Massale invasie illegale Marokkanen in Spanje ontketent crisis
Ceuta, de Spaanse exclave in Noord-Afrika, is sinds donderdag het toneel van een ongekende migratiegolf waarbij volgens lokale autoriteiten zeker achttien mensen zijn omgekomen. Tussen de 2.000 en 3.000 migranten zouden in korte tijd vanuit Marokko de grens zijn overgestoken, zowel via zee als door het bestormen van de grenshekken. Spanje heeft het leger ingezet en extra politie-eenheden naar het gebied gestuurd om de situatie onder controle te krijgen.
Beelden tonen grote groepen mensen die zwemmend of op zwembandjes richting het strand van Ceuta gingen, terwijl anderen een grenspoort openden en massaal de stad in renden. Sommige migranten riepen "Leve Spanje" toen zij de Europese grond bereikt hadden. In de Marokkaanse grensplaats Fnideq zetten lokale autoriteiten ’s avonds laat waterkanonnen in om nieuwe pogingen tot oversteek tegen te houden, maar langs de Marokkaanse kant van de grens zou nog altijd een kilometerslange colonne mensen staan.
Het dodental loopt intussen verder op: in en rond Ceuta zijn donderdag negen lichamen uit zee gehaald, waarmee het aantal doden van de afgelopen maanden bij pogingen om de exclave te bereiken op zo’n zestig komt. Lokale media spreken van "totale chaos"; opvangcentra, zeker voor minderjarigen, zitten vol en veel illegalen slapen in de open lucht. Burgemeester Juan Jesús Vivas waarschuwt dat de opvang "overbelast en verzadigd" is en vraagt de Spaanse regering om de noodtoestand uit te roepen en de crisis landelijk te coördineren.
Ook in de tweede Spaanse exclave, Melilla, was het donderdag onrustig. Daar kwam het volgens lokale media en mensenrechtenorganisaties tot confrontaties bij de grensovergang Beni Ansar, waarbij voertuigen in brand werden gestoken en zowel migranten als beveiliging gewond raakten. Madrid sloot de grensovergang, maar volgens de burgemeester van Melilla wisten desondanks enkele honderden mensen het gebied binnen te komen; hij spreekt van een gespannen maar beter beheersbare situatie dan in Ceuta.
De massale invasie zorgt voor felle politieke reacties in Spanje en daarbuiten. De Spaanse regering, die eerder een programma lanceerde om circa 500.000 illegale en ongedocumenteerde migranten te legaliseren, ligt onder vuur van oppositiepartijen die premier Pedro Sánchez verwijten een veiligheidscrisis te hebben laten ontstaan. De regering wijt de plotselinge toename aan mensensmokkelnetwerken die zouden inspelen op een recente uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof, waardoor migranten die op zee worden onderschept bij Ceuta en Melilla niet meer direct kunnen worden teruggestuurd.
Binnen de Europese Unie leidt de situatie tot spanningen: de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken noemt het Spaanse migratiebeleid "misleid" en in Rome wordt openlijk gespeculeerd over tijdelijke beperkingen binnen Schengen in de relatie met Spanje. In Nederland spreken verschillende politici op X hun zorgen en woede uit over de beelden uit Ceuta en roepen zij op tot strengere grensbewaking en terugkeer van migranten uit zogenoemde veilige landen. Premier Sánchez reist vrijdag samen met zijn minister van Binnenlandse Zaken naar Ceuta voor overleg met veiligheidsdiensten en lokale bestuurders, terwijl Madrid zegt intensief met Marokko samen te werken om nieuwe irreguliere overtochten te voorkomen.