FIFA begint onderzoek naar ‘incidenten’ na de WK-finale, noemt Paredes’ naam niet

Wereldvoetbalbond FIFA begint een onderzoek naar „incidenten na de wedstrijd” in de WK-finale tussen Argentinië en Spanje van zondag. Onder meer persbureau Reuters deelde maandag een niet-openbare verklaring waarin dat wordt aangekondigd. Namen noemt de FIFA niet, maar het lijkt te gaan om een handgemeen waarbij de Argentijnse middenvelder Leandro Paredes betrokken was.

Na afloop van de finale, die Spanje won met 1-0, duwde Paredes de Spaanse speler Eric Garcia met een hand tegen zijn keel, zo is te zien op videobeelden. Toen Garcia’s teamgenoot Gavi zich in de strijd mengde, duwde Paredes hem tegen de grond. De Argentijnse bondscoach Lionel Scaloni rende erop af om de situatie te sussen.

Ook zou de Argentijnse verdediger Nahuel Molina de Spaanse aanvoerder Rodri hebben gestompt na afloop van de wedstrijd.

De wedstrijd zelf verliep ook al onrustig. Vroeg in de eerste helft kwam de Argentijn Alexis Mac Allister met gestrekt been in op de voeten van de Spaanse middenvelder Dani Olmo (hij kreeg geen kaart). De Argentijnse middenvelder Enzo Fernandez moest vlak voor de verlenging het veld verlaten na zijn tweede gele kaart voor een harde overtreding op de Spanjaard Pau Cubarsí.

Als de FIFA-tuchtcommissie in het onderzoek alsnog overtredingen constateert, kunnen spelers bijvoorbeeld geschorst worden voor kwalificatiewedstrijden van het volgende WK, of wedstrijden van de Copa América en het EK.

Welke ploeg gaat na zondag met 51,5 miljoen dollar (zo’n 45 miljoen euro) naar huis, Argentinië of Spanje? Dat is het bedrag dat de FIFA na afloop van het WK uitkeert aan de wereldkampioen. De verliezende finalist krijgt een kleine 34,5 miljoen dollar. Zodoende gaat de wedstrijd zondag financieel gezien om die extra 17 miljoen dollar.

De prijzenpot dit WK bedraagt maar liefst 655 miljoen dollar, een verdubbeling ten opzichte van het WK van 2022 in Qatar. Die toename is te danken aan de hogere inkomsten voor de FIFA – vooral door de uitbreiding van het toernooi naar 48 landen en de zeer hoge ticketprijzen.

Geen enkel land is zonder op zijn minst een aantal miljoenen dollars naar huis gegaan. Zo keerde de FIFA alle deelnemende landen 1,5 miljoen dollar uit aan voorbereidingskosten. De teams die strandden in de poulefase, hebben nog eens 9 miljoen dollar gekregen.

Hoe verder een land kwam, hoe hoger het prijzengeld. Zo leverde uitschakeling in de zestiende finale een totaalbedrag op van 12,5 miljoen dollar, terwijl Frankrijk en Engeland als nummers 3 en 4 respectievelijk 30,5 en 28,5 miljoen dollar hebben verdiend.

Tegenover de hoge inkomsten staan ook kosten. Hoewel voetbalbonden niet laten weten hoeveel het WK ze precies heeft gekost, gaat het zeker om miljoenen. Tijdens een bijeenkomst op het Nederlandse consulaat in New York begin juni zei KNVB-directeur Marianne van Leeuwen dat Nederland 6 miljoen dollar winst maakt „als we wereldkampioen worden. Als we tweede worden, maken we 2 miljoen dollar verlies”.

Gouden ringen met edelstenen

De wereldkampioen gaat er niet alleen vandoor met 51,5 miljoen dollar, de wereldbeker en gouden medailles. Voor het eerst krijgen de spelers en staf, geheel in Amerikaanse stijl, een gouden ring uitgereikt. In onder meer de NBA (basketbal), NFL (American football) en MLB (honkbal) is dit een gebruikelijk aandenken voor de kampioenen.

De met edelstenen ingelegde ring heeft aan de ene kant een beeltenis van de WK-beker, op de andere kant komt de naam van het winnende team te staan. Elke ring wordt op maat gemaakt en op een later moment uitgereikt – alleen de aanvoerder en bondscoach krijgen er direct na de wedstrijd een. De FIFA gaat nog eens 1996 ringen verkopen aan fans. Het is onduidelijk hoe duur die ringen zijn en wie er aanspraak op kan maken.

Al vijf uur voor de aftrap cirkelen helikopters over de Meadowlands in East Rutherford, New Jersey. De ene zwarte jeep na de andere scheurt voorbij, de zwaailichten aan, de sirenes loeiend. Een ongewoon gezicht in vergelijking met voorgaande wedstrijden op dit wereldkampioenschap. Maar de finale van zondag kan dan ook rekenen op hoog bezoek: de Amerikaanse president Donald Trump.

Op het eindeloze asfalt van de parkeerplaatsen rond het stadion in New Jersey, vernoemd naar de vroegere weides die hier lagen, is het zondag vergeven van de beveiliging: de vaste vrijwilligers van de FIFA, de lokale politie en die van de staat New Jersey. En natuurlijk de Secret Service, de veiligheidsdienst van de Amerikaanse federale regering, die de taak heeft de president te beschermen. Staand bij hun wagens heisteren ze zich in kogelwerende vesten.

De verwachting was dat Trump dit toernooi al veel eerder zijn opwachting zou maken. Maar de openingsceremonie in Los Angeles, een kleine zes weken geleden, liet hij aan zich voorbijgaan, zoals hij ook bij alle duels van de Amerikaanse ploeg ontbrak. Nu is hij wel bij de finale aanwezig. Sterker: hij reikt straks de wereldbeker uit aan de winnaar.

De komst van Trump veroorzaakt lange rijen bij de toegangspoorten, die heel traag bewegen. Zo ook bij de poort voor de media: vorige wedstrijden was de wachttijd misschien een kwartiertje, nu staat er een rij van een kleine vierhonderd meter, als een soort slakkenhuis opgekruld. „Anders dan bij elk ander duel”, zegt een wachtende Amerikaanse journalist. „The Secret Service is running the show.”

Rond het middaguur begint er voorzichtig beweging in te komen, en stromen de toeschouwers het stadion in. Een uur voor de wedstrijd hebben veel mensen hun plek gevonden.

Spanje tegen Argentinië is óók een confrontatie tussen leermeester en student. Voordat hij in 2023 bondscoach van Spanje werd was Luis de la Fuente (65) jarenlang in dienst van de Spaanse voetbalfederatie RFEF. Hij werkte er als bondscoach van de nationale jeugdelftallen, maar tevens als docent in de trainerscursus die succesvol afgerond moet worden om op het hoogste niveau te trainen. In de klas van 2017 trof hij een geboren Argentijn: Lionel Scaloni, de huidige bondscoach van Argentinië.

