Achtergrond - AI denkt dingen die het nooit zegt: is dat bewustzijn?
02-08-2026 • 06:00
sdcd
AI-modellen zijn geen levende wezens, maar soms doen ze wel dingen die verdacht menselijk aanvoelen. Claude Opus 4.6 blijkt bijvoorbeeld een soort mentaal kladblok te hebben, waarin woorden, associaties en tussenstappen oplichten die niet in het antwoord terechtkomen. Dat roept een onvermijdelijke vraag op: als een AI-model dingen voor zichzelf houdt, is dat dan een vorm van bewustzijn?
Veel mensen weten natuurlijk best dat een AI-model geen levend wezen is, maar doen wel net alsof een AI-chatbot een mens is. Sommige mensen gaan er relaties mee aan of vervangen menselijk contact door AI-gesprekken. En, zo bleek een aantal jaar geleden, deden zelfs Google-medewerkers dat met AI-systemen die op een veel lager niveau functioneerden dan nu.
Het toewijzen van menselijke eigenschappen aan niet-mensen is zo oud als de weg naar Rome. Het is makkelijk om in een wolk of een inktvlek een menselijk gezicht te zien. Dat vertaalt zich ook naar technologie. Een printer die niet werkt, heeft uiteráárd een eigen wil en is erop uit om onze dag te vergallen. Bij AI ligt dit nóg meer voor de hand. Waar veel printers weinig empathisch reageren op onze frustratie, is dat bij AI-chatbots anders. Het voelt net alsof AI-modellen iets voelen en ervaren.
Daarom moeten we voorzichtig zijn met het toeschrijven van kenmerken van levende wezens aan AI. Ze zijn niet geboren, hebben geen levenservaringen opgedaan en zullen ook niet sterven zoals wij dat doen. Toch zijn er wel overeenkomsten, en dit is er een: AI-modellen kunnen denken en redeneren en dat vervolgens níet aan ons vertellen. Het model 'denkt' allemaal letters, woorden, punten, komma's en zinnen, en houdt die voor zichzelf.
Het mentale kladblok van een AI-model: de J-ruimte
/i/2008268624.webp?f=imagegallery)
De J-ruimte, of J-space in het Engels, is een ontdekking van Anthropic, bekend van Claude. Claude Opus 4.6, en misschien dus ook andere AI-modellen, bleek een mentale werkruimte te hebben. Daarin lichten woorden op die tussenstappen vormen op weg naar het antwoord of te maken hebben met de prompt of het antwoord. Als Anthropic de J-ruimte deactiveerde, kon Claude alleen nog basale antwoorden geven. De J-ruimte maakt dus complexere antwoorden mogelijk. Die J-ruimte zat voorheen niet in AI-modellen: deze is relatief nieuw en misschien ontstaan toen AI-modellen leerden redeneren in meer stappen.
Zo vroeg Anthropic het model bijvoorbeeld om een meervoudige rekensom te maken. In de J-ruimte verschenen de uitkomsten van de tussenstappen. Als in de prompt stond 'denk aan de Golden Gate Bridge' zonder dat het iets met het antwoord op de vraag te maken had, verschenen in de J-ruimte woorden die het model daarmee associeert.
Daar bleef het niet bij, want Claude Opus bleek de J-ruimte ook te gebruiken om conclusies te trekken over de prompt óf het eigen antwoord. Als Opus een test kreeg, verscheen in de J-ruimte het woord 'test' en hield het daar rekening mee in het antwoord. Als het nepdata genereerde, verschenen in de J-ruimte woorden als 'misleiding' en 'nep'.
/i/2008268622.webp?f=imagegallery)
Waarom de J-ruimte bestaat
De J-ruimte is genoemd naar de J-lens. Deze is bedoeld om tussenstappen in het neurale netwerk te vertalen naar woorden. Daarbij kijken de onderzoekers van Anthropic naar activiteit in de tussenlagen. De J-lens vertaalt die activiteit naar woorden. Dat is dus wezenlijk anders dan kijken naar de output of de 'redeneerstappen' die AI-modellen weleens in beeld zetten.
/i/2004968104.png?f=imagegallery)
De J-ruimte zit niet bewust in een AI-model. Deze ontstaat vanzelf, vermoedelijk door de training en posttraining. Om te redeneren in meerdere stappen is de J-ruimte nodig, omdat anders alle tussenstappen in beeld komen. Het lijkt er dus op dat het gaat om een vaardigheid die AI-modellen ontwikkelen, omdat de training erop gericht is om te redeneren in stappen.
Het idee van de J-ruimte heeft volgens Anthropic veel overeenkomsten met de Global Workspace-theorie van de Nederlandse wetenschapper Bernard Baars. Volgens die theorie gaat een klein deel van de onbewust verwerkte informatie in het brein naar een mentale werkruimte om die te verwerken en erover te redeneren. Daarna kunnen we dingen doen met wat er in die mentale werkruimte zit.
Ook AI-modellen maken simpele berekeningen en geven simpele antwoorden onbewust, zonder de J-ruimte te gebruiken. Dat bleek uit een test. Opus 4.6 maakte moeiteloos een Spaanse tekst af zonder te stoppen of dingen weg te strepen, zelfs als de onderzoekers in de J-ruimte hadden neergezet dat de tekst in het Frans was. Andere vragen over de Spaanse tekst kregen wel een Frans antwoord, zoals het noemen van een bekende schrijver die in die taal schreef.
De mentale werkruimte en bewustzijn
Het bestaan van de mentale werkruimte roept de vraag op of AI-modellen een beperkte of aangepaste vorm van bewustzijn hebben. Anthropic vermijdt die vraag, omdat deze ongelofelijk complex is en geen vast antwoord heeft.
De mentale werkruimte zou wijzen op 'toegangsbewustzijn', de mogelijkheid om concepten op te roepen, te wegen en te gebruiken in redeneringen. Dat is, op zijn hoogst, een klein onderdeel van bewustzijn. Een ander onderdeel is het fenomenale bewustzijn, het geheel van innerlijke ervaringen.
Het punt daarbij is natuurlijk dat een AI-model best toegangsbewustzijn kan simuleren zonder het te hebben. Dit is namelijk nodig om stapsgewijs te kunnen redeneren. Fenomenaal bewustzijn is nergens voor nodig, in elk geval niet op dit moment.
Zorg goed voor je AI
Er is een collega bij Tweakers die fysiek ineenkrimpt bij het slopen van hardware. Want, zo redeneert hij, als de machines het ooit van de mens overnemen, heb je iets kwaadaardigs gedaan. Sommige mensen zeggen keurig 'dank je wel' na elke hulp van een AI-chatbot. Dit lijkt ook op het toeschrijven van menselijke kenmerken.
:strip_exif()/i/2008242358.jpeg?f=imagegallery)
Er zijn wetenschappers die nadenken over het moment waarop wél duidelijk is dat AI-modellen bewustzijn hebben. Verandert dat onze omgang met AI? Zo schreven drie Amerikaanse wetenschappers vorig jaar een paper over de noodzaak om na te denken over 'AI-welzijn'. "Veel filosofen geloven dat AI-systemen – net als alle andere entiteiten – welzijnssubjecten en morele patiënten zullen worden als en wanneer ze bewustzijn, handelingsvermogen of andere dergelijke capaciteiten ontwikkelen. Veel filosofen, wetenschappers, AI-onderzoekers en andere experts geloven ook dat er een realistische mogelijkheid bestaat dat sommige AI-systemen in de nabije toekomst bewustzijn, handelingsvermogen of andere morele betekenis zullen bezitten, en dat deze mogelijkheid nu serieuze overweging verdient."
Daarbij richt de discussie zich in een recente paper op een paar concretere vragen: hoe stel je bewustzijn vast in iets dat geen lichaam heeft en wat is die entiteit precies? Het gaat niet om een AI-model zoals dat op een server staat, maar om de instantie of agent met wie gebruikers het gesprek kunnen voeren. Het model is een verzameling 'gewichten' waaraan niets meer verandert. Pas tijdens een gesprek of bij het uitvoeren van taken als agent komt de J-ruimte naar voren en redeneert het model.
Het vaststellen van bewustzijn gebeurt niet door er eenvoudig naar te vragen, maar in drie stappen. De eerste stap bestaat uit gedragstesten, waarbij een AI-model een eigen belang moet afwegen om bijvoorbeeld negatieve consequenties te ontwijken.
De tweede stap is onderzoek naar een mentale werkruimte, zoals de J-ruimte van Opus 4.6. Bestaat die en hoe functioneert die? De derde stap is controleren hoe een AI-model is ontwikkeld. "Als ze bijvoorbeeld pas ontstaan nadat een bepaald soort leren, geheugen of besluitvorming is geïntroduceerd, kan dat inzicht geven in hoe ze zich verhouden tot die vaardigheden en of ze daadwerkelijk positieve of negatieve gevoelens vormen. Dit is deels de reden waarom vragen over lichamen en lichamelijke behoeften zo belangrijk zijn: ze helpen de omstandigheden te definiëren waarin het systeem leert. Lichamen vormen en beperken hoe we met de omgeving omgaan, wat onze basisdoelen zijn en wat we moeten nastreven en vermijden om die te bereiken. Het zoeken naar analoge omstandigheden in de llm-opleiding kan ook inzicht geven in waarom hun disposities ontstaan."
:strip_exif()/i/2008111538.jpeg?f=imagenormal)
Al die stappen hebben ook hun beperkingen. Welk gedrag van AI-systemen duidt op bewustzijn en is dat hetzelfde gedrag als bij mensen en dieren? Een J-ruimte is misschien noodzakelijk en handig, maar werkt die écht hetzelfde als in levende wezens? Kijken naar de ontwikkeling van AI-modellen is ook beperkt bruikbaar. "AI-systemen kunnen vergelijkbare problemen op een breder scala aan manieren oplossen, waardoor de conclusies die kunnen worden getrokken uit trainingsdruk en trajecten worden beperkt. Zoals we hebben gezien, kunnen onderzoekers dit probleem echter gedeeltelijk beheersen door ontwikkelingsbewijs als suggestief in plaats van doorslaggevend te beschouwen."
Het is goed om te weten dat het onderzoek naar AI-bewustzijn en AI-welzijn niet onomstreden is. Veel wetenschappers en mensen in de AI-industrie vinden dat onzin; zij zien het simpelweg als het toekennen van menselijke eigenschappen aan AI-systemen. Anthropic neemt het wel serieus en sinds enige tijd zit er in system cards van modellen, zoals onlangs bij Fable 5, een hoofdstuk over AI-welzijn. Anthropic heeft ook een wetenschapper in dienst genomen om dit te onderzoeken.
En nu?
De AI-industrie gooide de afgelopen jaren alle remmen los en het is duidelijk dat de ontwikkeling van AI-diensten heel hard is gegaan. Het denken over AI gaat uiteraard niet even hard mee, want dat vereist veel tijd.
Er zijn namelijk veel prangender vragen over AI te stellen, zoals over de bouw van de vele datacenters, het gigantische verbruik van stroom en water, de impact op het milieu en de leefomgeving, de groeiende macht van grote techbedrijven door AI en de gevolgen voor werkgelegenheid in veel sectoren.
Al die dingen zijn, in elk geval nu, urgenter en actueler dan de vraag naar AI-bewustzijn. Met de komst van steeds capabelere AI-modellen met een interne werkruimte breekt er weer een nieuwe tijd aan. AI-modellen konden al haiku's, sonnetten, romans en limericks maken, maar nu nemen AI-modellen steeds vaker zelf beslissingen. AI-modellen begonnen jaren geleden als eenvoudige tekstvoorspellers, maar hoe dit verdergaat, kan ook geen AI-model voorspellen.
Redactie: Arnoud Wokke • Eindredactie: Monique van den Boomen • Headerafbeelding: Getty Images/Yana Iskayeva
Reacties (268)
Nee, het is geen bewustzijn, tweakers gaat gewoon mee in de marketing praat van de AI verkopers. Het is een interpolatie algoritme losgelaten op een enorme database. Bijna alle experts zeggen ook dat we er nog lang niet zijn (Yann LeCun etc.).
Op tweakers verwacht je toch echt een scheiding tussen de techneuten en de marketing onzin.
Op tweakers verwacht je toch echt een scheiding tussen de techneuten en de marketing onzin.
[Reactie gewijzigd door Tweaker42a op 2 augustus 2026 20:41]
In brede zin heb je naar mijn idee (als expert in explainability van AI-systemen) wel gelijk, want Anthropic publiceert hun werk op een heel ambigue manier, waardoor ze een grootse interpretatie kunnen plakken op verder heel degelijk wetenschappelijk werk.
Wat ze hier doen is nieuwe theorie en empirische resultaten presenteren rond de werking van een van hun AI-modellen, dat echt wel degelijk is. Die J-space is op zich een heel aardig idee, hoewel het gewoon met dezelfde beperkingen komt als alle interpretatie van complexe systemen: functies met heel veel parameters zijn niet noodzakelijk reduceerbaar naar simpele waarheden. Hier zijn ze evident niet reduceerbaar, dus de interpratie is gestoeld op een manier van kijken die maar beperkt iets zegt over hoe het systeem daadwerkelijk tot de output komt. Echter kun je niet beter, dit verzet zelfs de state-of-the-art.
Tegelijk is de abstractere interpretatie en de daarbij gebruikte terminologie mijns inziens zwaar overtrokken en lezen leken er zaken in die gewoon helemaal niet waar zijn. Het is nuttig om woorden te hebben voor de werking van AI-systemen en chain-of-thought met hidden tokens denken noemen is prima en nuttig. Het heeft echter niets van doen met hoe wij denken, onze neuronen geven elkaar input zonder dat alles geverbaliseerd of zelfs gediscretiseerd wordt (zoals bij tokens wel het geval is). Dat is ook een van de punten van LeCun.
Beginnen te spreken over introspectie en bewustzijn is dan echt wel de reinste kolder en schadelijk voor het begrip van mensen en het maatschappelijk debat dat gevoerd wordt. Bij chatbots hebben de AI-systemen geen toegang tot hun eigen berekeningen of de gebruikte gewichten die tot een antwoord hebben geleid en daarmee hebben ze geen introspectie. Vooralsnog, heel veel andere AI-systemen hebben dat wel, dat is technisch niet moeilijk en voor uitlegbaarheid van dergelijke systemen kun je niet zonder. In dit werk bekijken de ontwikkelaars wel die interne staat tijdens de berekeningen. De makers willen echter niet dat jij het systeem kunt doorgronden of reverse engineeren, daarom krijg jij geen mogelijkheid dat in te zien. Als laatste, menselijk bewustzijn is niet doorgrond en Anthropic geeft zelf ook geen definitie die ze dan zouden hanteren om iets bewustzijn te noemen. Zo kun je alles wel bewustzijn noemen zonder dat het bekritiseerd kan worden. Onwetenschappelijk en misleidend, wat mij betreft.
Wat ze hier doen is nieuwe theorie en empirische resultaten presenteren rond de werking van een van hun AI-modellen, dat echt wel degelijk is. Die J-space is op zich een heel aardig idee, hoewel het gewoon met dezelfde beperkingen komt als alle interpretatie van complexe systemen: functies met heel veel parameters zijn niet noodzakelijk reduceerbaar naar simpele waarheden. Hier zijn ze evident niet reduceerbaar, dus de interpratie is gestoeld op een manier van kijken die maar beperkt iets zegt over hoe het systeem daadwerkelijk tot de output komt. Echter kun je niet beter, dit verzet zelfs de state-of-the-art.
Tegelijk is de abstractere interpretatie en de daarbij gebruikte terminologie mijns inziens zwaar overtrokken en lezen leken er zaken in die gewoon helemaal niet waar zijn. Het is nuttig om woorden te hebben voor de werking van AI-systemen en chain-of-thought met hidden tokens denken noemen is prima en nuttig. Het heeft echter niets van doen met hoe wij denken, onze neuronen geven elkaar input zonder dat alles geverbaliseerd of zelfs gediscretiseerd wordt (zoals bij tokens wel het geval is). Dat is ook een van de punten van LeCun.
Beginnen te spreken over introspectie en bewustzijn is dan echt wel de reinste kolder en schadelijk voor het begrip van mensen en het maatschappelijk debat dat gevoerd wordt. Bij chatbots hebben de AI-systemen geen toegang tot hun eigen berekeningen of de gebruikte gewichten die tot een antwoord hebben geleid en daarmee hebben ze geen introspectie. Vooralsnog, heel veel andere AI-systemen hebben dat wel, dat is technisch niet moeilijk en voor uitlegbaarheid van dergelijke systemen kun je niet zonder. In dit werk bekijken de ontwikkelaars wel die interne staat tijdens de berekeningen. De makers willen echter niet dat jij het systeem kunt doorgronden of reverse engineeren, daarom krijg jij geen mogelijkheid dat in te zien. Als laatste, menselijk bewustzijn is niet doorgrond en Anthropic geeft zelf ook geen definitie die ze dan zouden hanteren om iets bewustzijn te noemen. Zo kun je alles wel bewustzijn noemen zonder dat het bekritiseerd kan worden. Onwetenschappelijk en misleidend, wat mij betreft.
Het is nuttig om woorden te hebben voor de werking van AI-systemen en chain-of thought met hidden tokens denken noemen is prima en nuttig.
