kwalitatief produkt, wat ikzelf kan repareren of door iemand anders laat repareren, mocht ik in de tijd dat ik nodig zou hebben voor die reparatie, meer met eigen werk kan verdienen dan dat de reparatie kost. Want dat is voor mij goedkoper en beter voor de lokale/nationale economie.

Al die Temu/Wish/Amazon zut, het kost allemaal maar een beetje, maar het zijn steeds terugkomende kosten, want de produkten zijn slecht van kwaliteit en worden slecht behandeld...want het kost toch niks. Er is zoveel fout in die manier van denken, dat gaat nooit in de ruimte van 1 post besproken kunnen worden.

Deze is ook alweer te lang.
En de grap is, die website in Kladblok was me een partijtje snel! Zo heb ik ook mijn eerste website in elkaar gezet, met plaatjes. Tegenwoordig laden pagina's soms echt traag, en dan hebben we nu glasvezel en GHz computers met GB's aan RAM.
Ik kan een hele verhandeling schrijven waarom er een upgrade van Windows 7 moest komen, en waarom er Windows 8 kwam. Maar in ieder geval had het te maken met het (NT vs W95/DOS) kernel verhaal en dat die oud was. En dat men juist één OS probeerde te maken wat zowel op mobiele devices als PC/laptop kon draaien, een unified OS. Daarin liep Microsoft voor op bijvoorbeeld Apple. Maar helaas iets te ver voor.

Het punt is dat het voor de consument niet altijd meteen duidelijk is waarom er een nieuw OS nodig is, maar technisch is er wel vaak een goede reden. Bij W10 naar W11 is die noodzaak helaas wel wat minder.
windows 11 zal nog niet veel AI code gebruiken en juist me AI is het heel gemakkelijk een optimalisatie te schrijven voor een module, stel een /goal met laag geheugengebruik en laat je Claude code net zo lang loopen tot de gewenste efficiëntie behaalt is.
Het probleem van Microsoft is dat ze de laatste decennia ontzettend veel verschillende frameworks hebben toegepast zonder daadwerkelijk 'commitment' op 1 oplossing te geven. Je hebt nu win32, .NET met WPF of WinUI en React native applicaties door elkaar heen draaien. En daarnaast natuurlijk nog een waslijst aan tools die hun eigen GUI meeleveren maar daar kan Microsoft niet veel aan doen.

Vroeger was het simpelweg win32 en die libraries werden 1x geladen en door iedere applicatie gebruikt. Ook geen overhead van enorme .NET/Javascript VMs.

Apple heeft hetzelfde probleem, maar maakt wel meer werk van het uitfaseren van oude libraries en porten van applicaties.
Alles gaat daar goed totdat je Chrome start natuurlijk. Of webbased software zoals Teams.
Of onderdelen van Windows zelf, zoals die stomme reclame widget panel die klaar staat voor als je het per ongeluk opent en blijkbaar zijn er zelfs delen in het startmenu in webviews gestoken (de ‘aanbevolen’ sectie was er een voorbeeld van geloof ik)

En zo zijn er wel meer onderdelen. Gaat nergens over.
Omdat memory en storage geen hol hebben gekost de afgelopen kwart eeuw. Daarom is het programmeren zulke inefficiente brol geworden.
Toch is de afgelopen +-15 jaar maar bar weinig veranderd mbt de uitrusting van consumenten computers. 8/16gb ram met 256gb/512gb/1tb opslag is al jaar en dag hetzelfde. Het is wel enorm sneller geworden (zeker opslag) maar qua grootte is het vrij vlak gebleven qua groei.
15 jaar terug...toen waren Windows 7 machines met 1 of 2 GByte aan RAM de norm voor het gemiddelde huis-tuin-keuken gebruik met consumenten-PC's. 4 GByte aan RAM, of meer, dat was alleen besteed aan de professionelere/gamer PC's destijds.

Denk dus dat je je flink vergist op het gebied van consumenten-PC's, maar niet zo erg op het gebied van professionelere/gamer PC's. Waar we het wel over eens zijn is de mate van toename in snelheden vast en vluchtig geheugen. Deze zijn wel flink verbeterd.

Er schijnt wel een slechte ontwikkeling gaande te zijn op het gebied van GPUs. Het zal niet zo erg zijn in de Nederlandse/Europese markt, maar in de andere globale gebiedsdelen, zoals in Zuid-Amerika waar ik leef, gaan de GPU's met maar 4 GB aan VRAM en een 64-bit bus weer uitgebracht worden. En met dezelfde modelnummers als voor de EU-markt. En amper goedkoper dan de GPU's bestemd voor de EU/NL.

Omdat het kan en omdat er niet genoeg VRAM meer is, want bedankt AI!
15 jaar terug...toen waren Windows 7 machines met 1 of 2 GByte aan RAM de norm voor het gemiddelde huis-tuin-keuken gebruik met consumenten-PC's.
Dat is misschien wat er toen in huishoudens stond maar niet wat er verkocht werd, 2 gb was voor netbooks en tablets, pcs hadden gemiddeld 4 en meer, in 2015 kwam W10 uit met 8gb aanbevolen
Dat je opslag dus sneller werd offloadde je de traagheid dus van je systeem weg van vol memory. Het swappen op een 2GB/s SSD is nou eenmaal wat vlotter geworden dan op een s-ata 160MB/s HDD :P

Kortom, meer memory had je niet meer perse nodig omdat het swappen minder snel opviel
Net een paar weken geleden een nieuwe laptop uitgezocht voor mijn moeder. Met dank aan AI lijkt 8gb weer terug te keren.

Liever meer RAM dan de laatste generatie CPU.
Je doet net alsof een programma als AutoCAD je hele geheugen volplempt met troep die niet opgeslagen had hoeven worden. Vroeger liep 3D software gewoon vast als je teveel geometrie had. Nu heb je meer RAM, je kunt dus meer en doet dus meer.
Maar dit soort software werkt vaak met datasets die al snel in de miljoenen lopen. Veel inefficientie is dus niet echt mogelijk, dan is het ook met 64GB geheugen al snel niet meer te doen.

Dat een paar bedrijven RAM verspillen door hun applicatie in een webbrowser te draaien betekent niet dat alles verspilling is. Ik kan je garanderen dat alles in de 3D rendering hoek nog steeds nadenkt over individuele bits. Met een balans tussen compressie en performance. Je ontkomt er namelijk niet aan.

Als je het beter kan mag je het vast komen presenteren op Siggraph.

[Reactie gewijzigd door Wolfos op 1 augustus 2026 12:41]

Tsjah, weet je, ik heb op mijn werklaptop zowel de klassieke als de nieuwe versie van Outlook staan. Beide draaien gelijktijdig hoewel ik primair werk in de klassieke variant. En dan kijk je naar geheugengebruik en blijkt de moderne variant 2,5GB te gebruiken terwijl de klassieke variant rond de 250MB zit. En dat terwijl ze identiek hetzelfde staan te doen.

Een serieus programma kan genoeg hebben aan 8GB, afhankelijk van wat je er mee doet, maar zijn de programmeurs van vandaag nog in staat om software te ontwikkelen die goed omgaat met minder beschikbaar geheugen?
Zelf ben ik van mening dat de meeste (mid-level en senior) programmeurs wel in staat zijn in het ontwikkelen van efficiente software. Maar ik ben ook van mening dat zij veel te veel aan handen en voeten gebonden zijn door de "zweep" van Agile en produkt-owners die geen zin hebben in efficiente software op te leveren, maar alleen gericht zijn om zo snel mogelijk werkende software op te leveren.

Er zullen vast produkt-owners rondlopen die echt wel inzien dat efficiente software de betere oplossing voor alle betrokken partijen is, maar die zijn dan vaak op hun beurt weer gebonden aan de eisen van de C-suite van het (software)bedrijf. C-suites zijn ook zeer gevarieerd in kennis, kunde en inzicht.

Door die variaties van kennis, kunde en inzicht in al deze lagen word het wel heel moelijk om nog efficiente software in eenderwelke markt uit te brengen. En moet je het als eindgebruiker ook echt waarderen als je zo'n stuk software nog in het wild tegenkomt.
Omdat elk stom programmatje webbased is. Teams? Die is Webbased, de exe draait een browser om een webapp te draaien.

De gemakkelijkste manier om iets cross platform te maken.

Ik hoop dat we snel weer naar native overgaan
Moet het probleem dan niet gewoon in de browsers gezocht worden? Ik hoor van iedereen dat die ram vreten.
Dat komt omdat in de huidige zakelijke workstations wel minimaal 16GB RAM zit, en dit ook praktisch niks kostte tot kort geleden. Als jouw doelgroep toch meestal wel 32GB RAM heeft, dan ga je geen developers laten werken om de code zo efficiënt mogelijk om te laten omgaan met RAM, waar dan alleen systemen met 8GB profijt van hebben.

Ik denk dat Microsoft inziet dat hun OS te veel RAM gebruikt tov andere OSen, en dat er veel over Linux en Apple Neo wordt gepraat voor mensen die hun oude laptop een nieuwe leven willen inblazen of wat nieuws zoeken maar geen astronomische bedragen willen neertellen voor RAM.
Hoezo niet? Nog niet zo heel erg lang geleden had je met 8GB RAM een half datacenter te pakken. Software is er echt niet zoveel beter op geworden sindsdien dat die geheugenhonger functioneel noodzakelijk is.
Er wordt in een beetje software tegenwoordig een shitload aan dependencies ingeladen, waar vaak maar een deel per dependency van gebruikt wordt. Dat zorgt onnodig voor ontzettend veel overhead, waar het geheugen mee vol staat.
Ik kan me gedeeltelijk vinden in de ondertoon van jou, ik denk dat er enorm veel is te halen op software ontwikkel gebied wanneer er serieuzer wordt gekeken naar gebruik van resources.

Aan de andere kant zie je wel een trend van immutable software, onder Linux zie dat met snap en flatpaks. Deze manier van software distributie heeft enorm veel voordeel op gebied van interoperability van software op de verschillende Linux distributies en bied ook enorm voordeel op gebied van security doordat er extra isolatie is van de applicatie. Dit kost jammer genoeg wel extra resources, voornamelijk geheugen omdat elke applicatie nu zijn eigen libraries gebruikt in plaats van de libraries van het onderliggende besturingssysteem.
Dat voordeel van interoperabiliteit zie ik meer als gemak en wat betreft security moeten we elkaar daar scherp op houden, met name de distro ontwikkelaars. Ik ben geen voorstander van snap en flatpak overigens.