De toen 39-jarige Scaloni was op dat moment net met voetbalpensioen: twee jaar ervoor speelde de rechtsback nog in Italië, bij Atalanta Bergamo. Hij toonde zich „een zeer toegewijd student, met een geweldige houding en vol belangstelling”, zei De la Fuente er al eens over. „Hij had de werkwijze van iemand die vastberaden is om te groeien in het trainersvak.”

Amper een jaar later kreeg Scaloni zijn huidige rol. Na een functie als assistent-bondscoach op het WK van 2018 werd hij ad-interim, na het ontslag van hoofdcoach Jorge Sampaoli. Vanwege de goede prestaties op de Copa América in 2019 kreeg hij een vaste aanstelling. Acht jaar vervult hij zijn huidige functie inmiddels, en de hoogste prijs denkbaar had hij op zijn 48ste al op zak: de wereldtitel, behaald in 2022.

De la Fuente kende zijn doorbraak voor het grote publiek kort daarna, op veel latere leeftijd. In zijn eerste jaar als bondscoach van Spanje won hij de Nations League, een jaar later de Europese titel. Beiden wonnen De la Fuente en Scaloni de prijs voor beste trainer van een nationaal elftal, toegekend door een panel van experts van de Internationale Organisatie voor Voetbalgeschiedenis en Statistiek (IFFHS). Scaloni in 2022 en 2023, De la Fuente in de twee jaren erna.

Nog altijd spreken de twee elkaar veel en beschouwen ze elkaar als vrienden. Altijd vol lof over de ander, zo ook op persmomenten tijdens dit WK. De la Fuente noemde het een voorrecht dat hij ooit de leermeester was van Scaloni, de Argentijn reageerde eveneens complimenteus, na de zege op Engeland in de halve finale. „Hij heeft me alles geleerd wat ik nu weet.”

De WK-finale van vanavond gaat tussen twee landen die de afgelopen jaren veel voetbalsuccessen hebben gevierd. Spanje werd in 2024 Europees kampioen nadat de ploeg van trainer Luis de la Fuente in de finale met 2-1 won van Engeland. Dankzij de overwinning op Frankrijk in de halve finale van dit WK is Spanje bovendien 37 wedstrijden op rij ongeslagen – de verloren finale van de Nations League in 2025 na strafschoppen niet meegerekend. Alleen Italië bleef eerder ooit 37 wedstrijden op rij ongeslagen, tussen 2018 en 2021. Winnen de Spanjaarden van Argentinië, dan hebben zij het record in handen.

Wint Argentinië vanavond het WK, dan zou dat vierde kampioenschapszege voor het Zuid-Amerikaanse land op rij zijn en daarmee ook een record. In 2021 en 2024 wonnen de Argentijnen de Copa América, terwijl ze in Qatar in 2022 wereldkampioen werden. Het enige andere land dat ooit drie eindtoernooien achter elkaar won, is Spanje. De gouden generatie met onder anderen Iker Casillas, Sergio Ramos, Xavi Hernández en Andrés Iniesta werd in 2008 en 2012 Europees kampioen en in 2010 wereldkampioen.

Na de WK-winst van 2010 kan Spanje vanavond voor de tweede keer wereldkampioen worden. Argentinië werd drie keer wereldkampioen. Behalve in 2022 waren de Argentijnen ook in 1978 en 1986 de beste van de wereld.

Hoewel de Argentijnse president Javier Milei in Donald Trump zijn grote bondgenoot en geestverwant ziet, is hij vanavond niet aanwezig bij de WK-finale tussen Argentinië en Spanje. De Spaanse premier Pedro Sánchez, bepaald geen goede vriend van Trump, is juist wel afgereisd naar New Jersey voor de wedstrijd.

Een journalist van het Argentijnse radiostation El Observador vroeg woensdag aan Milei of hij naar de VS zou afreizen voor de WK-finale. „Geen sprake van”, antwoordde hij. Milei, die in 2023 president werd en sindsdien op goede voet staat met Trump, houdt vast aan zijn bijgeloof. De vorige zeven WK-wedstrijden van Argentinië keek hij vanuit zijn presidentiële landhuis in Olivos, een wijk van Buenos Aires. Argentinië won alle wedstrijden.

Milei zei dat hij vandaag net als de vorige keren dezelfde warme jas aantrekt. „Op de dag van de wedstrijd tegen Zwitserland kreeg ik het heel warm. Ik deed de jas uit en toen scoorden de Zwitsers tegen ons. Toen heb ik de jas weer aan gedaan en niet meer uitgetrokken.”

Politieke spanningen

Pedro Sánchez zal juist wel aanwezig zijn bij de WK-finale, ondanks de spanningen tussen hem en Trump. Sánchez was de enige regeringsleider van alle NAVO-landen die de NAVO-norm weigerde te verhogen van 2 naar 5 procent van het bruto nationaal product. Daarop zei Trump: „Jullie zijn het enige land dat niet betaalt. Ik snap niet wat jullie probleem is.”

Sánchez noemde Trumps ‘Rivièra-plan’, dat het gedwongen vertrek van Palestijnen uit de Gazastrook bevatte, daarnaast „immoreel”, en hij veroordeelde de Amerikaanse aanvallen op Iran. Bovendien stond hij niet toe dat de Verenigde Staten twee militaire bases in het zuiden van Spanje zouden gebruiken voor de oorlog. Sánchez noemde het geweld „een ramp”. Een gepikeerde Trump reageerde met een oproep tot een handelsembargo, een dreigement dat hij uiteindelijk niet waarmaakte.

Het is niet bekend of Trump en Sánchez elkaar de hand zullen schudden in het MetLife-stadion in New Jersey. Wel zei een woordvoerder van de Spaanse regering aan nieuwssite Politico dat het „zeer onwaarschijnlijk” is dat Sánchez Amerikaanse functionarissen zal ontmoeten.

Sánchez blijft in ieder geval een ongemakkelijke ontmoeting met Milei bespaard. De Spaanse premier heeft een slechte relatie met Milei, die Sánchez en zijn vrouw Begoña Gómez meerdere malen publiekelijk heeft aangevallen vanwege een corruptieschandaal waarvan zij afgelopen april officieel werd beschuldigd.

Een dag vol hevige regen heeft de luchtkwaliteit rond het MetLife Stadion, waar de finale wordt gespeeld, goed gedaan. De afgelopen dagen werd in het noordoosten van de Verenigde Staten gewaarschuwd voor de slechte luchtkwaliteit als gevolg van hevige rookwolken. Die werden veroorzaakt door de aanhoudende bosbranden in Canada en waaiden over naar de regio rond New York en New Jersey.

Op donderdagavond was de luchtkwaliteit zo slecht dat mensen in en rondom New York werden geadviseerd niet naar buiten te gaan. Op foto’s werd de skyline van New York omgeven door een grijs-oranje gloed. Op een veelgebruikte index van de lokale milieudiensten scoorde de luchtkwaliteit er ruim boven de 200: zorgelijk voor kwetsbare groepen. Een dag later was de situatie flink verbeterd en scoorde de luchtkwaliteit tussen de 50 en de 100: matig.

