Spanje: 25.000 migranten vrijwillig teruggekeerd naar Marokko

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft de Spaanse premier Pedro Sánchez geprezen voor de manier waarop hij de situatie in Ceuta heeft aangepakt. Dat deed de Commissievoorzitter via een brief aan de Spaanse premier die is ingezien door persbureau Reuters.

„Zowel de Spaanse als de Marokkaanse autoriteiten hebben dit efficiënt en doeltreffend aangepakt en zo met succes voorkomen dat mensen illegaal doorreisden naar het Spaanse vasteland en Europa”, aldus Von der Leyen.

De woorden van Von der Leyen kwamen als antwoord op een brief die Sánchez haar dit weekend schreef, daarin schreef hij zich „serieuze zorgen” te maken over de reactie van sommige Europese landen op de gebeurtenissen in Ceuta vorige week.

Italië riep vrijdag op om Spanje tijdelijk uit de Schengen-zone te weren, hoewel dit juridisch niet mogelijk is. Finland, Tsjechië en Denemarken sloten zich vervolgens bij de oproep aan. Zowel Italië als Frankrijk stelden grenscontroles in met Spanje, bij Italië gaat het daarbij om lucht- en zee-grenzen.

Eerder uitte Von der Leyen nog kritiek op de Spaanse aanpak. Vrijdag noemde Von der Leyen het „onacceptabel” dat tienduizenden migranten de Marokkaanse-Spaanse grens over zijn gestoken bij de Spaanse exclave. „Spanje moet ervoor zorgen dat de grens sluit en illegale migranten teruggestuurd worden”, schreef ze eerder in een post op sociale media.

Het aantal mensen dat is omgekomen bij de oversteek van de Marokkaans-Spaanse grens bij Ceuta is opgelopen tot 88. Dat meldt het bestuur van de Spaanse exclave aan persbureau EFE. De meeste slachtoffers kwamen om het leven door verdrinking. Marokko meldde zondagavond elf doden aan Marokkaanse zijde van de grens, maar zei ook berichten over doden aan de Spaanse kant van de grens nog te onderzoeken.

De doden vielen toen sinds donderdag binnen korte tijd circa 50.000 migranten de grens tussen Marokko en Spanje overstaken en Ceuta binnenkwamen. Veel mensen deden dat zwemmend en overleefden de oversteek niet. In zee zou een barrière hebben gelegen waar omheen gezwommen moest worden. Ook zijn er berichten van mensen die omkwamen door een val van de rotswanden, vermoedelijk terwijl zij uit het water probeerden te klimmen.

Lees ook

‘Er is hier geen eten, geen huisvesting, geen hulp’, zeggen de migranten die vanuit Ceuta terugkeren naar Marokko

Het Marokkaanse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft zondag gezegd dat de toestroom van tienduizenden mensen van Marokko naar de Spaanse exclave Ceuta te wijten is aan „desinformatie op sociale media en mensenhandel”. Dat schrijven persbureau Reuters en Spaanse media op basis van de verklaring van het ministerie.

Ook de Spaanse premier Pedro Sánchez had sociale media al genoemd als een van de aanleidingen van de massale oversteek naar Ceuta. Het Hooggerechtshof van Spanje had begin deze maand besloten dat migranten die zwemmend Ceuta of Melilla, een andere Spaanse exclave, bereikten, niet teruggestuurd mogen worden. Het nieuws ging online rond „als een bosbrand”, zei Sanchez. Mensenhandelaren zouden het vuur verder hebben opgestookt.

Verder noemde het Marokkaanse ministerie zondag een aantal cijfers. Zo’n 40.000 mensen hebben volgens het ministerie de oversteek gemaakt naar Ceuta en ongeveer 1.135 naar Melilla. Dat aantal ligt lager dan het aantal dat de Spaanse autoriteiten hebben genoemd: 49.000 in vierentwintig uur, vorige week.

Het ministerie heeft het over elf doden die vielen bij de poging over te steken van Marokko naar Ceuta: tien mensen zouden zijn verdronken, één persoon is van een klif gevallen. Het is nog onduidelijk hoe dit aantal zich verhoudt tot het dodental dat Spanje noemt en dat zondag werd bijgesteld naar 72. Marokko zei wel dat het bezig was de verklaringen over doden „aan de andere kant van de grens” te verifiëren.

In een poging vanuit Marokko de Spaanse exclave Ceuta te bereiken, een zwemtocht van zo’n vijf kilometer, zijn de afgelopen dagen zeker 72 mensen omgekomen. Eerder werden 67 overlijdens gemeld. Het opgelopen dodenaantal werd zondag bekendgemaakt door Miguel Ángel Pérez Triano, die in de autonome regio Ceuta de regering van premier Pedro Sánchez vertegenwoordigt.

Zo’n vijftigduizend personen probeerden, vooral op donderdag en vrijdag, de oversteek te maken naar Ceuta – en daarmee naar de Europese Unie. De meeste migranten die zwemmend of te voet de exclave bereikten, zijn inmiddels teruggekeerd. Triano kon zondag tijdens een persmoment geen exacte cijfers geven over het aantal mensen dat weer in Marokko is. Volgens mensenrechtenorganisatie Association Marocaine des Droits Humains (AMDH) zijn tientallen migranten vermist.

Nog altijd is ongewis wat de directe aanleiding gaf voor de grootschalige poging op irreguliere wijze de Schengenzone te bereiken. Vanuit Ceuta is het niet mogelijk spoorslags naar de rest van Europa te reizen. Internationale persbureaus schrijven over een video waarin jonge Marokkanen werd opgeroepen de oversteek te wagen. De regering van premier Sánchez wees naar de „mensensmokkelmaffia”.

Diplomatieke spanningen

Wel duidelijk is dat de gebeurtenissen binnen de Europese Unie de voorbije dagen een diplomatieke crisis hebben veroorzaakt. In verschillende EU-lidstaten suggereerden politici van zowel oppositie als coalitie dat Spanje de plotselinge influx over zichzelf had afgeroepen – tot ergernis van premier Sánchez. De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani stelde voor het Schengenverdrag met Spanje op te schorten, de Nederlandse vicepremier Dilan Yesilgöz (VVD) schreef: „Toekijken hoe illegale migranten Europa instromen is geen optie”.

Zaterdag schreven 22 van de 27 EU-regeringsleiders een brief waarin zij hun „grote bezorgdheid” over Ceuta benadrukken en het migratiebeleid van Sánchez bekritiseren. Opvallend is dat de buurlanden van Spanje, Frankrijk en Portugal, de brief niet ondertekenden. Premier Rob Jetten (D66) deed dat wel. „Goed dat we zien dat Spanje en Marokko zich inspannen om de situatie onder controle te krijgen”, voegde hij op X aan de brief toe.

Sánchez reageerde met een eigen brief die onder meer Politico heeft ingezien. Landen die Spanje uit de Schengenzone willen zetten, worden volgens hem „gedreven door vooroordelen, nepnieuws, onwetendheid of politieke belangen”.

Na dagen van verklaringen op sociale media, komen EU-ministers dinsdag digitaal samen om de Ceuta-kwestie te bespreken.

Lees ook

Slaagt Sánchez erin zijn sociale migratiebeleid te blijven verdedigen nu er tienduizenden mensen de grens naar Ceuta zijn overgestoken? 

De Spaanse premier Pedro Sánchez noemt de houding van een aantal andere EU-landen ten aanzien van de migratiecrisis in de Spaanse exclave Ceuta „egoïstisch”. Dat doet hij in een brief aan de leiders van Europese instellingen, die is ingezien door onder meer persbureau AFP.

Sanchez heeft het daarin over een „houding – ingegeven door vooroordelen, desinformatie, onwetendheid of politieke belangen – die in strijd is met het Europese recht, het humanitair recht en de beginselen van solidariteit die ons verenigen”. Zo’n opstelling druist volgens hem in tegen de langetermijnbelangen van de EU. Hij complimenteert de Marokkaanse autoriteiten voor de nauwe samenwerking en merkt op dat er vanuit EU-landen weinig steun is gekomen.

Zijn kritiek richt zich vermoedelijk onder meer op de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, die had gesuggereerd dat Spanje een te laks migratiebeleid zou hebben, en dat zo de bestorming van de exclave zou zijn uitgelokt.

Zaterdag hebben 22 EU-leiders, onder wie de Italiaanse premier en de Duitse bondskanselier, opgeroepen tot een „spoedvideoconferentie” van de Europese ministers van Binnenlandse Zaken over de situatie. In een brief schrijven ze te overwegen „interne grenscontroles” binnen de Schengen-zone in te voeren, zoals Italië al heeft gedaan. Ook de Nederlandse premier Rob Jetten ondertekende de brief, de regeringsleiders van Frankrijk en Portugal, buurlanden van Spanje, deden dat niet. De brief is gericht aan Ierland, dat sinds juli de Raad van de Europese Unie voorzit, voorzitter van de Europese Raad António Costa en voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen.

Lees ook

Strategisch is het een van de belangrijkste plekken ter wereld: wat maakt Ceuta zo bijzonder?

Vanaf donderdag waagden zich opeens tienduizenden mensen tegelijk zwemmend aan de oversteek. Een groot deel van hen is inmiddels teruggekeerd naar Marokko. Aan Spaanse kant zijn tot nu toe 67 lichamen aangespoeld van mensen die het niet overleefden.

De oversteken zijn inmiddels vrijwel gestopt, onder meer doordat Spanje een vijfhonderd meter lange drijvende barrière in het water heeft gelegd.

Italië heeft aangekondigd grenscontroles in te voeren voor mensen uit derde landen die vanuit Spanje naar Italië willen. Het gaat om een „onvermijdelijke maatregel”, zegt Antonio Tajani, minister van Buitenlandse Zaken, in een bericht op X, naar aanleiding van het grote aantal mensen dat de afgelopen dagen vanuit Marokko de grens met de Spaanse exclave Ceuta overstak.

Italië wil „gerichte” en „selectieve” controles invoeren om te verifiëren of mensen uit derde landen over de juiste papieren beschikken om te reizen binnen de Europese Unie. Voor welke periode deze controles gelden is niet meteen duidelijk.

Zelf spreekt Italië van een „tijdelijke opschorting” van het Verdrag van Schengen, dat vrij reizen binnen de Schengenzone regelt. Het land doet een beroep op een uitzonderingsmaatregel, die regeringen in staat stelt controles uit te voeren wanneer sprake is van „uitzonderlijke omstandigheden”, zoals een „bedreiging voor de binnenlandse veiligheid of de openbare orde”.

De landsgrenzen van Italië en Spanje raken elkaar niet. Wel kan de maatregel gevolgen hebben voor wie per vliegtuig of boot tussen de landen reist.

De maatregel van de regering van de radicaal-rechtse premier Giorgia Meloni lijkt volgens Italiaanse oppositieleden vooral bedoeld om het eigen electoraat te bedienen. Er zijn geen aanwijzingen dat de migranten van plan zijn door te reizen naar Italië. Bovendien is het overgrote deel vanuit Ceuta inmiddels alweer teruggekeerd naar Marokko.

Pedro Sánchez, de sociaaldemocratische premier van Spanje en politieke tegenpool van Meloni, beet vrijdag van zich af in een reactie op X. Zonder Italië direct aan te spreken zei hij dat „solidariteit en empathie” weliswaar „optioneel” zijn, maar „respect voor de Europese verdragen is dat niet”.

Ook Frankrijk kijkt naar versterking van de grens. President Emmanuel Macron laat weten de situatie „nauwlettend te volgen” en zegt zijn ministerie van Binnenlandse Zaken donderdag te hebben gevraagd om de controles aan de grens met Spanje „zo nodig te versterken”.

Van de vijftigduizend migranten die deze week de Marokkaans-Spaanse grens overstaken, zijn er 48.300 alweer teruggekeerd naar Marokko. Dat meldt de krant El País vrijdagavond op basis van het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Nog minder dan tweeduizend van de overgestoken mensen zouden in de exclave Ceuta verblijven.

Spanje zei eerder al dat mensen uit eigen beweging teruggaan. De migranten kwamen veelal zwemmend aan, om zo een golfbreker met een hoog hek erop te omzeilen. Tot nu toe zijn volgens het ministerie zeker 57 mensen omgekomen.

Het Hooggerechtshof van Spanje besliste begin deze maand dat migranten die zwemmend Ceuta of Melilla – de tweede Spaanse exclave in Marokko – bereiken, niet teruggestuurd mogen worden. Dat nieuws zong rond op sociale media en heeft zich volgens premier Pedro Sánchez „verspreid als een bosbrand”.

Sánchez heeft inmiddels laten weten dat er op korte termijn een „fysieke barrière” bij de golfbreker geplaatst wordt. Op die manier moet worden voorkomen dat migranten er gemakkelijk omheen kunnen zwemmen.

Lees ook

Slaagt Sánchez erin zijn sociale migratiebeleid te blijven verdedigen nu er tienduizenden mensen de grens naar Ceuta zijn overgestoken? 

Een exclave is een gebied dat geografisch niet verbonden is met het land waar het aan toebehoort. Ceuta is Spaans grondgebied, maar grenst uitsluitend aan Marokko . Andere bekende exclaves zijn het Russische Kaliningrad, ten noorden van Polen, dat door de Baltische staten wordt gescheiden van het moederland en het Britse Gibraltar in het zuiden van het Iberische schiereiland.

Moesandam is een puntje Oman ten noorden van de Verenigde Arabische Emiraten, dat de zuidelijke oever van de Straat van Hormuz beslaat. Schepen die de afgelopen maanden door de Omaanse wateren van de Straat van Hormuz voeren – dus dichtbij de kust van de exclave –, riskeerden te worden bestookt met drones van de Iraanse Revolutionaire Garde.

Lees ook

Kaliningrad: Een stukje Rusland omringd door de NAVO

De grootste exclave ter wereld is Alaska, dat alleen aan Canada vastzit maar Amerikaans grondgebied is. Groenland – dat groter is dan Alaska – en andere eilanden worden over het algemeen niet omschreven als exclaves, maar als overzeese gebieden.

Zowel Alaska als Ceuta zou ook een semi-exclave kunnen worden genoemd, zo valt op te maken uit de Encyclopedia Britannica. Ze grenzen immers aan een watermassa „die toegang biedt [tot] het hoofdgedeelte van het grondgebied waartoe het behoort”. In theorie is Ceuta slechts een kort boottochtje van het Iberische schiereiland verwijderd.

Een exclave is een enclave wanneer het volledig wordt omsloten door buitenlands gebied. Het komt van het Latijnse inclavatus, oftewel ‘opgesloten’ of ‘met een sleutel vergrendeld’. In de gemeente Baarle-Nassau in Brabant liggen 22 enclaves, stukjes België, oftewel Belgische exclaves. Binnen de twee grootste Belgische enclaves liggen ook weer zeven kleinere Nederlandse enclaves.

Niet elke enclave is een exclave. Soms zijn het volledige op zichzelf staande landen. Denk aan Lesotho, dat binnen Zuid-Afrika ligt. Of San Marino en Vaticaanstad, die in Italië liggen.

Circa 25.000 van de 50.000 migranten die sinds donderdagochtend illegaal de Marokkaans-Spaanse grens overstaken, zijn vrijwillig teruggekeerd naar Marokko. Dat meldt het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken vrijdagmiddag. De veiligheidsdiensten hielden rekening met een dergelijk scenario, schrijft de Spaanse krant El País, omdat migranten in 2021 eveneens vrijwillig terugkeerden. Eerder leek het aantal migranten hoger te liggen; Juan Jesús Vivas Lara, president van de autonome regio Ceuta, sprak van 60.000 mensen.

De Spaanse premier Pedro Sánchez begint vrijdagmiddag zijn persconferentie vanuit de stad Ceuta en richt zich daarbij tot de inwoners. „Heel Spanje staat achter hen, de Spaanse regering staat achter de stad Ceuta. Laten we ons bewust zijn van de emoties die zij hebben door de benarde situatie.”

Sánchez keurt de huidige situatie ten stelligste af. „Het is een aanval en een schending van de Spaanse territoriale integriteit. Ceuta is een Spaanse stad.” Hij schenkt ook aandacht aan Melilla, de nabijgelegen Spaanse exclave, waar Spanje vrijdag de grens sloot. De premier zegt bovendien dat de Spaanse regering „alle middelen” zal inzetten om „de veiligheid van de inwoners van Ceuta” te waarborgen.

Live

Sorry, het lukt niet om de video af te spelen.
of probeer het later nog eens.

Donderdagavond trokken zo’n zestigduizend migranten over de grens naar het grondgebied dat tot Spanje behoort. Ze klommen over grenshekken of zwommen, soms urenlang, naar de kust. Volgens de Spaanse krant El País zijn inmiddels 34 mensen overleden bij hun poging om de Spaanse exclave in te komen. Dat bevestigt de burgemeester van Ceuta, Jesús Vivas, aan de krant.

Sánchez staat tijdens zijn toespraak ook stil bij de overleden migranten, waarna hij smokkelbendes ervan beschuldigde „veel jongeren te misleiden”. Hij bedankte Marokko voor de medewerking om de migranten zo snel mogelijk weer terug te sturen. Hij sprak ook over de samenwerkingen tegen mensensmokkel die Spanje is aangegaan met andere landen, waaronder Marokko en Mauritanië. „Het belangrijkste is dat er kansen worden gecreëerd waardoor ze in hun eigen land kunnen blijven,.

Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen noemt het „onaanvaardbaar” dat naar schatting circa 49.000 migranten illegaal de Marokkaans-Spaanse grens over zijn gestoken. „We kunnen niet toestaan dat iemand onze Unie binnenkomt zonder zich aan onze regels te houden”, schrijft ze vrijdagmiddag op X.

Von der Leyen pleit voor het ontmantelen van mensensmokkelnetwerken en het vertrek van illegale migranten uit Schengenlanden. Ze heeft Magnus Brunner, Eurocommissaris voor Binnenlandse Zaken en Migratie, de opdracht gegeven om Spanje bij te staan. Dubravka Šuica, Eurocommissaris voor de Middellandse Zee, staat in contact met de Marokkaanse autoriteiten.

Om onenigheid tussen Europese lidstaten over migratiebeleid weg te nemen, is het Europese asiel- en migratiepact sinds vorige maand van kracht. Een van de pijlers van het pact is het verstevigen van de buitengrens, bijvoorbeeld in Spanje. Iedere migrant die zonder toestemming vooraf de EU binnenkomt, dient binnen zeven dagen een identiteits-, veiligheids- en medische controle te ondergaan. Die gegevens komen vervolgens in de Europese databank Eurodac terecht. Mensenrechtenorganisaties vrezen voor de privacy van migranten.

Lees ook

Het nieuwe Europese migratiepact: dit zijn alle veranderingen (en de valkuilen)

Het dodental bij de grootschalige oversteek van de Spaanse grens door migranten in de exclave Ceuta is opgelopen tot 34. Dat meldt de Spaanse krant El Pais vrijdag rond het begin van de middag. Het merendeel van hen zou verdronken zijn toen ze donderdag probeerden om via zee de Spaanse grens te bereiken. Het is aannemelijk dat het dodental de komende uren en dagen verder oploopt, meldt de krant, omdat gespecialiseerde duikers nog zoeken naar overledenen.

Live

Sorry, het lukt niet om de video af te spelen.
of probeer het later nog eens.

Groepen migranten wachten vrijdagochtend in lange rijen voor supermarkten in de Spaanse exclave Ceuta, die soms nog gesloten zijn. Bij sommige vestigingen moeten agenten ingrijpen vanwege de drukte.

Volgens het Spaanse dagblad El Mundo komen veel migranten samen op de strandboulevard. Sommige van hen slapen op straat of zoeken verkoeling bij fonteinen. Migranten worden volgens Spaanse media beledigd door inwoners van Ceuta, die op hun balkon staan.

Marokkaanse media meldden in de nacht van donderdag op vrijdag dat migranten in de Marokkaanse havenstand Beni Ensar agenten aanvielen en auto’s in brand staken. Buurlanden van Spanje houden de situatie aan de grens van het Schengengebied nauwlettend in de gaten. De Franse minister van Binnenlandse Zaken, Laurent Nuñez, heeft opdracht gegeven om de bewaking bij de grens met Spanje aan te scherpen, schrijft hij vrijdagochtend op X.

Spaanse politieagenten hebben vrijdagochtend migranten verwijderd uit het centrum van Ceuta, omdat de Spaanse premier Pedro Sánchez om 12.00 uur arriveert in de exclave. Straten rondom het Autonoom Paleis van Ceuta, waar de burgemeester de premier ontvangt, worden afgezet met dranghekken. Intussen maken schoonmakers stranden en straten nabij het stadhuis schoon.

Live

Sorry, het lukt niet om de video af te spelen.
of probeer het later nog eens.

Het Spaanse persbureau EFE meldt vrijdagochtend op basis van de politie dat zeker negentien migranten die via de golfbreker in de Schengenzone probeerden te geraken zijn overleden. Dat aantal kan nog oplopen. Volgens Spaanse media keren honderden migranten inmiddels weer terug via dezelfde golfbreker.

Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) spreekt vrijdagochtend op X van „zorgelijke ontwikkelingen” in de Spaanse exclave Ceuta. In de afgelopen 24 uur staken daar naar schatting 49.000 migranten illegaal de grens over tussen Marokko en Spanje.

Nederland rekent erop dat Spanje „doet wat nodig is om de EU-buitengrenzen te beschermen en dat ook Marokko de nodige stappen zet”, aldus Berendsen, die vrijdagochtend contact opnam met Spaanse en Marokkaanse collega’s. Hij noemt het „goed” dat de Europese Commissie hulp heeft aangeboden.

In de afgelopen 24 uur staken naar schatting 49.000 migranten illegaal de grens bij Ceuta over tussen Marokko en Spanje, formeel wonen daar zo’n 84.000 mensen. Dat meldt het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken vrijdagochtend. Het zijn fors meer mensen dan in 2021, toen ruim 10.000 migranten in de Spaanse exclave arriveerden.

Via het aan Marokko grenzende Ceuta kunnen migranten de Schengenzone betreden. Juan Jesús Vivas Lara, president van de autonome regio Ceuta, wijt de komst van de duizenden migranten aan het besluit van het Spaanse Hooggerechtshof om migranten die via zee komen zwemmen niet direct terug te sturen. Mensenrechtenactivisten zeggen dat migranten lang niet altijd op de hoogte zijn van de laatste juridische ontwikkelingen.

Spaanse media schrijven dat vooral jonge mannen donderdag vanaf het strand van El Tarajal naar Ceuta zwommen of door een grenshek op het vasteland braken. Volgens het Spaanse dagblad El País zwerven migranten noodgedwongen door de straten van de exclave.

Eerder liet de Spaanse politie weten dat het de grote groep mensen onmogelijk kon aansturen vanwege beperkte mankracht en middelen. Volgens de Spaanse krant El Mundo waren er in eerste instantie veertig medewerkers van de Guardia Civil (te vergelijken met de Nederlandse Koninklijke Marechaussee) aanwezig en vijftien politieagenten. De kustwacht beschikt over circa vijftien boten, waarvan sommige lekkageproblemen hebben. De Spaanse autoriteiten helpen migranten die gewond zijn geraakt.

Duizenden migranten zijn donderdag illegaal de grens tussen Marokko en Spanje overgestoken bij Ceuta. Dat is een Spaanse exclave die over land grenst aan Marokko, en migranten toegang geeft tot de Schengenzone. Op beelden in Spaanse media is te zien hoe (vooral) jonge mannen vanaf het strand van El Tarajal naar Ceuta zwemmen. Anderen breken door een grenshek heen en bereiken Spanje via de weg. De Spaanse publieke omroep RTVE maakt gewag van 2.000 tot 3.000 personen die de grens donderdag zijn overgestoken, dat aantal wordt evenwel niet bevestigd door de autoriteiten.

Hoewel veel migranten hun blijdschap toonden – een verslaggever van de krant El País zag hoe ze van blijdschap badslippers in de lucht gooiden, volgens persbureau AP werd luidkeels „Viva España!” gezongen – zijn bij de oversteek zeker achttien mensen omgekomen. Eerder werden negen doden gemeld, maar de Spaanse militaire politie Guardia Civil heeft donderdagavond nog eens negen lichamen aangetroffen, die bij hun poging om Ceuta te bereiken zijn verdronken voor de kust.

Live

Sorry, het lukt niet om de video af te spelen.
of probeer het later nog eens.

De Spaanse exclaves Ceuta en Melilla gelden al jaren als belangrijke bestemming voor migranten uit verschillende delen van het Afrikaanse continent die zonder geldige papieren via land de Europese buitengrens willen bereiken. EU-lidstaten hebben werk gemaakt van strengere grenscontroles. Daarmee is het steeds moeilijker geworden om de Europese Unie zonder visum over land te bereiken – en zo eventueel asiel aan te vragen.

Onduidelijk is waarom juist nu zoveel mensen hun toevlucht zoeken tot de grensovergang van Ceuta. Volgens persbureau AP gaat het met name om Marokkanen. El País schrijft dat de Marokkaanse grenspolitie niet optreedt. De zeshonderd leden van de Guardia Civil zijn „overweldigd” door de situatie en ontfermen zich vooral over mensen die gewond zijn geraakt bij het zwemmen of bij het klauteren over rotsen of hekken.

Op beelden is te zien dat ook gezinnen de oversteek wagen. „Het is een absolute chaos”, de grens is „totaal ingestort”, aldus een politiewoordvoerder tegen AP. Het opvangcentrum van Ceuta zit overvol.

Het lokale gezag kondigde de noodtoestand af bij monde van Juan Jesús Vivas Lara, de president van de autonome regio Ceuta. Hij spreekt van een „extreem ernstige migratiecrisis” en een „totale humanitaire en sociale noodsituatie”. Hij relateert de huidige influx aan een beslissing van het Spaanse Hooggerechtshof, dat eerder deze maand besloot dat migranten die via zee Spanje bereiken niet direct kunnen worden teruggestuurd. Mensenrechtenactivisten werpen tegen dat veel migranten niet op de hoogte zijn van dergelijke besluiten, schrijft AP.

Donderdagavond beloofde de regering in Madrid zestig militairen te sturen „om de veiligheid in Ceuta te bewaren”. De Spaanse premier Pedro Sánchez bezoekt de stad vrijdag.

Ook de voorbije dagen probeerden honderden mensen de exclave te bereiken. Marokko heeft nog niet op de gebeurtenissen gereageerd. De vorige massale grensoversteek bij Ceuta was in 2021, in twee dagen bereikten toen achtduizend mensen de exclave.

Eurocommissaris voor Migratie Magnus Brunner stelt dat Europese buitengrenzen als Ceuta „een cruciaal deel uitmaken” van de inspanningen die de EU onderneemt om „illegale migratie te bestrijden”. Hij zegt verder dat de EU klaarstaat om Spanje, onder meer via grensbewakingsagentschap Frontex, te „steunen om de situatie onder controle te krijgen”.

Spanje heeft volgens persbureau EFE de grens met Marokko gesloten bij de eveneens in Noord-Afrika gelegen Spaanse exclave Melilla, bijna 400 kilometer ten zuidoosten van Ceuta. Inwoners zijn opgeroepen de grensovergang te mijden, zodat zij ordediensten niet in de weg lopen.

Lees ook

Aan de buitengrenzen van Europa: minder migranten en dat heeft een schaduwzijde