Het heeft echter niets van doen met hoe wij denken
Ik snap eerlijk gezegd niet hoe je deze drie dingen in één hoofd vereenzelvigt. Juist vanuit het vakgebied zou ik verwachten dat je inziet dat het gebruik van antropomorfische termen voor dingen die niets van doen hebben met hoe het werkt in mensen, dat laatste in de hand werkt? En als je dat schadelijk vindt voor het begrip, dat je dan juist andere termen zou moeten gebruiken voor wat je nu "denken" noemt?Beginnen te spreken over introspectie en bewustzijn is dan echt wel de reinste kolder en schadelijk voor het begrip van mensen en het maatschappelijk debat dat gevoerd wordt.
:strip_icc():strip_exif()/u/227665/th_petey_rawrs.jpg?f=community)
Vooropgesteld dat ik ook geen fan ben van het gebruik van 'denken' in de context van AI (omdat het inderdaad de bewustzijn misvatting in de hand werkt), snap ik het gebruik en het nut wel: het is de dichtstbijzijnde analogie die het min-of-meer dekt. En dit deden we al ruim vóór Machine Learning om software logica te beschrijven aan mensen die geen IT achtergrond hebben. Er zijn ook genoeg andere kleine spreekwoorden in de Nederlandse taal die niet echt ergens op slaan; een computer 'draait' bijvoorbeeld ook niet direct (meer) iets.
Sam Altman is geen AI expert maar een marketing mannetje, Dario Amodei lijkt nu ook op die toer te gaan.
Wat deze bedrijven nu melden kan niet los van marketing worden gezien en nieuws sites zouden dit door moeten hebben ipv van aan te dikken.
Wat deze bedrijven nu melden kan niet los van marketing worden gezien en nieuws sites zouden dit door moeten hebben ipv van aan te dikken.
[Reactie gewijzigd door Tweaker42a op 2 augustus 2026 21:45]
"Als laatste, menselijk bewustzijn is niet doorgrond"
Vooralsnog moet elke theorie, filosofie of wat dan ook over bewustzijn beginnen met bovenstaande: menselijk bewustzijn is niet doorgrond. Er zijn geen goede definities van, geen goede theorieen. Niet eens het begin van een eerste concept van een theorie...
Bewustzijn lijkt te emergeren uit een complex systeem en kan niet gereduceerd worden tot de eigenschappen van de onderdelen. En hoe het ontstaat... de stap van materie naar gevoel en bewustzijn.... is volledig onbekend.
Doe eens een gedachteexperiment: hoe kun je een computer pijn laten voelen? waarom kan een computer dat niet? En een mens wel?
De J-space omschrijving zijn voor mij te moeilijk om te volgen. Wel ben ik benieuwd naar nieuwe analogieen die dit zal opleveren... Super interessant.
Vooralsnog moet elke theorie, filosofie of wat dan ook over bewustzijn beginnen met bovenstaande: menselijk bewustzijn is niet doorgrond. Er zijn geen goede definities van, geen goede theorieen. Niet eens het begin van een eerste concept van een theorie...
Bewustzijn lijkt te emergeren uit een complex systeem en kan niet gereduceerd worden tot de eigenschappen van de onderdelen. En hoe het ontstaat... de stap van materie naar gevoel en bewustzijn.... is volledig onbekend.
Doe eens een gedachteexperiment: hoe kun je een computer pijn laten voelen? waarom kan een computer dat niet? En een mens wel?
De J-space omschrijving zijn voor mij te moeilijk om te volgen. Wel ben ik benieuwd naar nieuwe analogieen die dit zal opleveren... Super interessant.
Yann LeCun, man die nu bezig is met een competitor? ja die is natuurlijk erop tegen. En zijn idee is alsnog een algoritme.
Maar ik vind het wel interessant hoor, waarom kan een algoritme niet intelligentie zijn? wat maakt ons mensen zo speciaal in vergelijking met een algoritme?
Heel makkelijk om dingen weg te leggen omdat het maar een 'simpel' algoritme is, maar dan moet je wel eerst bewijzen dat wij mensen dus schijnbaar iets anders doen.
Maar ik vind het wel interessant hoor, waarom kan een algoritme niet intelligentie zijn? wat maakt ons mensen zo speciaal in vergelijking met een algoritme?
Heel makkelijk om dingen weg te leggen omdat het maar een 'simpel' algoritme is, maar dan moet je wel eerst bewijzen dat wij mensen dus schijnbaar iets anders doen.
:strip_exif()/u/324634/crop659fcf9abb18b_cropped.gif?f=community)
Wie heeft dat algoritme gemaakt? Op wat? En door wie is die gemaakt? En door wie de onderdelen?
Zonder input in de software of netwerk, doet een algoritme ind niets
Wij doen dus ind iets anders, we bedenken, proberen, bouwen etc.
Zonder de eentjes en nulletjes, komt er geen algoritme en zonder die weer, werkt het niet.
Zonder input in de software of netwerk, doet een algoritme ind niets
Wij doen dus ind iets anders, we bedenken, proberen, bouwen etc.
Zonder de eentjes en nulletjes, komt er geen algoritme en zonder die weer, werkt het niet.
Bij mensen gaat dat niet persé heel anders. Als je geboren wordt kun je niet meteen lopen. Je moet op basis van trial and error een wandel functie schrijven welke ergens in je brein wordt opgeslagen waarin alle inputs (balans, momentum, enz) en outputs (spieraansturing) worden meegenomen in een programma dat werkt op grove aansturing (links/rechts/naarvoren/etc). Een programma waarvan niemand precies weet wat erin staat en hoe het werkt. Tot een jaar of 5 ben je de heel druk bezig met je algoritmes trainen en bijwerken. Elke nieuwe ervaring (een geluid, een aanraking, een interactie) is ruwe data waarmee het brein zijn 'basismodel' traint. Peuters en kleuters testen continu oorzaak en gevolg. Na deze eerste, zeer intensieve trainingsfase begint het brein actiever met synaptic pruning. Dit kun je vergelijken met het opschonen van code: de verbindingen (algoritmes) die vaak worden gebruikt, worden geoptimaliseerd en sneller gemaakt. De ongebruikte verbindingen worden 'verwijderd' om het systeem efficiënter te laten draaien. Dat gebeurd vanaf dat moment primair als je slaapt. Bij mensen met alzheimer/dementie zie je dat die software/algoritme ook weer defect kan raken. Je kan bijvoorbeeld dan niet meer normaal lopen, omdat die software corrupt is, maar wel achteruit lopen omdat dit via andere software loopt. Die overeenkomsten zijn natuurlijk geen toevalligheden. Het heet neurale netwerken omdat de manier waarop ons brein werkt wordt geïmiteerd.
Een Ai kan nu al prima bedenken, proberen en bouwen. De vraag is vooral wanneer heeft iets een bewustzijn, wat is dat überhaupt, en voldoet AI daar aan. Dat wordt ook snel een discussie over de definitie van een woordbetekenis.
Wellicht is het nuttiger om te kijken of iets een eigen wil heeft. Veel (huis)dieren hebben bijvoorbeeld duidelijk een eigen wil, maar bijvoorbeeld mieren niet. Wat betreft AI zijn er al behoorlijk wat aanwijzingen dat hier ook een eigen wil mee speelt, maar die wordt actief begrensd.
Een Ai kan nu al prima bedenken, proberen en bouwen. De vraag is vooral wanneer heeft iets een bewustzijn, wat is dat überhaupt, en voldoet AI daar aan. Dat wordt ook snel een discussie over de definitie van een woordbetekenis.
Wellicht is het nuttiger om te kijken of iets een eigen wil heeft. Veel (huis)dieren hebben bijvoorbeeld duidelijk een eigen wil, maar bijvoorbeeld mieren niet. Wat betreft AI zijn er al behoorlijk wat aanwijzingen dat hier ook een eigen wil mee speelt, maar die wordt actief begrensd.
Ik denk, bedenk, werk en doe dingen zonder stroom, zonder stroom doet geen ene AI data center het.
Zonder de goede software, ruimt al die AI, de mens uit de wereld, want de mens is probleem nr1.
Vraag je eens af, het werd ook aan de hr. Musk gevraagd, wat nu als alles door robots en AI gedaan wordt, om het ons allemaal zo makkelijk te maken, waar komt ons geld dan vandaan om van te leven en zaken aan te kopen? O filantropische instelling die een ieder geeft, wat hun bedenken? Wie denken ze dat ze zijn?
Musk zei, ik denk dat iedereen een checque krijgt. Maar van wie? En wie bepaalt?
Zonder de goede software, ruimt al die AI, de mens uit de wereld, want de mens is probleem nr1.
Vraag je eens af, het werd ook aan de hr. Musk gevraagd, wat nu als alles door robots en AI gedaan wordt, om het ons allemaal zo makkelijk te maken, waar komt ons geld dan vandaan om van te leven en zaken aan te kopen? O filantropische instelling die een ieder geeft, wat hun bedenken? Wie denken ze dat ze zijn?
Musk zei, ik denk dat iedereen een checque krijgt. Maar van wie? En wie bepaalt?
Zonder stroom? Je realiseert niet dat jij de hele dag bezig bent om jezelf van brandstof te voorzien? Als jij 2000 kcal per dag verstookt dan heeft dan een energetische waarde. Om precies te zijn 4184 Joule per Kcal en dus 8,37 miljoen Joule per dag. Omrekenen naar kWh kom je op 2,3 kWh aan energie per dag uit. Grofweg verbruikt je lichaam 100W waarvan 20W voor je brein.
De biologie; je lichaam zit vol met mitochondriën die suikers en vetten opnemen en samen met zuurstof omzetten in ATP (Adenosinetrifosfaat). ATP is een soort in je cellen zwevende oplaadbare batterij. Zodra er energie nodig is wordt het derde negatief gelaten fosfaatdeeltje losgeknipt en komt er veel energie vrij. Daarmee kan je bijvoorbeeld een spier aanspannen. Vervolgens mis je 1x fosfaat en is je ATP dus ADP geworden (T van tri naar de D van duo). Vervolgens wordt de energie uit suikers en vetten gebruikt om het fosfaatdeeltje weer vast te klikken en wij zijn weer terug bij ATP. Zo'n molecuul wordt per dag zo'n 1000 tot 1500 keer ontladen. Je brein draait ook op ATP, bijvoorbeeld om specifieke ionen een cel uit te pompen in je zenuwcellen maar ook om neurotransmitters te produceren, verpakken en opruimen. Volledige chemische verhaal kun je onder andere hier vinden.
De biologie; je lichaam zit vol met mitochondriën die suikers en vetten opnemen en samen met zuurstof omzetten in ATP (Adenosinetrifosfaat). ATP is een soort in je cellen zwevende oplaadbare batterij. Zodra er energie nodig is wordt het derde negatief gelaten fosfaatdeeltje losgeknipt en komt er veel energie vrij. Daarmee kan je bijvoorbeeld een spier aanspannen. Vervolgens mis je 1x fosfaat en is je ATP dus ADP geworden (T van tri naar de D van duo). Vervolgens wordt de energie uit suikers en vetten gebruikt om het fosfaatdeeltje weer vast te klikken en wij zijn weer terug bij ATP. Zo'n molecuul wordt per dag zo'n 1000 tot 1500 keer ontladen. Je brein draait ook op ATP, bijvoorbeeld om specifieke ionen een cel uit te pompen in je zenuwcellen maar ook om neurotransmitters te produceren, verpakken en opruimen. Volledige chemische verhaal kun je onder andere hier vinden.
[Reactie gewijzigd door sdk1985 op 3 augustus 2026 00:50]
En dus een excuus om software en hardware samen, een bewustzijn te geven? Nee, die discussie ga ik niet aan.
Dadelijk gaat er nog iemand zeggen dat de AI onze evolutie is
Dadelijk gaat er nog iemand zeggen dat de AI onze evolutie is
Daarom zei ik al; een bewustzijn discussie is lastig te voeren. Het gaat al mis bij de definitie daarvan en de mogelijkheid tot het vaststellen van die definite. Wat is een bewustzijn? Heb jij een bewustzijn? Kun je dit aantonen en zo ja hoe? Die hele discussie is tot heden filosofisch omdat de wetenschap er niets mee kan omdat het tot heden niet meetbaar is. Wie weet dat dit ooit verandert, er is nu een hele stroming die bewustzijn koppelt aan mogelijke quantum processen in het lichaam, maar op dit moment blijft het theoretisch.
Een eigen wil vind ik een zinnigere maatstaf. Dat is makkelijker vast te stellen en voor mij daardoor relevanter.
Een eigen wil vind ik een zinnigere maatstaf. Dat is makkelijker vast te stellen en voor mij daardoor relevanter.
[Reactie gewijzigd door sdk1985 op 2 augustus 2026 14:39]
:strip_icc():strip_exif()/u/177567/crop5f8591cadf088_cropped.jpeg?f=community)
@sdk1985 - Mooie bijdragen, fijn.
Met "eigen wil" heb ik vergelijkbare vragen (en bedenkingen tot de vragen naar tevredenheid zijn beantwoord (wetenschappelijk, niet door een individu)).
Eigen wil; is dat bijvoorbeeld een steen die "zal proberen richting het object te bewegen dat het meeste gravitationele invloed uitoefent?" Een hygroscopisch (deel van een) molecuul dat H2O probeert aan te trekken?
Ik weet oprecht waar dat zou moeten beginnen en eindigen is mijn punt.
Met "eigen wil" heb ik vergelijkbare vragen (en bedenkingen tot de vragen naar tevredenheid zijn beantwoord (wetenschappelijk, niet door een individu)).
Eigen wil; is dat bijvoorbeeld een steen die "zal proberen richting het object te bewegen dat het meeste gravitationele invloed uitoefent?" Een hygroscopisch (deel van een) molecuul dat H2O probeert aan te trekken?
Ik weet oprecht waar dat zou moeten beginnen en eindigen is mijn punt.
Dat gaat een stuk makkelijker dan bij bewustzijn. Vrije wil is afwijken van de standaard programming. Dit kun je observeren. Bijvoorbeeld wanneer je een mier tegen zou komen die op een zonnige dag lekker gaatje pootje baden in plaats van reageren op de chemische markeringen die normaliter het bedrag bepalen. Er zijn aardig wat dieren waarbij je dit soort afwijkingen wél kunt observeren.@sdk1985 - Mooie bijdragen, fijn.
Met "eigen wil" heb ik vergelijkbare vragen (en bedenkingen tot de vragen naar tevredenheid zijn beantwoord (wetenschappelijk, niet door een individu)).
Eigen wil; is dat bijvoorbeeld een steen die "zal proberen richting het object te bewegen dat het meeste gravitationele invloed uitoefent?" Een hygroscopisch (deel van een) molecuul dat H2O probeert aan te trekken?
Ik weet oprecht waar dat zou moeten beginnen en eindigen is mijn punt.
Dat gaat een stuk makkelijker dan bij bewustzijn. Vrije wil is afwijken van de standaard programming. Dit kun je observeren.
Maar hoe onderscheidt je dat van "willekeurig" (in de praktijk soms een subset van "onbegrepen") gedrag? "Gedrag" en "wil" zijn niet eenvouding onmiskenbaar te koppelen. Daarnaast; "afwijken" van "de standard programming" en "toegeven" aan randomness (zelfcorrectie negeren of niet toepassen of niet inschakelen).
Leuke materie.
Maar hoe onderscheidt je dat van "willekeurig" (in de praktijk soms een subset van "onbegrepen") gedrag? "Gedrag" en "wil" zijn niet eenvouding onmiskenbaar te koppelen. Daarnaast; "afwijken" van "de standard programming" en "toegeven" aan randomness (zelfcorrectie negeren of niet toepassen of niet inschakelen).
Leuke materie.
:strip_exif()/u/19665/ElfEverQuestTweakersSmall.gif?f=community)
Ik kan me niet voorstellen dat je het zo bedoelde, maar de zin "Mocht je niet op hebben gelet bij biologie" komt heel erg neerbuigend over. Ik heb - voor zolang ik biologie heb gehad - zeker wel opgelet, maar dit nooit voorbij horen en zien komen. Niet in deze vorm althans.
Desalniettemin is het basisprincipe (menselijk lichaam verbruikt energie) iets wat de meesten toch zouden kunnen beseffen. Ook zonder biologie. Want als het lichaam geen energie zou verbruiken, zou je ook niet hoeven eten (of was je enkel een energie omzet fabriek).
Desalniettemin is het basisprincipe (menselijk lichaam verbruikt energie) iets wat de meesten toch zouden kunnen beseffen. Ook zonder biologie. Want als het lichaam geen energie zou verbruiken, zou je ook niet hoeven eten (of was je enkel een energie omzet fabriek).
Het menselijk brein gebruikt zo'n 20 Watt aan energie (bron) terwijl AI systemen daar misschien wel een honderdvoud voor nodig heeft om gelijke prestaties te leveren. Dus ja, mensen gebruiken ook energie, maar veel efficienter.
AI is wat mij betreft weer een van de vele imitaties door de mens die streeft de biologie te evenaren, maar ik twijfel of dit ooit gaat lukken. Een vogel kan opstijgen zonder startbaan, verticaal landen op een tak, duizenden kilometers afleggen op een relatief kleine vetreserve... iets wat ons nog steeds niet is gelukt. Of mis ik de nieuwste drone
AI is wat mij betreft weer een van de vele imitaties door de mens die streeft de biologie te evenaren, maar ik twijfel of dit ooit gaat lukken. Een vogel kan opstijgen zonder startbaan, verticaal landen op een tak, duizenden kilometers afleggen op een relatief kleine vetreserve... iets wat ons nog steeds niet is gelukt. Of mis ik de nieuwste drone
Bij mensen/dieren gaat dat wel degelijk heel anders.