De hoop was dat het noodweer van zaterdag de lucht verder zou verbeteren, omdat rookdeeltjes meespoelen met de regen. Maar na een ochtend vol plensbuien – met waarschuwingen voor overstromingen en tornado’s – klaarde het zaterdagmiddag onverwacht op, waardoor de luchtkwaliteit toch weer omlaag ging. Zaterdagmiddag liep de luchtkwaliteit opnieuw op tot bijna 200.

Het hevige weer dwarsboomde ook de laatste trainingen van beide finalisten. De selectie van Spanje besloot vanwege onweersbuien binnen te blijven en in de sportschool de laatste voorbereidingen te treffen. Argentinië wachtte en kwam drie kwartier later dan gepland alsnog het veld op. In een hevige regenbui en bij een luchtkwaliteit bestempeld als „ongezond” deed de selectie een positiespel.

Doordat het in de avond toch weer ging regenen en de windrichting zondag lichtelijk veranderde, lijken de omstandigheden tijdens de finale toch mee te gaan vallen. De regio rond Chicago en Detroit heeft nu het meeste last van de luchtvervuiling. De lokale milieudienst verwacht in New York in de loop van de middag een score van hooguit 100: alleen vervelend voor mensen met luchtwegklachten, en dan met name tijdens het sporten.

Een van de opvallendste trends op dit WK is het toegenomen aantal doelpunten van afstand. Bijna een op de zes goals dit toernooi werd van buiten het strafschopgebied gemaakt, constateerde de technische studiegroep van de FIFA zaterdagavond in een bijeenkomst over de laatste voetbalontwikkelingen. Dat is een verdubbeling ten opzichte van het vorige WK.

Dat teams van grotere afstand scoren, is niet omdat ze het vaker proberen, aldus de studiegroep, een panel dat bestaat uit van oud-spelers en trainers. Het percentage schoten van buiten het strafschopgebied is namelijk min of meer gelijk gebleven. De conclusie: afstandsschoten zijn gevaarlijker geworden dan in voorgaande toernooien.

Volgens Jürgen Klinsmann, onder meer voormalig bondscoach van Duitsland, komt dat doordat teams vaker verdedigen in een laag blok, waarbij de linies heel dicht op elkaar staan – een andere trend op dit WK. „Het is heel moeilijk om daar voetballend doorheen te komen. Dus dan ga je zoeken: ga ik door het midden, of via de vleugels?”

Afstandsschoten zijn dan een bruikbare oplossing, meent Klinsmann. „Want als je als doelman zeven of acht man voor je hebt staan, is het lastig om goed te reageren, zeker bij schoten die van afstand worden veranderd.”

Een andere opvallende trend is het toegenomen gemiddeld aantal doelpunten per wedstrijd. Dat steeg dit WK naar bijna drie per wedstrijd, het hoogste aantal sinds het WK van 1970. Ook opvallend is dat keepers minder risico nemen, en de bal nu vaker wegstompen in plaats van de bal proberen te vangen. Van alle voorzetten werd dit WK 48 procent met de vuisten weggewerkt, tegen 38 procent in Qatar.

Na de groepsfase kwam de studiegroep van de FIFA al met een tussentijdse rapportage. Daarin bleek een duidelijk verband te bestaan tussen hoog druk zetten en de wedstrijd winnen. „De winnende teams veroveren de bal gemiddeld vier seconden sneller dan de teams die verliezen”, zei Tom Gardner daar toen over, binnen de studiegroep verantwoordelijk voor de data-analyses.

Spanje blinkt op dat gebied uit, blijkt uit de verzamelde gegevens. De ploeg van trainer Luis de la Fuente had dit WK gemiddeld 80,66 seconden nodig om een bal te heroveren, tegen 106,41 seconden voor Argentinië. Door na balverlies snel druk te zetten, wist Spanje de bal vaker te onderscheppen dan elk ander team op dit toernooi: 343 keer.

Engeland heeft de troostfinale van het WK voetbal gewonnen tegen Frankrijk. Tijdens de wervelende wedstrijd met een hoog doelpuntensaldo bleef het spannend tot de laatste minuut.

Voor de rust stond Engeland op een grote voorsprong van 4-0, dankzij treffers van Declan Rice, Ezri Konsa en Bukayo Saka (2). Maar na de hervatting maakte het Franse team het de Engelsen nog knap lastig. Kylian Mbappé (2) en Bradley Barcola scoorden voor Frankrijk in de eerste 21 minuten van de tweede helft (4-3).

WK-topscorer

Mbappé is na deze wedstrijd met 22 doelpunten de nieuwe WK-topscorer aller tijden. De Franse aanvaller maakte twee treffers en passeerde daarmee recordhouder Messi, die op 21 doelpunten staat. Vervolgens was het een doelpunt van Barcola (54ste minuut) dat de 103de wedstrijd van dit WK spannend maakte.

Saka benutte in de 87ste minuut een strafschop voor de Engelsen (5-3), die met een derde plaats hun beste prestatie sinds het gewonnen WK van 1966 leverden. Invallers Dembélé (5-4) en Bellingham (6-4) bepaalden diep in blessuretijd de eindstand.

De Franse bondscoach Didier Deschamps nam na veertien jaar afscheid in Miami. De Fransman werd in 1998 als speler wereldkampioen en leidde zijn nationale ploeg in 2018 als bondscoach naar de wereldtitel.

Voorafgaand aan de wedstrijd werd hij geprezen door topspeler Kylian Mbappé. In een emotioneel eerbetoon op zijn sociale media noemde hij Dechamps „een van de grootste legendes van het land”.

Op een podium met vijf lege krukken doen oud-voetballer Rio Ferdinand en komiek Kevin Hart nog een poging de sfeer erin te houden. „Aan welke kant van de zaal zit Spanje? En Argentinië?” Vanuit de zaal klinkt gejoel. Op de achtergrond schittert de gouden wereldbeker vanuit een glazen vitrine. „Original trophy”, heeft de organisatie er voor de zekerheid bijgezet.

Tegenover zich zien de presentatoren een zaal afgeladen met voetbalfans. Uren hebben ze in de rij gestaan voor dit moment, vrijwel allemaal leggen ze het kijkend door de schermpjes van hun telefoon vast. Ze zijn de gelukkigen op dit Fantastic Fest, een vierdaags festival in New York, mede georganiseerd door wereldvoetbalbond FIFA. Lang niet voor alle bezoekers was plek bij deze grand finale.

De toegang – tot het festival, niet de finale – bedroeg omgerekend een kleine 75 euro. Daarvoor konden ze de hele dag langs stands van sportmerken lopen, shirtjes kopen, de opname van een podcast bijwonen of zien hoe bekendheden spelletjes tegen elkaar spelen. Voor zo’n 250 dollar (220 euro) konden ze op de foto met Kaká, oud-international van Brazilië. Grotere beroemdheden waren nog duurder.

