Ontwapening Hamas blijft grootste struikelpunt in Gaza-onderhandelingen

Leiders van Hamas voeren gesprekken met bemiddelaars uit Egypte, Qatar en Turkije over de tweede fase van het plan voor Gaza van de Amerikaanse president Donald Trump, zoals gepresenteerd door zijn Raad van Vrede. De raad houdt toezicht op de uitvoering van het plan.

Het plan betreft een toename van militaire hulp, een bestuur door een Palestijnse burgerregering, de ontwapening van Hamas, de terugtrekking van Israëlische troepen uit Gaza en de inzet van een internationale troepenmacht om de veiligheid te waarborgen. In de gesprekken hierover is de afgelopen maanden geen vooruitgang geboekt.

Een functionaris van Hamas en een diplomaat die nauw betrokken is bij de gesprekken in Caïro, noemden de gesprekken donderdag "positief" en zeiden dat er "vooruitgang is geboekt". Of er ook echt een breder akkoord mogelijk is, ligt volgens de functionaris aan de reactie van Israël.

Een Israëlische functionaris, die liever anoniem wil blijven, zei dat Israël een voorstel heeft afgewezen. "Het huidige plan biedt geen bevredigend antwoord op deze eisen en Israël heeft bezwaren kenbaar gemaakt."

De Russische viceambassadeur van de Verenigde Naties, Anna Evstigneeva, vertelde de Veiligheidsraad dinsdag dat een routekaart voor Gaza tot nu toe geen steun van Israël en Hamas heeft gekregen. De demilitarisatie van Gaza blijft het grootste struikelblok.

"Israël eist de volledige ontwapening van Hamas, inclusief de verwijdering van wapens uit Gaza en de volledige demilitarisatie van de Gazastrook, als voorwaarde voor elk plan", zegt de anonieme functionaris.

De Hamas-functionaris die Reuters sprak, wilde donderdag niet zeggen of de groepering instemt met een volledige ontwapening. Hamas wil zekerheid dat Israël de aanvallen op Gaza stopt en de troepen terugtrekt. Bronnen dicht bij Hamas zeggen dat de groep bereid is om zware wapens onder Palestijns beheer te plaatsen, in plaats van ze aan Israël over te dragen. Dat is niet bevestigd door de groep zelf.

Het is ook nog niet duidelijk wat er in dat geval zou gebeuren met lichte wapens of persoonlijke wapens. Ook is niet bekend of het nieuwe standpunt van Hamas door Israël of Trumps vredesraad zal worden geaccepteerd.

Tot nu toe staat de realiteit in Gaza ver af van de routekaart. Het Israëlische leger heeft de bezetting van Gaza verder uitgebreid. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft gezegd dat Israël van plan is het gebied onder zijn controle uit te breiden tot 70 procent.

Het staakt-het-vuren heeft een einde gemaakt aan de grootschalige gevechten, maar niet aan de bijna dagelijkse Israëlische aanvallen. Volgens Palestijnse functionarissen zijn donderdag nog twee kinderen, een vrouw en drie mannen om het leven gekomen bij verschillende Israëlische aanvallen.

Sinds het bestand in oktober zijn meer dan 1.200 Palestijnen omgekomen, waarbij het voornamelijk gaat om burgers. In dezelfde tijd zijn vier Israëlische soldaten door Hamas-militanten gedood in Gaza. Hamas laat niet weten hoeveel militanten zijn gedood.