Elizabeth Meriwether levert na ‘The Dropout’ en ‘Dying for Sex’ opnieuw een ijzersterke serie af

‘Ik hou van dingen die in een schemergebied zitten, waarbij je niet zeker weet of ze grappig of triest zijn.’ Was getekend Elizabeth Meriwether, in 2002 nog een jonge student aan de universiteit van Yale.

Zo’n 25 jaar later opereert Meriwether nog altijd in dat schemergebied. Meriwether geldt inmiddels als een van de succesvolste makers en schrijvers in de Amerikaanse televisiewereld.

Nadat ze als twintiger enkele toneelstukken had geschreven, volgde haar grote Hollywooddoorbraak begin jaren tien met de romantische filmkomedie No Strings Attached en de populaire komedieserie New Girl (2011-2018), over een jonge vrouw die gaat samenwonen met drie vrijgezelle mannen.

Daarna ontwikkelde ze voor de Amerikaanse tv-zender ABC de komedieseries Single Parents en Bless This Mess, in 2022 gevolgd door de veelgeprezen miniserie The Dropout: het ongelooflijke verhaal van techmiljardair en meesteroplichter Elizabeth Holmes.

Menig seriemaker zou dromen van zo’n voltreffer, maar Meriwether maakte vorig jaar nóg een serie die direct een klassiekerstatus verwierf: hfet hartverscheurende én ontzettend grappige Dying for Sex, waarin een terminaal zieke vrouw op zoek gaat naar seksuele bevrijding.

Figuur vol grijstinten

Zowel met The Dropout als Dying for Sex toonde Meriwether zich een meesterschetser van het schemergebied. In The Dropout maakte ze van oplichter Holmes een complexe, ongrijpbare figuur vol grijstinten, die nooit alleen dader of slachtoffer is.

In Dying for Sex experimenteerde ze in het schemergebied van ogenschijnlijk botsende genres; in weinig series wisselden tragiek en hilariteit elkaar zó sterk af.

Met zo’n veelzijdig cv maakt Meriwethers nieuwe serie extra nieuwsgierig, vooral omdat de schrijver wederom een nieuw pad inslaat. Het achtdelige Furious heeft op papier veel kenmerken van een serie die we al talloze keren zagen.

De serie draait om seriemoordenaar Catherine (gespeeld door Lola Petticrew, die doorbrak in Say Nothing) én de getroebleerde FBI-agent Alice (Emmy Rossum uit Shameless), die jacht op haar maakt.

Alleen al in de eerste afleveringen barst Furious van de clichés en genrekenmerken die we kennen uit dit soort kat-en-muisthrillers. Een vrouwelijke FBI-agent in een door mannen gedomineerde wereld? Dan denken we als vanzelf terug aan Jodie Foster in Silence of the Lambs.

De getraumatiseerde agent die meer herkent in de dader dan hij of zij zelf wil toegeven? Kijk maar naar recente series als Mindhunter, Hannibal en Luther. Een moordende wreker die wil afrekenen met demonen uit het verleden? Ook niet bepaald nieuwe materie.

Het knappe aan Furious is dat Meriwether slim aan de haal gaat met die clichés en genre-elementen. Bij haar staat de psychologie van de personages altijd op de eerste plaats; die is belangrijker dan sensatiezucht of bloederig geweld.

Furious draait vooral om de vraag wat zaken als geweld en misbruik voor blijvende psychologische schade aanrichten, en hoe heilzaam het precies is om alleen de uitwassen aan te pakken in plaats van de diepe rot in het systeem.

Grimmige Britse moordmysteries

Meriwether kreeg het idee voor een thrillerserie al tijdens haar werk voor New Girl, waarbij ze vaak ‘ontspande’ met grimmige Britse moordmysteries. In een interview met entertainmentsite A.V. Club: ‘Ik dacht heel naïef dat ik er zelf daarom ook wel een kon schrijven. Maar toen ik begon aan Furious, dacht ik al snel: wow, dit is echt moeilijk. Maar ik vind het leuk om nieuwe dingen te blijven uitproberen.’

Meriwether vond haar houvast toen ze ging doen waar ze altijd in uitblinkt: het schrijven van complexe, gelaagde personages. Tegenover A.V. Club: ‘De reden waarom ik zo van dit soort series houd, is omdat de personages zich vaak op extreme punten in hun leven bevinden. Dat biedt de kans om diep in hun rauwe, bizarre psychologie te duiken.’

Dat lukt Meriwether glansrijk in Furious, want haar personages worden in deze serie nooit eendimensionaal of voorspelbaar, ondanks de aanvankelijke genreclichés. Kijk alleen maar naar Alices sympathieke (en heimelijk verliefde) ex-collega (Scoot McNairy), of haar nieuwe, alcoholistische werkpartner (een fantastische rol van Quincy Tyler Bernstine).

Bij elk personage denk je: ik heb dit type eerder gezien, maar Meriwether geeft ze zó veel kleur, verrassing en diepgang, dat ze veel meer worden dan genreclichés.

Furious wordt sowieso nooit een standaard misdaadthriller, ook omdat Meriwether wegblijft bij al te eenduidige observaties of een verheerlijking van geweld en trauma. Meriwether in gesprek met vakwebsite The Ankler: ‘Ik wil een ander verhaal vertellen over wat het betekent om een slachtoffer te zijn, een verhaal dat ruimte biedt voor rommeligheid, en niet per se een logische samenhang heeft.’

Vele vormen slachtofferschap

Meer nog dan de jacht op een seriemoordenaar, gaat Furious over de vele vormen van slachtofferschap en de vraag welke genoegdoening wraak (in het geval van Catherine) of het pakken van een dader (in het geval van Alice) nu precies biedt. Zoals Catherine zich afvraagt in de serie: ‘Wat is de straf voor mensen die weten wat er gebeurt en niets doen?’

Furious is daarmee ook vooral een serie over slachtoffers die door de samenleving in de steek zijn gelaten, met aan de andere kant van het spectrum rijke duivels die juist onaantastbaar lijken, met al hun geld, connecties en geheimhoudingsverklaringen. De vrouwelijke protagonisten in Furious komen allebei op geheel eigen wijze in opstand tegen de uitwassen van dat systeem, maar die strijd is complex, uitputtend en rommelig.

Juist in dat schemergebied is Elizabeth Meriwether op haar allerbest. Met Furious levert ze haar derde ijzersterke serie op rij af. Het maakt haar met recht een van de beste seriemakers van deze tijd.