Maar het hoogtepunt van het spektakel is nu, vanaf half zes in de grote zaal. Hier kunnen ze de bondscoaches van de finalisten Spanje en Argentinië aanschouwen, net als aanvoerders Lionel Messi en Rodri, en de Argentijnse doelman Emiliano Martínez. Maar voor het zover is, draait een dj eerst nog een paar liedjes en zijn er dansers. Na 35 minuten wordt de wereldbeker onthuld.

‘Alleen goats mogen met goats praten’

De timing van het moment is opvallend. De Spaanse bondscoach Luis de la Fuente en Rodri komen net van de vijfde verdieping, waar de FIFA op het zelfde moment de persconferenties houdt in aanloop naar de finale. De aankondiging was dat het Argentijnse persmoment aansluitend zou zijn, maar al snel wordt aangekondigd dat de organisatie dat niet gaat halen.

Op de schermen in de perszaal verschijnen beelden van de sessie die op dat moment twee verdiepingen lager plaatsvindt. Journalisten die vragen of ze daar heen kunnen, krijgen een afwijzend antwoord. De zaal is vol, de pers moet wachten tot de Argentijnse delegatie beneden klaar is.

Na bijna een uur wachten is, voor de fans, het moment daar. De la Fuente en Rodri komen het podium op, en daarna ook Messi, Martinez en bondscoach Lionel Scaloni. „Dit is geen traditionele persconferentie”, roept presentator Hart door een microfoon. „We gebruiken geen journalisten. Wij vinden dat alleen goats met goats mogen praten” – waarbij ‘goat’ een afkorting is voor greatest of all time. Met andere woorden: de enige die vanavond Messi vragen mogen stellen, zijn andere sportlegendes.

Tennisser Novak Djokovic stapt het podium op. Als Messi kort daarop aan zijn antwoord begint, piepen de microfoons. Hij kijkt wat aarzelend om zich heen. De vragen moeten voor hem worden vertaald, als hij klaar is met zijn antwoord, wordt dat terugvertaald naar het Engels. De hoofdrolspelers zitten daar ietwat ongemakkelijk bij te wachten. Messi grijnst wat en steekt een paar keer een duimpje op. Daarna is Tom Brady aan de beurt, de American football-legende.

Doelman Martínez ziet het met zijn armen over elkaar aan. Het lijkt er niet op dat iemand deze vrijdag nog iets van hém wil weten. Maar de derde ‘goat’, basketballer Kevin Durant, heeft tóch een vraag. Martínez wijst voor de zekerheid nog even naar zichzelf: ik? „Yes, you.”

Als hij klaar is met zijn antwoord, kondigt presentator Ferdinand aan dat het tijd is voor selfies met Messi. Wat hij bedoelt is: hij en alle mensen op het podium gaan op de foto met de Argentijn, op de achtergrond kunnen de toeschouwers in de zaal zichzelf misschien nog terugvinden, als ze geluk hebben. En dan, na iets meer dan een kwartier, is het moment met de sterren al weer voorbij.

Bijna veertig minuten later dan gepland begint twee etages hoger kort daarop de persconferentie van Argentinië. Achter de microfoons zitten bondscoach Scaloni en doelman Martínez. Aanvoerder Lionel Messi zit al weer in de helikopter naar zijn hotel.

Twee dagen voor de finale van het WK voetbal blijven de aanhoudende bosbranden in Canada een bron van zorgen in de regio rond New Jersey, de speelstaat van de eindstrijd. Nog altijd waarschuwen overheidsdiensten voor de slechte luchtkwaliteit in het noordoosten van de Verenigde Staten, door de overwaaiende rook. Wel is de situatie verbeterd ten opzichte van voorgaande dagen.

Op dit moment krijgt de luchtkwaliteit een score van net onder de 57, op de graadmeter van lokale milieudiensten. Alles tussen de 50 en de 100 geldt als matig. Vrijdagochtend (lokale tijd) was dat nog tussen de 150 en 200, een situatie die als zeer risicovol wordt beschouwd voor mensen met gezondheidsproblemen. Donderdagavond was sprake van scores van ruim boven de 200, gevaarlijk voor iederéén. Op foto’s en video’s is te zien hoe de lucht oranje kleurt.

In een vlucht vanuit Atlanta was vrijdagmorgen duidelijk zichtbaar hoe groot het gebied is dat hinder ondervindt van de branden. De witte waas begon ter hoogte van Charlotte, op zo’n 1.000 kilometer vliegen van New Jersey en werd gaandeweg erger. Op een verder wolkeloze dag was in de laatste 500 kilometer het aardoppervlak nog amper te zien. De rooknevels bereikten hoogtes tot ongeveer 3.000 meter.

Een Britse journalist van SkyNews meldde eerder op vrijdag dat de slechte luchtkwaliteit in het noordoosten van de VS ook de FIFA zorgen baart. Volgens hem spreekt de president van de voetbalbond, Gianni Infantino, ergens deze middag met de Amerikaanse president Donald Trump over de mogelijke gezondheidsrisico’s voor spelers en fans tijdens de finale. Kort daarop meldde FIFA aan l’Équipe dat de finale voorlopig gewoon doorgaat.

Anders dan bijvoorbeeld stadions in Houston, Atlanta en Dallas heeft het New York New Jersey Stadium geen dak. Daardoor is het niet af te schermen voor de rook. Op zaterdag lijkt de luchtkwaliteit in elk geval te gaan verbeteren, omdat rond New Jersey hevige regenbuien worden voorspeld, die de rookdeeltjes meespoelen. De voorspellingen voor zondag lopen uiteen.

De FIFA gaat een onderzoek instellen naar de acties van Argentijnse spelers na afloop van de halve finale van het WK tussen Argentinië en Engeland. Na de winst van Argentinië (2-1) kwam reservespeler Giovanni Lo Celso het veld opgelopen met een spandoek. Hierop stond de tekst ‘Las Malvinas son Argentinas‘ (‘De Falklandeilanden zijn Argentijns’). Dit ging in tegen de gedragscode voor wedstrijden van de FIFA. Daarin verbiedt de wereldvoetbalbond specifiek voorwerpen die een boodschap „van politieke aard” uitdragen. Het is nog onduidelijk wat voor vervolgstappen de FIFA wil nemen.

De Falklandeilanden zijn al decennia een gevoelig twistpunt bij Argentinië en het Verenigd Koninkrijk. De eilandengroep, zo’n 480 kilometer ten oosten van de Argentijnse kust, valt sinds 1832 onder Brits mandaat. In 1982 vielen Argentijnse milities de eilanden binnen om de macht over te nemen. Het Verenigd Koninkrijk vocht terug. In de daaropvolgende oorlog, die meer dan vier maanden duurde, kwamen 255 Britten en 649 Argentijnen om het leven. Op 14 juni gaf Argentinië zich over en bleef de archipel in Britse handen.

