Naar de Pride met het gezin: ‘Nu weet ik dat het echt nodig is te blijven strijden voor gelijkheid, vrijheid en veiligheid’

Of hij en zijn vrouw Wilna er het eerste jaar van de Canal Parade in Amsterdam, in 1996, al bij waren, weet Coen niet meer. Vragend kijkt hij naar zijn zonen, Lars en Benjamin. Die beginnen direct jaartallen op te rakelen. Welk jaar was het 25-jarig huwelijksjubileum? Wanneer begon Benjamin op de dansacademie? En wanneer kwam hij uit de kast?

„Jullie gingen in elk geval al toen het nog Gay Parade heette”, zegt Benjamin.

Ze concluderen: Wilna en Coen waren er in elk geval sinds 2000 bij. „Een vriend van ons woonde op de Prinsengracht, tussen twee cafés in. Hij was altijd in voor een feestje. Wij ook. Hij vertelde ons dat er iets leuks in de stad was”, zegt Coen. En het thema? „Daar stonden we niet echt bij stil. ‘Trek wat roze aan’, zei de vriend, dat was toen nog de kleur.”

Coen (72), Lars (42) en Benjamin Boer (36) zitten aan de keukentafel in het huis van Benjamin, vlakbij het Vondelpark in Amsterdam. Wilna ontbreekt. Terwijl juist zij zo verweven raakte met de jaarlijkse viering van de Pride in Amsterdam.

Diezelfde Pride, een viering van seksuele – en genderdiversiteit en gelijkwaardigheid, viert deze editie extra feest, want het is dertig jaar geleden dat de eerste Canal Pride in Amsterdam werd gehouden. Daarom is Amsterdam vanaf 25 juli gaststad van de WorldPride.

Wilna, zeggen haar man en zonen, híéld van de Pride. Zelfs toen ze niets meer kon, toen de kanker door haar lichaam woekerde, bewaarde ze energie om tóch naar de Pride te kunnen. „Alle feestjes kon ze missen, behalve deze”, zegt haar man Coen.

‘Jij was lang stil, pap’

Het verhaal van het gezin Boer begint 45 jaar geleden. Coen en Wilna, twee „rasechte Amsterdammers”, komen elkaar tegen op de tennisclub. Ze worden verliefd, ook al zijn de omstandigheden moeilijk; Wilna is getrouwd met iemand anders. „Soms heb je gewoon een klik”, zegt Coen verontschuldigend. „Ik had het zó gezellig met haar. En zij met mij. Altijd lachen, gieren, brullen, uitgaan. Dat feesten zijn we blijven doen. Tot ze niet meer kon.”

Wilna en Coen krijgen een zoon, Lars, trouwen, en krijgen een paar jaar later nog een zoon, Benjamin. Ze verhuizen van Amsterdam naar Gorinchem. Maar ze grijpen zoveel mogelijk gelegenheden aan om naar Amsterdam te gaan. De Gay Parade is daar een van.

Benjamin met een foto van zijn moeder.

foto Saskia van den Boom

„We hielden ons niet erg bezig met waar het voor was”, zegt Coen.

„Mama wel hoor”, zegt Lars.

„Misschien heb je gelijk”, zegt Coen. „Ze stond de hele dag tussen de mensen, met haar zak met broodjes.” Wilna, legt hij uit, maakte voor vertrek altijd witte bolletjes met gebakken ei; tien broodjes met ham, tien zonder. Om uit te delen. Want zij wist: wie bier drinkt, moet eten. Anders wordt het een kort feestje.

Lars en Benjamin gaan in die jaren nog niet mee. „Ik was toen nog verliefd op meisjes”, zegt Benjamin. Nou ja, hij vond jongens wel interessant, maar was nog nooit op eentje verliefd geweest. Tot hij naar de dansacademie in Amsterdam ging.

In 2009 gaat het gezin voor de viering van het 25-jarig huwelijk van Wilna en Coen naar Londen. Daar gaat hij het vertellen, heeft Benjamin bedacht. Niet dat de anderen niets vermoeden. „De hele wereld wist het al”, zegt Benjamin. Later bleek dat mensen al eerder tegen zijn vader hadden gezegd: Ben valt toch op mannen? „Mijn vader ging daar heel goed mee om, inspirerend ook. Antwoordde: ‘Misschien wel, maar mag hij daar zelf achter komen?’”

In het Hilton in Londen wacht Benjamin tot elk gezinslid twee drankjes achter de kiezen heeft, vóór hij over zijn vriend vertelt. „Lars zei: ‘Wat leuk, is het die ene jongen?’ Mama was blij. Ze wist het al, zei ze. En jij pap, jij was heel lang stil.”

Coen knikt. „En toen zei ik …”

Lars maakt zijn zin af: „… Lars, haal jij even bier?” Ze lachen alle drie.

Benjamin: „En daarna zei je: ‘Het maakt me niets uit, ik hou evenveel van je.’”

‘Er ging een wereld voor me open’

Het jaar daarna, 2010, gaat Benjamin voor het eerst naar de Pride. „Er ging een wereld voor me open. Ik bedoel, Gorinchem was destijds allesbehalve queer.” Sindsdien staat het gezin zo goed als elk jaar – Lars krijgt een keer net een baby, Coen ligt een keer in het ziekenhuis, Benjamin staat twee edities zélf op een boot – sámen op de Prinsengracht. Benjamin: „Ik was die eerste jaren niet heel erg bezig met het vieren van mijn geaardheid. Ik vond het een vriendelijkere versie van Koningsdag.”

Wilna zag wel het belang van het zichtbaar maken en vieren van diversiteit in gender en seksuele geaardheid. „Mijn moeder was zó trots. Toen ik zelf op een boot voer, stond zij aan de kant te huilen en te schreeuwen.” Natuurlijk was dat bijzonder, zeker toen ze ziek was. Benjamin: „Ik ben me er heel erg van bewust dat mijn ouders trots zijn op wie ik ben.” Lars ook, trouwens. Zegt iemand iets vervelends tegen Benjamin, dan staat hij er gelijk bij. „Dat is mijn broertje over wie je het hebt”, doet Benjamin hem na.

Uiteindelijk is Pride voor de mannen Boer eindeloos veel meer geworden dan ‘gewoon’ een feestje in Amsterdam. „Helaas weet ik ondertussen dat het echt nodig is om te blijven strijden voor gelijkheid, vrijheid en veiligheid”, zegt Benjamin. Amsterdam voelt steeds minder tolerant: homoseksuele vrienden zijn in elkaar geslagen, zelf durft hij niet meer hand in hand met zijn vriend over straat. „Terwijl ik met Pride zoveel liefde voel.”

Deze editie zijn ze er weer. Om te vieren, te vechten, te proosten, te lachen, te koesteren en te herdenken. Alle drie zullen ze een zak broodjes met gebakken ei klaarmaken. Tien met ham, tien zonder. Om uit te delen. Dan is het bijna of Wilna erbij is.