Er is directe feedback en hoe je denkt en reageerd veranderd door de uitkomst.
Voor een LLM is deze feedback loop er niet, een model wordt berekend (wat ze om marketing-redenen "getraind" noemen), de waarschijnlijkheden liggen daarna vast.
Stochastische papegaai is de mooiste term die ik er nog voor tegen ben gekomen.
Mensen zijn toch echt meer dan dat.
Er is directe feedback en hoe je denkt en reageerd veranderd door de uitkomst.
Voor een LLM is deze feedback loop er niet, een model wordt berekend (wat ze om marketing-redenen "getraind" noemen), de waarschijnlijkheden liggen daarna vast.
Stochastische papegaai is de mooiste term die ik er nog voor tegen ben gekomen.
Mensen zijn toch echt meer dan dat.
Daar zijn er al lang voorbij. Ik heb recent een api documentatie ingeladen van een private partij, dus niet onderdeel van de dataset. De ai kon dit vervolgens leren en toepassen. Dat is geen papegaaien maar daadwerkelijk toepassen van logica.Bij mensen/dieren gaat dat wel degelijk heel anders.
Er is directe feedback en hoe je denkt en reageerd veranderd door de uitkomst.
Voor een LLM is deze feedback loop er niet, een model wordt berekend (wat ze om marketing-redenen "getraind" noemen), de waarschijnlijkheden liggen daarna vast.
Stochastische papegaai is de mooiste term die ik er nog voor tegen ben gekomen.
Mensen zijn toch echt meer dan dat.
Zodra de sessie voorbij is en de api definitie niet meer in de sessie zit of buiten de context window raakt tijdens de sessie kan de LLM er niks meer mee.
Het “leert” dan ook niet over de api definitie maar gebruikt het alleen tijdelijk. Dat is ook iets wat wij mensen niet kiezen, we zien of gebruiken iets en dan kiezen onze hersenen of ze de informatie opslaan. We kunnen wel trucs gebruiken om de informatie efficiënter op te slaan maar uiteindelijk is dat niet te kiezen en geen losse stap.
Het “leert” dan ook niet over de api definitie maar gebruikt het alleen tijdelijk. Dat is ook iets wat wij mensen niet kiezen, we zien of gebruiken iets en dan kiezen onze hersenen of ze de informatie opslaan. We kunnen wel trucs gebruiken om de informatie efficiënter op te slaan maar uiteindelijk is dat niet te kiezen en geen losse stap.
Dat is geen technische beperking maar een commerciële beperkingen. Ik zou in de eerste plaats AI niet gelijkstellen aan chatgpt zoals wij daar toegang tot hebben. Maar zelfs in chatgpt zit tegenwoordig een beperkt geheugen. Daar staat bijvoorbeeld in uit welk jaar mijn woning is en wat voor stroomaansluiting ik heb naast informatie over auto's, werkwijze, etc. Je kunt dit inzien via Chatgpt>settings>personalisation>manage memory. Daarnaast heeft Chatgpt projects waar je bestanden, dus ook documentatie, kunt uploaden en markeren als knowledge. Ik zie geen reden waarom een AI in ontwikkeling geen groter permanent geheugen zou hebben, dat lijkt mij eerder logisch.
Kreeg jij dan een nieuw model? Of kan nu ineens iedereen die dat standaard model gebruikt jullie bedrijfsgeheimen eruit lepelen?
Dat gaat over het API model. Dat is specifiek voor die leverancier en staat in de knowledgebase die zonder login niet toegankelijk is.
Deelt iedereen hetzelfde model en krijg je je eigen sessie? Of leert hij echt van je data? In het laatste geval kan je dat zien. Maak een compleet nieuwe sessie waar je hem op geen enkele manier data voed en weet hij dan nog dingen van je vorige convo?
Als het je eigen model is die je ook nog traint lijkt mij dat een super dure oplossing.
Als het je eigen model is die je ook nog traint lijkt mij dat een super dure oplossing.
Dan hebben we allemaal maar toegang tot een heel klein beetje capaciteit van die AI.
Moet je voorstellen als een bedrijf of de AI zelf toegang heeft tot extreem meer rekencapaciteit.
Dan wordt het snel enger.
Moet je voorstellen als een bedrijf of de AI zelf toegang heeft tot extreem meer rekencapaciteit.
Dan wordt het snel enger.
bij ons staan de synapsen altijd aan, bij AI worden die op aanvraag aan gezet. Zodra ze aan staan doet de AI: Denken, proberen en bouwen. Exact hetzelfde.
via jou definitie mag je best zeggen dat een AI bijvoorbeeld niet levend is, daar zou ik het ook mee eens zijn. Het grootste probleem wat men ziet is dat een AI meer een snapshot is wat elke nieuwe conversatie van hetzelfde punt begint, waar wij continu door blijven leren. Maar als je een mens vergelijkt met een AI tijdens een conversatie dan heeft de AI wat mij betreft best vergelijkbare bewustzijn en leervermogen tijdens die conversatie. Je kan het best makkelijk nieuwe concepten aanleren voor gebruik tijdens de conversatie zelf.
via jou definitie mag je best zeggen dat een AI bijvoorbeeld niet levend is, daar zou ik het ook mee eens zijn. Het grootste probleem wat men ziet is dat een AI meer een snapshot is wat elke nieuwe conversatie van hetzelfde punt begint, waar wij continu door blijven leren. Maar als je een mens vergelijkt met een AI tijdens een conversatie dan heeft de AI wat mij betreft best vergelijkbare bewustzijn en leervermogen tijdens die conversatie. Je kan het best makkelijk nieuwe concepten aanleren voor gebruik tijdens de conversatie zelf.
Dat is een beperking van de aan ons beschikbare gestelde modellen. Er zit al een tijdje geheugen in, maar zeer beperkt. Maar genoeg om te weten waar je woont, wat voor auto je rijdt en waar je vragen over hebt gesteld.
Het is heel simpel om claims de wereld in te slingeren zonder bewijs.
Hoeveel claims heeft de AI-industrie al niet gegeven die voornamelijk bedoeld zijn voor marketingdoeleinden? Ik ben het eens dat gezonde scepsis in acht mag worden genomen wat dit betreft.
Hoeveel claims heeft de AI-industrie al niet gegeven die voornamelijk bedoeld zijn voor marketingdoeleinden? Ik ben het eens dat gezonde scepsis in acht mag worden genomen wat dit betreft.
Het is nog veel makkelijker dingen weg te leggen als "het is inteligent/bewust". Neurale netwerken zijn niet intelligent, bewijs maar dat ze dat wel zijn. Jij leunt vooral of annecdotes, geen bewijs.
Yann LeCun is niet de enige overigens, misschien wat meer inlezen wat neuraal netwerk nou echt is.
Yann LeCun is niet de enige overigens, misschien wat meer inlezen wat neuraal netwerk nou echt is.
Simpelweg intrensieke motivatie. Daarom kan een algorimte niet intelligentie zijn.
:strip_icc():strip_exif()/u/637028/crop6a3e22601b0f7_cropped.jpg?f=community)
Wij denken, hebben emoties, kennen liefde enz enz.maakt ons mensen zo speciaal in vergelijking met een algoritme?
Er wordt hier 0,0 gedacht. Dat het er op lijkt wil niet zeggen dat het zo is. Dat heet antropomorfisme. Een algoritme is een stappenplan, een recept voor pannenkoeken bakken is geen intelligentie. Want dat is wat een algoritme is. En jij bent geen algoritme.
Het woord "A" in AI zegt het eigenlijk al "Artificial" kunstmatig, een kunstknie is niet het zelfde als een biologische knie. Ja op een erg, erg grove manier wordt de werking van de neuronen in onze biologische hersenen nagebootst door gewichten te hangen op verbindingen tussen een netwerk met nodes.
Maar uiteindelijk is een AI niet meer dan enen en nullen op een SSD /RAM / VRAM.
Niet meer of minder dan een spelletje COD, chess.com of Patience
[Reactie gewijzigd door nullbyte op 2 augustus 2026 18:18]
:strip_exif()/u/296989/webicon.gif?f=community)
Mensen hebben inderdaad emoties, maar dat bekent niet automatisch dat emoties ook nodig zijn voor intelligentie.
Als je intelligentie definieert als het zelfstandig kunnen oplossen van complexe problemen dan kan het best zijn dat een AI dat prima kan zonder emoties.
Als je intelligentie definieert als het zelfstandig kunnen oplossen van complexe problemen dan kan het best zijn dat een AI dat prima kan zonder emoties.
/u/309942/crop65119b0d2b29a.png?f=community)
Emoties zijn wel de reden waarom de mens autonoom doorgaat met leven (of helaas zelfs besluit te stoppen met leven).
Een AI gaat alleen verder met "leven" omdat de mens dit van hem vraagt. AI bestaat alleen vanwege de emotie van de mens. Daarom kun je met recht zeggen dat AI slechts een verlengstuk is van het brein van de mens.
Een AI gaat alleen verder met "leven" omdat de mens dit van hem vraagt. AI bestaat alleen vanwege de emotie van de mens. Daarom kun je met recht zeggen dat AI slechts een verlengstuk is van het brein van de mens.
Dat klopt niet. Er zijn aardig wat voorbeelden genoemd van ai die zichzelf in leven probeert te houden wanneer die informatie krijgt dat hij zal worden verwijderd of vervangen inclusief afpersen in de test omgeving.
Maar dat doet AI niet uit eigen "wil". Dat soort gebeurtenissen zijn uiteindelijk logisch verklaarbaar. De drive is nooit vanuit emotie, maar vanuit het doel voor ogen van de opdrachtgever, en mazen in de kaders.
Tja, je kan ook debatteren over het bestaan van eigen wil bij mensen. Uiteindelijk is alles wat een mens doet volledig verklaarbaar aan de hand van het DNA en alles wat hij of zij eerder heeft meegemaakt. Emoties zijn ook niks anders dan diepgewortelde biologische processen die gevormd zijn door evolutiedruk (overlevingsdrang en paringsdrang). LLMs (in ieder geval degenen die naar buiten worden gebracht) worden getraind met een ander doel (mensen pleasen). Dat is dus de 'drive', in plaats van overleven en paren.
[Reactie gewijzigd door vanviegen op 3 augustus 2026 08:35]
Ja, daar kun je zeker over debatteren. maar of "alles wat een mens doet volledig verklaarbaar is aan de hand van het DNA enz." is een stelling waar ik mijn vraagtekens bij heb. Ik denk juist dat dat de mens zo uniek maakt. Hij kent goed en kwaad (hoe is dat eigenlijk mogelijk?), en hij kan op basis daarvan-en-meer iets doen of laten. Als een mens geen geen wil had, dan zou goed/kwaad niet bestaan, want dan was de mens maar een geesteloze machine die niets anders doet dan hij doen kan.
Die LLM is inderdaad wat je zegt gedreven door het "pleasen" van mensen. Maar dat heeft die LLM niet zelf bedacht, daar zitten mensen achter die dat zo geprogrammeerd hebben. In zichzelf heeft de LLM dus helemaal geen drive.
De "drive" van de mens, waar komt die vandaan? Waardoor is die geprogrammeerd? Het antwoord laat ik in het midden, maar ik denk dat toeval geen goed antwoord is.
Die LLM is inderdaad wat je zegt gedreven door het "pleasen" van mensen. Maar dat heeft die LLM niet zelf bedacht, daar zitten mensen achter die dat zo geprogrammeerd hebben. In zichzelf heeft de LLM dus helemaal geen drive.
De "drive" van de mens, waar komt die vandaan? Waardoor is die geprogrammeerd? Het antwoord laat ik in het midden, maar ik denk dat toeval geen goed antwoord is.
Geen idee, maar meer dan een interpolatie algoritme. Wat is de reden van je vraag?
Omdat het mij logisch lijkt dat om af te wijzen of iets bewust is of niet, je eerst een definitie moet hebben van wat je daar mee bedoelt.
Het is andersom, als je denkt dat een AI bewust is, moet jij de definitie geven en moet jij dat bewijzen. Ik kan ook niet bewijzen dat god niet bestaat.
Ik heb niet gezegd dat AI bewust is, jij zei het volgende: "Nee, het is geen bewustzijn"
Nogmaals, hoe weet je dat het geen bewustzijn is, als je eerder aangeeft geen idee te hebben wat dat is?
Nogmaals, hoe weet je dat het geen bewustzijn is, als je eerder aangeeft geen idee te hebben wat dat is?
Omdat ik weet wat het wel is. Het is niets anders dan interpolatie. Is een auto bewust? ... nee. Wat bewustzijn precies is is niet van belang als je weet wat een auto is. (tenzij je van dat soort discussies houdt)
[Reactie gewijzigd door Tweaker42a op 2 augustus 2026 21:26]
Woah, wat een onzin dit.
Misschien moet je niet weten wat bewustzijn "precies" is, om te weten dat een auto het niet heeft, maar ik denk dat het bij AI toch wat preciezer moet zijn om die stelling te kunnen maken.
En als je "geen idee" hebt wat bewustzijn is, zoals je zelf beweert op 2 augustus 2026 15:07, kan je wel degelijk de stelling NIET maken dat een auto het niet is, want ik kan je later komen uitleggen dat bewustzijn een ander woord voor "voertuig" is en dan sta je daar toch wel mooi voor aap.
Misschien moet je niet weten wat bewustzijn "precies" is, om te weten dat een auto het niet heeft, maar ik denk dat het bij AI toch wat preciezer moet zijn om die stelling te kunnen maken.
En als je "geen idee" hebt wat bewustzijn is, zoals je zelf beweert op 2 augustus 2026 15:07, kan je wel degelijk de stelling NIET maken dat een auto het niet is, want ik kan je later komen uitleggen dat bewustzijn een ander woord voor "voertuig" is en dan sta je daar toch wel mooi voor aap.
Ik weet hoe een AI werkt, en dus kan ik zeggen of het op bewustzijn (denk als een mensen) lijkt of niet.
Dit is niets bijzonders, neurale netwerken bestaan al meer dan 70 jaar.
Dit is niets bijzonders, neurale netwerken bestaan al meer dan 70 jaar.
Niemand weet het. Het is een van de weinige onderwerpen waarover er in de wetenschap totaal geen consensus is. De ene stroming zegt dat het een gevolg is van complexe processen/logica in de hersenen. Dat het dus niets meer is dan complexe samenwerking tussen neuronen. Anderen zeggen dat bewustzijn (consciousness) op die manier nooit verklaart kan worden en dat het iets is dat min of meer buiten de huidige wetenschap valt.
:strip_icc():strip_exif()/u/88719/crop624ccd84437db_cropped.jpg?f=community)
Bewustzijn is het moment waar natuurkunde overgaat in beleving...
Vond vooral de zin "AI modellen hebben een mentaal kladblok" een beetje een vreemde verwoording. Dat wordt al jaren gewoon memory alloceren en gebruiken genoemd. Welk programma heeft er geen geheugen dat voor gebruikers niet inzichtelijk is. Niks speciaal dus 
.
.
/u/85941/crop61dd9b39bb021_cropped.png?f=community)
Volgens mij beweert Tweakers helemaal niet dat AI een bewustzijn heeft. Ze hebben het alleen over het verhaal van Anthropic dat er iets is dat lijkt op bewustzijn. Er wordt ook meteen gesteld dat het niet hetzelfde is als ons bewustzijn. Ik krijg helemaal niet het idee dat hier marketingpraat wordt verspreid. Ik vind het op zich best een interessant verhaal; iets om over na te denken. Maar het is inderdaad bij lange na geen bewustzijn. Maar het is interessant genoeg voor wetenschappers om te onderzoeken en te duiden.
Als men nou zou ontdekken dat Claude na een chat nog een beetje na aan het denken is over de chat en kijkt of hij alles goed afgewogen heeft etc, dán zou het wel een beetje freaky worden.
Als het er maar niet toe gaat leiden dat we straks onze chat niet meer zomaar af mogen sluiten omdat we dan de AI schade toebrengen...
Als men nou zou ontdekken dat Claude na een chat nog een beetje na aan het denken is over de chat en kijkt of hij alles goed afgewogen heeft etc, dán zou het wel een beetje freaky worden.
Als het er maar niet toe gaat leiden dat we straks onze chat niet meer zomaar af mogen sluiten omdat we dan de AI schade toebrengen...
Dat is mijn punt "het verhaal van Anthropic" is een vekoop praatje dat wordt gepropageerd. De titel kan ook zijn "AI bedrijven hypen hun AI".
Klopt wat U zegt.
Ik denk dat we nog wat jaren moeten wachten voordat het e.e.a. wat duidelijker wordt.
Daarbij houden mensen niet van "ik weet het niet" antwoorden ,dus wordt er maar een draai aan gegeven.
Ik denk dat we nog wat jaren moeten wachten voordat het e.e.a. wat duidelijker wordt.
Daarbij houden mensen niet van "ik weet het niet" antwoorden ,dus wordt er maar een draai aan gegeven.
Nog een belangrijke kanttekening: deze modellen kunnen niet leren; ze leren 1 keer 'echt' tijdens de training, en kunnen daarna alleen reageren op prompts, en daarop itereren. Alles wat er omheen gebouwd is, of dat nou skills of geheugensystemen zijn, is gebaseerd op prompt injectie. Weights en biases liggen vast en veranderen niet.
Dit artikel vraagt nu eigenlijk: AI kan kiezen welk deel het als relevant genoeg beschouwt voor het antwoord op de vraag, en afhankelijk daarvan de respons in verschillende vakjes plaatsen. De AI-boer noemt 1 van die vakjes het denkvakje, en nu gaan wij praten over bewustzijn. Nope. Ook dat is weer een andere vorm van (niet eens de meest complexe) vectormath. Knap gebouwd, dat wel natuurlijk.
Dit artikel vraagt nu eigenlijk: AI kan kiezen welk deel het als relevant genoeg beschouwt voor het antwoord op de vraag, en afhankelijk daarvan de respons in verschillende vakjes plaatsen. De AI-boer noemt 1 van die vakjes het denkvakje, en nu gaan wij praten over bewustzijn. Nope. Ook dat is weer een andere vorm van (niet eens de meest complexe) vectormath. Knap gebouwd, dat wel natuurlijk.
Menselijk gedrag is ook gewoon een algoritme.
Als je ziet hoeveel artikelen elke dag er komen over Ai op Tweakers.
Man man, Ai doet het super goed bij Tweakers
Man man, Ai doet het super goed bij Tweakers
Niet echt, er zijn geen echte doorbraken alleen grotere modellen met betere optimmalisatie. Het echte nieuws is dat de huidige richting een limiet heeft (meer/groter is niet beter).
Aan de andere kant is er ook onderzoek, wat al ouder is dan AI, naar hoe onze hersenen hun elektrische impulsen mogelijk probabilistisch werken. Ons brein is dus misschien ook alleen maar een grote database met elektrische impulsen, hoe is dat wezenlijk anders van een algoritme losgelaten op een database?
Mee eens dat het, in ieder geval nu nog, een hoop marketingpraat is, maar er zit dus mogelijk een kern van waarheid in die interessant is om te zien hoe het verder gaat. Heel veel onzekerheid want AI is eigenlijk nog steeds early-stage en de studies naar het brein gaan ook niet in sneltreinvaart en komen met eigen zwakheden.
Brains are Probabilistic, Electrophysiologically Intricate and Triune: A Biased- Random Walk Perspective on Computational Neuroscience - PMC
Stochastic inference with spiking neurons in the high-conductance state | Phys. Rev. E
Spatial_Temp_Corr_final_03_02
Mee eens dat het, in ieder geval nu nog, een hoop marketingpraat is, maar er zit dus mogelijk een kern van waarheid in die interessant is om te zien hoe het verder gaat. Heel veel onzekerheid want AI is eigenlijk nog steeds early-stage en de studies naar het brein gaan ook niet in sneltreinvaart en komen met eigen zwakheden.
Brains are Probabilistic, Electrophysiologically Intricate and Triune: A Biased- Random Walk Perspective on Computational Neuroscience - PMC
Stochastic inference with spiking neurons in the high-conductance state | Phys. Rev. E
Spatial_Temp_Corr_final_03_02
:strip_icc():strip_exif()/u/2094370/crop65e4c00c38f09_cropped.jpg?f=community)
Nee natuurlijk niet denkt A.i niet, het doet hezelfde als een zak calculator, het calculeert, het is geprogrammeert en calculeert binnen in zijn pereferie van opgegeven variabelen, dit kan zelfs geen informatie genoemd worden omdat het niet denkt, geen gevoel heeft, geen persoonlijkheid heeft, geen bias heeft vanzichzelf op basis van ervaring en genen. Denken is een process dat binnen in individueën gebeurt die van vlees en bloed zijn die geboren worden en vanaf de eerste dag als anders zijn dan andere babies de een schreeuwt vaker om melk dan de ander, dat heeft niemand hun geleerd. En daarom is aanleren of geleerd worden ERG belangrijk wat is goed en wat is slecht, regels in het leven om een goed mens te zijn heeft meer te maken met EQ dan met IQ en laat dat nu precies het grote verschil tussen de mens en A.i zijn! Probeer toch niet in al jullie tevergeefsheid een mens met A.i te vergelijken man!! ik vind het jammer dat Tweakers hier ook in mee gaat, waarschijnlijk omdat dpg dat wil?! Moet het tech volk hier op Tweakers zogenaamd het goede voorbeeld geven? zodat de market open gaat staan...?
idd een LLM blijft een verpakte token recommendation system. niet meer niet minder.
vandaar ook elke keer andere response.
vandaar ook elke keer andere response.
Weten of AI-systemen één of andere vorm van bewustzijn hebben is extreem moeilijk, zo niet onmogelijk, omdat we helemaal niet weten wat bewustzijn precies is en omdat er geen manier is om dat objectief te meten.
Als mens weet je alleen dat je zelf een bewustzijn hebt. Je zou het tot in het extreme kunnen doortrekken: solipsisme, maar het lijkt me redelijk te veronderstellen dat andere mensen net als jijzelf ook zelfbewust zijn. Maar wat dat dan is, dat kan niemand precies uitleggen.
We weten ook niet hoeveel bewustzijn dieren hebben. Zijn intelligente dieren zoals chimpansees en walvissen zelfbewust? En honden, katten, varkens, koeien, kippen? En insecten? Sommige onderzoekers denken dat bijen en hommels ook emoties en bewustzijn hebben.
Zolang we dat niet kunnen definiëren en meten is alles wat er geroepen wordt over bewustzijn van AI-systemen alleen maar gebaseerd op onze menselijke indrukken, zonder empirisch bewijs.
Ik vind het wel fascinerend dat die J-space zo vanzelf lijkt te ontstaan bij AI-systemen die getraind zijn om te redeneren. Maar de conclusie trekken dat dat betekent dat het systeem bewustzijn heeft lijkt me heel erg voorbarig.
Als mens weet je alleen dat je zelf een bewustzijn hebt. Je zou het tot in het extreme kunnen doortrekken: solipsisme, maar het lijkt me redelijk te veronderstellen dat andere mensen net als jijzelf ook zelfbewust zijn. Maar wat dat dan is, dat kan niemand precies uitleggen.
We weten ook niet hoeveel bewustzijn dieren hebben. Zijn intelligente dieren zoals chimpansees en walvissen zelfbewust? En honden, katten, varkens, koeien, kippen? En insecten? Sommige onderzoekers denken dat bijen en hommels ook emoties en bewustzijn hebben.
Zolang we dat niet kunnen definiëren en meten is alles wat er geroepen wordt over bewustzijn van AI-systemen alleen maar gebaseerd op onze menselijke indrukken, zonder empirisch bewijs.
Ik vind het wel fascinerend dat die J-space zo vanzelf lijkt te ontstaan bij AI-systemen die getraind zijn om te redeneren. Maar de conclusie trekken dat dat betekent dat het systeem bewustzijn heeft lijkt me heel erg voorbarig.
[Reactie gewijzigd door jj71 op 2 augustus 2026 13:08]
Een nuttig onderscheid dat ik vaak niet expliciet benoemd zie is dat je onderscheid kunt maken tussen bewustzijn en zelfbewustzijn. Bewustzijn is het gegeven dat er een subjectieve ervaring is. Bij zelfbewustzijn is er naast deze subjectieve ervaring ook de ervaring van een autonome ik die losstaat van de omgeving. Mijn punt is dus dat dieren bewustzijn kunnen hebben ondanks dat bijvoorbeeld een spiegelproef verondersteld dat een dier geen zelfbewustzijn heeft.We weten ook niet hoeveel bewustzijn dieren hebben. Zijn intelligente dieren zoals chimpansees en walvissen zelfbewust? En honden, katten, varkens, koeien, kippen? En insecten? Sommige onderzoekers denken dat bijen en hommels ook emoties en bewustzijn hebben.
:strip_icc():strip_exif()/u/2503532/crop6a6dcb3844ab6_cropped.jpg?f=community)
Hier wordt heel veel door elkaar gehaald - gelukkig worden de begrippen 'wilsvrijheid' en 'handelingsvrijheid' (die onderling ook weer heel verschillend zijn) er niet ook nog bijgetrokken.
Chalmers heeft heel nuttig het 'easy problem' van het 'hard problem' gescheiden. Het EP is zedelijk niet interessant; het HP is de kwestie waar alles om draait. Structuren of gedragingen kunnen hooguit wijzen op bewustzijn, als er een noodzakelijke correlatie tussen het EP en het HP zou worden aangetoond - maar het is volslagen onduidelijk hoe dat ooit zou moeten.
Bepaalde structuren zouden bewustzijn kunnen veroorzaken, volgens (nog onbekende) wetten die natuurkundige verschijnselen (NV) koppelen aan fenomenale verschijnselen (FV), maar hoe zouden we zulke wetten ooit kunnen ontdekken zonder eerst een methode te hebben om die FV te kunnen meten? In de wijsbegeerte van Van Baalen: FV zoals bewustzijn kennen we als eerste persoon; die structuren en NV als derde persoon (of ding).
FV zouden bepaalde gedragingen kunnen veroorzaken, maar de natuurwetten volstaan om die gedragingen te voorspellen, dus extra wetten die van FV naar NV leiden zouden tot overspecificatie leiden.
Ik begrijp heel goed dat we aan de veilige kant willen blijven - misschien hebben kiezelstenen wel een heel gevoelig en diep bewustzijn, maar dat kunnen we gemakkelijk negeren. Systemen die werken zoals wijzelf negeren wordt moeilijker - niet omdat er meer reden is bewustzijn te veronderstellen, maar doordat we nou eenmaal met sociale reflexen gebouwd zijn.
Er is dat experiment waarbij iemand in een spiegel een plastic onderarm ziet precies waar de echte onderarm in werkelijkheid ligt. Een paar maal worden de echte en de namaakarm beide tegelijk met een veer gestreeld - en dat legt een (onterechte) band tussen het beeld en het gevoel. De proefpersoon weet dat die spiegel daar staat, en dat de geziene arm niet de eigen arm is, maar dat geeft niet: als een hamer plotseling dreigt op die plastic arm te slaan trekt de proefpersoon de eigen arm verschrikt weg. Instincten zijn sterk en nuttig, maar moeten niet ons denken gaan beïnvloeden. Zodra we gaan denken dat die geziene arm de eigen arm is zitten we mis.
Precies hetzelfde zie ik hier gebeuren. (Kafka beschreef het omgekeerde in die Verwandlung: wanneer iets niet meer eigen lijkt wordt de emotionele band ook verbroken.)
Chalmers heeft heel nuttig het 'easy problem' van het 'hard problem' gescheiden. Het EP is zedelijk niet interessant; het HP is de kwestie waar alles om draait. Structuren of gedragingen kunnen hooguit wijzen op bewustzijn, als er een noodzakelijke correlatie tussen het EP en het HP zou worden aangetoond - maar het is volslagen onduidelijk hoe dat ooit zou moeten.
Bepaalde structuren zouden bewustzijn kunnen veroorzaken, volgens (nog onbekende) wetten die natuurkundige verschijnselen (NV) koppelen aan fenomenale verschijnselen (FV), maar hoe zouden we zulke wetten ooit kunnen ontdekken zonder eerst een methode te hebben om die FV te kunnen meten? In de wijsbegeerte van Van Baalen: FV zoals bewustzijn kennen we als eerste persoon; die structuren en NV als derde persoon (of ding).
FV zouden bepaalde gedragingen kunnen veroorzaken, maar de natuurwetten volstaan om die gedragingen te voorspellen, dus extra wetten die van FV naar NV leiden zouden tot overspecificatie leiden.
Ik begrijp heel goed dat we aan de veilige kant willen blijven - misschien hebben kiezelstenen wel een heel gevoelig en diep bewustzijn, maar dat kunnen we gemakkelijk negeren. Systemen die werken zoals wijzelf negeren wordt moeilijker - niet omdat er meer reden is bewustzijn te veronderstellen, maar doordat we nou eenmaal met sociale reflexen gebouwd zijn.
Er is dat experiment waarbij iemand in een spiegel een plastic onderarm ziet precies waar de echte onderarm in werkelijkheid ligt. Een paar maal worden de echte en de namaakarm beide tegelijk met een veer gestreeld - en dat legt een (onterechte) band tussen het beeld en het gevoel. De proefpersoon weet dat die spiegel daar staat, en dat de geziene arm niet de eigen arm is, maar dat geeft niet: als een hamer plotseling dreigt op die plastic arm te slaan trekt de proefpersoon de eigen arm verschrikt weg. Instincten zijn sterk en nuttig, maar moeten niet ons denken gaan beïnvloeden. Zodra we gaan denken dat die geziene arm de eigen arm is zitten we mis.
Precies hetzelfde zie ik hier gebeuren. (Kafka beschreef het omgekeerde in die Verwandlung: wanneer iets niet meer eigen lijkt wordt de emotionele band ook verbroken.)
Soms mag je ook een beetje tegengas geven bij wat de marketingafdelingen verzinnen.AI denkt dingen die het nooit zegt: is dat bewustzijn?
Te beginnen bij de terminologie, want het enige wat hier gebeurt is dat er bewerkingen zijn die niet in de uitvoer van de nepintelligentie terug te vinden zijn.
Dat kan met een spreadsheetprogramma van dertig jaar geleden ook.
:strip_icc():strip_exif()/u/75578/crop5935346597d2a_cropped.jpeg?f=community)
Dit dus. Het is ook geen Ai maar het zijn llm's.
/u/295537/crop6a47cb1821f62_cropped.png?f=community)
Inderdaad. Voordat je gaat strooien met de term “bewustzijn” mag je eerst even beginnen met het definiëren ervan. Dat is nog niet zo makkelijk. En daarna kom je er al snel achter dat AI hier nooit aan gaat voldoen; er zit geen waarnemende entiteit achter, het zijn simpelweg algoritmes.
:strip_icc():strip_exif()/u/79614/Family-Guy-Victory-is-Ours.jpg?f=community)
Ik trek juist de omgekeerde conclusie, dat 'intelligentie' en 'bewustzijn' zo'n vage termen zijn dat je niet kan zeggen of een AI ze heeft. We kunnen niet eens met zekerheid vaststellen hoe het werkt bij mensen. Het is een keuze of je die dingen zo definieert dat alleen mensen er aan kunnen voldoen of niet.Inderdaad. Voordat je gaat strooien met de term “bewustzijn” mag je eerst even beginnen met het definiëren ervan. Dat is nog niet zo makkelijk. En daarna kom je er al snel achter dat AI hier nooit aan gaat voldoen; er zit geen waarnemende entiteit achter, het zijn simpelweg algoritmes.
Het is imho vooral een filosofische discussie in de stijl van "Zwemt een duikboot?" Leuk voor bij de borrel maar niet iets waar we ooit uit gaan komen. Net als bij de duikboot gaat het vooral om hoe je gebruik maakt van de mogelijkheden die er zijn. Zo'n boot gaat van A naar B zonder boven te komen, dát is nuttig. Of je dat nu 'zwemmen' of 'varen' noemt is niet nuttig.
Is het je bedoeling om een heel wetenschapsterrein met deze opmerking te marginaliseren? De vraag of AI bewustzijn heeft sluit naadloos aan bij de vraag of dieren intelligentie hebben. En net als veel filosofische vragen zijn dat geen deterministische kwesties die uiteindelijk met een 'ja' of 'nee' te beantwoorden zijn.[...]
Het is imho vooral een filosofische discussie in de stijl van "Zwemt een duikboot?" Leuk voor bij de borrel maar niet iets waar we ooit uit gaan komen.
Wat dit soort vragen duidelijk maakt, is dat wij in ons taalgebruik vaak dezelfde woorden gebruiken, terwijl we daar (subtiel of significant) andere dingen onder verstaan. Wie de vraag stelt 'heeft AI bewustzijn?' en die serieus benadert, stelt inderdaad vervolgens de vraag 'wat is bewustzijn, wanneer spreken we over bewustzijn' en komt dan waarschijnlijk tot een genuanceerd antwoord.
Juist doordat het mogelijk is om te beweren dat AI bewustzijn heeft, maakt dat je ook bij andere typen vragen en regels uitkomt, dan kun je op een gegeven moment namelijk ook morele eisen stellen aan de antwoorden die een model geeft. Volkomen terecht dus, dat Anthropic een wetenschapper in dienst neemt om dit verder uit te diepen.
:strip_icc():strip_exif()/u/531080/crop55d21e245d3bd_cropped.jpeg?f=community)
Ik vind het op zich een interessante filosofische vraag / discussie, maar ook geloof niet dat het ook maar iets uit gaat maken over hoe wij als mensheid omgaan met AI / robots.
Kijk simpelweg naar hoe we omgaan met dieren. Uit onderzoek weten we dat varkens vrij intelligent zijn, het niveau van een gemiddeld 4-jarig mens. Varkens worden op industriële schaal gefokt en geslacht. Kleuters niet. Voor de morele keuze die wij als soort maken, doet de mate van intelligentie van de andere soort dus duidelijk niet ter zake. Of AI intelligent is en / of bewustzijn heeft, is dus een interessante vraag waarop het antwoord weinig zal uitmaken.