In het Verenigd Koninkrijk bekritiseerden verschillende politici het incident. Premier Keir Starmer was eveneens voorstander van een onderzoek door de FIFA. „De wereldbeker is misschien niet de onze, maar de Falklandeilanden zijn dat zeker wel”, zei de woordvoerder van Downing Street onder andere.

De Argentijnse president Javier Milei noemde de spandoek-actie „begrijpelijk”. Deze uitspraak is op zichzelf weer begrijpelijk, aangezien Milei in april nog een bericht op X plaatste. „De Falklandeilanden waren, zijn, en zullen altijd Argentijns zijn,” schreef hij destijds in kapitalen. Donderdag schreef Milei op X dat Argentinië „elke dag” dichterbij komt om de Falklandeilanden en de rest van de archipel terug te winnen.

Na de beruchte ‘hand-van-godwedstrijd’ tussen Engeland en Argentinië op het WK van 1986 (ook 2-1 voor Argentinië), sprak Diego Maradona zich al fel uit over de Falklandoorlog. „We weten dat [de Britten] daar veel Argentijnse jongens hebben vermoord, vermoord als kleine vogeltjes. Dit was wraak”, zei de Argentijnse voetballegende destijds.

Lees ook

Rond Argentinië tegen Engeland gaat het nog altijd over de Falklandoorlog en de ‘Hand van God’

Spelers van het Argentijnse team hielden na hun 2-1 overwinning op Engeland in de halve finale van het WK-voetbal woensdagavond een spandoek omhoog waarop stond „Las Malvinas Son Argentinas” oftewel „De Falklandeilanden [in Argentinië Las Malvinas genoemd] zijn Argentijns.” Het spandoek is in strijd met de regels van de FIFA. In de gedragscode voor wedstrijden verbiedt de voetbalbond voorwerpen die een boodschap „van politieke aard” bevatten. Het is niet bekend of de voetbalbond consequenties aan de acties verbindt.

De Falklandeilanden liggen zo’n 480 kilometer van de Argentijnse kust in de Atlantische Oceaan en vormen een Brits overzees gebied. In 1982 woedde een kortstondige oorlog tussen het Verenigd Koninkrijk en Argentinië om de eilanden. De eilandengroep was toen al bijna 150 jaar in handen van het VK, tot onvrede van Argentinië. In 1982 stuurde het land militairen naar de eilanden om de macht over te nemen. In de gevechten kwamen 649 Argentijnse en 255 Britse militairen om het leven. De eilandengroep bleef daarmee in Britse handen.

Lees ook

Rond Argentinië tegen Engeland gaat het nog altijd over de Falklandoorlog en de ‘Hand van God’

Het Argentijnse elftal heeft woensdagavond de halve finale van het WK voetbal gewonnen van Engeland. Dat betekent dat de Argentijnen zondag de WK-finale spelen tegen Spanje, dat dinsdag van Frankrijk won. Argentinië maakte het winnende doelpunt, de 2-1, uiteindelijk in de blessuretijd.

Het eerste doelpunt werd gemaakt door de Engelsen, kort na de rust scoorde Engelsman Anthony Gordon. Daarna hadden de Argentijnen veel kansen, maar steeds werden deze tegengehouden door de Engelse verdediging. Uiteindelijk zorgde de Argentijn Enzo Fernández pas in de 85ste minuut voor de gelijkmaker, en scoorde zijn teamgenoot Lautaro Martínez nog eens in de 92ste minuut.

Voor het eerst in de geschiedenis van het WK voetbal zal er tijdens de finale een halftime show plaatsvinden. Bekende muziekartiesten en acteurs treden op, vergezeld door figuren uit de Muppets en Sesamstraat. Maar rondom het spektakel heerst nog veel onzekerheid. Wat is er tot nu toe over bekend?

Hoe lang zal de halftime show duren?

Op dit moment gaan er veel geruchten rond over de totale duur van de rust van de finale. Volgens de BBC wordt verwacht dat die „tussen 20 en 25 minuten” zal duren. Tegelijkertijd zou er een optie zijn voor een ‘normale’ pauze van 15 minuten plús een voorstelling van 11 minuten – 26 minuten dus.

The Athletic herhaalt dat „meerdere bronnen” zeggen dat de FIFA een pauze van „rond de twintig minuten” voor ogen heeft. Toch zou de wereldvoetbalbond die twintig minuten niet willen overschrijden, schrijft de sportafdeling van The New York Times. De FIFA heeft eerder gezegd dat het optreden elf minuten zou duren.

De Britse krant The Times heeft het zelfs over een rust van een halfuur. Volgens de NOS zal de FIFA donderdag „uitgebreider” communiceren over de exacte duur van de rust.

Wat schrijven de officiële spelregels voor?

In de officiële spelregels van de International Football Association Board (IFAB) staat dat de rust van een voetbalwedstrijd niet langer dan vijftien minuten mag duren. Alleen „met toestemming van de scheidsrechter” kan deze tijdsduur worden aangepast.

Heeft de FIFA dit eerder gedaan?

Hoewel dit de eerste keer ooit is dat er een halftime show zal plaatsvinden op een WK voetbal, probeerde de FIFA het concept vorig jaar al uit, tijdens de finale van het door hen georganiseerde WK voor clubs. De rust duurde toen iets langer dan 24 minuten, en de artiesten J Balvin, Tems en Doja Cat traden toen (op de tribune) op.

Tijdens de finale van zondag zal het optreden op het veld plaatsvinden. Dat betekent dat de grasmat zal worden overdekt en een podium opgebouwd moet worden. Bij de Super Bowl, de American football-finale waarvan het idee van de halftime show is afgekeken, gebeurt dit bijna altijd en duurt de rust doorgaans tussen de twintig en dertig minuten.

Waarom geeft de FIFA een halftime show?

De wereldvoetbalbond heeft die show omschreven als een „historische viering op het kruispunt van sport, muziek en wereldwijde impact”. Critici zien het spektakel eerder als het zoveelste voorbeeld van de commercialisering van het toernooi en de financiële hebzucht van de FIFA.

Ter illustratie is gewezen naar de dynamische ticketprijzen dit WK, waardoor veel kaartjes erg duur worden. Ook is er kritiek op de vaste waterpauzes, die worden gebruikt als extra reclame-momenten. Ook worden er vraagtekens gezet bij sommige sponsoren van wereldvoetbalbond, zoals Aramco, de staatsoliemaatschappij van Saoedi-Arabië.

Wie treden er op?

Tijdens de halftime show zullen onder anderen popartiesten Shakira, Justin Bieber, Madonna, Burna Boy en de K-popgroep BTS optreden. De optredens zijn samengesteld door Chris Martin, de zanger van de band Coldplay.

