Zo werkt een afzettingsprocedure tegen de omstreden FIFA-baas Infantino

Het verzet tegen Infantino ontstond door zijn plan om particuliere investeerders een belang te geven in de commerciële rechten van de WK's. Na wereldwijde kritiek trok hij het plan zaterdag in.

Daarmee keerde de rust niet terug. De UEFA en de Concacaf zegden het vertrouwen in zijn leiderschap op en de KNVB sprak van een "fundamentele vertrouwensbreuk". De UEFA dreigt inmiddels ook met juridische stappen en klachten bij toezichthouders.

Wales werd maandag de eerste nationale bond die zijn steun voor de herverkiezing van Infantino officieel introk. De Engelse voetbalbond is naar verluidt van plan hetzelfde te doen. Daarmee is alleen nog geen afzettingsprocedure begonnen.

Een klassieke motie van wantrouwen kent de FIFA niet. Het FIFA-congres kan de voorzitter wel ontslaan. Infantino werd in maart 2023 voor vier jaar herkozen en zijn mandaat loopt tot het verkiezingscongres van maart 2027. De bonden kunnen hem dus ook al vóór het einde van zijn termijn wegsturen.

Daarvoor moeten zijn tegenstanders eerst een buitengewoon FIFA-congres afdwingen. Minstens een vijfde van de leden moet daar schriftelijk om vragen: bij 211 bonden zijn dat er 43.

De UEFA telt 55 leden en kan die drempel dus in theorie zelf halen. Een gezamenlijk standpunt van de UEFA is alleen niet genoeg: minstens 43 nationale bonden moeten zich formeel achter een schriftelijk verzoek scharen. De UEFA kan dat niet namens hen doen.

Ook het intrekken van steun voor de herverkiezing, zoals Wales nu heeft gedaan, telt niet automatisch als zo'n verzoek. De Welshe bond moet afzonderlijk vragen om een buitengewoon congres waarop over het ontslag van Infantino wordt gestemd. Vooralsnog is van zo'n formeel verzoek van Wales of andere bonden geen sprake.

Iedere aanwezige nationale bond heeft één stem. In artikel 28.2(q) van de FIFA-statuten staat dat het congres de voorzitter kan ontslaan, maar daarbij wordt geen bijzondere meerderheid genoemd. Daardoor geldt de algemene regel uit artikel 30.9: meer dan 50 procent van de geldig uitgebrachte stemmen is voldoende. Als alle 211 bonden stemmen, kan Infantino volgens een letterlijke lezing van de statuten dus met 106 stemmen worden afgezet.

De grens kan ook lager uitvallen, want afwezige bonden, blanco stemmen, ongeldige stemmen en onthoudingen tellen niet mee. Bij 211 geldige stemmen zouden de 55 Europese bonden nog 51 medestanders uit andere werelddelen nodig hebben om Infantino weg te sturen.

De stemming is niet geheim. Een ontslag is geen verkiezing en wordt daarom afgehandeld door handopsteking of een elektronische stemming. Bondsbestuurders kunnen zich dus niet verschuilen achter een geheim stembriefje. Dat maakt deze horde vooral politiek zwaar.

Het ontslag gaat normaal zestig dagen later in, maar het congres kan een andere datum kiezen. Daarna neemt de langstzittende vicepresident de taken over tot het volgende congres.

De tegenstanders kunnen ook wachten tot de verkiezing van 18 maart 2027. Een uitdager heeft steunverklaringen van minimaal vijf bonden nodig en moet uiterlijk 18 november 2026 zijn aangemeld. Infantino heeft al aangekondigd dat hij opnieuw verkiesbaar is. Een officiële uitdager heeft zich nog niet gemeld.

Daarnaast kan de onafhankelijke ethische commissie van de FIFA Infantino tijdelijk buitenspel zetten. Iedereen kan daar schriftelijk een klacht indienen, voorzien van beschikbaar bewijs, en de commissie kan ook zelf een onderzoek beginnen.

Tijdens zo'n onderzoek kan een voorlopig verbod op alle voetbalgerelateerde activiteiten worden opgelegd. Daarvoor moeten wel aanwijzingen bestaan dat Infantino de ethische code heeft overtreden; alleen het verlies van vertrouwen is niet voldoende.

Dat gebeurde in 2015 met Sepp Blatter. De toenmalige FIFA-voorzitter werd tijdens een onderzoek voor negentig dagen geschorst, waarna de toenmalige eerste vicepresident Issa Hayatou tijdelijk de leiding overnam. Voor een vergelijkbaar scenario rond Infantino is dus een concrete ethische zaak nodig.

Infantino is dus niet onaantastbaar, maar zijn tegenstanders moeten verder gaan dan scherpe verklaringen en het intrekken van steun voor zijn herverkiezing. De stap van Wales vergroot de politieke druk, maar brengt een voortijdig ontslag nog niet dichterbij.

Daarvoor moeten eerst 43 bonden een buitengewoon congres afdwingen, waarna een meerderheid daadwerkelijk tegen hem moet stemmen. Zolang die coalitie ontbreekt en de ethische commissie niet ingrijpt, kan Infantino blijven zitten tot de verkiezing van maart 2027.