Terug ontopic (Windows) wordt er bij software bijna klakkeloos DLL's meegeleverd, die enorm groot zijn en waar maar een fractie van gebruikt wordt (zeg ik uit eigen ervaring). Vraag me af of dat niet anders kan. Een nieuw model DLL, zodat we weer kunnen byte-n##ken, zoals vroeger op de C64. Tailwind CSS is daar een goed voorbeeld van. Die compileert alleen datgeen wat gebruikt is.

Er valt nog zoveel te winnen, dat we makkelijk onder die 8GB kunnen blijven.
Ik denk dat je hier iets totaal over het hoofd ziet. Een DLL hoef je pas te laden als die nodig is. Al die code kost geen RAM. En Resource DLLs zijn daar het beste voorbeeld van. Alleen de DLL voor de goede taal wordt geladen.
zou zeggen dt software er op achteruit is gegaan. toen geheugen goedkoop was had iedere nieuwe pc minstens 16GB (of vaak zelfs 32GB) dus waarom zou je als programmeur moeite doen om het in 8GB "te laten passen"...
Precies dit. En die programmeurs krijgen nu commercieel tegendruk vanuit de markt.
Nog niet zo heel erg lang geleden had je met 8GB RAM een half datacenter te pakken.
In 2008 was 8 GB al niet exotisch..
Het hoeft ook niet exotisch te zijn om toen al bezopen veel te zijn. Wat doe je nou helemaal op een desktop, gaming en andere echt zware toepassingen zoals 3D rendering even daargelaten. Het enige dat we hebben zien gebeuren, is dat webbrowsers loodzwaar zijn geworden door tig lagen aan indirectie... en we tot overmaat van ramp vervolgens tig instanties van zo'n webbrowser naast elkaar zijn gaan draaien om "appjes" te maken. Mijn werklaptop zakt zowat door zijn hoeven wanneer Teams en Outlook samen open staan. Ik vind dat Microsoft zwaar aan te rekenen. Er zit 16GB RAM en een recente i5 in dat ding!

Misschien dat ik een ouwe gek ben, maar ik ben mijn computer echt niet heel wezenlijk anders gaan gebruiken t.o.v. de tijd dat 1MB(!) nog echt veel RAM was in een desktop. Tuurlijk ik ben ook wel blij dat displays tegenwoordig mooier zijn en dat kost kruim om dat allemaal snel te renderen, maar niet zoveel ordes van grootte meer.
Tuurlijk ik ben ook wel blij dat displays tegenwoordig mooier zijn en dat kost kruim om dat allemaal snel te renderen, maar niet zoveel ordes van grootte meer.
Wilde net vragen, gebruik je nog steeds 80 x 25 text mode, iets dat in 4 KB past? En een single-tasking 'DOS'?
Vraag is inderdaad wel waar al dat geheugen nu echt voor nodig is.
is dat webbrowsers loodzwaar zijn geworden door tig lagen aan indirectie...
Websites zijn de afgelopen 20 jaar ook wel een beetje veranderd..

[Reactie gewijzigd door Olaf van der Spek op 1 augustus 2026 13:09]

Mwah. Het zijn nog steeds vrij platte dingen met linkjes waar je op klikt. Vroeger hadden we Flash. Ook daar was een hele hoop mis mee, maar het het zeker geen 8GB RAM nodig om een beetje normaal te werken.
Het zijn nog steeds vrij platte dingen met linkjes waar je op klikt.
Aan de andere kant, alleen al het correct renderen van Unicode is iets wat extreem veel complexer is dan je op het eerste gezicht zou denken.
Klopt, maar die overhead heb je doorgaans pas last van zodra je daadwerkelijk exotische scripts gaat renderen.
Ondertussen zitten websites vol met tientallen megabytes aan reclame, inefficiënte frontend tech, anti-scraper beveiliging, crypto miners en allerlei andere meuk. Dat drukt de performance op low-end devices behoorlijk.

Als je alleen maar 'Hacker News' of andere text only sites leest geen probleem, maar alles wat ad-supported is zal je heftig moeten filteren om het in 4Gb of minder te lasten passen.
Een beetje serieus programma heeft toch niet genoeg aan 8GB ram?
Eerlijk gezegd begrijp ik echt niet waarom zoveel ram nodig is.

Ik werk voornamelijk op Linux op de desktop, ik gebruik Chrome, LibreOffice, soms Thunderbird (maar vaak webmail), OWA voor Teams & Outlook. Mijn PC heeft 16GB ram, maar qua werkgeheugen blijf ik meestal met alles onder de 8GB. Als ik boven de 8GB ga is dit meestal cache (geheugen dat in gebruik genomen is, maar niet gebruikt - bv een stuk van het filesysteem om dingen sneller te laten gaan mocht het nodig zijn).

Dus eerlijk denk ik dat momenteel Windows bijzonder inefficient is geschreven en ze er wel in zullen slagen om hun memory footprint een stuk kleiner te maken. Als Linux het kan, waarom zou Microsoft het dan niet kunnen?
Leeg geheugen is zonde. Ik weet niet de precieze details, maar Windows zal standaard een aantal dingen preloaden als het geheugen beschikbaar is en vrijgeven als het nodig is voor wat anders.

Ja windows kan vast en zeker efficienter, maar hoeveel geheugen er standaard in gebruik is, is niet perse de beste graadmeter.
Dat zijn ze gaan doen nadat Linux dat al een tijdje deed, veel mensen zien nooit het gebruik van caches en kijken er zelfs overheen. Dus ja het lijkt er op en soms is het ook zo dat Windows meer geheugen gebruikt.

Vergelijk notepad maar eens met notepad++ |:(
Ja en nee, prefetchen is nog iets wat daarnaast komt en je onder Linux ook toe kan voegen, om afhankelijk van je setup sneller te zijn, daar heet dat Preload. Waar het hier om gaat is dat Linux al heel lang zijn caches niet naar swap schrijft, waar windows dat vrij lang al redelijk snel deed. Kan mij nog goed de mensen van Atos herinneren die belden dat onze Linux systemen op 100% geheugen zate op de private cloud die wij hebben. Dat is gewijzigd met de introductie van Server 2016 als ik het goed heb.
Klopt, in Linux kan je mooi zien hoeveel geheugen er in cache zit en hoeveel er effectief gebruikt wordt. Kan in Windows ook, maar toch zie je dat Windows effectief meer geheugen nodig heeft (dus geen cache). Ik denk dat sowieso de footprint al een stuk hoger is, en dat willen ze net afbouwen veronderstel ik.
Dat pre-loaden is toch helemaal niet meer nodig, nu SSD de standaard is? Het laden van programma's was voorheen misschien een zaak van geduld, maar met de huidige computers? We zitten niet meer op het niveau van een cassette die 20 minuten nodig heeft om 64KB in te laden (C64). Ik merkte pas hoe Windows kon draaien toen ik toentertijd een Windows XP-lite installeerde: Alsof je van je Lada opeens een Ferrari had gemaakt.
Latency in RAM is alsnog een factor 100 sneller dan SSD. RAM zit op zo'n 100 nanoseconde access time, een hele snelle nvme ssd op 10.000 ns. Legacy sata ssd's Kunnen nog op 150.000 ns zitten.
Dat komt onder andere omdat Linux programma's van een distro allemaal tegen dezelfde libraries gelinkd worden, en dus heel veel code en data en dus RAM kunnen delen. Ook de Linux kernel is een heel efficiënt geheel, omdat ook alle drivers grote delen van hun code delen, en vaak kunnen volstaan met alleen maar wat "glue" invullen. Een videodriver voor een zelfgebakken FPGA 4xHDMI output met enige 2D hardware acceleratie is in een dag in elkaar gezet en maar een paar kilobyte groot.

Elke Windows driver is een op zichzelf staande blob, en functies zoals int-to-string moet elke driver weer opnieuw zelf implementeren. Er wordt wel enige code gedeeld in wat MS dan "miniport" noemt, maar dat verbleekt bij wat je bij een volledig open-source kernel allemaal kunt delen.

De Windows programma's hebben hetzelfde probleem, elk programma heeft zijn eigen versie van allerhande standaard libraries, en er wordt dus maar heel weinig gedeeld.

Verder is MS ook bezig met de "alles is browser" route die ergens begin deze eeuw is ingezet. Allerhande programma's draaien in een browser. En een browser is een verschrikkelijke resource hog, die zo'n beetje een eigen OS binnen het OS vormt. Een webpagina beslaat makkelijk honderden megabytes. Eerlijk gezegd weet ik niet goed waarom dat zo is. Een MS "Teams" sessie neemt vrolijk 600MB aan RAM in beslag.
Dat komt onder andere omdat Linux programma's van een distro allemaal tegen dezelfde libraries gelinkd worden, en dus heel veel code en data en dus RAM kunnen delen.
Zoals elders gesteld, RAM gebruik staat los van performance.

Als ik een embedded statisch gelinkte distro op RAM disk combineer met agressieve page-out naar RAM swap kan ik voor bepaalde use cases veel hogere performance halen.

De kern van optimalisatie bij Linux is I/O, I/O en nog eens I/O. De drijfveer van Microsoft is geld.

Dat verschil zie je terug in tooling.en de performance hit is voornamelijk te danken aan de keuzes die daarin gemaakt worden.

Vergeet niet dat klassieke compilers en JavaScript interpreters gigantisch verbeterd en geoptimaliseerd zijn de laatste 2 decennia.

Maar als je voor een eenvoudig scherm een mega tree aan dependencies aanspreekt ga je dit hoe dan ook terugzien in performance, of het nou dynamisch gelinked is of niet.
[...]Zoals elders gesteld, RAM gebruik staat los van performance.
Nogal een boud statement... Het hangt allemaal samen. Als je systeem geforceerd gaat swappen door RAM tekort gaat je performance toch echt de deur uit. En gezien het onderwerp hier het verminderen van RAM gebruik was, is dat nogal relevant.

De basisstelling hier is dat RAM gebruik de bottleneck is.
Als ik een embedded statisch gelinkte distro op RAM disk combineer met agressieve page-out naar RAM swap kan ik voor bepaalde use cases veel hogere performance halen.
Embedded is anders - daar is het je doel om een enkele applicatie optimaal te laten presteren. Overigens is alles statisch linken dan een beproefde methode, maar een RAM disk is nou net weer slecht voor de meeste use cases omdat veel embedded systemen niks zonnigs hebben om naartoe te swappen.
De kern van optimalisatie bij Linux is I/O, I/O en nog eens I/O. De drijfveer van Microsoft is geld.
Eigenlijk is de drijfveer van oudsher het voorkomen van I/O. Als het niet te vermijden is, dan probeer je te voorkomen dat je erop moet wachten, en als het dan echt niet anders kan, dan maar zo snel mogelijke I/O.
Vergeet niet dat klassieke compilers en JavaScript interpreters gigantisch verbeterd en geoptimaliseerd zijn de laatste 2 decennia.
Interpreters hebben het probleem dat alle code voor het OS toch "data" is, en er dus weer niks gedeeld of geswapt kan worden. Ook kan een interpreter maar heel beperkt tijd spenderen aan het optimaal compileren van de code.