Lees ook

Wat de affaire-Balogun leert over het topvoetbal: een rode lijn bestaat niet, de lelijke kant wordt snel geaccepteerd

Lamine Yamal vierde maandag zijn negentiende verjaardag. Zijn wens? „Winnen van Frankrijk”, zei hij tegenover zijn ploeggenoten nadat hij de kaarsjes had uitgeblazen. „Het is de wedstrijd waar iedereen op zat te wachten”, zei de Spaanse sterspeler eerder na de gewonnen kwartfinale tegen België. Wat kunnen we verwachten van de eerste halve finale van het WK?

In 2024 ontmoetten de ploegen elkaar in de halve finale van het EK. Na een vroege voorsprong van Frankrijk maakte de toen zestienjarige (!) Yamal gelijk, waarna Spanje opnieuw scoorde. De overwinning van de eventuele EK-winnaar was verdiend; na de 1-0 van Kolo Muani – Frankrijks enige doelpunt uit open spel dat toernooi – hadden Les Bleus weinig meer uitgericht.

Vorig jaar, in de halve finale van de Nations League, was Spanje nog dominanter. In de 55ste minuut stond de teller op 4-0, maar de wedstrijd eindigde bizar genoeg in 5-4 voor Spanje na een aantal late treffers van de Fransen. Eindconclusie: Spanje was oppermachtig, maar verloor zijn concentratie in de eindfase.

Dinsdagavond lijkt het ondenkbaar dat Spanje wederom zo’n overmacht zal hebben. Frankrijks sterrenaanval – nu met spelmaker Michael Olise – wordt gezien als een van de beste voorhoedes ooit op een WK. Het middenveld wordt goed gestut door veteraan Adrien Rabiot en nieuwkomer Manu Koné. Met Lucas Digne op linksback in plaats van de grillige Theo Hernández, lijkt Didier Deschamps het enige minpuntje van de openingswedstrijd tegen Senegal te hebben opgelost. De Fransen hoeven niet veel de bal te hebben om gevaarlijk te worden. Ze zijn in staat om, afhankelijk van de tegenstander, hun spel aan te passen.

Lees ook

Michael ‘Monsieur Nonchalant‘ Olise schittert voor Frankrijk, maar op alle extra aandacht zit hij niet te wachten

Spanje is como siempre een ploeg die leunt op balbezit. Dit WK had geen ploeg gemiddeld een hoger percentage balbezit, en door een sterke counterpress veroveren de Spanjaarden de bal snel terug na balverlies. Mede door een solide verdediging heeft dat geleid tot slechts één tegendoelpunt dit WK. Toch zijn ze aanvallend niet dezelfde ploeg als op het EK, toen Nico Williams en Lamine Yamal de diepte en dreiging verzorgden op de flanken. Williams is mee, maar kwakkelt met blessures. Op linksbuiten staat nu de veredelde middenvelder Alex Baena in de basis; goed voor balbezit en voorzetten, maar minder effectief dan de snelheid en directe acties van Williams. Yamal – ook pas net terug van een blessure – scoorde nog maar één keer, maar veroorzaakt altijd chaos bij de tegenstander.

„Er zijn twee opties”, zei Lamine Yamal vrijdagavond. „Of [Frankrijk bereikt] voor de derde keer op rij de WK-finale, of wij verslaan ze drie keer op rij.” Dinsdagavond zal Spanje waarschijnlijk het merendeel van het balbezit hebben. Om te scoren zullen ze met positiewisselingen de Fransen in de war moeten brengen. Het is de vraag of ze opgewassen zullen zijn tegen de dodelijke tegenstoten van Les Bleus. „Wij zijn niet bang”, zei Yamal.

Argentinië heeft zich als laatste land geplaatst voor de halve finale van het WK voetbal. De regerend wereldkampioen moest diep gaan om de laatste vier van het toernooi te bereiken: tegen Zwitserland, dat het laatste deel van de wedstrijd met tien man speelde, was een verlenging nodig. Pas in de laatste acht minuten van die verlenging vielen de voor Argentinië bevrijdende 2-1 en 3-1.

Hoewel Zwitserland op papier een zwakkere tegenstander was, wist Argentinië niet te domineren in de kwartfinale. Net als in de voorgaande wedstrijden tegen Kaapverdië en Egypte leunde het Zuid-Amerikaanse land op de ingevingen van Lionel Messi, die in de eerste helft de bal uit een corner naar middenvelder Alexis Mac Allister speelde, hij kopte de 1-0 in.

Na de rust werd Zwitserland gevaarlijker, met enkele goede kansen, en halverwege de tweede helft viel zelfs de gelijkmaker via Dan Ndoye. De Zwitsers gingen steeds beter voetballen, tot de scheidsrechter ingreep op een manier waarover nog dagen nagepraat zal worden. Hoewel de Portugees João Pinheiro in eerste instantie een gele kaart gaf aan de Argentijn Paredes, voor een tackle op de Zwitserse aanvaller Breel Embolo, kwam de scheidsrechter na een blik op de VAR terug op die beslissing. Hij constateerde een fopduik van Embolo en gaf hem een tweede gele kaart, waardoor Zwitserland het restant van de wedstrijd met tien man moest spelen.

Desondanks lukte het Argentinië niet om in de reguliere speeltijd het verschil te maken. In de verlenging bleven de dappere Zwitsers lang overeind, totdat spits Julian Álvarez de bal schitterend in de bovenhoek krulde. In de slotminuten van de verlenging maakte Lautaro Mártinez er nog 3-1 van. Woensdag speelt Argentinië in de halve finale tegen Engeland.

De andere halve finale is dinsdag tussen Frankrijk en Spanje. De vier laatst overgebleven landen op het WK zijn ook de vier landen die de wereldranglijst van de FIFA aanvoeren: Frankrijk voert die lijst aan, gevolgd door Argentinië op plek 2 en Spanje en Engeland op respectievelijk plek 3 en 4.

Engeland heeft Noorwegen in de kwartfinale van het WK voetbal met 2-1 verslagen. Middenvelder Jude Bellingham, die in de vorige wedstrijd tegen Mexico al bepalend was met twee doelpunten, scoorde ook tegen Noorwegen twee keer.

Lees het volledige verslag van de wedstrijd hier:

Lees ook

In een confrontatie tussen topspitsen schittert een middenvelder: Bellingham schiet Engeland naar winst

De Zuid-Afrikaanse voetballer Jayden Adams is zaterdag op 25-jarige leeftijd overleden. Dat heeft spelersvakbond SAFPU bevestigd. Een doodsoorzaak is niet bekendgemaakt.

De middenvelder speelde afgelopen weken alle drie de groepswedstrijden voor Zuid-Afrika op het WK voetbal. Twee keer begon hij in de basis, één keer kwam hij vanaf de bank. In de verloren knock-outwedstrijd tegen Canada speelde hij niet.

