Steeds meer twintigers met psychische klachten langdurig arbeidsongeschikt

Eerder bleek uit cijfers van het UWV dat vooral vrouwen onder de veertig jaar vaker langdurig uitvallen op hun werk. Uit een opsplitsing van die cijfers, in handen van Het Financieele Dagblad (FD), blijkt dat vooral mensen onder de dertig vaker dan vroeger in de WIA belanden.

Wie langer dan twee jaar ziek is, kan een WIA-uitkering aanvragen bij het UWV. In de periode van 2018 tot 2025 steeg het aantal mannen in de twintig dat zich meldde met 84 procent. Voor vrouwen van twintig tot dertig jaar oud ligt dat percentage zelfs op 121 procent.

"Het aantal mensen met psychische problemen stijgt al vijftien jaar", zegt Evelien Brouwers, hoogleraar psychische gezondheid en duurzame inzetbaarheid aan de Tilburg University. Met name onder jonge mensen komen mentale problemen vaker voor.

Er ligt nog geen wetenschappelijk onderzoek dat deze ontwikkeling verklaart. "We weten wel dat het voor een groot deel aan de werkomgeving kan liggen, terwijl we vaak denken dat het aan de mensen die uitvallen ligt."

Ook arbodiensten zien dat uitval door stress toeneemt, vooral onder vrouwen tussen de 25 en 45 jaar oud. Zij werken vaker in de zorg en in het onderwijs, waar de werkdruk hoog is en de personeelstekorten groot zijn. Dat kan een vicieuze cirkel worden waardoor mensen blijven uitvallen, schreven we eerder.

De Tweede Kamer vroeg afgelopen juni experts om raad vanwege het groeiend aantal arbeidsongeschikten. Daar kwam onder meer Jet Bussemaker langs namens de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. Zij waarschuwde afgelopen najaar al voor een "hypernerveuze samenleving", waarin prestatiedruk en individualisme te ver zijn doorgeschoten.

De experts stelden dat er te weinig aandacht is voor mensen die tegen uitvallen aan zitten en toch doorgaan met werken. De combinatie van werk en bijvoorbeeld mantelzorg kan voor veel stress zorgen.

Het zou volgens de experts helpen werknemers meer zelf te laten bepalen over de indeling van hun werk en privétaken. Daarnaast zouden ze vaker onbereikbaar mogen zijn. Een betere verdeling van zorgtaken in het gezin zou ook helpen.

Het UWV kan de toestroom van WIA-aanvragen niet goed aan. De wachttijden lopen enorm op door een tekort aan verzekeringsartsen en het groeiend aantal mensen dat aanklopt voor een uitkering. Het aantal openstaande WIA-beoordelingen kan richting 2030 groeien tot 100.000 à 150.000.