Ik heb in het verleden ooit gedacht dat de JIT compilers ooit beter zouden worden dan de native compilers, omdat de JIT compiler in principe alles kan doen wat voor precies het runtime systeem optimaal is. Na een paar decennia is wel gebleken dat daar niks van waar is.
Maar als je voor een eenvoudig scherm een mega tree aan dependencies aanspreekt ga je dit hoe dan ook terugzien in performance, of het nou dynamisch gelinked is of niet.
Dynamisch linken is ook niet gratis. De compiler kan niks weggooien omdat hij niet op voorhand kan zien wat er wel of niet gebruikt gaat worden. Verder moet je runtime nog allerlei functie tabellen invullen, en kan de optimizer niet zo diep gaan.

[Reactie gewijzigd door cdwave op 2 augustus 2026 15:40]

Er zitten meerdere zaken in Windows omdat het “allemaal moet blijven werken”.

Zo heb je bijvoorbeeld al applicaties die geschreven zijn met het .Net framework. Dan denk je, ok, 10 applicaties, sharen ze bibliotheken. Maar nee, je hebt .Net 7, 8, 9 en dan ook nog eens 4.8. En dat is al .Net. Dan heb je Windows forms, Win32, dan heb je Modern Apps. En ga maar door. En dan denk je, ik gebruik native win32 apps, maar sommmige hebben C libraries uit 2010 nodig, andere weer uit 2019 et cetera. Dus shared in memory, nee.

Maar doet Microsoft zoals Linux, of Apple, of Android dan werken heel veel applicaties niet meer. Dus dat open heeft dus nadelen. Microsoft kan ook net zoals die anderen doen. 1 versie van alle frameworks en het aantal frameworks beperken. Neem bijvoorbeeld Apple, die hebben ook bijvoorbeeld OpenGL gedropt, en alle software leveranciers zijn overgestapt op de nieuwe “standaard”.

En dat doen Linux, Android ook. En daar zie je gewoon dat applicaties het gewoon niet meer doen als ze oude frameworks en libraries gebruiken. Maar wanneer Microsoft dat doet met Windows, dan is de wereld te klein.
Een grote meerderheid van de consumenten doet dan ook niet veel anders dan een beetje browsen en een beetje tekstverwerken/emailen. Als ze een browser lekker laten draaien met 8GB is dat voor heel veel mensen prima. Wat de gemiddelde consument aan office dingen doet werkt prima in een browser. En je nieuwe laptop wordt goedkoper.

Zwaardere applicaties zou je overigens ook in een data center kunnen draaien. Een beetje thin client wordt het dan. Video of 3D rendering kan je prima in een data center laten doen.

[Reactie gewijzigd door R_Zwart op 1 augustus 2026 11:43]

Aha terug naar de mainframe!
Het zijn juist nieuwe laptops die met 8 GB worden uitgerust, vanwege de huidige RAM prijzen.
MS moet kunnen concurreren met Apple die onlangs een goedkope 8 GB laptop heeft uitgebracht, anders verliezen ze marktaandeel.


Bovendien is 8 GB voor de meeste mensen alleen maar ontoereikend vanwege bloat. De afgelopen decennia zijn applicaties honderden keren meer geheugen gaan gebruiken. Een applicatie als Excel werkte vroeger met 8 MB, niet 8 GB.
Ik heb een beetje ervaring met die Apple Neo en het presteert echt beter dan wat je voor die prijs verwacht, ondanks de "matige" specs. Matig tussen quotes omdat we door de jaren heen gewend zijn geraakt aan meer meer meer en nu komt er een keer een stapje terug. En het werkt nog steeds goed. En zolang de meeste mensen geen uitgebreide 3d renders en simulaties hoeven te doen op hun laptop is het prima.
Dat komt meer omdat Apple elke configuratie beschikbaar kent en ‘zelf maakt’.

Windows moet [vul enorm groot getal hier in] aan configuraties ondersteunen van [vul aantal hardware boeren in] leveranciers - op een bepaald moment heb je dan Windows zoals Windows nu is.

Neem games als voorbeeld, een console kan veel meer uit het device trekken omdat de configuratie tot in het kleinste detail getweakt/benut kan worden vs de bos aan opties die Windows moet kunnen draaien.

Als ik zie hoe lang een Windows bak over een flinke formule in Excel verwerken doet vs mijn macbook, dan snap ik wel de configuraties met 32GB RAM - Thuis doet mijn Windows 11 PC ook niet eens half zo lang over grote Excels. Nu heb ik wel geluk dat ik 64GB RAM gekocht heb toen het spotgoedkoop was, maar ik vind het een beetje belachelijk dat ik beter RAM sticks had kunnen kopen dan goud als waardevolle belegging.
Dat komt meer omdat Apple elke configuratie beschikbaar kent en ‘zelf maakt’.
Dat wordt steeds gezegd, maar dat is niet de enige reden.

Apple heeft veel minder problemen met het uitfaseren van oude frameworks en technologieën waar Microsoft juist probeert zo lang mogelijk support voor oude applicaties vast te houden. Voor beide aanpakken valt wat te zeggen: Apple kan efficiënter met energie en opslag zijn, maar als je nog games uit 2010 wil draaien heb gewoon pech want MacOS ondersteunt al 7 jaar geen 32 bits code meer. Bij Microsoft zie je dat zelfs bugs of onhandigheden niet gefixed worden omdat oude software er vanuit gaat dat dingen zo werken...
Apple staat wel nog gewoon toe om dit als VM op te zetten en dan werkt het prima(ook wonderlijk hoe goed emulatie werkt). Ik vind het apart dat ik in mijn Outlook app op mijn Macbook sneller gevonden heb dan wat op mijn Windows machine draait, dat zegt in mijn idee toch iets over de software.

Ik heb as we speak 6 tabs open op een browser, mijn slicer software, Steam, Powertoys, eigenlijk default achtergrond software en mijn stats momenteel zijn zwevend 5 tot 15% CPU op i9 10900k en 14GB van mijn 64GB

Mijn macbook m2 heeft maar 16GB ram - 5% system / 16% user CPU en 14 van de 16 en daarop heb ik mijn gebruikelijke 20 tabbladen, mail+outlook open, steam, mijn 'must have top 10 macsoftware' en toch voelt die sneller in office apps dan mijn pc + die is nimmer geherïnstalleerd, terwijl mijn W11 machine denk ik nu op de 2/3de x zit sinds uitkomen van W11 omdat ik laatst een bekabelde 5gbit poort niet meer aan stabiel kreeg na de zoveelste update.

Ik bash Windows niet, ik zeg alleen dat Microsoft een zwaardere klus heeft om alle software die er maar voor geschreven wordt op te starten. Als ik zie wat sommige kleine MKB bedrijfjes aan home-made software hebben lopen... Apple zou dat gewoon simpel gezegd niet doen, die dwingt je min of meer om gewoon te upgraden als dev (die een boterham wilt verdienen). En dan ook nog alle hardware opties die er maar mogelijk zijn.
Het punt met de console is dat ontwikkelaars weten dat een console een bepaalde CPU, GPU, diskruimte en geheugenhoeveelheid heeft. Bij PC gaming moet je gewoon de nieuwste Nvidia GPU kopen om die nieuwe game te draaien op 1080P, bij console gaming verkoopt je game gewoon niet als de performance bagger is.

Microsoft heeft de laatste jaren alles naar webapps gepushed waardoor elk programma een complete browserengine moet inladen. Je taakbalk is zo'n programma, het startmenu dat eruit komt is zo'n programma en het notification center of de datepicker is zo'n programma. Het is van de zotte dat je voor taakbalk en startmenu al een GB aan geheugen kwijt bent.
Vind dat wel heel makkelijk gezegd. Linux ondersteunt ook allerlei hardware. Windows is gewoon zwaar.
Een beetje serieus programma heeft toch niet genoeg aan 8GB ram?
Wat versta je onder 'een beetje serieus programma'?

Genoeg CAD/3D software die prima met minder dan 8GB geheugen moet kunnen draaien, ook bijv. Photoshop of Premiere Pro moet prima met minder dan 8GB kunnen draaien.
Pas als je met hele grote projecten werkt gaat dat niet passen, maar als je software zelf 8GB geheugen nodig heeft om te draaien dan noem ik het juist geen 'serieus programma' meer maar 'slecht geoptimaliseerde rommel'.
Ik weet niet wat jij serieus vind. Maar het idee dat een serieus programma ook maar enigszins is af te lezen aan geheugengebruik is wat mij betreft complete onzin.

Je kan fantastische dingen doen in kilobytes.

Als er iets waar is, is dat moderne programmas enorm slecht geoptimaliseerd zijn want dat kost moeite en iedereen heeft veel geheugen. Dus veel geheugen gebuik is eigenlijk een teken van een heel slecht programma.
8gb is ontiegelijk veel. Als de software geoptimaliseerd is voor 8gb of minder. En daar wringt nou net de schoen: ik ken geen ontwikkelaar met 8gb geheugen in zijn werkstation en geen productmanager die stuurt op geheugen verbruik. Gevolg: alle software is bloated.
Die consument die alleen maar wil browsen en tekstverwerken is veel beter af met Linux Mint.

Geen TPM 2.0 nodig, 4GB RAM wordt aangeraden (minimaal 2GB vereist), geen online account, geen data wordt gedeeld, ziet eruit als Windows en je navigeert net zoals op Windows.
Het had net zo goed Windows 12 kunnen heten en je hoeft er geen eens voor te betalen! :+

De tekstverwerker zit er gratis bij ingebakken ook nog.

Wat dat betreft hebben ze nog veel stappen te zetten bij MS als het gaat om optimalisatie.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 1 augustus 2026 11:17]

Tja... Dit soort Linux comments zie je altijd. Helaas is het nog steeds niet zo dat Linux makkelijker te onderhouden is dan windows. Op Windows werken de meeste dingen gewoon. Voor de meeste Tweakers zal het geen probleem zijn maar voor veel niet-Tweakers wel. Die willen helemaal geen Shell commands leren. En zo veel performance winst is er ook niet merkbaar tussen. Dan zou ik iemand eerder een switch naar Mac adviseren als we van Windows af willen.

(Ik heb zelf Ubuntu en win 11 op meerdere laptops draaien.)
Helaas is het nog steeds niet zo dat Linux makkelijker te onderhouden is dan windows. Op Windows werken de meeste dingen gewoon. Voor de meeste Tweakers zal het geen probleem zijn maar voor veel niet-Tweakers wel. Die willen helemaal geen Shell commands leren. En zo veel performance winst is er ook niet merkbaar tussen.

(Ik heb zelf Ubuntu en win 11 op meerdere laptops draaien.)
Hoezo? Wat is er moeilijk aan Linux onderhoud?
En dat de meeste dingen op Windows gewoon werken, is een drogreden. Dat doen ze op Linux immers ook. Als er iets stuk gaat, is het onder Windows niet makkelijker te herstellen dan onder Linux.

En shell commands leren kan iedereen, vroeger met DOS had je die immers ook nodig. Je hoeft er trouwens geen 100 te kennen, met 10 kom je al een heel eind. Dat mensen dat niet willen, zegt meer over die mensen dan over Linux. Dat jij het snelheidsverschil niet merkt, is vooral omdat je Ubuntu gebruikt. De download daarvan is 6 GB, teveel naar mijn gevoel.
Gebruik eens gewoon Debian met een lichtgewicht windowmanager en je zal het snelheidsverschil zeker merken.
Mensen zijn inmiddels 35 jaar lang gewend om met Windows te werken. Dat is waarom het makkelijk werkt.
Ik gebruik inmiddels een jaar of 35 computers, ooit begonnen met Windows 3.0 en Word 1.1. Alle Windows en Office versies van die tijd tot nu gehad en kon altijd alles vinden.

Tot Microsoft in Office 2007 de hele interface over de kop gooide... en met Windows 8 begon allerlei zooi te verhuizen naar nieuwe menu's. En in Windows 11 begonnen zijn met het slopen van de legacy controlpanel schermen...

Mijn ouders hebben een tijdje GNOME op linux gebruikt. Nooit vragen, konden alles doen wat ze wilden. Later kregen ze een andere computer met Windows 10... onthand, alles vragen. Vreemde meldingen, wisten niet wat ze ermee moesten.
En toch zie ik in mijn omgeving veel mensen met weinig problemen op windows. Veel van die gebruikers zouden vastlopen op Linux. Het gaat er niet om of het moeilijk is of niet. Veel mensen willen helemaal niet iets anders leren. Het is hun hobby niet om met een OS te klooien.

Hier zo een aantal problemen die ik onder Linux had en die onder Windows feilloos werken. Mijn Bose koptelefoon maakte geen connectie maken met Bluetooth. Vpn programma wordt niet ondersteund binnen Ubuntu en werkt alleen met een Shell script. Speaker klinken veel slechter onder Linux. Na een update werkte sommige kernel modules niet meer waardoor wifi stuk was. Batterij management is slechter onder Linux. Na tweaken komt het weer redelijk in de buurt. Externe microfoon software wordt niet ondersteund. Office bestanden wordt soms de opmaak van veranderd zonder de Windows fonts te installeren. DaVinci Resolve heb ik met moeite wel werkend gekregen, maar onder Windows nooit problemen mee gehad. En dit zijn zo nog maar een paar van de probleempjes van het afgelopen half jaar.

En je onderstreept mijn argument. Veel mensen willen helemaal geen dos of Powershell commands leren. En die heb je op Windows ook niet nodig om het in de basis draaiende te houden. En ik wil ook geen distros testen om te zien welke gelijke performance of het iets betere performance heeft met Windows.

Overigens ben Ik ben bekend met Debian, Fedora en vroeger Slackware en Open- en FreeBSD. Het OS moet niet in de wegzitten en zo min mogelijk tijd kosten, naar mijn mening. Ik draai wel Linux om er weer wat verder mee te leren en te testen of het bruikbaar is voor mensen met oude laptops zonder TPM, maar zonder dat ik admin moet zijn, is dat nog niet zo.
Alleen al die windowmanagers en de principiële strijd tussen aanhangers maakt dat Linux nooit gaat doorbreken bij het grote publiek. Helaas zeg ik erbij want Windows 11 is inmiddels met al z’n telemetrie en vage ‘vernieuwingen’ zeer vermoeiend geworden. Daarom ben ik Linux Mint en Ubuntu gaan proberen maar ik had grote problemen op m’n pc met een wat oudere Nividia GTX kaart. Ik kwam er gewoon niet uit. Uiteindelijk op een laptop wel Zorin OS draaien wat prima voldoet. Maar als ik daar de redditpaginas over lees is Zorin ook weer heiligschennis volgens de puristen. Sorry maar door die brei aan distro’s en flatpacks en weet ik veel wordt het hem niet. Heb ook een Raspberry Pi draaien dus probeer het echt. ;)
Hmm, hangt er geheel vanaf wat je ermee doet. In veel gevallen is Windows bij gebrek aan een fatsoenlijke package manager juist veel meer gedoe:

- Windows update is een heel proces en maar hopen dat het weer goed gaat, mocht dit niet zo zijn dan mag je blij zijn met een obscure foutcode en hopelijk is er dan een oplossingsrichting anders dan het terugzetten van een backup of complete herinstallatie.

- Apps hebben bijna allemaal hun eigen update mechanisme met allemaal hun eigen nukken.

Bij een beetje Linux distro is dit allemaal 1 transactie van de packagemanager die je tegenwoordig ook prima via de GUI kunt aansturen.

Ik gebruik tegenwoordig prive weer Windows (ook!) en ook zakelijk heb ik te maken met MS software, ik zal de laatste zijn om te ontkennen dat het veelal toch een defacto standaard is waar je moeilijk omheen kunt maar dat mensen alternatieven als moeilijk omschrijven of de MS manier als logisch ervaren zal mij altijd wel een raadsel blijven :D
Er is een package manager in Windows, ondertussen ook al weer zo wat 10 jaar beschikbaar. En met winget is er op de command line nog veel meer mogelijk de dag van vandaag.

Met Windows Update is niet veel mis. De tijd dat je update na update na update kreeg is al lang voorbij, net als een half uur nodig hebben om die updates toe te passen bij een herstart. Je merkt het nog amper. Moeilijker zijn driver en firmware updates, want die durven wel eens afdwingen dat je onmiddelijk herstart. En dat hebben mensen niet graag.

En ook op Linux ben je SOL als je software niet in je package manager zit of wanneer net de versie ontbreekt die jij nodig hebt. Bij Windows kan je dan vaak nog een pakket vinden online en dat installeren, op Linux mag je dan vaak een tutorial gaan zoeken die je stap voor stap uitlegt hoe je de compiler binnenhaalt, de dependencies gaat zoeken en downloaden/installeren, de broncode download, alles compileert, installeert en als het dan om kernel modules gaat ook nog eens hoe je die moet zien mee te laden. Neen, allemaal zoveel eenvoudiger dat Linux, als we dan toch aan het veralgemenen zijn.
Ik moet wel zeggen dat Winget wel een leercurve vereist die je niet echt ziet bij veel gewoon-huis-tuin-keuken-pc gebruikers. Alles kan je leren natuurlijk, maar zo simpel als GUI net zoals bijv. in Steam OS - Alles updaten klikken en wachten tot de balkjes vol zijn en herstarten. Tja simpeler kan het niet worden natuurlijk.
Dat valt best wel mee. Vaak is er wel een .deb of .rpm installatie-bestand beschikbaar, in elkaar gedraaid door de maker van de software zelf, in het geval de package-manager van je Linux distro niet thuis geeft.

Tevens vind je daar ook gelijk de de summiere instructies terug die nodig zijn om dat installatie-bestand te installeren. Want de handelingen die je beschrijft in je post die zijn simpelweg niet nodig.

Nu kun je die handelingen wel uitvoeren als je wil, maar dan is het doel om die software zo optimaal mogelijk te draaien op de exacte harware die jij tot jouw beschikking hebt. Ja, dan is het wel beter om verstand van zaken te hebben.

Maar mijn ervaringen met Linux op de desktop (nou ja, laptops) de afgelopen 6 jaar is dat ik geen terminal hoefde aan te raken om Linux (Mint/Pop!_OS/Debian) te installeren. Alle hardware in de zeer gevarieerde laptops (qua leeftijd, fabrikant en mogelijkheden) werd meteen herkend en werkte net zo goed of beter dan onder Windows. En de grafische schil rondom de package-manager, die werkte ook uitstekend en simpel om je software-tools te installeren.

Wat jij in jouw post beschrijft, dat herken ik niet meer in mijn eigen ervaringen met Linux de afgelopen 6 jaar.

Toegegeven, ik werk al ruim 10 jaar met Linux servers (zonder enkele GUI), en vindt het werken met de terminal vaak te preferen boven de GUI, omdat er efficienter mee kan worden gewerkt. Maar dat de terminal een vereiste is op de Linux desktop, dat is iets uit een ver verleden.

Heb destijds met plezier een jaar lang een minimale laptop (Lenovo Yoga 500) met Pop!_OS Linux gebruikt als 'daily-driver' voor remote werk. Want zo'n 80% van de software tools die ik gebruikte in Windows was als Linux-native software beschikbaar. Dus in mijn geval hoefde ik mijn manier van werken amper om te gooien door de overstap naar Linux.

De enige reden waarom ik weer terug naar WIndows moest, was dat het bedrijf waar ik remote inlogde overstapte naar andere VPN software en zij die verandering aangrepen om de Linux VPN client niet meer te accepteren. Dus moest ik een nieuwe Windows 11 laptop aanschaffen, welke minstens 3 keer meer hardware resources bezat dan mijn Linux laptopje. En dat beviel zo slecht, dat ik sindsdien weer elke dag naar mijn werk afreis. Want dat irriteert me minder dan WIndows 11.

*edit:
Moet er wel bij vermelden dat ik geen GPU's van NVidia in gebruik heb. Alleen Intel of AMD. Want ik weet dat je Linux met NVidia GPU wil gaan combineren, je meteen tegen allerlei wazige problemen aanloopt, puur vanwege de starrige houding van NVidia in hun Linux-ondersteuning. Nou ja, beter gezegd, zeer gebrekkige Linux-ondersteuning. Iets waar AMD en Intel niet moelijk over doen en hun hardware werkt dan ook als een zonnetje in Linux.

[Reactie gewijzigd door GeroldM op 1 augustus 2026 23:07]

Bijzonder dat dat beeld nog steeds leeft. Heb inmiddels bij heel wat mensen Linux Mint geïnstalleerd en het enige wat ze hoeven te doen is op een button klikken als het systeem aangeeft dat er updates zijn. Voor het gewone dagelijkse gebruik ga je nooit op de commandline komen. Net zo min als je bij gewoon dagelijks gebruik onder Windows op de commandline komt.

Dat is ook wat ik te horen krijg: "Ja het is in het begin misschien wat onwennig na jaren Windows gebruik maar het went snel".