„Het Zuid-Afrikaanse voetbal is een van zijn grootste talenten verloren”, schrijft de minister van Sport, Kunst en Cultuur in een reactie op de dood van Adams. In totaal kwam hij negen keer uit voor ‘Bafana Bafana’, zoals de nationale ploeg ook wel genoemd wordt, en scoorde hij één keer. In clubverband speelde hij voor Mamelodi Sundowns FC, de club gevestigd in de Zuid-Afrikaanse stad Pretoria.

„We zijn bestolen van een buitengewone voetballer”, schrijft spelersvakbond SAFPU. „Maar de nalatenschap van Jayden Adams zal nooit verloren gaan. We zullen voor altijd zijn bescheidenheid, zijn uitzonderlijke talent en de trots waarmee hij Zuid-Afrika vertegenwoordigde, herinneren.”

België hield in de kwartfinale van het WK voetbal vrijdagavond lang stand tegen het geduldig op balbezit voetballende Spanje, maar door een fout van de ingevallen keeper Senne Lammens in de 88ste minuut kon Mikel Merino de beslissende 2-1 maken. Daarmee staat Spanje voor de tweede keer in de geschiedenis van het WK in de halve finale. Frankrijk is dinsdag de tegenstander.

Beide ploegen begonnen voorzichtig aan de wedstrijd in Los Angeles, nadat België in de warming-up aanvoerder Youri Tielemans had zien afhaken vanwege een liesprobleem. Maar na de drinkpauze namen de Spanjaarden duidelijk het initiatief. Na een prachtige aanval over rechts keerde keeper Thibaut Courtois in eerst instantie nog het schot van Dani Olmo, maar in de rebound trof Fabián Ruiz wel doel. Er was toen een half uur gespeeld. Spanje bleef vervolgens dominant, maar België kwam in de 41ste minuut via een rake kopbal van Charles De Ketelaere op 1-1.

In de tweede helft bleef Spanje aandringen, maar kregen de Belgen ook enkele kansjes. De wedstrijd leek op verlenging af te stevenen, toen de voor de lichtgeblesseerde Courtois ingevallen doelman Senne Lammens in de 88ste minuut een afstandsschot dat vrijwel recht op hem af kwam niet goed kon verwerken. Daar profiteerde Mikel Merino van door van dichtbij binnen te tikken.

„Zulke matchen worden beslist op details”, reageerde bondscoach Rudi Garcia van België direct na afloop. „Je mag geen fouten maken, geen cadeautjes geven. Jammer genoeg doet een van onze jongere spelers dat wel.”

Geen prijs voor gouden Belgische generatie

De ‘gouden generatie’ van België blijft daarmee zonder grote prijs. Voor onder meer Kevin de Bruyne, Romelu Lukaku, Thibaut Courtois en Axel Witsel was het normaal gesproken de laatste kans op een wereldtitel.

„Ik denk dat dit mijn laatste WK was, ja”, zei Witsel daarover tegen de Vlaamse sportzender Sporza. „Nu ben ik 37, op het volgende zou ik 41 zijn. Dat maakt me natuurlijk wat triest, want ik weet dat dit de laatste was.”

Spanje behaalde behalve de vierde plaats in 1930 in een finalegroep met vier landen alleen in 2010 al eens de halve finale op een WK. Daarin versloeg het Duitsland om vervolgens de finale na verlenging te winnen van Nederland.

Matchwinner Mikel Merino kan nauwelijks wachten op de halve finale dinsdag om 21.00 uur tegen de ijzersterke Fransen. „Ik kan het niet geloven, het is me opnieuw gelukt. Het lijkt toeval, maar als je goed voorbereid het veld ingaat, kan het gewoon”, zei hij over zijn late goal, nadat hij ook in de achtste finale tegen Portugal al op het laatste moment voor de beslissing had gezorgd. „We kijken vol honger en ambitie uit naar de wedstrijd tegen Frankrijk.”

Op voorgaande eindtoernooien werd de Franse bondscoach Didier Deschamps bekritiseerd om zijn defensieve speelwijze. Dit toernooi kiest hij voor een heel andere aanpak. In de kwartfinale tegen Marokko kwamen Les Bleus geen moment in de problemen en wonnen ze met 2-0.

Het ging met de bravoure en het plezier van Franse pleintjes, van de Parijse voorsteden waar een flink deel van de selectie is geboren. Gedreven door een bijna kinderlijke wil om te scoren, niet tegengehouden door zorgen dat een actie ook zou kunnen mislukken.

Lees ook de hele analyse

Met een zorgeloze zege op Marokko (2-0) benadrukt Frankrijk zijn favorietenrol: ‘Zelden had dit team zo veel talent aan boord als nu’

In verschillende grote steden in Nederland is het even onrustig geweest na de uitschakeling van Marokko op het WK voetbal. In Den Haag, Rotterdam en Amsterdam moest de ME ingrijpen, maar grote ongeregeldheden bleven uit. Wel werden er in Rotterdam-West ME’ers met eieren bekogeld, meldt persbureau ANP.

In de Haagse Schilderswijk hielden buurtvaders en jongerenwerkers in gele hesjes de teleurgestelde veelal jonge voetbalfans nauwlettend in de gaten: „Een feestje mag, maar op een bepaald tijdstip moet het ook afgelopen zijn.”

Lees ook deze reportage

‘We hebben verloren, ga lekker slapen’: in de Haagse Schilderswijk houden buurtvaders teleurgestelde jongeren in toom

Frankrijk is na een 2-0 overwinning op Marokko de eerste halvefinalist van dit WK voetbal. De goals in het Gillette Stadium van Boston werden gemaakt door Kylian Mbappé en Ousmane Dembélé in de tweede helft.

Al vanaf de allereerste minuut nam Frankrijk het initiatief en liet het Marokko nauwelijks in het spel komen. De kansen werden in de eerste helft echter niet benut, ook een penalty in de 28ste minuut niet. Mbappé miste na een raar aanloopje, zoals al zoveel andere spelers deden dit WK.

Direct na rust leek Marokko even wat beter in de wedstrijd te komen, maar de Fransen namen al snel weer het heft in handen. In de 60ste minuut tekende Mbappé met een prachtig diagonaal schot voor de 1-0 en zes minuten later tekende Dembélé met een schot van buiten de zestien voor de 2-0. In het restant van de wedstrijd kwam Frankrijk niet meer in de problemen. Uiteindelijk kwam Frankrijk tot 22 schoten waarvan 9 op doel, tegen 5 om 1 voor Marokko.

Mbappé bracht zijn totaal aantal goals dit WK op acht, net zoveel als Lionel Messi. Hij viel een klein kwartier voor tijd uit met een blessure, maar die lijkt mee te vallen.

Het is voor de derde keer op rij dat Frankrijk de halve finale van een WK voetbal haalt. Tegenstander wordt Spanje of België. In 2018 werd Frankrijk wereldkampioen en vier jaar geleden was Argentinië in de finale te sterk na verlenging en strafschoppen.

Op het terras van Café Place de France in Tanger schuift een straatkat tegen het onderbeen van Ahmed El Hiri, en snuffelt tussen zijn benen door op zoek naar iets eetbaars. El Hiri (63) merkt het nauwelijks. Hij roert in zijn koffie, kijkt uit over het plein waar de Marokkaanse vlaggen slap langs hun palen hangen in de middaghitte. Hij denkt hardop na over de vraag die donderdag heel Marokko bezighoudt: kan het deze keer wél?

Vanavond treft het Marokkaanse elftal in de kwartfinale van het WK in Boston opnieuw Frankrijk. El Hiri zat er de dag ervoor nog over te praten met vrienden, vertelt hij. „Frankrijk is stevig. Tac, tac, tac. Ze hebben de individuele klasse. J’ai un peu peur.”

Vier jaar geleden stonden dezelfde twee ploegen tegenover elkaar in de halve finale van het WK in Qatar. Marokko verloor toen met 2-0. Die nederlaag is een open rekening gebleven en de Marokkaanse kranten van donderdag laten er geen twijfel over bestaan dat ze vandaag vereffend moet worden.

„L’heure de la revanche historique a sonné”, kopt Aujourd’hui le Maroc. Het uur van de historische revanche heeft geslagen. Libération haalt voor de voorpagina een beeld uit Qatar terug: Sofiane Boufal die de bal langs een inglijdende Franse tackle probeert te trekken met daarboven „On y croit dur”. We geloven er hard in.

Lees ook

In het Marokkaanse elftal rekt het land de definitie van Marokkaans-zijn op

Marokko deed op het WK in Qatar iets wat geen Afrikaans land ooit had gedaan: het bereikte de halve finale. Onderweg sneuvelden België, Spanje en Portugal, stuk voor stuk traditionele voetbalgrootmachten. En toen kwam Frankrijk. Al na vijf minuten schoot Théo Hernández de Fransen destijds op voorsprong en die achterstand kwam Marokko nooit meer te boven.

Toch heeft voetballand Marokko sinds Qatar een kaap gerond: het is niet langer de sympathieke buitenstaander. Zijn internationals spelen inmiddels bij de grootste clubs van Europa en draaien mee in de Champions League. „In 2022 won Marokko het respect van de wereld”, vat Libération het samen. „In 2026 kan het iets kostbaarders winnen: de definitieve erkenning van zijn status onder de groten.”

Ook voor El Hiri gaat het niet meer om verrassen, maar om bevestigen. Hij zoekt even naar het juiste voorbeeld. „Wij spelen zoals de Brazilianen. Technisch, een beetje Zuid-Amerikaans. Het is niet meer zoals vroeger. Nu zijn we een grote voetbalnatie.” Wat hij wil, zegt hij, is le carré d’or halen, de laatste vier. „Zodra we voorbij Frankrijk zijn, komt het goed. De Belgen kunnen we aan. En de Spanjaarden?” Hij lacht kort. „Die zijn bang voor óns.”

Eind 2016 maakten drie Noorse voetbaltalenten voor de lol een videoclip in een speeltuin. Een van de ‘rappers’: de zestienjarige Erling Braut Haaland, alias ‘Lyng’. „Kunnen jullie stoppen met zo veel praten, ik heb het liever over de wereldproblematiek”, zingt Lyng, terwijl hij en zijn vrienden lachend door de speeltuin stuntelen. Tien jaar later is het filmpje 21 miljoen keer bekeken. Vanwege de WK-prestaties van Haaland en Noorwegen, bracht de Noorse deejay Kygo dinsdag een remix uit van dit naar hem vernoemde nummer, ‘Kygo jo‘ (Kygo ja).

Rapper Lyng ging niet verder in de muziek. Erling werd spits bij Manchester City, waar hij uitgroeide tot een van de beste spitsen ter wereld. Zaterdagavond om 23.00 uur speelt Haaland in de kwartfinale van het WK voetbal namens Noorwegen tegen zijn geboorteland Engeland.

Op het toernooi lijkt Haalands populariteit alleen maar verder te groeien. Dit komt niet alleen door zijn doelpunten – hij maakte er zeven in vier wedstrijden (!) – maar vooral omdat hij zichzelf durft te zijn. De clip van ‘Kygo jo‘ gaf fans jaren geleden al een voorproefje van Haalands excentrieke persoonlijkheid, die hij de laatste tijd steeds nadrukkelijker laat zien.

Dit was niet altijd zo, ziet ook The Athletic. Nog maar een paar jaar terug had de spits de reputatie van een aparte, cynische Scandinaviër. Zijn schijnbaar norse karakter toonde hij vooral in interviews, waarin hij soms op onvoorspelbare doch lachwekkende wijze reageerde.

Tegenwoordig voelt de superspits zich steeds meer op zijn gemak voor de camera. Hij is opgewekt, oprecht en opvallend. Zijn eerlijkheid, zoals toen hij op dit WK zei dat Frankrijk „waarschijnlijk” Noorwegen zou verslaan en de rest van het toernooi zou winnen, wordt gewaardeerd door fans. Door de overvloed aan mediagetrainde spelers verlangen zij naar geinige uitspraken en de échte persoonlijkheid van voetbalsterren.

Haaland is zich hier steeds bewuster van geworden. Eind vorig jaar startte hij zijn eigen YouTube-kanaal, waarin hij fans inkijkjes geeft in zijn leven. De zestien filmpjes die hij tot nu toe heeft geplaatst, zijn bijna 70 miljoen keer bekeken. In zijn laatste twee video’s zit een gesponsorde trailer van ‘The Odyssey‘, een nog te verschijnen film van succesregisseur Christopher Nolan. Tijdens het WK wordt Haaland gevolgd door een persoonlijke cameraman, die bijvoorbeeld filmt hoe de voetballer in Dallas vier cowboyhoeden, bijpassende laarzen en een shirt met in koeienletters ‘Y’ALL CAN KISS MY DALLAS’ koopt.

Volgers van Haalands Snapchataccount kennen zijn ongepolijste persoonlijkheid al langer. Op het platform voelde hij zich eerder comfortabel genoeg om kleine stukjes van zijn leven buiten de witte lijnen te delen. Hij plaatst geregeld willekeurige selfies (met teamgenoten), eet een steak in de kleedkamer of reageert sarcastisch op fans. „Ben je een jongen of een meisje?” vraagt iemand aan hem. „Mijn vader is een jongen en mijn moeder is een meisje. Ik ben een mix”, counterde Haaland.

Sponsor Nike maakte Haaland (met ‘stuntdubbel’ Channing Tatum) de uitsmijter van hun grote WK-reclame. En ondanks zijn frivole karakter speelt Nike goed in op Haalands status als angstgegner van ’s werelds beste verdedigers. Wellicht is deze paradox wat de Noorse spits zo fascinerend maakt: een onserieuze knuffelbeer buiten het veld, een meedogenloos monster erbinnen.