Katten lieten ook in de middeleeuwen pootafdrukken achter in boeken

Het gaat om zogenoemde incunabelen, de vroegst gedrukte boeken uit de vijftiende eeuw. Medewerkers van de bibliotheek zijn momenteel bezig ongeveer negenhonderd van deze werken te digitaliseren en opnieuw te beschrijven.

Tijdens dat proces werden in drie boeken duidelijke pootafdrukken van katten ontdekt. Volgens de universiteitsbibliotheek geven dit soort sporen inzicht in hoe boeken vroeger werden gebruikt en met wie of wat ze in aanraking kwamen.

Twee van de boeken met pootafdrukken waren ooit in het bezit van het kartuizerklooster Nieuwlicht in Utrecht. Het derde exemplaar komt uit de Janskerk. Of de katten de afdrukken daadwerkelijk in deze religieuze instellingen hebben achtergelaten, is niet zeker. Wel is bekend dat katten in kloosters vaak werden gehouden om muizen te bestrijden. Misschien hielden ze de monniken ook gezelschap tijdens het lezen.

Naast de kattenpootjes zijn tijdens het project andere opvallende sporen gevonden, zoals een afdruk van een bril, vogelpoep, weggeveegde inktvlekken en tekeningen in de marges. Ook bleek dat vijf boeken al meer dan een eeuw onjuist waren geïdentificeerd.

De gegevens van de boeken worden opgenomen in een internationale database. Onderzoekers kunnen daarmee het gebruik en de verspreiding van vijftiende-eeuwse boeken beter bestuderen. Het project is inmiddels ruim over de helft, met meer dan 560 gescande en beschreven boeken. De universiteitsbibliotheek verwacht het in 2028 af te ronden.