En ja ben je een Windows poweruser die Windows only programma's gebruikt dan heb je pech en zul je met Windows 11 moeten leren leven.
Is het zo vreemd dat dat beeld nog steeds leeft? Kijk eens naar wat de gemiddelde Linux gebruiker over Windows blijft vertellen wat ook gewoon foutief is. We blijven maar naar elkaar wijzen alsof het platform dat wij steunen superieur is en al de rest slecht. Dat het onze perfect is, zonder problemen en dat het andere moeilijk te gebruiken en inconsistent is.

Beide hebben hun voor- en nadelen, hun eigenaardigheden en hun momenten waarop het voor een eindgebruiker moeilijk wordt. En we verwarren ervaring met eenvoud.
Ondertussen gebruik ik Windows 10, 11, MacOS, Android, 4 smaken Linux en ipadOS. Misschien toch niet een gemiddelde gebruiker.
Om te internetten en tekst te verwerken, de context waarop ik reageer, heb je helemaal geen shell commands nodig.

Zowel Firefox als Libre Office worden standaard geïnstalleerd met Linux Mint dus die werken gewoon out of the box en de Update Manager verzorgd alle updates net zoals Windows update. Dat is een applicatie met GUI. Eigenlijk gewoon hetzelfde, maar dan de Linux Mint variant van Windows Update.

Internetten, tekstverwerken en updaten/onderhouden is allemaal in voorzien zonder dat daar een Terminal aan te pas hoeft te komen.

Iemand adviseren een Mac te kopen om te internetten en te tekstverwerken vind ik wat vreemd.
Die Neo wellicht tegenwoordig vanwege de prijs, maar dan nog is MacOS veel minder te vergelijken met Windows dan Linux Mint wat net zo als Windows is ingericht en daarmee voor een Windows gebruiker dus intuïtief is te gebruiken. In ieder geval veel meer dan MacOS.

Zeker als die iemand al over een laptop beschikt wat kan draaien op Linux Mint aangezien het amper resources nodig heeft voor die 2 doeleinden. Dan is het wat mij betreft zelfs aan te raden. Het draait al met 2GB RAM dus met 8GB zit iemand al ruim boven de aanbevolen hoeveelheid.

Ik heb zelf alle 3. Een Windows 11 laptop van het werk, een MacBook Air van het werk, een privé laptop met Linux Mint om mee te internetten én een simpel tekstbestand te kunnen bewerken (zowel .doc als opslaan naar PDF). Hier zat origineel W11 op.
Mijn game pc draait nog op W11, maar de naam zegt het al, "game pc" dus die gebruik ik niet om te internetten en/of tekstverwerken. Het is een kwestie van tijd totdat die ook van OS zal veranderen.
En nog een NUC voor specifieke doeleinden waar Linux Mint op draait. Denk dat ik daarom best goed kan vergelijken tussen alle deze OS'en.

Of ik nu achter mijn W11 werk laptop zit te internetten met LibreWolf of zoals nu op mijn Linux Mint laptop met LibreWolf is er amper tot geen verschil te merken. De browser ziet er exact hetzelfde uit.
De Startbalk zit in het midden (als je dat zoals ik wil), de pictogrammen zijn vergelijkbaar, de taakbalk zit rechts.
De Startknop is een ronde M en geen vierkant die bestaat uit 4 vierkantjes. Dat is het opvallendste. :o

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 1 augustus 2026 13:35]

Iemand adviseren een Mac te kopen om te internetten en te tekstverwerken vind ik wat vreemd.
Ik niet.

Juist iemand die niet zoveel kennis en ervaring heeft heeft baat bij het gebruiken van een populaire oplossing. Na Windows is MacOS het meest populaire OS en daar is ook maar 1 uitgever van dus je kan enige consistentie verwachten. Daarnaast is de effort die in de MacOS desktop is gestoken vele malen groter dan de gefragmenteerde effort in de diverse OSS desktops en mijn persoonlijke mening is ook dat daardoor zelfs de mindere versies van Apple consistenter en logischer aanvoelen dan de meeste OSS desktops.

Het laatste wat je wil is een beginner in de 'heilige distributie oorlogen' trekken. Ik zie hier ook dat Ubuntu door veel Linux aanhangers alweer als 'minder' wordt gezien, maar wie gaat al die beginners helpen als ze vast komen te zitten met een niche distributie? De computerzaak om de hoek geeft geen support op Linux Mint...
"heilige distributie oorlogen"? Linux Mint wordt door een ruime meerderheid gezien als de meest geschikte distro voor (ex)-Windows gebruikers. En uiteraard ondersteun ik ook mensen bij wie ik Linux Mint installeer daarvoor hoeven ze echt niet naar de computerzaak om de hoek. En nee ik ben geen Windows hater ook al draaien de meeste van mijn systemen een Linux of BSD variant, ik heb ook nog een paar Windows machines in huis. Dat worden er wel straks weer een paar minder als de Windows 10 ondersteuning definitief over is en er niet naar Windows 11 gemigreerd kan worden.
Linux Mint wordt door een ruime meerderheid gezien als de meest geschikte distro voor (ex)-Windows gebruikers.
Citation needed. Wie is die meerderheid? Want in geen enkele telling zie ik Mint als meer dan marginaal langskomen. Zelfs Windows XP heeft een groter marktaandeel...
En uiteraard ondersteun ik ook mensen bij wie ik Linux Mint installeer daarvoor hoeven ze echt niet naar de computerzaak om de hoek.
Het installeren is meestal niet echt het probleem. Mensen helpen dingen gedaan te krijgen die ze willen en zorgen dat het blijft werken zijn meestal lastiger. Wie helpt iemand over 3 jaar met Mint als 'de ruime meerderheid' ondertussen weer een andere hippe desktop distributie heeft gevonden...
Een paar voorbeelden https://www.pc-maatje.nl/...rnatieven-linux-beginners
https://discussieplek.nl/...-beginner-kiezen-in-2026/
https://nl.101-help.com/d...ten-gebruiken-08b37913ee/ waar of Mint 1e keus is of 1 van de drie keuzes.

De hippe desktop distributie Mint bestaat al 20 jaar. Degene die ervaring op gedaan hebben met Linux Mint en het meer naar de eigen hand willen zetten zijn meestal degene die op zoek gaan naar een nieuwe hippe desktop.

De typische overstapper van Windows zal gewoon zijn updates doen en het systeem blijven gebruiken zoals hij/zij Windows gebruikten: mail, webbrowsen, tekstverwerken. Wel zijn er steeds meer mensen die alleen maar mail lezen op hun telefoon.
Een paar blogs waar ik nog nooit van heb gehoord gevuld met content die behoorlijk op AI slop lijkt betekent niet dat het niet marginaal is. Dat staat er los van of die distributie werkt of een goed idee is.
Weet je wat, ik dacht even dat je serieus was maar als je alleen maar gelijk wil hebben prima: je hebt gelijk. (Hopelijk ben je nu gelukkig.)
Ik geef je groot gelijk en hij heeft sowieso altijd gelijk. In de tussentijd weet mijn moeder niet eens meer hoe Windows eruitziet, nadat haar installatie van Windows 7 (naast Kubuntu) jaren geleden geransomwared raakte, terwijl ik in het buitenland woonde, en heeft ze macOS nooit gebruikt.

Ook andere familieleden gebruiken tot tevredenheid Debian, nu K/Ubuntu steeds vervelender is geworden en vaak niet eens meer goed werkt.
Dat moet je natuurlijk zelf weten, maar ik ben van mening dat als je mensen een dure Apple gaat aanraden om te internetten (want een Neo is de enige met schappelijke prijs sinds kort), zeker als zij Windows gewend zijn, dat je naar mijn mening een super slecht advies geeft.

Jaag die mensen lekker op kosten en zadel ze op met het leren van een OS dat meer afwijkt van Windows dan een Linux Mint welke gratis beschikbaar is voor hun huidige laptop (of goedkope laptop).

Mensen die enkel internetten een een enkel tekstbestandje moeten maken of bewerken zijn niet veeleisend. Als je Linux Mint gebruikt dan had je geweten dat FireFox en Libre Office geen support van computerzaak op de hoek nodig hebben. Ze zijn onderdeel van OS en werken gewoon.

Ben je wel veeleisend(er) dan is Windows waarschijnlijk gewoon de beste keuze wanneer je een Windows gebruiker bent, maar we hebben het nu over mensen die enkel internetten en een tekstbestandje verwerken.

De enige die ik zou adviseren om een Apple te kopen zijn mensen die al een Apple hebben. Die zal ik ook niet adviseren om een Windows laptop of Linux Mint laptop te gaan gebruiken, want het OS wijkt te veel af van wat ze al kennen.

[Reactie gewijzigd door Mit-46 op 1 augustus 2026 15:52]

Dat moet je natuurlijk zelf weten, maar ik ben van mening dat als je mensen een dure Apple gaat aanraden om te internetten (want een Neo is de enige met schappelijke prijs sinds kort), zeker als zij Windows gewend zijn, dat je naar mijn mening een super slecht advies geeft.
Linux is alleen goedkoper als je tijd geen waarde heeft. Uiteraard kan je met ieder systeem problemen krijgen, maar mijn ervaring met Macs is dat je significant minder tijd kwijt bent aan onderhoud en updates, zeker als je geen exotische dingen doet.
Wat is "Linux" ?

Ik heb het enkel over Linux Mint. Als je daar ervaring mee zou hebben dan zou je deze statement niet maken, want het functioneert net zoals Windows en MacOS out of the box als het gaat om internetten, tekstverwerken en updaten.

Totaal geen verschil.
Je begrijpt dat het meer over jou zegt als je totaal geen verschil kan ontdekken?
Ah Mac OS. Afgelopen week een klant geholpen die ineens geen documenten meer kon bewerken met Office. Gewoon van de ene op de andere dag niet meer werken.

Die bleek al een jaar of wat geen Office updates meer te krijgen omdat Mac OS verouderd was. Geen melding en sinds vorige week geeft de activering 0x0 foutmelding bij verouderde office versies. Downloads map leeggegooid, OS update kon nu wel... Office updaten? Updater downloaden... onbekende fout. Office in trash gooien en opnieuw downloaden. 2 uur troubleshooten verder.

Lekker gebruiksvriendelijk allemaal.
Klinkt meer als een Microsoft specifiek probleem. Bovendien krijg je met oudere software/hardware op termijn altijd problemen. Windows 7 of een antieke Linux distributie updaten gaat ook niet lekker meer...
Dat van Office is Microsoft specifiek. Die cryptische foutmeldingen kom je alleen uit met google.

Kwam ook bij dat volgens Entra zijn account geblokkeerd leek door foute logins, maar bleek achteraf dat het IP blocks waren ipv een account block.

De onderliggende oorzaak van het probleem was een volle disk waardoor mac OS niet meer wilde updaten. De meeste gebruikers lopen dan vast want die hebben geen idee wat ze moeten opschonen. In zijn geval heeft 'ie de Downloads map leeggegooid en kon 'ie daarna updaten.

Maar gebruiksvriendelijk? Niet per se. Overigens is Mac OS hier niet uniek in... twee weken terug iemand met een Sansung telefoon die helemaal vol stond, Android is daar ook niet bepaald makkelijk in.
De onderliggende oorzaak van het probleem was een volle disk waardoor mac OS niet meer wilde updaten. De meeste gebruikers lopen dan vast want die hebben geen idee wat ze moeten opschonen. In zijn geval heeft 'ie de Downloads map leeggegooid en kon 'ie daarna updaten.
Dan heeft die Mac gebruiker van jou een hele lading waarschuwingen genegeerd en verzuimd hulp te vragen. Wat had je anders verwacht? Dat Apple gebruikersbestanden gaat verwijderen?
Ik heb hier Mint draaien op een 14 jaar oude macbook, werkt razendsnel terwijl MacOS niet meer vooruit te branden was.
En ik Ubuntu op een oude 15 inch Intel macbook. Werkt prima op wat problemen na die kan oplossen omdat ik ervaring heb met Unix admin zaken. Maar een leek zou dat eerst moeten leren.

Mijn punt is niet dat Linux niet goed zou werken maar vooral het voor niet-Tweakers altijd een goed alternatief voor Windows is. Windows is nu eenmaal veel gebruikt met heel veel ondersteuning en de performance is prima. Ook op veel oudere laptops. En dat het geheugen gebruik geoptimaliseerd gaat worden is tenminste nog iets goeds wat uit die ram crisis komt.
de performance is prima. Ook op veel oudere laptops.
Mijn ervaring met Windows 11 is net het tegenovergestelde: performance is erg matig op oudere laptops.
Bij veel distro's is updaten tegenwoordig net zo eenvoudig(durf zelfs te stellen eenvoudiger aangezien de meeste voortgangsbalken wel werken) vergeleken Windows.
Denk hierbij vooral ook aan laptops e.d. die vaak minder geheugen hebben dan desktop pc's.
Die tijd is toch ook al lang voorbij. Laptops met 16GB, 32GB en 64GB zijn al heel wat jaren gewoon verkrijgbaar.
32 en 64 zijn toch nog wat schaarser dan 16GB. Voor wat oudere laptops kan het een boost geven.
Misschien is dat in Nederland zo, maar hier in Zuid-Amerika, bij de meeste brick-n-mortar-winkels alsmede de webwinkels is 8 GByte aan RAM de meest voorkomende configuratie. En zit er meteen een flinke meerprijs op een geheugen-uitbreiding.

Nieuwe laptops zijn hier praktisch net zo duur als in Nederland, maar het zijn echter wel de modellen uit onverkocchte voorraden uit de EU of de VS in het beste geval. Maar vaak heb je een model wat als 'niet goed genoeg voor de EU of VS markt' is getest en dus naar de "mindere"-gebiedsdelen van deze planeet worden geexporteerd. Oh ja, het gemiddelde salaris hier is tussen de 3 en 4 keer lager dan een gemiddeld salaris in NL.

Je kan hier zelfs nog nieuwe "oude voorraad" laptops kopen met maar 4 GByte aan RAM erin, ook tegen veel te hoge prijzen.
Ik vermoed dat een enorme hoeveelheid van alle Windows gebruikers JUIST alleen maar gebruik maken van Office en een "beetje browsen".

Dus u als "programmeur" moet er inderdaad iets meer geheugen in stoppen.
Iemand die een serieus programma draait moet zijn systeem daarop aanpassen.

Ik doe dan weer serieus werk met eenvoudige programmas en dat hoeft echt geen 8GB te gebruiken. Tenzij men overal maar een webclient van brouwt. Dan gaat het hard ja.
De tekstverwerker die in 1990 met 1MB je in staat stelde om een document te maken is niet anno nu niet zoveel geavanceerder dat factor 1000 meer geheugen nodig zou moeten zijn. 1GB memory is bizar veel. Aan tekst absurd veel en aan plaatjes nog steeds erg veel. Ik laat even buiten beschouwing dat video's in een document zitten.
Ik denk dat je dat onderschat. Die tekstverwerker draaide niet op een Internet-facing multiuser operating systeem, daarvoor had je in de jaren 90 ook al veel meer geheugen nodig.

Daarnaast worden tegenwoordig veel meer lettertekens dan standaard ASCII ondersteund en hoge resolutie graphics die toen nooit in het geheugen hadden gepast. 1Gb is sneller op dan je denkt.

Maargoed, niemand die je tegenhoudt je jaren 90 PC (of een replica!) uit de mottenballen te halen en WordStar op te starten alsof je George RR Martin bent...
Ik wou net het omgekeerde zeggen, 8GB dat zou Windows toch met twee vingers in de neus moeten kunnen. En zolang je geen speciale programma's draait moet dat toch geen probleem zijn voor 95% van de mensen.
Begin jaren negentig had een Mac een paar honderd megabyte ruimte, op de harde schijf. Misschien 8 of 12 MB aan RAM, als je de duurdere versie nam. Geen typo.

Ja, dat was het andere uiterste, het was een andere tijd en die computers zijn onvergelijkbaar met die van nu, maar er valt echt nog wel wat te optimaliseren.
edit:
Ik overdrijf, de LC II bijvoorbeeld had 10 MB ram max.

[Reactie gewijzigd door beeldbuijs op 1 augustus 2026 12:43]

Prijzen van geheugen zijn 40 jaar lang naar beneden gegaan. De laatste 3 jaar alleen maar omhoog. Rond 1995 werd efficient met geheugen omgaan duurder dan gewoon de garbage collector gebruiken en meer memory in je systeem te proppen. De eerste laptops begin jaren 80 met een 8086 en 340 kilobyte aan memory laat zien waar we ongeveer begonnen zijn met personal computing.
Wat Microsoft waarschijnlijk aan het doen is (ik heb er nog niks over gevonden maar zou me niks verbazen) hele code bases aan de laatste AI modellen geven met de opdracht bug fixen en optimaliseren voor geheugen. Met de meest geavanceerde AI modellen zoals Fable 5, Mythos, OpenAI GPT 5.6 Kimi 3 etc. is er veel mogelijk.

Dat is nu de moeite maar ook hard nodig -> o.a. direct in het belang van Microsoft er gaan er genoeg naar Linux en Mac op dit moment.

nieuws: Uitvinder eerste laptop is overleden

Voorbeeld van Fable 5 -> https://huggingface.co/spaces/webml-community/gemma-4-webgpu-kernels

Het ziet er wat dit betreft positief uit. Alleen het energie verbruik en groeiende vraag ernaar door AI is niet zo fijn op het moment.
Is dat Microsoft hun OS geschikt zou willen maken voor mensen die geen veel te krachtige machine aan willen schaffen voor simpele taken nou echt een kritiekpunt?

Zeker met de RAM-prijzen van nu is het toch alleen maar goed als mensen die met 8GB afkunnen, niet alsnog vanwege de OS 16GB of meer moeten aanschaffen?

Dat er nu niet echt apparaten bedoeld voor Windows met 8GB RAM op de markt zijn is een gevolg van de systeemvereisten, geen harde regel, dus het is niet alleen voor oudere pc's.

[Reactie gewijzigd door ZinloosGeweldig op 1 augustus 2026 19:42]

Een beetje serieus programma heeft toch niet genoeg aan 8GB ram?
Ik heb heel mijn studie gedaan op een computer met 8Gig harde schijf, laat staan 8GB ram en ik kan nou niet echt zeggen dat de technologie zo enorm veel beter is geworden sindsdien wat de 8GB ram als minimum zou vereisen.
Het OS heeft niet alleen RAM, maar ook een page of swap file tot beschikking.

Wie alleen lichte taken doet, niet teveel programmas tegelijk opent en niet veel tabs opent in een webbrowser, moet zelfs met 4GB uit de voeten kunnen. Ik heb een lichte laptop uit 2016 liggen met 4GB ram en een voor moderne begrippen langzame 64GB ssd draaiend op Windows10 of Pop!_OS (linux distro)voor onderweg, waarmee ik geen enkel probleem heb. Als Win10 het kan, moet Win11 het ook kunnen, lijkt mij.

CTRL+Shift_ESC en je kunt zien hoeveel geheuigen je gebruikt.

[Reactie gewijzigd door ABD op 1 augustus 2026 21:10]

Een beetje serieus programma heeft toch niet genoeg aan 8GB ram?
Ben je nou aan het trollen? Wat vind jij een "serieus programma"? Veel programma's hebben aan een paar megabyte genoeg. Excel: 30 MB. Word: 22 MB. Of zijn dat geen serieuze programma's? Nou, nog een grote dan: Visual Studio Code: 300 MB. En dan heb ik een hele berg plugins, code, en Claude agents open staan. Ook niet serieus genoeg?

Heel Windows 95 draaide op 4 MB (MEGAbytes). Ik weet nog (ja, opa is nu aan het woord) dat ik bij Dixons voor 100 gulden 4 MB erbij kocht, Windows draaide op 8 MB ineens een stuk beter! En nu, 30 jaar later, heeft Windows maar amper genoeg aan 8 GB, terwijl het in de basis nog steeds gewoon een bureaublad is waar je programma's in kunt starten. En toch is er op een of andere manier letterlijk 1000 maal zoveel geheugen nodig. Ik blijf het bizar vinden.

[Reactie gewijzigd door Bergen op 1 augustus 2026 23:52]

Ik zou absoluut geen computer zonder TPM 2.0 willen (als consument). Vreemd genoeg draait Windows 11 wel prima op mijn 8 GB computer.
Er zijn genoeg scholieren met een (school)laptop met nog ‘maar’ 8GB RAM.

toch iets goed aan die geheugencrisis; (besef en actie naar nood aan) optimalisaties.
Het gaat dan ook specifiek om Windows zelf dat minder geheugen moet gaan gebruiken. Ze bedoelen daarbij niet het cashen van applicaties in geheugen, maar puur wat Windows minimaal nodig heeft om te draaien.

Op die manier blijft er meer bruikbaar geheugen over voor applicaties en hoeft er minder geswapped te worden naar disk.

Vooral toen er naar 64 bit only overgestapt werd (met nog 32 bit emulatie waar nodig), zag je het geheugengebruik zo’n beetje verdubbelen en dat is gewoon niet handig met de huidige prijzen van dat geheugen.
Dat zou fijn zijn, zeker met de ram prijzen nu. Ik denk ook niet verkeerd om dingen te gaan optimaliseren, ipv continue de eisen voor ram omhoog te gooien. Theoretisch moet er toch heel veel kunnen met minder ram?
Uiteraard moet er heel veel kunnen met minder RAM. Zie wat de concurrerende besturingssystemen weten te doen.

Ik heb een ~8 jaar oude Windows convertable tablet (Asus Transformer, een Windows model dan en geen Android model) met 4GB RAM en een Intel Atom CPU, origineel met Windows 8 dat als een draak draaide, daarna met Windows 10 dat als een draak draaide, en afgelopen jaren met Linux gebruikt, incl uitgebreide KDE desktop omgeving (en dus geen lightweight omgeving of zelfs alleen een window manager), en dat werkte gewoon beter.
Het probleem is de hoge prijzen, de AI en de geheugen vretende datacenters, niet het feit dat Windows 11 graag wat meer dan 8GB nodig heeft.
Kijk bijvoorbeeld naar Tiny11 welke de minimum geheugen eis naar 2GB brengt.
Optimalisatie is een kostenpost, mensen RAM laten kopen is dat niet. Feitelijk zou je als gebruiker van dat OS die kosten bij het gebruik op moeten tellen.
Ram wordt ook gebruikt om meer snelheid op te leveren. Simpel vb: je hebt de sinus nodig van 0 t.e.m. 360 in je programma, je kan die berekenen op het moment het nodig is, belast je de cpu op dat moment. Je kan ook de 360 kommagetallen op voorhand in een tabel gooien en dan een lookup doen op het moment een sinus nodig is, de hoek is dan de index van de tabel. De lookup is aanzienlijk sneller maar dan moet je wel 360 getallen in je ram gaan opslaan. Dit simpel voorbeeld kan je toepassen op veel plaatsen in software, zie het als een vorm van caching. Je kan dus met minder ram enorm veel meer ongetwijfeld, maar de prijs wordt dan betaald in cpu cycles of extra development tijd wat de prijs van de software opdrijft. Goedkoop en veel ram blijft dan ook m.i. de beste oplossing omdat extra cpu cycles veel meer stroom kost dan data vasthouden in ram en development tijd beter besteedt kan worden aan veilige code met minder bugs en security leaks.

Dat gezegd, mbv AI zou men ook de optimalisaties deels kunnen automatiseren zodat software verschillende code paden heeft om afhankelijk van de capaciteiten van het systeem optimaal te werken, bvb case 8, 16, 24, 32 of meer GB + 4, 8, 16 of meer cpu cores.
Als je ziet hoe soepel Linux ofwel MacOS loopt op 8GB zijn er vast mogelijkheden :)
Ja maar met alle respect, door Windows minder geheugen te laten gebruiken ben je er niet echt. Als je kijkt wat het meeste geheugen claimd, is dat meestal een browser met wat tabs open en dat maakt dan niet uit of het Chrome, Edge of Firefox is.

En zo zijn er nog wel wat applicaties waar veel meer winst te behalen is, los van het OS optimaliseren.
Ik vraag mij wel eens af hoeveel resources “verspilt” worden aan telemetrie of andere zaken die gebruikt worden voor reclame doeleinden. Jammer dat optimalisatie -zo lijkt het- weinig aandacht krijgt. Ik zie het bij database ontwikkeling ook vaak. Ja we gaan later wel optimaliseren (nooit dus).
Bij databases en bij het bouwen van besturingssystemen hoeft optimalisatie niet veel te kosten, als je het in het juiste stadium van het ontwikkeltraject doet. Doe het in een verkeerd stadium en de kosten lopen enorm op. In het verleden was het goedkoper om er simpelweg meer hardware tegenaan te gooien in plaats van de prijs van late optimalisatie te betalen. De gestegen hardwareprijzen veranderen deze balans.

Ik denk dat dit ook voor PC-spellen gaat gelden. Veel mensen blijven nu op oudere hardware plakken. Al wil een ontwikkelaar dus een zo'n groot mogelijk publiek aantrekken, dan loont het niet om te bouwen aan de volgende Crysis.

[Reactie gewijzigd door The Zep Man op 1 augustus 2026 11:32]

Uhm... praktisch geen? Ik weet dat het op Tweakers heel populair is om te roepen maar a) Windows's crash reports, etc. verbruiken geen resources, zeker niet als je systeem niet al in de problemen zit, en b) de "reclame" die je hier noemt zijn gewoon statische elementen.
Dit is allemaal onderdeel van K2. Bij Windows beginnen ze eindelijk te voelen dat niemand Windows 11 fijn vindt en er echt iets moet gebeuren.

Performance is juist een van de dingen die ze over de hele pipeline aan het verbeteren zijn. Een paar maanden geleden moest ik zeker 3 tot 4 seconden wachten op de settings app.. Of 2-3 seconden op het contextmenu in de file explorer. Deze dingen zijn nu na 5 jaar (...) eindelijk gefixt.

[Reactie gewijzigd door Micromize op 1 augustus 2026 13:53]

Telemetrie leest eventlogs, text logs, wat WMI en registry queries. Dat soort zaken is qua geheugen en CPU verbruik praktisch onmerkbaar. En eens in de zoveel tijd als het systeem het rustig heeft maakt het een pakketje van al die data en stuurt het naar de software bedrijven.
Laten we het aspect concurrentie vooral niet vergeten. Dat Microsoft hier nu een beetje mee bezig is, is omdat ze het vuur aan de schenen voelen. Eindelijk zijn MacOS en Linux + SteamOS significant genoeg dat het Microsoft uitdaagt, wat heel lastig was gezien de dominantie van Windows sinds hun opstapje via IBM in de jaren 1990: Windows werd meegeleverd op alle IBM pc's vanwege connecties die Gates' moeder had met IBM.

Zo ging het ook met Internet Explorer: jarenlang ging Microsoft rustig pappen en nathouden met een zeer matige browser, omdat het marktaandeel zo groot was en Netscape verslagen was. Zodra er geen directe bedreiging is lijkt het bedrijf op de lauweren te gaan rusten. Toen Chrome en Firefox opkwamen ging MS ineens proberen weer een goede browser te maken. Van IE5 naar 6 naar 7 lukte dat maar amper: de support voor webstandaarden was flink minder goed dan in de browsers van Google en Mozilla. Het inhalen duurt lang als je eenmaal achterloopt. IE9-11 waren nog steeds niet super; pas de tweede of derde versie van Microsoft Edge kon weer een beetje redelijk meedoen qua performance, features en support voor standaarden.

Elke grote corporatie probeert alleenheerser te worden, en dat kost ze vaak zo'n beetje alle innovatie en echte voorwaartse kracht. Alles voor nog een extra euro uit hetzelfde aanbod, of het klein houden van de concurrent, of het opkopen daarvan, maar geen grote risico's of inspanningen; eerder de kosten drukken en flink geld uitkeren aan de aandeelhouder ook als dat de lange termijn schaadt.

Microsoft is gewoon decennia lang onvoldoende uitgedaagd.

[Reactie gewijzigd door geert1 op 1 augustus 2026 11:56]

Verder wil Microsoft de onboardingervaring verbeteren. Het gaat daarbij om hoe makkelijk het is om Windows in te stellen als je een nieuwe pc voor het eerst opstart.
Maak het eerst maar eens makkelijk om iedere Windows 11 editie te gebruiken zonder online account. ;)
Zo is het. De nieuwsberichten zoals deze van de afgelopen maanden klinken goed, maar de onherstelbare ban van t account van m'n dochter omdat ze een peuterfoto gemaild kreeg ligt nog te vers in mijn geheugen. Ik ga nooit meer onder zulke voorwaarden in zee met een bedrijf.
Helaas geen incident. Mijn gekocht in doos Windows 10 licentie ingetrokken omdat deze een paar jaar niet gekoppeld was aan een machine. Servicedesk ms: dat recht hebben we, zie eula. Of upgrade naar van Windows 10 naar 11 via clean install is dus niet voldoende om een licentie om te zetten. Gevolg licentie die al een tijd werkte met Windows 11 ingetrokken. Of mijn laptop met 8 gb ram upgrade van Win10 naar Win11, draait vervelend traag. Ik heb er Ubuntu op gezet. Draait prima nu. Microsoft versus Linux 0-3.
Consumenten in Nederland hebben het wettelijk consumentenrecht op een product dat aan een redelijke verwachting voldoet. EULA of niet. Wet gaat boven de gebruikersovereenkomst.

Dat je nu een softwarelicentie op voorraad koopt en deze later pas gebruikt/activeert dat lijkt mij onder de redelijke verwachting te vallen. Maar goed, het kost vaak veel moeite/energie om je recht te krijgen, ook al heb je juridisch gezien gelijk.
Dat consumentenrecht boven de EULA gaat betekent niet dat elke bepaling uit de EULA waar jij het niet mee eens bent ongeldig is. Dat geldt alleen voor de bepalingen die rechtstreeks in strijd zijn met de wet.
"Mijn gekocht in doos Windows 10 licentie ingetrokken omdat deze een paar jaar niet gekoppeld was aan een machine."

Wow! Dat je het recht hebt, God weet waarom, maar okee - maar dat je het dan ook echt doet en niet terugdraait als een legit particuliere customer de moeite heeft genomen 140 euro te betalen voor een licentie in doos (ipv voor 15 euro een semi legale grijze key ergens vandaan te rukken) aangeeft graag jouw OS te willen gaan gebruiken - wow. Dat is bijna moedwillig je meest gewaardeerde klanten wegsturen. Wat denken ze nou, dat dat logisch is bij een paar jaar bewaren in de kast? Of dat je dan w11 gaat aanschaffen..?

T zal ze bezuren t komende decennium, dit en vele anderen van dit soort praktijken. Marktaandeel os bij particulieren is al een knik omlaag aan t maken laatste kwartaal, ten faveure van een verdubbeling bij Linux (en niet van 0.001 naar 0.002 maar van 3.6 naar 7.3 procent oid).

Kan ineens heel hard gaan.
Dit is nieuw voor mij.

Maar waarom is je huidige licentie niet linkt met device? Normaal gebruik is je koopt windows en dan authenticate it met hardware. Upgrade je koppelt dus die licentie met je hardware. Kan zijn dat ik minder geneigd ben om voor upgrade te gaan maar voor OEM of full version in doos ga. Is dit zo edge case? Lijkt mij een her install na jaren . Misschien ontkoppeld massa het vorige OS niet. Blijf het valid.

Maar ja ik gebruik cpu mem mobo 5 jaar of meer. G-kaart is de upgrade. Voor mij loont een OEM versie. Aangezien OEM gekoppeld is met hardware. Is bij 5 a 10 jaar pc grote upgrade weer toe aan OEM of full version.
Onder windows 11 Pro werkt shioft + f10 en dan een specifiek commando nog wel. Geen idee waar het verschil inzit waarom het bij sommige wel lukt om een lokaal account te grbuiken en anderen niet.

Vervolgens Windows 11 debloater gebruikt en ik moet zeggen dat Windows toen heel netjes en prettig te gebruiken was. Uiteindelijk toch Linux op laptop gezet want ik ben nou eenmaal eigenwijs :p. Maar het liet mij wel zien dat Windows 11 in de kern echt heel prima is als Microsoft het zou willen.
Je heb helemaal geen sneltoetsen of truukjes nodig bij Pro, je zegt gewoon aanmelden bij Domein.
Dan gaat die als nog een lokaal account voor je aanmaken, omdat je later je pc dus aan een domein gaat hangen (Wat je dan dus gewoon niet doet).

Zie dit artikel bijv
Voor installatie heb je idd via de normale weg een online account nodig, maar na de installatie kan je dat account omzetten naar een lokaal account of loss lokaal account aanmaken. Kan gewoon via de gui onder je account instellingen. Geen trucjes voor nodig en je kan dus gewoon werken met lokaal account op Windows 11.

Zou fijn zijn dat dit idd gelijk gewoon kon tijdens het installatie proces.

[Reactie gewijzigd door friket op 1 augustus 2026 11:51]

Voor installatie heb je idd via de normale weg een online account nodig, maar na de installatie kan je dat account omzetten naar een lokaal account of loss lokaal account aanmaken.
Dat is de omgekeerde wereld omdat het tegen gebruikerswensen ingaat en totaal niet gebruiksvriendelijk is.
Ik heb het ook zo gedaan, omdat op de Snapdragon X systemen waar ik (als tweede of enige optie in het geval van wachten op ondersteuning onder Linux) nog Windows 11 op heb draaien, het niet zo gemakkelijk is om dat opnieuw te installeren vanaf schone installatiemedia. Ik heb het Microsoft account verwijderd en alleen nog maar een lokaal account over.
Praat het ook niet goed toch, sterker nog ik vind ook dat lokaal account de standaard optie moet zijn tijdens installatie. Geef alleen dat het na installatie wel mogelijk is om lokaal account te gebruiken. Was maar als tip bedoelt hoor.
Dat was ook mijn eerste gedachte.

Ze maken het eerst minder gebruiksvriendelijk door die mogelijkheid eruit te halen dus het zal mij niet verbazen als ze het nu weer mogelijk gaan maken om vervolgens ermee te gaan pronken als pluspunt.
Het word eens tijd dat apps en besturingssystemen optimalisaties krijgen.

het is echt belachelijk dat men duurdere hardware steeds als oplossing zoekt ipv correct te programmeren en terug te denken met limieten.

is ook beter voor oudere apparatuur dat dan terug relevant word 8gb is belachelijk veel nog alleen jammer dat programmeurs vaak 128gb of 32gb hebben en nooit kijken naar ramusage of cpu timing
‘Belachelijk’ is wat zwaar aangezet. Geheugen is nu duur (maar niet zo duur als in de jaren 80 en 90). Maar eerder was geheugen goedkoop. Optimaliseren van software kost tijd en geld en is soms ook behoorlijk ingewikkeld. Het is een volkomen rationeel proces dat software niet altijd geoptimaliseerd wordt als de noodzaak er niet is.
Ben zelf ook programmeur en ja tijd kost geld maar komt wel ten goede voor gebruikerservaring.

tegenwoordig is het niet zoals de jaren 80 of 90 optimalisatie uitvoeren voor het product op cd gebrand werd maar nu is het update update update en zwaarder zwaarder. Zou niet erg vinden als optimalisatie terug komt zoals Apple nu doet met golden gate
Dat is natuurlijk ook het gevolg van hoe de sector de laatste 15-20j jaar is gaan kijken naar hardware vs software optimalisatie. Draait het niet snel genoeg, meer RAM/CPU/snellere disk. De programmeur tijd was duurder dan er meer hardware tegenaan te smijten + je loopt geen risico op regressie issues in code aanpassingen. Dan wordt er snel gekeken naar iets wat eenvoudig en zonder risico kan gebeuren. Performance fixes in software vragen soms om heel je architectuur op de schop te doen.

Op zich dus niet beperkt tot Microsoft/Windows alleen. Dat issue zit overal. Windows heeft alleen het probleem dat het de basis is en je eigenlijk niet in de weg zou moeten zitten bij je echte werk. Dat doet het stilaan meer en meer doordat het zoveel resources vraagt. Als er nu één plaats is waar ze nooit hadden mogen besparen op developer tijd, dan is het wel OS development vind ik.

[Reactie gewijzigd door Powerblast op 1 augustus 2026 11:26]

Ik blijf mijn oudere hardware gewoon gebruiken, ook als ik nieuwere hardware aanschaf. De meeste software draait nog steeds prima op de oude hardware en ik denk dat ik die zo zeker 20 jaar lang kan blijven gebruiken, tenzij alle software ontzettend bloated wordt.

Maar dan wordt het sowieso tijd om compleet andere software te gaan gebruiken.
Veel mensen lijken voorbij te gaan aan het feit dat het meeste geheugen niet door Windows-services wordt gebruikt, maar door applicaties. Ze kunnen wel wat aan hun eigen memory-management doen en/of agressiever geheugen terug vrijgeven, maar het gaat hier om wat het echt in memory nodig heeft.

Wat je vaak ziet is dat er meer beschikbaar geheugen gebruikt wordt naarmate er in het totaal meer is ipv dat het gewoon idle blijft en nérgens voor gebruikt wordt, da's ironisch genoeg nog meer zonde van je uitgegeven geld.
Dat dus.
Windows Latest: Microsoft confirms Windows 11 is a memory hog, promises 8GB RAM PC optimization by end of 2026
Windows 11 has been a memory hog for years, and it’s not a mystery why. A big part of it is WebView2, the Chromium-based engine Microsoft used to develop large parts of the OS and its own first-party apps. Every WebView2 instance is essentially a mini browser tab running in the background, scattered across Widgets, Settings, inbox apps, the Start menu, and even Windows Search.

Tragically, popular third-party apps followed the same playbook. Electron and WebView2 wrappers now dominate desktop software, and each one carries its own bundled browser engine instead of sharing system resources efficiently.
Klopt, recent nog een aanpassing voor het tonen van agenda items in het actiecentrum waardoor het geheugen gebruik van 1MB naar 130MB omhoog vloog voor deze functionaliteit doordat nieuwe methode Webview2 ging gebruiken.

Bron: nieuws: Windows 11-agenda in Actiecentrum kost 130MB geheugen door WebView2
Ten tijde van Windows XP gunde Microsoft je nog de optie om de heap-manager in Windows te configureren. Daarmee kon je of heel veel meer programmas laten draaien (met enorme traagheid als gevolg) of compleet de andere kant op door zeer aggresief geheugen vrij te maken door processen af te schieten.

Die mogelijkheid is met de komst van Windows 7 uit Windows gehaald. Want verkeerd configureren door de gebruiker was makkelijk en Microsft word op die mis-configuratie aangekeken. Vanuit dat opzicht begrijp ik de stap van Microsft wel.

Maar als je wel wist waar je mee bezig was, dan was beheren van de heap-manager toch wel nuttig.
En dan heb ik een ruim 10 jaar oude prima werkende workstation PC met 16 GB, maar daar mág je Windows 11 niet op installeren.. Die pc doet het prima en snel, en heb ik aangehouden na een upgrade naar een nieuwe PC en is soms nog nodig om in te kunnen loggen op ouderewetse overheidssystemen.

.. dan vraag ik me af, hoeveel PC gebruikers zijn er 2026 met 8gb?
Heel veel Optiplexjes 6e 7e 8e en ook 9e gen met 8GB die bij mensen thuis zijn neergezet en prima werken, en bv ook HP laptops met 8GB op het moederbord gesoldeerd en niet uitbreidbaar, ook 8e gen. dus nog prima functionerend. De repair regels van de EU zouden moeten worden uitgebreid met een verbod op kunstmatige systeemeisen en tevens deze technisch afdwingen.
Heel veel Optiplexjes 6e 7e 8e en ook 9e gen met 8GB die bij mensen thuis zijn neergezet en prima werken, en bv ook HP laptops met 8GB op het moederbord gesoldeerd en niet uitbreidbaar, ook 8e gen.
HP Prodesk/Dell Optilex staan hier inderdaad ook bij velen.
Voor de meeste met basis gebruik voldoet 8GB en SSD helemaal prima.
Zelfs oudere Sandy/Ivy bridge systemen voldoen nog prima zonder hinderlijk trager te zijn.
Jaa klopt 3e gen en 4e, mijn dochter gebruikt een 4e gen Optiplex met Win11, geen centje pijn werkt gewoon top :)
Ik heb een bijna tien jaar oude workstation laptop, Windows 11 wordt niet ondersteund maar je mag het er natuurlijk gewoon op installeren.

En alles werkt ook naar behoren, alleen bij een upgrade even zelf downloaden en installeren.
.. dan vraag ik me af, hoeveel PC gebruikers zijn er 2026 met 8gb?
Veel meer dan je denkt waarschijnlijk.
8GB is gewoon zat voor basic thuis gebruik.
Zullen er best veel zijn aangezien de nieuwste laptops met 8GB in de winkel liggen.
Een maand een tweedehands Macbook Air M1 gekocht met 8gb ram. Werkt als een zonnetje en de 8GB krijg je ook niet vol met normaal gebruik. Bij Windows 10 gaat dat ook nog behoorlijk goed met 3 chrome tabbladen. Bij 11 is het standaard al niet veel.
Goede Mac heb je dan wel. Ik gebruik Firefox op een Mac met 8GB en dat wordt toch behelpen met 11 tabbladen (een natuurlijk Finder open op de achtergrond)
Ik heb dan ook geen 11 tabbladen open maar 4.
"Windows 10 gaat dat ook nog behoorlijk goed met 3 chrome tabbladen. Bij 11 is het standaard al niet veel."

Dan lijkt Windows me voor jou geen probleem ;)
Dit lijkt mij haast een direct antwoord op reviews van die nieuwe 8GB Surface ARM laptop, waarbij de conclusie was dat Windows 11 er voor geen meter op werkt: https://www.theverge.com/tech/966937/microsoft-surface-laptop-13-inch-8gb-ram-2026-review
Ze gaan nu pas (uiteraard ivm de hoge prijzen voor RAM etc.) Windows optimaliseren. Aan de ene kant denk ik, goed bezig! Maar dit had natuurlijk al veel eerder gemoeten. Maar goed, sowieso fijn dat ze het doen hoor, maar krijg er wel vraagtekens bij.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn