Gemeenten zien weinig aanvragen voor ontheffing vuurwerkverbod

De Wet veilige jaarwisseling verbiedt consumenten vanaf vandaag formeel om zwaarder F2-vuurwerk te kopen, verkopen, bezitten of af te steken. Een van de voorwaarden van de wet was de mogelijkheid voor bijvoorbeeld buurtcentra of verenigingen om een ontheffing aan te vragen.

Na een rondvraag van NU.nl onder gemeenten die ontheffingen lijken te verlenen, blijkt dat de meeste nog geen aanvragen hebben ontvangen. Horst aan de Maas, een gemeente in Noord-Limburg, heeft één aanvraag liggen. Andere gemeenten, zoals Ede, geven aan wel signalen van belangstelling vanuit bewoners te krijgen, maar hebben de aanvraagprocedure nog niet opgestart.

Tijdens de gesprekken blijkt dat veel gemeenten nog op zoek zijn naar een passende strategie die aansluit op de behoeften van inwoners. Zo stelt de gemeente Veere in Zeeland dat zij in gesprek wil met initiatiefnemers als aanvragen eenmaal binnenstromen.

In de gemeente Noardeast-Fryslân, zegt woordvoerder Benjamin Smit dat er juist vooraf een gesprek met bewoners zal komen om te inventariseren of er überhaupt behoefte is aan een ontheffingsmogelijkheid. "Voordat we allerlei dingen gaan bedenken, willen we eerst in kaart brengen hoe onze inwoners erin staan."

Vanuit de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is een handreiking opgesteld om gemeenten te ondersteunen bij afwegingen over het verlenen van ontheffingen. Zo worstelen gemeenten bijvoorbeeld met het bepalen van de maximale hoeveelheid ontheffingen die ze mogen verlenen in een dorp of stad.

In de handreiking wordt ook rekening gehouden met argumenten waar gemeenten al langer voor waarschuwen, zoals het tekort aan handhavingscapaciteit en de korte termijn waarop de ontheffingen moeten worden verleend. Het blijft, in ieder geval dit jaar, aan de gemeente zelf om te bepalen of zij initiatiefnemers uit de buurt tegemoetkomen.

Deze argumenten hebben ervoor gezorgd dat grote gemeenten als Amsterdam, Rotterdam en Breda hebben aangekondigd tijdens de komende jaarwisseling geen ontheffingen te zullen verlenen. Ook gemeenten als Kapelle en Zoetermeer hebben dat besloten. Burgemeesters zijn echter niet verplicht om hun besluit met inwoners te delen.

Dat er tot nu toe weinig animo lijkt te zijn voor de ontheffingen verbaast Jeffrey Peters, woordvoerder van Het Vuurwerk Liefhebbers Verbond, niet. Hij vertelt dat de drempels vooral liggen bij de strenge regels voor organisaties, locaties en hoeveelheden. In zijn ogen is de ontheffingsregeling "op deze manier een te hoge drempel geworden om een goed alternatief te bieden voor de illegale markt".

Juist daar ziet hij de activiteit van kopers toenemen: "Illegaal vuurwerk is nu al beter verkrijgbaar dan normaal rond deze tijd van het jaar. En ook bij de zuider- en oosterburen is vuurwerk nog gewoon verkrijgbaar." Daarnaast denkt Peters dat de pakkans klein is als er inderdaad illegaal vuurwerk wordt afgestoken.

In sommige gemeenten kunnen bijvoorbeeld verenigingen dus een ontheffing aanvragen. Daarvoor moeten zij aan meerdere eisen voldoen. Zo moeten zij aantonen dat zij een binding met de locatie hebben, bijvoorbeeld met het vestigingsadres van een stichting.

Daarnaast moet de aanvrager geregistreerd staan in het handelsregister en mag er maximaal 200 kilo vuurwerk van categorie F2 (zoals vuurpijlen, cakes, compoundboxen en knalvuurwerk) worden afgestoken.

Ook zijn er eisen gesteld aan de omgeving waar het vuurwerk wordt afgestoken. De burgemeester bepaalt uiteindelijk of de locatie verantwoord is en bijvoorbeeld goed bereikbaar is voor hulpdiensten.

Met nog zo'n vijf maanden tot Oud en Nieuw schatten veel gemeenten in dat er niet genoeg tijd is om een aanvraag op tijd te behandelen. Smit, uit Noardeast-Fryslân, legt uit waar de grote knelpunten zitten. "Om een ontheffing te kunnen aanvragen, moeten bijvoorbeeld carbidploegen zich bij de Kamer van Koophandel laten inschrijven."

"Dit duurt al enkele weken. Daarnaast moet de aanvraag nog behandeld worden, waarna er pas daadwerkelijk vuurwerk ingekocht kan worden. Alles bij elkaar maakt dit tot een langdurig proces."

Omdat elke gemeente bepaalt vanaf wanneer aanvragen kunnen worden ingediend, liggen ook niet alle deadlines op dezelfde datum. De gemeente Westland wil bijvoorbeeld alle aanvragen voor 14 september binnen hebben. Meerdere gemeenten geven aan de uiterste indieningsdatum nog te moeten vaststellen.