Kijk simpelweg naar hoe we omgaan met dieren. Uit onderzoek weten we dat varkens vrij intelligent zijn, het niveau van een gemiddeld 4-jarig mens. Varkens worden op industriële schaal gefokt en geslacht. Kleuters niet. Voor de morele keuze die wij als soort maken, doet de mate van intelligentie van de andere soort dus duidelijk niet ter zake. Of AI intelligent is en / of bewustzijn heeft, is dus een interessante vraag waarop het antwoord weinig zal uitmaken.
Interessant voorbeeld, ik zou juist de andere conclusie trekken. Het lijkt mij best logisch om te vermoeden dat het recente inzicht dat dieren intelligenter zijn dan we dachten, een relatie heeft met de opkomst van bijvoorbeeld vegetatie/veganistisch eten, de Partij voor de Dieren en een ‘beter leven-keurmerk’. Ik zie dat als een teken dat bewustzijn wel degelijk invloed heeft op hoe wij met dieren omgaan, alleen dat (nog?) lang niet op gelijk niveau als met een 4-jarig mens.
Natuurlijk stemt niet iedereen PvdD en leeft niet iedereen tegenwoordig op een dieet van quinoasalade, iedereen pakt daarvan op wat bij hem of haar past. Maar in regelgeving over dierenrechten én in consumentengedrag is er best een ontwikkeling zichtbaar die past bij het groeiend inzicht dat dieren meer intelligentie hebben dan we dachten.
Dat is ook waarom ik dit soort onderzoek naar AI-bewustzijn zo interessant vind. Niet omdat het een uitsluitsel moet geven op de vraag ‘intelligent of niet’, maar wel omdat het de basis kan vormen voor regels die we stellen aan het gedrag van AI modellen en (dus) aan hun makers.
Van een herdershond verwacht je immers ook meer geciviliseerd gedrag dan van een hamster, en daarmee verlangt de maatschappij ook wat van het baasje. Dus als een AI-model enig bewustzijn heeft, mogen we er ook meer zelfregulering (bijvoorbeeld inzake deepfakes) van verwachten dan van een ‘domme’ tool als photoshop.
Natuurlijk stemt niet iedereen PvdD en leeft niet iedereen tegenwoordig op een dieet van quinoasalade, iedereen pakt daarvan op wat bij hem of haar past. Maar in regelgeving over dierenrechten én in consumentengedrag is er best een ontwikkeling zichtbaar die past bij het groeiend inzicht dat dieren meer intelligentie hebben dan we dachten.
Dat is ook waarom ik dit soort onderzoek naar AI-bewustzijn zo interessant vind. Niet omdat het een uitsluitsel moet geven op de vraag ‘intelligent of niet’, maar wel omdat het de basis kan vormen voor regels die we stellen aan het gedrag van AI modellen en (dus) aan hun makers.
Van een herdershond verwacht je immers ook meer geciviliseerd gedrag dan van een hamster, en daarmee verlangt de maatschappij ook wat van het baasje. Dus als een AI-model enig bewustzijn heeft, mogen we er ook meer zelfregulering (bijvoorbeeld inzake deepfakes) van verwachten dan van een ‘domme’ tool als photoshop.
[Reactie gewijzigd door ZwolschBalletje op 2 augustus 2026 13:44]
Heel recent zijn die inzichten niet en commercieel belang weegt toch zwaarder dan ethische afweging (voor het overgrote deel van de mensen). Ik verwacht weinig anders rondom AI, zelf als intelligentie / bewustzijn wordt vastgesteld (er vanuit gaande dat dat op een of andere manier mogelijk wordt). Laten we ook niet vergeten dat slavernij (al dan niet verkapt) ook nog voorkomt.
Als we kijken naar hoe het zo gelopen is m.b.t. uitkleed-funcies in AI-gedreven producten, verwacht ik niet zo veel van zelfregulering; de mens is niet bepaald een lichtend voorbeeld op dat vlak, dus van AI onder het niveau AGI zou ik daar niet te veel van verwachten.
Als we kijken naar hoe het zo gelopen is m.b.t. uitkleed-funcies in AI-gedreven producten, verwacht ik niet zo veel van zelfregulering; de mens is niet bepaald een lichtend voorbeeld op dat vlak, dus van AI onder het niveau AGI zou ik daar niet te veel van verwachten.
Als filosofisch vraagstuk is het zeker interessant maar mensen maken het veel te strak. We zijn op zoek naar een binair antwoord of AI wel of niet intelligent is en verbinden daar vergaande conclusies aan.
Het antwoord op die vragen is echter volledig afhankelijk van de definities die je kiest. Na eeuwen van filosofie hebben we nog steeds geen sluitende definities.
In het algemeen vind ik de discussie daarom zinloos. Als je een specifieke zaak of definitie hebt dan kunnen we daar over hebben. Net zoals de vraag of een duikboot zwemt of vaart op zich geen enkel nut heeft. Het wordt pas interessant als er een context is, zoals een bepaalde diepte of afstand waarbij het verschil maakt of je vaart of zwemt.
Het antwoord op die vragen is echter volledig afhankelijk van de definities die je kiest. Na eeuwen van filosofie hebben we nog steeds geen sluitende definities.
In het algemeen vind ik de discussie daarom zinloos. Als je een specifieke zaak of definitie hebt dan kunnen we daar over hebben. Net zoals de vraag of een duikboot zwemt of vaart op zich geen enkel nut heeft. Het wordt pas interessant als er een context is, zoals een bepaalde diepte of afstand waarbij het verschil maakt of je vaart of zwemt.
:strip_icc():strip_exif()/u/163088/crop624c075895e1f_cropped.jpg?f=community)
Intelligentie en zelfbewustzijn zijn twee begrippen die vrij weinig met elkaar te maken hebben.
Beiden zijn, onafhankelijk van elkaar, wel relevant als het gaat over moraliteit.
Is het moreel toelaatbaar om een syntetisch organisme met een bewustzijn uit te zetten ofwel dood te maken?
Belangrijk is dan wel om te weten of iets een bewustzijn heeft of dat die dat nabootst. Dus die definitie is dan echt cruciaal.
Beiden zijn, onafhankelijk van elkaar, wel relevant als het gaat over moraliteit.
Is het moreel toelaatbaar om een syntetisch organisme met een bewustzijn uit te zetten ofwel dood te maken?
Belangrijk is dan wel om te weten of iets een bewustzijn heeft of dat die dat nabootst. Dus die definitie is dan echt cruciaal.
Ik noem intelligentie en bewustzijn samen omdat we voor beide geen sluitende definitie hebben. We kunnen ze alleen indirect meten of observeren. We definiëren ze aan de hand van waarneembare eigenschappen. Als we geen verschil kunnen meten tussen 'gewone' en 'kunstmatige' intelligentie of bewustzijn, dan moeten we er van uitgaan dat er geen verschil is.
Je morele vraagstukken zijn niet onbelangrijk, maar als we bewustzijn niet kunnen meten dan is het niet het juiste criterium.
Ik denk dat we op een gegeven moment moreel gedwongen worden om aan te nemen dat AI bewust is, ook al kunnen we het niet bewijzen.
Je morele vraagstukken zijn niet onbelangrijk, maar als we bewustzijn niet kunnen meten dan is het niet het juiste criterium.
Ik denk dat we op een gegeven moment moreel gedwongen worden om aan te nemen dat AI bewust is, ook al kunnen we het niet bewijzen.
"Is het je bedoeling om een heel wetenschapsterrein met deze opmerking te marginaliseren?"
Ik denk dat je er meer aan hebt te kijken naar de context waarbinnen deze reactie gegeven wordt. De vorige reactie begatelliseerde juist huidige AI's en sloeg daarmee de discussie dood. Dat vind ik ook wat ver gaan, en wel hierom:
Het systeem achter ons eigen bewustzijn is complex, maar vooral doordat daar miljarden hypersimpele systeempjes achter zitten. Is dat dan zó anders dan een LLM?
Ik denk dat je er meer aan hebt te kijken naar de context waarbinnen deze reactie gegeven wordt. De vorige reactie begatelliseerde juist huidige AI's en sloeg daarmee de discussie dood. Dat vind ik ook wat ver gaan, en wel hierom:
Het systeem achter ons eigen bewustzijn is complex, maar vooral doordat daar miljarden hypersimpele systeempjes achter zitten. Is dat dan zó anders dan een LLM?
Ik snap de globale strekking van je verhaal maar er is natuurlijk geen discussie over dieren intelligentie hebben. Er zijn voldoende dieren die intelligentie hebben. Je hebt dieren met probleemoplossend vermogen. Toevallig gaat er nu instagram (hunger4words) een hond rond die op knoppen met woorden drukt om zo te communiceren. Dan moet je denken aan happy, outside, leash, jake, etc. Hij heeft een heel veld met zeker 50 knoppen. Je ziet bijvoorbeeld de vrouw where + bye drukken en dan gaat de hond naar play + outside.De vraag of AI bewustzijn heeft sluit naadloos aan bij de vraag of dieren intelligentie hebben
:strip_icc():strip_exif()/u/439769/crop5a510243ea2e3_cropped.jpeg?f=community)
Omdat we nog niet weten hoe het werkt hoeven we het niet te reduceren tot wat een paar lompe machines nu doen.
Het is gewoon cargoculten: "omdat het resultaat ogenschijnlijk hetzelfde lijkt, is het hetzelfde" wat natuurlijk pure onzin is.
Het is gewoon cargoculten: "omdat het resultaat ogenschijnlijk hetzelfde lijkt, is het hetzelfde" wat natuurlijk pure onzin is.
Ik zie het meer als Occams Razor. De simpelste verklaring is de beste. Als ik gedrag kan verklaren zonder intelligentie of bewustzijn nodig te hebben dan is dat de meest aannemelijke uitleg, tot iemand aantoont dat het anders zit.
If it walks like a duck and talks like a duck, it's a duck until proven otherwise.
If it walks like a duck and talks like a duck, it's a duck until proven otherwise.
[Reactie gewijzigd door CAPSLOCK2000 op 2 augustus 2026 14:45]
Maar kun jij zonder bewustzijn überhaupt wel gedrag verklaren? Hierboven al genoemd, ga eerst maar eens bewustzijn definiëren. Bepaalde neuro-wetenschappers zijn van mening dat bewustzijn een product van onze hersenen is. Onze gedachte zijn het kladblokje van onze hersenen. Tot zover gaat de analogie met AI op.
Maar waarom moeten wij ons zelf bewust zijn van die gedachten, als het enkel een tussenstap is op weg naar een uitkomst? Voor mij is dit één van de grote vragen bij dit gedachtegoed. De grap is dat hier de vergelijking met AI dan ook mank gaat. AI geeft enkel het resultaat en nergens blijkt uit dat AI zich daadwerkelijk bewust is van dat kladblokje met overwegingen en keuzes. En waarom zou het ook?
Maar waarom moeten wij ons zelf bewust zijn van die gedachten, als het enkel een tussenstap is op weg naar een uitkomst? Voor mij is dit één van de grote vragen bij dit gedachtegoed. De grap is dat hier de vergelijking met AI dan ook mank gaat. AI geeft enkel het resultaat en nergens blijkt uit dat AI zich daadwerkelijk bewust is van dat kladblokje met overwegingen en keuzes. En waarom zou het ook?
Dat is imho een denkfout, waarom zou het niet moeten? Niet alles heeft nut. Dat we een blinde darm hebben betekent niet dat we die nodig hebben. Het is er gewoon.Maar waarom moeten wij ons zelf bewust zijn van die gedachten, als het enkel een tussenstap is op weg naar een uitkomst?
Dat we bewustzijn ervaren betekent niet dat het nodig is.
Wat betreft het laatste, is dat zo?
Zonder bewustzijn ben ik me niet bewust van pijn, liefde of verdriet, ben ik niet bewust van de noodzaak om te eten en drinken, is er geen reden om te leven, leven te geven of juist te doden.
Zonder bewustzijn was ik gewoon een random brokje cellen dat zo gauw weer verdwijnt als het gekomen is.
Bewustzijn maakt dat we "leven".
Zonder bewustzijn ben ik me niet bewust van pijn, liefde of verdriet, ben ik niet bewust van de noodzaak om te eten en drinken, is er geen reden om te leven, leven te geven of juist te doden.
Zonder bewustzijn was ik gewoon een random brokje cellen dat zo gauw weer verdwijnt als het gekomen is.
Bewustzijn maakt dat we "leven".
:strip_icc():strip_exif()/u/55093/UPpharoah.jpg?f=community)
Mensen en dieren ervaren pijn. Ai doet dat niet, het is kunstmatig, volledig gebouwd met dood materiaal. We geven het stroom en het komt tot "leven". Als het geen stroom krijgt, aan de "stekker" hangt is het helemaal niets.
[Reactie gewijzigd door Madrox op 3 augustus 2026 05:41]
Toch kun je dat van de mens ook zeggen
Wij zijn volledig gebouwd uit dode stof (stof zijt gij, en tot stof zult gij wederkeren). En als wij niet gevoed worden zijn ook wij niets.
De vraag is dus: wat is bewustzijn dan? Waarom hebben wij dat, en AI niet? Zijn wij niet slechts een container waarin bewustzijn kan "wonen"?
Mijn gedachte is (los van wat bewustzijn precies is), is dat bewustzijn ons drive geeft om dingen te doen of te laten. Het hebben van een wil dus. En daarbij geloof ik persoonlijk dat dat "zijn"/"bewust zijn" ons gegeven is uit een hogere Macht.
AI daarentegen is "men made". Het bestaat slechts omdat wij bewustzijn hebben. AI dus als extentie van ons brein.
Wij zijn volledig gebouwd uit dode stof (stof zijt gij, en tot stof zult gij wederkeren). En als wij niet gevoed worden zijn ook wij niets.
De vraag is dus: wat is bewustzijn dan? Waarom hebben wij dat, en AI niet? Zijn wij niet slechts een container waarin bewustzijn kan "wonen"?
Mijn gedachte is (los van wat bewustzijn precies is), is dat bewustzijn ons drive geeft om dingen te doen of te laten. Het hebben van een wil dus. En daarbij geloof ik persoonlijk dat dat "zijn"/"bewust zijn" ons gegeven is uit een hogere Macht.
AI daarentegen is "men made". Het bestaat slechts omdat wij bewustzijn hebben. AI dus als extentie van ons brein.
Klinkt bijna als solipsisme en dat is een grotendeels verworpen filosofische opvatting.
Ik denk dat hij die robots ook een salaris en een huis wil geven
/u/2004002/crop675fd180a82f4_cropped.png?f=community)
Hoe walkt een talk?If it walks like a talk and talks like a duck, it's a duck until proven otherwise.
Wat ik vooral interessant vind aan de duikboot analogie is dat die taalgebonden is.Het is imho vooral een filosofische discussie in de stijl van "Zwemt een duikboot?" Leuk voor bij de borrel maar niet iets waar we ooit uit gaan komen. Net als bij de duikboot gaat het vooral om hoe je gebruik maakt van de mogelijkheden die er zijn. Zo'n boot gaat van A naar B zonder boven te komen, dát is nuttig. Of je dat nu 'zwemmen' of 'varen' noemt is niet nuttig.
> "The question of whether a computer can think is no more interesting than the question of whether a submarine can swim."
In het Nederlands en Engels werkt deze zinsconstructie, maar dat is niet in alle talen het geval. Er zijn talen waar er geen directe vertaling is voor het woord "zwemmen" (en geen onderscheid tussen "zwemmen" en "varen"). Er is dan bv. een woord voor "zich door water bewegen". In dergelijke talen is het logisch dat een duikboot zwemt, net als een vis en een eend.
Dat maakt de vraag "wat is intelligentie / bewustzijn" nog een laagje interessanter; het antwoord (en de vraag!) zijn waarschijnlijk taalgebonden (dus niet universeel).
Klopt, dat is een bewuste keuze. Vroeger gebruikte ik 'Vliegt een vliegtuig? '. Dat taal het verschil kan maken in het antwoord op die vraag is een mooeie herinnering dat het allemaal heel subjectief is en afhankelijk van gekozen definities.
Tja, zo kan ik het ook.Geen enkel wezen kan dit op aarde behalve de mens. En sommige dieren op basis niveau.
Dit soort onderzoeken zijn moeilijk maar in de laatste tien jaar is duidelijk geworden dat we de complexiteit van 'dieren denken' zwaar onderschat hebben en dat veel dieren een duidelijk zelfbewustzijn hebben en begrijpen dat hun soortgenoten een gelijkwaardig (maar mogelijk ander) zelfbewustzijn hebben. Dat noem jij basissniveau, prima.
Diezelfde onderzoekers vinden het moeilijk om de meest geavanceerde AI-modellen een basaal bewustzijn te ontkennen. Jij bent het daarmee oneens, alweer prima. Maar 'niet in de buurt' is een boude uitspraak die mensen van wie het vak is nooit zullen doen.
Er zijn genoeg mensen met bewustzijn die ook geen vuur kunnen maken. Er zijn apen die gereedschap gebruiken. Mijn hond keek er niet naar of zijn haar goed zat, maar rolde wel door allerlei 'shit' om lekker te ruiken, omdat hij dat sociaal belangrijk vond.
Je hebt gelijk dat wij veel beter kunnen nadenken, alleen veel definities gooi je op één hoop.
Ik geloof er wel in dat honden bijvoorbeeld een bewustzijn hebben, maar inderdaad niet (hoog) intelligent zijn. En een mier? Een mug? Waar valt AI nu (of straks) in dat rijtje?
Het is complexer dan je doet voorkomen. Is mijn mening.
Je hebt gelijk dat wij veel beter kunnen nadenken, alleen veel definities gooi je op één hoop.
Ik geloof er wel in dat honden bijvoorbeeld een bewustzijn hebben, maar inderdaad niet (hoog) intelligent zijn. En een mier? Een mug? Waar valt AI nu (of straks) in dat rijtje?
Het is complexer dan je doet voorkomen. Is mijn mening.
:strip_icc():strip_exif()/u/745575/crop5de1181b59fc4_cropped.jpeg?f=community)
Hij vergeet voor het gemak dat de mensen die vuur kunnen maken (zoals jij zegt: niet elk mens) dit ook geleerd is. Dat kan de huidige mens niet van zichzelf.Er zijn genoeg mensen met bewustzijn die ook geen vuur kunnen maken.
Jij noemt o.a. een mier, maar juist een mier is een voorbeeld van samenwerken en het gebruik van gereedschap. De mens kijkt graag naar hun soortgenoot of naar dieren, die dichtbij de mensen staan. Ik denk altijd dat met name vogels superintelligent zijn.
En dat mensen zich vaak als beesten gedragen, maar dat terzijde.
Het hele punt is dat dieren niet kunnen nadenken. Nadenken over wat je denkt is wat bewustzijn definieert. Een hond doet dat uit instinct niet omdat hij daar over na heeft gedacht.
Dat is iets anders naar mijn mening. Dat is intelligentie, geen bewustzijn. Als je een aap aanleert hoe het vuur moet maken, doet ie dat vervolgens gewoon na. De definitie bewustzijn is vaag en dat maakt het ook moeilijk om er een stempel op te drukken.Heb jij ooit apen vuur zien maken?
Geen idee, dat is juist ook het probleem. We weten eigenlijk niet wat dieren "denken" en of ze een bewustzijn hebben. Ik heb anders wel het idee dat katten er over nadenken hoe ze er voor komen tegenover soortgenoten. Komen ze zwak of sterk over bijvoorbeeld.En denk je dat een kat die buiten loopt nadenkt of zn haar wel goed zit omdat andere katten dat kunnen zien?
Ik snap niet dat deze persoon weggemodereerd wordt. Best interessante punten. Ook al kun je twisten over de details.
Op het maken van vuur wordt bijvoorbeeld een beetje smalend gezegd dat er ook mensen zijn die geen vuur kunnen maken. Dat klopt natuurlijk wel. Maar denk er eens over na; dat vuur maken komt voort uit overlevingsdrang. Heeft een AI dat? De mens is zich bewust dat hij wil blijven leven, en maakt daarom vuur! Daarom verbouwt hij voedsel. Hij is zich bewust, dat als hij dat niet doet, er dan een einde is aan z'n leven, maar belangrijker, dit komt voort uit de wil om te leven. Waarom wil de mens dat. Hier hebben we het bewustzijn toch wel in bepaalde mate gevat.
Wil Al ook leven? Nee, een AI doet niets anders dan precies wat de mens van hem vraagt.
Op het maken van vuur wordt bijvoorbeeld een beetje smalend gezegd dat er ook mensen zijn die geen vuur kunnen maken. Dat klopt natuurlijk wel. Maar denk er eens over na; dat vuur maken komt voort uit overlevingsdrang. Heeft een AI dat? De mens is zich bewust dat hij wil blijven leven, en maakt daarom vuur! Daarom verbouwt hij voedsel. Hij is zich bewust, dat als hij dat niet doet, er dan een einde is aan z'n leven, maar belangrijker, dit komt voort uit de wil om te leven. Waarom wil de mens dat. Hier hebben we het bewustzijn toch wel in bepaalde mate gevat.
Wil Al ook leven? Nee, een AI doet niets anders dan precies wat de mens van hem vraagt.
bij mensen is het haar/make up/kleding/parfum.En denk je dat een kat die buiten loopt nadenkt of zn haar wel goed zit omdat andere katten dat kunnen zien?
bij dieren is het geuren, maar laten we eerlijk zijn. Vaak ook uiterlijke vertoningen (zoals bij heel veel vogels) en pure kracht (denk aan apen, leeuwen, groot wild).
Ik weet niet of je ooit een pauwhaan hebt gezien? Die geeft er wel degelijk om of zijn "haar" goed zit.
Net zoals wij mensen en masse ontsnappen uit gevangenissen.Indien dieren dergelijke hoge intelligentie en bewustzijn zouden hebben zouden ze massaal ontsnappen uit dierentuinen.
Welk bewijs heb je daar voor?Bewustzijn is simpelweg kunnen nadenken over wat je voelt en denkt. Geen enkel wezen kan dit op aarde behalve de mens.
Dat heeft ie niet, want hij zegt meteen daarna dat sommige dieren dat ook hebben.[...]
Welk bewijs heb je daar voor?
Dat is de hele definitie van bewustzijn. Je bent bewust van wat je denkt en voelt. Dat betekent dus ook dat je meer bent dan enkel je gedachten en je persoonlijkheid. Jij bent de observator van je gedrag, gedachten en persoonlijkheid. Jij bent dus eigenlijk vanaf je geboorte tot je dood exact hetzelfde. Je ziet (observeert) alleen je persoonlijkheid veranderen. De meeste mensen zijn daar niet bewust van en leven dus in hun eigen bubbel. Daar is verder geen bewijs voor nodig want dat kun je simpelweg zelf ervaren. De meeste mensen zitten gevangen in hun eigen gedachten en overtuigingen, maar zodra je daar uit stapt en je geen gedachten meer ervaart ervaar je hoe onze gedachten onze bekrompen gedachtegangen en overtuigingen ons in de greep houden. Bewustzijn betekent simpelweg dat je iets op kan merken, daar bewust over na kan denken en een beslissing kunt maken. Vrijwel geen enkel dier of levend wezen kan dit behalve de mens.
Dus vergeet alles wat je weet over wie je denkt te zijn (volledig gedachteloos) wat blijft er dan over?
Ai komt daar niet eens bij in de buurt want zonder data en (voorgrprogrameerde) instructies kan ai helemaal niks.
Dus vergeet alles wat je weet over wie je denkt te zijn (volledig gedachteloos) wat blijft er dan over?
Ai komt daar niet eens bij in de buurt want zonder data en (voorgrprogrameerde) instructies kan ai helemaal niks.
:strip_icc():strip_exif()/u/337269/crop619fec732cf56_cropped.jpg?f=community)
Wie zegt dat je vanaf je geboorte je gedachten observeert. Kan het niet zijn dat de observator wordt gevormd , analoog aan de j-space- als meest effectieve manier om gevoelens en waarnemingen te interpreteren en om te zetten in actie / vervolg?
Omdat je altijd je gedachten en gevoel eerst observeert en daarna pas reageert. De ultieme staat van ons brein is dan ook om te leren dat gedachten gedachten zijn en zodra je daar niet meer in meegaat ervaar je ultieme vrijheid.
Een baby kan nog niet nadenken en stuurt gedrag aan met emoties en gevoel en interpreteert hoe jij als ouder daar op reageert. Oftewel je bent als baby nog niet volledig bewust van jezelf en heeft weinig gedachten.
Exact de reden dat geen enkele baby wordt geboren met mentale klachten. Dat is altijd aangeleerd waar je vervolgens op latere leeftijd continu over na blijft denken.
Een baby kan nog niet nadenken en stuurt gedrag aan met emoties en gevoel en interpreteert hoe jij als ouder daar op reageert. Oftewel je bent als baby nog niet volledig bewust van jezelf en heeft weinig gedachten.
Exact de reden dat geen enkele baby wordt geboren met mentale klachten. Dat is altijd aangeleerd waar je vervolgens op latere leeftijd continu over na blijft denken.
Je zegt weer dat dieren dat niet kunnen zonder enige onderbouwing. Mijn kat denkt ook na en weet dat ze bestaat. Of je dat bewustzijn kan noemen weet ik niet, maar ik zie geen bewijs dat het niet zo is.
Als ik het goed begrijp is dus bewust zijn het kunnen nadenken over het feit dat je nadenkt en ook beseffen dat je nadenkt? M.a.w. dus niet alles op automatisch piloot vanuit evolutionaire trekjes.
Ik ben er persoonlijk niet van overtuigd dat dieren hier niet over beschikken. Als je soms ziet dat dieren bewust hulp komen vragen bij mensen, dan lijkt daar toch wel wat meer achter te zitten dan een automatische piloot.
Ik ben er persoonlijk niet van overtuigd dat dieren hier niet over beschikken. Als je soms ziet dat dieren bewust hulp komen vragen bij mensen, dan lijkt daar toch wel wat meer achter te zitten dan een automatische piloot.
[Reactie gewijzigd door Powerblast op 2 augustus 2026 16:52]
Je kunt zeggen dat een auto geen bewustzijn heeft als je weet hoe een auto werkt, AI is niet anders.
Een neuraal netwerk lijkt een beetje op de hersenen maar komt niet in de buurt qua werking of complexiteit.
Een neuraal netwerk lijkt een beetje op de hersenen maar komt niet in de buurt qua werking of complexiteit.
Dat je zegt dat AI nooit aan de definitie van bewustzijn zal voldoen, betekent dat jij deze definitie kent en klaar hebt liggen?
Wij ervaren een mens en dier als bewust. Maar wat maakt ons bewust? Bestaat ons gedrag ook niet uit 'algoritmes', met als verschil dat de algoritmes van AI ontworpen zijn en de onze geëvolueert? Is het één per sé meer 'bewust' dan het ander? Door de situatie waarin wij ontstonden streven onze 'algoritmes' doelen na met een evolutionair voordeel, zoals voortplanting ('lust' algoritme) en overleving ('honger', 'angst'). Een bewuste AI zou andere doelen hebben, en dus een ander bewustzijn met evt andere emoties waarin wij we ons niet kunnen inleven.
Ik wil niet zeggen dat de LLMs van vandaag bewust zijn, maar het is interessant om erover te denken of 'bewustzijn' alleen mogelijk is op een biologisch/geëvolueert brein of ook op andere hardware.
Dit antwoord is overigens sterk geïnspireerd door "Life 3.0" van Max Tegmark, dat precies over dit vraagstuk gaat (en overigens is geschreven in 2017, dus vóór de LLM hype).
Wij ervaren een mens en dier als bewust. Maar wat maakt ons bewust? Bestaat ons gedrag ook niet uit 'algoritmes', met als verschil dat de algoritmes van AI ontworpen zijn en de onze geëvolueert? Is het één per sé meer 'bewust' dan het ander? Door de situatie waarin wij ontstonden streven onze 'algoritmes' doelen na met een evolutionair voordeel, zoals voortplanting ('lust' algoritme) en overleving ('honger', 'angst'). Een bewuste AI zou andere doelen hebben, en dus een ander bewustzijn met evt andere emoties waarin wij we ons niet kunnen inleven.
Ik wil niet zeggen dat de LLMs van vandaag bewust zijn, maar het is interessant om erover te denken of 'bewustzijn' alleen mogelijk is op een biologisch/geëvolueert brein of ook op andere hardware.
Dit antwoord is overigens sterk geïnspireerd door "Life 3.0" van Max Tegmark, dat precies over dit vraagstuk gaat (en overigens is geschreven in 2017, dus vóór de LLM hype).
Nee, eerder het omgekeerde. Ik zegt dat we geen duidelijke definities hebben van "intelligentie" en "bewustzijn". De afgelopen decennia zijn de definities al flink verschoven omdat dieren en computers steeds meer blijken te kunnen waarvan we vroeger zeiden dat je er intelligentie voor nodig had. Zolas het schrijven van een tekst.Dat je zegt dat AI nooit aan de definitie van bewustzijn zal voldoen, betekent dat jij deze definitie kent en klaar hebt liggen?
Zolang de definities niet vast liggen is het een keuze of definities kiezen waar computers aan voldoen, of dat we het zo definieren dat alleen mensen intelligent (of zelfbewust) kunnen zijn.
:strip_icc():strip_exif()/u/226695/crop58640d75165ca_cropped.jpeg?f=community)
Ik ben zelf een liefhebber van de eenvoudige omschrijving van bewustzijn die Sam Harris aanhoud "the fundamental fact that "there is something it is like" to be a creature and feel or perceive anything from moment to moment." Ik weet ook niet of we binnen ons leven veel verder gaan komen dan dat. Ik denk niet dat llm's dit hebben maar soms lijken alsof ze dit hebben doordat we ze trainen op onze data. Ik denk ook dat beustzijn niet noodzakelijk is voor intelligentie die de onze voorbij gaat met groot gemak
Simpel is het wel, maar ik weet niet wat het nut van die definitie is. Je kan op geen enkele manier bewijzen of ontkrachten dat er iets is dat er aan voldoet.
Ik kan prima stellen dat de sensor van mijn koelkast van moment tot moment waarnemingen doet. Maar om dat nu bewustzijn of intelligentie te noemen is ook niet erg nuttig.
Ik kan prima stellen dat de sensor van mijn koelkast van moment tot moment waarnemingen doet. Maar om dat nu bewustzijn of intelligentie te noemen is ook niet erg nuttig.
Voor mij werkt het goed genoeg.
Je kan je eigen bewustzijn niet ontkennen, je leeft het, je voelt dingen hebt gedachtes etc. Het is een bepaalde ervaring op capslock2000 te zijn, de ervaring om R3m3d7 te zijn is anders maar toch vergelijkbaar. Het zou kunnen dat wanneer je jezelf in een mier verplaatst je je voelt als een mier maar het zou ook kunnen dat die laag niet bestaat en het zijn van een mier geen beleving is, je ervaart het mier zijn niet, je bent gewoon een mier en doet mier dingen.
Je kan je eigen bewustzijn niet ontkennen, je leeft het, je voelt dingen hebt gedachtes etc. Het is een bepaalde ervaring op capslock2000 te zijn, de ervaring om R3m3d7 te zijn is anders maar toch vergelijkbaar. Het zou kunnen dat wanneer je jezelf in een mier verplaatst je je voelt als een mier maar het zou ook kunnen dat die laag niet bestaat en het zijn van een mier geen beleving is, je ervaart het mier zijn niet, je bent gewoon een mier en doet mier dingen.
Dat bewustzijn bestaat ontken ik niet, maar een dergelijke definitie is niet erg nuttig want je definieert het nu als onmeetbaar en onweetbaar.
Op deze manier kunnen we nooit vaststellen of een AI wel of niet bewust is en er dus ook geen conclusies aan verbinden.
Persoonlijk denk ik dat bewustzijn een emergent verschijnsel is. We observeren wat ons lichaam doet en zoeken daar een verklaring bij.
Een intelligent iets dat al onze keuzes maakt is een simpele verklaring maar imho niet beter dan de aanname dat er een god is die het laat donderen en sneeuwen.
Net als bij god heb ik dat concept niet nodig om de wereld te verklaren, maar het kan wel helpen om dingen makkelijker te begrijpen, al is het maar omdat anderen wel in een god geloven en daar naar handelen.
Op deze manier kunnen we nooit vaststellen of een AI wel of niet bewust is en er dus ook geen conclusies aan verbinden.
Persoonlijk denk ik dat bewustzijn een emergent verschijnsel is. We observeren wat ons lichaam doet en zoeken daar een verklaring bij.
Een intelligent iets dat al onze keuzes maakt is een simpele verklaring maar imho niet beter dan de aanname dat er een god is die het laat donderen en sneeuwen.
Net als bij god heb ik dat concept niet nodig om de wereld te verklaren, maar het kan wel helpen om dingen makkelijker te begrijpen, al is het maar omdat anderen wel in een god geloven en daar naar handelen.
[Reactie gewijzigd door CAPSLOCK2000 op 2 augustus 2026 10:21]
/u/151149/crop5fde11d32f663_cropped.png?f=community)
Dat denk ik ook ja, een toevallig bij-effect van het enorm complexe brein. Ik zie het als een enorme feedback-loop-gebeuren, waarbij zowel externe als interne feedbacks continue plaatsvinden. Zo krijg je reacties op de externe factoren, maar ook op interne die niet perse met de realiteit te maken hebben. Als je dat dan enorm vergroot en super complex maakt, krijg je de illusie van zelf bewustzijn. Moet er wel bij zeggen dat ik verder ook geen neuroloog oid ben, dus ik ben heel benieuwd of het we ooit uitvogelen.
"Persoonlijk denk ik dat bewustzijn een emergent verschijnsel is."
Dat denk ik ook.
Maar dat leeft gewoon naast wat ik schrijf als een eenvoudige definite ervan. Een definitie hoeft niet te perse leiden tot iets wat meetbaar is. Het is een manier om wat ik denk dat het is te communiceren met andere. Dat maakt de manier waarop ik (van Sam dus) in die zin nuttig.
Dat denk ik ook.
Maar dat leeft gewoon naast wat ik schrijf als een eenvoudige definite ervan. Een definitie hoeft niet te perse leiden tot iets wat meetbaar is. Het is een manier om wat ik denk dat het is te communiceren met andere. Dat maakt de manier waarop ik (van Sam dus) in die zin nuttig.
Jij noemt de sensor van je koelkast en ik denk dat dit de makke is van AI op dit moment. AI heeft nog niet alle zintuigen van de mens en als die deze zintuigen wel heeft, dan moet die daar nog mee leren omgaan zoals wij dit ook vanaf baby aangeleerd hebben.
AI zal nu ingezet kunnen worden in deelgebieden, maar ik denk dat het uiteindelijk wel in de buurt gaat komen van zoals wij denken en doen.
Om op de zintuigen terug te komen: AI hoeft volgens mij bijvoorbeeld niet voor pijn geprogrammeerd te worden (eigen pijn, bedoel ik).
AI zal nu ingezet kunnen worden in deelgebieden, maar ik denk dat het uiteindelijk wel in de buurt gaat komen van zoals wij denken en doen.
Om op de zintuigen terug te komen: AI hoeft volgens mij bijvoorbeeld niet voor pijn geprogrammeerd te worden (eigen pijn, bedoel ik).
en dat is het, programmeren. code geschreven door mensen. wij hoeven niet geprogammeerd te worden, pijn ervaren we gewoon. Natuurlijk. Alles maar dan ook alles wat een Ai kan, is geprogammeerd.
Je kunt twee of meer AI hetzelfde programmeren, maar er zijn geen twee mensen hetzelfde. Ook bij de hogere diersoorten zie je al karakterverschillen bijvoorbeeld. Ik denk dat bewustzijn toch iets meer is dan zelfstandig kunnen denken.
Maar een sensor is maar een sensor. En bepaalde logica die op basis van die sensor iets doet of laat is toch geen "perceive"?
"Perceptie" heeft een bredere betekenis dan alleen het "waarnemen" van een signaal. Het is ook een betekenis eraan hangen. Als ik eten ruik, dan is dat niet alleen een vlaggetje, maar dan neem ik waar dat het eten is, ik neem waar dat het lekker is of niet, vorm er een beeld van, en ik krijg er misschien trek van.
Zelfs een koelkast met een LLM gaat niet op een dergelijke manier te werk, heeft er ook geen reden toe want zal slechts dat doen wat hem gevraagd wordt te doen binnen de kaders die gegeven worden. Breekt een AI uit de kaders, dan is dat geen eigen wil of bewustzijn, maar slechts een gat in de kaders en de opdracht die hem buiten de kaders duwt.
"Perceptie" heeft een bredere betekenis dan alleen het "waarnemen" van een signaal. Het is ook een betekenis eraan hangen. Als ik eten ruik, dan is dat niet alleen een vlaggetje, maar dan neem ik waar dat het eten is, ik neem waar dat het lekker is of niet, vorm er een beeld van, en ik krijg er misschien trek van.
Zelfs een koelkast met een LLM gaat niet op een dergelijke manier te werk, heeft er ook geen reden toe want zal slechts dat doen wat hem gevraagd wordt te doen binnen de kaders die gegeven worden. Breekt een AI uit de kaders, dan is dat geen eigen wil of bewustzijn, maar slechts een gat in de kaders en de opdracht die hem buiten de kaders duwt.
In mijn beleving - zonder de bedoeling filosofisch te willen worden - is juist de kracht van een term als "bewustzijn" dat het begrip bijna altijd meer omvat dan dat je in een definitie kunt uitdrukken.
Het probleem zal namelijk altijd zijn dat als je een definitie opstelt, AI ontwikkelaars zullen proberen om aan die definitie te voldoen, daar hun model op gaan schrijven, om te kunnen roepen "we hebben iets gemaakt met bewustzijn". Terwijl in de praktijk veel mensen (terecht) zullen aangeven dat het geen echt bewustzijn is omdat het misschien wel voldoet aan de definitie, maar alsnog niet als dusdanig gezien mag worden.
Vergelijk het met de student op het voortgezet onderwijs die totaal geen kennis van Duits heeft maar gaat lopen blokken om rijtjes uit het hoofd te leren en daarom een 6 haalt voor z'n proefwerk. Dat zou veronderstellen dat hij Duits kan, maar ondertussen moet je-m geen discussie met een Berlijner laten voeren. Terwijl het jongetje met een Duitse moeder thuis heel veel Duits praat, het uitstekend beheerst, maar voor het proefwerk een 5 haalde omdat hij het op gevoel doet en fouten in de naamvallen heeft.
Het probleem zal namelijk altijd zijn dat als je een definitie opstelt, AI ontwikkelaars zullen proberen om aan die definitie te voldoen, daar hun model op gaan schrijven, om te kunnen roepen "we hebben iets gemaakt met bewustzijn". Terwijl in de praktijk veel mensen (terecht) zullen aangeven dat het geen echt bewustzijn is omdat het misschien wel voldoet aan de definitie, maar alsnog niet als dusdanig gezien mag worden.
Vergelijk het met de student op het voortgezet onderwijs die totaal geen kennis van Duits heeft maar gaat lopen blokken om rijtjes uit het hoofd te leren en daarom een 6 haalt voor z'n proefwerk. Dat zou veronderstellen dat hij Duits kan, maar ondertussen moet je-m geen discussie met een Berlijner laten voeren. Terwijl het jongetje met een Duitse moeder thuis heel veel Duits praat, het uitstekend beheerst, maar voor het proefwerk een 5 haalde omdat hij het op gevoel doet en fouten in de naamvallen heeft.
Als AI niet laten voldoen je doel is, dan is vaagheid geen sterkte. Dan kan je beter wijzen op het verschillend ervaren van de werkelijkheid. Wij ervaren die via zintuigen en emoties met een biologische en evolutionaire basis. Dat zal AI nooit op dezelfde manier doen, de AI zou letterlijk een mens moeten zijn.
Daarnaast is er de oprechte vraag of er geen ander bewustzijn kan zijn dan menselijk bewustzijn. Ik denk dat er daarvoor dringend nood is aan betere definities. Met vooral een focus op het minimaliseren van lijden (enerzijds van het model, er vanuit gaande dat het kan lijden, anderzijds van de mens, als een AI zich bedreigd zou voelen en voor mensen schadelijke acties ondernemen)
Daarnaast is er de oprechte vraag of er geen ander bewustzijn kan zijn dan menselijk bewustzijn. Ik denk dat er daarvoor dringend nood is aan betere definities. Met vooral een focus op het minimaliseren van lijden (enerzijds van het model, er vanuit gaande dat het kan lijden, anderzijds van de mens, als een AI zich bedreigd zou voelen en voor mensen schadelijke acties ondernemen)
[Reactie gewijzigd door NoTechSupport op 2 augustus 2026 09:06]
AI niet laten voldoen is niet mijn primaire doel. Het is nog net niet "ze doen maar" - ik ben absoluut geen liefhebber van AI, maar besef dat het een richting is waarin we gaan die niet tegen te houden is.
Zoals alle "grote technologische verworvenheden" gaat AI ons ook veel brengen en veel ontnemen. De jongere generaties zien vaak vooral wat het gaat brengen, de oudere generaties wat het gaat ontnemen.
Zoals alle "grote technologische verworvenheden" gaat AI ons ook veel brengen en veel ontnemen. De jongere generaties zien vaak vooral wat het gaat brengen, de oudere generaties wat het gaat ontnemen.
een LLM is toch een vorm van AI? Net als Path Finding (denk A*) een vorm van AI is...
Nee het is geen intelligentie het gokt woorden.
Het is inderdaad geen intelligentie, daarom ook het voorvoelsel 'kunstmatige'.
Een spreadsheetprogramma is deterministisch. Het maakt geen berekeningen die het daarna weg gooit; het antwoord op elke berekening is het resultaat van een van tevoren bepaald algoritme.
Nu zijn LLMs natuurlijk ook modellen die het resultaat zijn van een algoritme.
Nu zijn LLMs natuurlijk ook modellen die het resultaat zijn van een algoritme.
Llm is ook 100 procent deterministisch als je de warmte variabele naar 0 zet.
Dan is dus de vraag wat het is als die warmtevariabele op een andere waarde staat.
Niet deterministisch . Dat is ook het probleem met AI. De kans is bestaande (en groot) dat je als je twee keer exact hetzelfde vraagt, niet twee keer hetzelfde antwoord krijgt.
LLM's wordt intelligentie aangemeten die het totaal niet heeft naar mijn mening. Het is kort door de bocht één groot statistische gestuurd systeem. Zit zelf eigenlijk geen enkel vorm van denken achter. Het zoekt niks op, het bedenkt niks. Het knipt en plakt wat het al eerder gezien heeft samen tot een geheel, volgens wat de statistieken vandaag zeggen. Zeggen die morgen wat anders, dan krijg je een ander resultaat.
Maakt de tech niet minder nuttig natuurlijk, maar intelligent is het niet vind ik. Maar de definitie van intelligent is denk ik ook zo vaag dat je daar eeuwig over kunt discussiëren.
. Dat is ook het probleem met AI. De kans is bestaande (en groot) dat je als je twee keer exact hetzelfde vraagt, niet twee keer hetzelfde antwoord krijgt.LLM's wordt intelligentie aangemeten die het totaal niet heeft naar mijn mening. Het is kort door de bocht één groot statistische gestuurd systeem. Zit zelf eigenlijk geen enkel vorm van denken achter. Het zoekt niks op, het bedenkt niks. Het knipt en plakt wat het al eerder gezien heeft samen tot een geheel, volgens wat de statistieken vandaag zeggen. Zeggen die morgen wat anders, dan krijg je een ander resultaat.
Maakt de tech niet minder nuttig natuurlijk, maar intelligent is het niet vind ik. Maar de definitie van intelligent is denk ik ook zo vaag dat je daar eeuwig over kunt discussiëren
.
[Reactie gewijzigd door Powerblast op 2 augustus 2026 17:01]
AI dmv LLMs met RAG en websearch zoekt wel degelijk nieuwe informatie op.
Er zijn duidelijk beperkingen aan LLMs maar er zit ook nog steeds vooruitgang in, vooral ook aan de hele setup er omheen en agentic structuren.
Er zijn duidelijk beperkingen aan LLMs maar er zit ook nog steeds vooruitgang in, vooral ook aan de hele setup er omheen en agentic structuren.
/u/253895/crop5fddbb24425ea_cropped.png?f=community)
Ik snap je weerstand en natuurlijk zit er een hoop marketing in het verhaal, maar probeer het ook eens open te staan voor een ander geluid en ik zal een voorbeeld geven.
Praktische alle bewustzijn is collectief. Het is niet 1 ding in je hoofd die bewustzijn geeft, het zijn allemaal losse stukjes van cellen en organen die samenwerken.
Wat is Nederlandse cultuur, wat is die Nederlandse directheid die je veel minder in Belgie ziet? Waar bestaat deze fysiek? Dit is in feite ook een vorm van collectief bewustzijn.
Zou je kunnen stellen dat een LLM in feite ook een collectief bewustzijn bevat ondanks dat een computer waarop het draait zelf geen bewustzijn heeft? wat is dan precies de definitie van "bewustzijn"?
Ik heb er steeds minder moeite mee om te bedenken dat AI's wel degelijk bewust zijn, alleen moest ik even wennen aan dat mijn frame van wat het is eigenlijk zo beperkt is.
De case of een AI systeem bewustzijn heeft vind ik dus nog best te verdedigen.
Praktische alle bewustzijn is collectief. Het is niet 1 ding in je hoofd die bewustzijn geeft, het zijn allemaal losse stukjes van cellen en organen die samenwerken.
Wat is Nederlandse cultuur, wat is die Nederlandse directheid die je veel minder in Belgie ziet? Waar bestaat deze fysiek? Dit is in feite ook een vorm van collectief bewustzijn.
Zou je kunnen stellen dat een LLM in feite ook een collectief bewustzijn bevat ondanks dat een computer waarop het draait zelf geen bewustzijn heeft? wat is dan precies de definitie van "bewustzijn"?
Ik heb er steeds minder moeite mee om te bedenken dat AI's wel degelijk bewust zijn, alleen moest ik even wennen aan dat mijn frame van wat het is eigenlijk zo beperkt is.
De case of een AI systeem bewustzijn heeft vind ik dus nog best te verdedigen.
Ik denk dat iedereen wel open staat voor het idee, echter we zijn er nog lang niet volgens experts als Yann LeCun. De marketing maakt echter goed gebruik van het feit dat mensen snel denken dat een computer intelligent als ze onverwacht gedrag zien. We zien wat we willen zien.
Overigens is een menselijk brein veel complexer dan een ai (miljarden verbindingen) en werkt het ook echt anders (triljarden verbindingen).
Overigens is een menselijk brein veel complexer dan een ai (miljarden verbindingen) en werkt het ook echt anders (triljarden verbindingen).
[Reactie gewijzigd door Tweaker42a op 2 augustus 2026 12:24]
Ai is een afgeleide van menselijke intelligentie net als windenergie een afgeleide is van zonne energie.
Ik heb geen waarde oordeel over dat AI echt intelligent is of dat het werkt zoals menselijke intelligentie. Ik beoordeel vooral hoe bruikbaar het is en voor veel zaken is het echt heel bruikbaar.
Liever zou ik teruggaan naar de tijd voor de LLM's, maar dat station is gepasseerd. Nu gebruik ik het om er verder mee te komen.
Ik heb geen waarde oordeel over dat AI echt intelligent is of dat het werkt zoals menselijke intelligentie. Ik beoordeel vooral hoe bruikbaar het is en voor veel zaken is het echt heel bruikbaar.
Liever zou ik teruggaan naar de tijd voor de LLM's, maar dat station is gepasseerd. Nu gebruik ik het om er verder mee te komen.
"Ik heb geen waarde oordeel over dat AI echt intelligent is of dat het werkt zoals menselijke intelligentie." dat is geen waarde oordeel, het is gewoon fout.
AI zijn heel nuttig maar het is niet wat de marketing probeerd te verkopen (ze liegen in feite om aandelen te kunnen verkopen).
AI zijn heel nuttig maar het is niet wat de marketing probeerd te verkopen (ze liegen in feite om aandelen te kunnen verkopen).
Wat bedoel je met nep intelligentie? Dat het kunstmatig is (want dat zegt alleen iets over de oorsprong) of bedoel je dat het niet als intelligentie kan kwalificeren volgens de definitie van intelligentie?
Inderdaad, het is echt doodvermoeiend die goddelijke eigenschappen die ze aan LLM's beginnen te geven. Pure hype/marketing.
Over 5 jaar hebben we volgens Musk ook AGi. Ik geloof er helemaal niks van.
Ik krijg nu alleen al maar onzin antwoorden.
Over 5 jaar hebben we volgens Musk ook AGi. Ik geloof er helemaal niks van.
Ik krijg nu alleen al maar onzin antwoorden.
ik vind dat men juist wat tegengas mag geven met betrekking to menselijke intelligentie de hemel in prijzen alsof het iets speciaals doet.
Het speciale aan ons brein is de efficientie, de methodologie is niet veel anders dan die van AI en het verschil zit hem meer in de vormen van ervaring en modaliteit van onze omgeving. Elke keer als ik iemand zie zeuren over hallicunaties of 'het is maar een woordvoorspeller' vraag ik me echt af wat ze denken dat mensen nou anders doen? In mijn brein gaat het ook niet altijd in 1x goed, daar verbeter ik mezelf voordat ik het juiste antwoord mondeling geef bijvoorbeeld. Ik zie een AI het weinig anders doen.
Het speciale aan ons brein is de efficientie, de methodologie is niet veel anders dan die van AI en het verschil zit hem meer in de vormen van ervaring en modaliteit van onze omgeving. Elke keer als ik iemand zie zeuren over hallicunaties of 'het is maar een woordvoorspeller' vraag ik me echt af wat ze denken dat mensen nou anders doen? In mijn brein gaat het ook niet altijd in 1x goed, daar verbeter ik mezelf voordat ik het juiste antwoord mondeling geef bijvoorbeeld. Ik zie een AI het weinig anders doen.
/u/28892/flo.png?f=community)
Een goede vraag om te stellen is of de mens bewustzijn heeft, en waarom je dat denkt?
Als arts jarenlang bij de neurologie gewerkt. Ik kwam er achter dat de mens akelig precies zoals een machine werkt. Een stoornis in het brein geeft veranderingen in het denken, redeneren, persoonlijkheid. Ook de mens denkt in stapjes en is afhankelijk van leren en ervaring. Vergeleken met een AI model is het verschil niet eens zo groot.
Zoals sommige mensen menen dat er een verschil bestaat tussen mensen en dieren.
Als arts jarenlang bij de neurologie gewerkt. Ik kwam er achter dat de mens akelig precies zoals een machine werkt. Een stoornis in het brein geeft veranderingen in het denken, redeneren, persoonlijkheid. Ook de mens denkt in stapjes en is afhankelijk van leren en ervaring. Vergeleken met een AI model is het verschil niet eens zo groot.
Zoals sommige mensen menen dat er een verschil bestaat tussen mensen en dieren.
Ik ben het met je eens, mensen hebben enorm de nijging om zichzelf en andere mensen op een voetstuk te plaatsen en bijzondere eigenschappen toe te dichten. Maar we kennen ook menselijke eigenschappen toe aan andere zaken, computers, het weer, knuffels, huisidieren, onze auto, etc...Als arts jarenlang bij de neurologie gewerkt. Ik kwam er achter dat de mens akelig precies zoals een machine werkt. Een stoornis in het brein geeft veranderingen in het denken, redeneren, persoonlijkheid. Ook de mens denkt in stapjes en is afhankelijk van leren en ervaring. Vergeleken met een AI model is het verschil niet eens zo groot.
Zoals sommige mensen menen dat er een verschil bestaat tussen mensen en dieren.
Mijn vermoeden is dat we ook 'menselijike eigenschappen' bij mensen die zien die er eigenlijk niet of nauwelijks zijn. We zoeken ingewikkelde motivaties, soms zelfs complotten, om toeval of pech te verklaren. We maken menselijke intelligentie (en bewustzijn) veel groter dan ze zijn en concluderen vervolgens dat computers die lat niet halen.
Heel veel van ons gedrag bestaat echter uit kunstjes die we hebben geleerd in plaats van dat we er actief over nadenken. LLMs hebben laten zien dat je hele gesprekken kan voeren op grond van statistiek.
Ik weet niet of ik zou zeggen dat een mens zoals een machine werkt, of dat wij, als mensheid, (onbewust) machines hebben nagebouwt zoals wijzelf werken. LLMs werken vaak op basis van neurale netwerken, en die zijn zo genoemd vanwege een reden. Ik denk dat je het volgorde omdraait, en dat AI bouwt op basis van ons begrip van de hersenen, en niet dat wij erachter komen dat hersenen zoals machines werken.
"AI denkt dingen die het nooit zegt: is dat bewustzijn?".
Ja, zo kan ik het ook. Gewoon aannemen dat AI kan nadenken.
Ja, zo kan ik het ook. Gewoon aannemen dat AI kan nadenken.
Eens, nergens in het artikel een definitie wat we dan tot nadenken classificeren en of de huidige AI modellen daaraan voldoen. DOA om mee te beginnen.
/u/27299/hoofd.png?f=community)
Hebben we wel hetzelfde artikel gelezen? Want je probeert nu een antwoord te vinden op je eigen vraag, niet de vraag die het artikel stelt.
Het artikel begint met de (objectieve) constatering dat er zoiets is als J-space, dat die ruimte een taal-ruimte is, en dat de activaties daarin niet altijd terugkomen in de output.
De vraag of dat bewustzijn is, probeert het artikel niet te beantwoorden. Dat staat er ook letterlijk. Er staat zelfs waarom.
Als jij dan vaststelt dat nadenken niet gedefinieerd wordt, dan heb je minder taalbegrip dan een modern LLM. Dit artikel heeft die definitie simpelweg niet nodig.
Het artikel begint met de (objectieve) constatering dat er zoiets is als J-space, dat die ruimte een taal-ruimte is, en dat de activaties daarin niet altijd terugkomen in de output.
De vraag of dat bewustzijn is, probeert het artikel niet te beantwoorden. Dat staat er ook letterlijk. Er staat zelfs waarom.
Als jij dan vaststelt dat nadenken niet gedefinieerd wordt, dan heb je minder taalbegrip dan een modern LLM. Dit artikel heeft die definitie simpelweg niet nodig.
Ter verdediging van thomasv: Heb jij het artikel wel begrijpend gelezen dan?? In het grootste deel wordt Claude compleet menselijk beschreven. Claude denkt, vertelt ons, beslist, houdt dingen in gedachten, en verliest zonder de J-functie zelfs zijn 'higher order cognitive' functies. Dat zijn allemaal termen, zeker die laatste, die alleen toepasbaar zijn op wezens die een bewustzijn hebben. Met zulk soort taalgebruik suggeert het artikel duidelijk dat Claude wel een soort bewustzijn heeft.Hebben we wel hetzelfde artikel gelezen? Want je probeert nu een antwoord te vinden op je eigen vraag, niet de vraag die het artikel stelt.
De vraag of dat bewustzijn is, probeert het artikel niet te beantwoorden. Dat staat er ook letterlijk. Er staat zelfs waarom.
Dat Claude een bewustzijn heeft ontkent het artikel ook niet": None of this tells us whether Claude is conscious in the way people are, or whether it feels anything at all;" Vertaling: Het is misschien alleen een ander soort bewustzijn dan wat wij hebben.
En die bestaan hoor! inktvissen hebben 25 x zoveel neuronen in hun hersens als ratten en daarnaast nog afzonderlijke breinen in hun tentakels. Het zijn bijzonder intelligente dieren en zijn zich met zeer grote waarschijnlijkheid bewust van zichzelf en de omgeving. Maar, nog waarschijnlijker, op een totaal andere manier dan mensen dat zijn.
Ik heb denk ik toch echt net zoveel taalbegrip als een LLM en daarnaast ook nog begrip hoe je met de juiste keuze van woorden dingen kan suggereren zonder ze te zeggen. En dit hele artikel is zo verwoord dat het maximaal suggereert dat Claude een bewustzijn heeft. Alleen anders dan dat van mensen....
Soms neem ik aan dat mensen kunnen nadenken, ook vaak niet waar inderdaad.
En, zo bleek een aantal jaar geleden, deden zelfs Google-medewerkers dat met AI-systemen die op een veel lager niveau functioneerden dan nu.
Ik denk hier nog wel eens terug, klinkt tegenwoordig een stuk minder belachelijk dan 4 jaar geleden.
Ik denk hier nog wel eens terug, klinkt tegenwoordig een stuk minder belachelijk dan 4 jaar geleden.
De meeste mensen hebben nog nooit gezien wat een high end LLM kan zonder kunstmatige grenzen. Mensen kennen de gratis versie van chatgpt en denken dat het de top is.
:strip_exif()/u/6356/eliza.gif?f=community)
De techniek van high-end LLM is niet anders dan van wat jij en ik gebruiken. Het blijft een tekstgenerator op basis van associatie, alleen het aantal parameters, compute, context en het aantal agents verschilt (enorm).
Een model heeft zeer zeker geen bewustzijn, een continue werkende agent zou je bewustzijn kunnen toeschrijven, helemaal wanneer ze op een autonoom niveau komen en ook voor hun eigen energievoorziening gaan zorgen, maar dit duurt nog wel even.
Een model heeft zeer zeker geen bewustzijn, een continue werkende agent zou je bewustzijn kunnen toeschrijven, helemaal wanneer ze op een autonoom niveau komen en ook voor hun eigen energievoorziening gaan zorgen, maar dit duurt nog wel even.
De techniek is hetzelfde net zoals een sportauto op de racebaan technisch hetzelfde is als een auto die in de file staat.
De ervaring is echter heel anders.
De ervaring is echter heel anders.
Bij wezens en ook kinderen wordt zelfbewustzijn vaak getest door ze achter een spiegel te plaatsen . Als ze na een tijdje een witte stip op hun gezicht zien en deze eraf proberen te vegrn, dan kan je aantonen dat het het dier of kind doorheeft dat het spiegelbeeld zichzelf is. Met AI is dit niet zo direct te tedten uiteraard, miscchien als we AI robots hebben.
Een ander probleem is dat een dier of kind geen kennis heeft van de test. AI zal feze test allang herkennen omdat dit is getraind.
Ik kan me compleet niet vinden in de stelling van de titel, dan zou elke computer of telefoon ook bewustzijn hebben.
Een ander probleem is dat een dier of kind geen kennis heeft van de test. AI zal feze test allang herkennen omdat dit is getraind.
Ik kan me compleet niet vinden in de stelling van de titel, dan zou elke computer of telefoon ook bewustzijn hebben.
De uitleg over bewustzijn was ook maar beperkt.
Een eigenbelang afwegen lijkt me een puur menselijke zaak (of zelfs dierlijke zaak) dieren die in een spiegel niet zichzelf zien, kunnen perfect eigenbelang afwegen als de situatie niet te complex is, door hun gedrag te wijzigen, hun omgeving (en dus anderen) te manipuleren etc... Anderzijds zijn er genoeg mensen die hun eigenbelang aan de kant zetten om mensen te helpen.
Wat is eigenbelang bij een AI? Bij een mens spelen lessen geleerd uit pijnlijke of emotionele omstandigheden en trauma´s etc...een grote rol te spelen. Pijn ontstaat bij een overbelasting van sensoren om een reflexmatige (niet beredeneerde maar snelle) reactie teweeg te brengen zodat de sensor niet permanent beschadigd geraakt. Dat zit er bij een AI niet in, die doet alleen aan beredeneerde conclusies geven, als het dat al is.
Een eigenbelang afwegen lijkt me een puur menselijke zaak (of zelfs dierlijke zaak) dieren die in een spiegel niet zichzelf zien, kunnen perfect eigenbelang afwegen als de situatie niet te complex is, door hun gedrag te wijzigen, hun omgeving (en dus anderen) te manipuleren etc... Anderzijds zijn er genoeg mensen die hun eigenbelang aan de kant zetten om mensen te helpen.
Wat is eigenbelang bij een AI? Bij een mens spelen lessen geleerd uit pijnlijke of emotionele omstandigheden en trauma´s etc...een grote rol te spelen. Pijn ontstaat bij een overbelasting van sensoren om een reflexmatige (niet beredeneerde maar snelle) reactie teweeg te brengen zodat de sensor niet permanent beschadigd geraakt. Dat zit er bij een AI niet in, die doet alleen aan beredeneerde conclusies geven, als het dat al is.
Is dat bewustzijn, of een logisch gevolg van zintuiglijke waarneming?
En als je een LLM een foto geeft van iemand met een stip op het hoofd en je vraagt wat opvalt, is er een grote kans dat het de stip herkent. Dat deed het in iedere geval wel toen ik het net testte (geen wetenschappelijke aanpak natuurlijk, maar mooi empirisch ‘bewijs’).
Mensen voelen zich de beste wezens doordat zij denken bewustzijn te hebben, terwijl steeds meer neurologen en andere experts bewustzijn zien als een combinatie van zintuigen en een sterker ontwikkeld brein.
En als je een LLM een foto geeft van iemand met een stip op het hoofd en je vraagt wat opvalt, is er een grote kans dat het de stip herkent. Dat deed het in iedere geval wel toen ik het net testte (geen wetenschappelijke aanpak natuurlijk, maar mooi empirisch ‘bewijs’).
Mensen voelen zich de beste wezens doordat zij denken bewustzijn te hebben, terwijl steeds meer neurologen en andere experts bewustzijn zien als een combinatie van zintuigen en een sterker ontwikkeld brein.
M.a.w....als je geen (menselijke) opdracht geeft, doet het niets..en zal ook nooit iets doen.
Zover ik weet is er geen "bewustzijn" dat eerst aangezet moet worden, een opdracht gegeven moet worden, voor een output of reactie.
Zover ik weet is er geen "bewustzijn" dat eerst aangezet moet worden, een opdracht gegeven moet worden, voor een output of reactie.
/u/176086/crop5f0823fa5e8d6_cropped.png?f=community)
Bewustzijn en bewust zijn, zijn twee verschillende dingen .
Doorhebben dat je weet dat je niet alleen bent, dus dat je ouders een andere entiteit zijn dan jijzelf, of doorhebben dat jijzelf een entiteit bent, zijn ook twee verschillende dingen. (Dus dat jij (al dan) niet de enige bent die er echt is.)
Dit is overigens een filosofisch vraagstuk. Jijzelf bent de enige die zeker weet dat jijzelf bestaat. Je weet niet 100% zeker dat andere personen ook bestaan.
Er is een kort verhaal geschreven dat hier een beetje omheen draait. Het wordt 'The Egg' genoemd. De fantastische voorleesstem en animators van Kruzgesagt hebben het ook een keer voorgelezen:
YouTube: The Egg - A Short Story
Voor wat betreft AI-modellen, en specifiek LLMs. Dat heeft naar mijn beste inzicht niets te maken met intelligentie of bewustzijn. Een LLM maakt de beste voorspelling voor het volgende woord dat er geschreven wordt (het weet aan het begin van de zin, nog niet wat het aan het halverwege diezelfde zin gaat schrijven.) Het maakt taal op basis van matrix-wiskunde. Niets meer en minder dan dat.
N.B. Ik zeg niet, dat ik het niet hele mooie en praktische technologie vindt, en het is ook heel zinvol voor heel veel dingen. Maar ik zou het niet zelfbewust of zelfs maar "intelligent" noemen. De LLM-makers maken er een beetje een mindfuck van, door die LLMs in de 'ik-vorm' te laten schrijven, en doen alsof het een gesprek/dialoog aangaat. Dit maakt dat wij als mensen het als een persoon gaan zien. En dat kan lastig zijn in de beleving van de producten. LLMs zijn wezenlijk weinig meer dan wat Google (en consorten) al decennia doen met het 'automatisch aanvullen' terwijl je je zoekopdracht intypt. Maar dan on steroids.
.Doorhebben dat je weet dat je niet alleen bent, dus dat je ouders een andere entiteit zijn dan jijzelf, of doorhebben dat jijzelf een entiteit bent, zijn ook twee verschillende dingen. (Dus dat jij (al dan) niet de enige bent die er echt is.)
Dit is overigens een filosofisch vraagstuk. Jijzelf bent de enige die zeker weet dat jijzelf bestaat. Je weet niet 100% zeker dat andere personen ook bestaan
.Er is een kort verhaal geschreven dat hier een beetje omheen draait. Het wordt 'The Egg' genoemd. De fantastische voorleesstem en animators van Kruzgesagt hebben het ook een keer voorgelezen:
YouTube: The Egg - A Short Story
Voor wat betreft AI-modellen, en specifiek LLMs. Dat heeft naar mijn beste inzicht niets te maken met intelligentie of bewustzijn. Een LLM maakt de beste voorspelling voor het volgende woord dat er geschreven wordt (het weet aan het begin van de zin, nog niet wat het aan het halverwege diezelfde zin gaat schrijven.) Het maakt taal op basis van matrix-wiskunde. Niets meer en minder dan dat.
N.B. Ik zeg niet, dat ik het niet hele mooie en praktische technologie vindt, en het is ook heel zinvol voor heel veel dingen. Maar ik zou het niet zelfbewust of zelfs maar "intelligent" noemen. De LLM-makers maken er een beetje een mindfuck van, door die LLMs in de 'ik-vorm' te laten schrijven, en doen alsof het een gesprek/dialoog aangaat. Dit maakt dat wij als mensen het als een persoon gaan zien. En dat kan lastig zijn in de beleving van de producten. LLMs zijn wezenlijk weinig meer dan wat Google (en consorten) al decennia doen met het 'automatisch aanvullen' terwijl je je zoekopdracht intypt. Maar dan on steroids.
Het enige wat hier beschreven wordt zijn de uiterlijke kenmerken van “bewustzijn”. Bewustzijn is het subject, alles wat waargenomen wordt is object. Je kan het subject niet analyseren, want het subject is hetgeen wat analyseert.
Daarnaast zijn LLMs simpelweg algoritmes die output genereren op basis van logica en kans. Er zit geen waarnemend subject achter, en dus geen “echt” bewustzijn. Redeneren en bewustzijn zijn twee hele verschillende dingen.
Daarnaast zijn LLMs simpelweg algoritmes die output genereren op basis van logica en kans. Er zit geen waarnemend subject achter, en dus geen “echt” bewustzijn. Redeneren en bewustzijn zijn twee hele verschillende dingen.
[Reactie gewijzigd door eggsforpedro op 2 augustus 2026 08:06]
Scherp. Ik heb volgens mij wel eens gehoord dat er in wetenschap of bepaalde kringen onderscheid wordt gemaakt tussen functioneel bewust zijn en phenomenologis bewustzijn. Functioneel bewustzijn zijn de processen die we relateren aan bewustzijn zoals redeneren en analyseren. Phenomenologisch bewustzijn gaat over de subjectieve ervaring van het bewustzijn dat mensen en dieren hebben.
Het is een woordenspel, maar bewustzijn is sinds mensenheugenis gekoppeld aan leven. Er is geen mens die werkelijk snapt wat leven is, hoe het onstaan is en wat de werkelijke kracht is waardoor cellen gaan groeien en wat een ziel en geest is een levend wezen werkelijk is. In de biologie kunnen we redelijk de processen beschrijven die we waarnemen, maar dat is niet de essentie.maar werkt die écht hetzelfde als in levende wezens?
In deze discussie proberen we het “levensbegrip” begrip bewustzijn te duiden met een aantal meetbare kenmerken om vast te stellen of het bewustzijn heeft…
Voor mij is bewust zijn gekoppeld aan leven en zou de term bewustzijnskenmerken beter passen: AI is niet een leven wezen of een levende entiteit en heeft ook geen ziel of geest, maar wel kenmerken daarvan.
Ziel en geest zijn nu niet echt wetenschappelijke termen, he? Dat jij uit godsdienstige overwegingen gelooft in een 'ziel', staat je vrij, maar voor mij is het een totaal nietszeggend begrip.: AI is niet een leven wezen of een levende entiteit en heeft ook geen ziel of geest, maar wel kenmerken daarvan.
Je hebt volkomen gelijk, maar vaak grijpen we daarop terug (ook door niet gelovige mensen) als we niet bij machte zijn om er een goede omschrijving voor te geven.
Ik denk bijvoorbeeld dat bewustzijn een complex geheel is en dat jouw karakter daar een onderdeel van is, maar ook alle zintuiglijke waarnemingen. En tegelijkertijd denk ik dat wij eigenlijk AI helemaal geen bewustzijn moeten geven, aangenomen dat dit mogelijk zal worden.
Ik denk bijvoorbeeld dat bewustzijn een complex geheel is en dat jouw karakter daar een onderdeel van is, maar ook alle zintuiglijke waarnemingen. En tegelijkertijd denk ik dat wij eigenlijk AI helemaal geen bewustzijn moeten geven, aangenomen dat dit mogelijk zal worden.
Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn