‘Ahmad de Japanner’ (1947-2026) wilde sterven bij een zelfmoordaanslag in Israël, maar leefde nog vijftig jaar
Als kind kreeg Kozo Okamoto te horen dat dode mensen veranderen in sterren. ‘Het kalmeert mijn hart dat de mensen die we hebben gedood allemaal sterren worden aan dezelfde hemel. Terwijl de revolutie doorgaat, zullen de sterren zich vermenigvuldigen!’, aldus de destijds 24-jarige Okamoto tijdens zijn laatste woord voor een Israëlische rechtbank in 1972.
Daar stond de student plantkunde terecht wegens een aanslag op vliegveld Lod, tegenwoordig de internationale luchthaven Ben Gurion in Tel Aviv. Dat deed Okamoto namens een Japanse communistische organisatie en het Volksfront voor de Bevrijding van Palestina, toen een onderdeel van de PLO. 26 mensen kwamen om, nog eens tachtig mensen raakten gewond.
Japanse Rode Leger
Zijn jeugd in een groot en hecht gezin in een klein stadje in het zuiden van Japan biedt geen verklaring voor zijn radicale levensweg. Zijn ouders hadden een groot sociaal hart. Volgens zijn vader, die na zijn pensionering als schoolhoofd welzijnswerk bleef doen, stonden zijn zes zachtaardige kinderen altijd klaar voor anderen.
Toch eindigden twee van zijn zonen bij het Japanse Rode Leger (JRA), een militante organisatie die met geweld een wereldrevolutie tegen de Verenigde Staten op gang wilde brengen. Dit soort links-extremistische groeperingen kwam op in het kielzog van Japanse studentenprotesten, die werden gevoed door woede over het Amerikaanse militaire optreden in Vietnam.
De Amerikaanse socioloog Patricia Steinhoff, die Okamoto na zijn veroordeling heeft geïnterviewd, omschrijft deze massale betogingen als ‘geritualiseerd, gecontroleerd geweld’ tussen activisten en politie. Volgens haar zag Okamoto de demonstraties als ‘een vorm van masturbatie’ van studenten. Die vonden het lekker om met de politie te vechten, maar bereikten er politiek niets mee.
Tobben over milieuvervuiling
Daarom keerde Okamoto zich af van de gematigde vredesbeweging op de middelmatige universiteit waar hij studeerde. Hij bleef tobben over milieuvervuiling: individuele wetenschappers stonden volgens hem machteloos tegenover zo’n groot, ingewikkeld probleem, dus zocht hij een allesomvattende ideologie die een oplossing bood voor alle problemen, of het nu milieuverontreiniging, armoede of onderdrukking was.
In 1970 kwam hij in contact met het communistische JRA via een oudere broer. Kort daarop kaapte deze broer bewapend met samoeraizwaarden een vliegtuig voor het JRA en vloog naar Noord-Korea.
Vader Okamoto liet zijn jongste zoon beloven dit voorbeeld niet te volgen. Dat lukte even, tot het JRA hem eind 1971 uitnodigde voor een militaire opleiding in Libanon. Daar zou hij ook zijn in Noord-Korea verdwenen broer terugzien.
Onduidelijk is of hij in 1972 naar het Midden-Oosten vertrok in de hoop op familiehereniging, of werd gedreven door de romantiek van het leven als guerrillastrijder in de woestijn. Na zeven weken training kwam de opdracht om met twee andere Japanners een aanslag op het Israëlische vliegveld te plegen. Na afloop zou het trio hun gezichten met handgranaten verminken zodat identificatie onmogelijk zou zijn. Anoniem sterven zou de reputatieschade voor hun families in Japan beperken.
Wapens in ruimbagage
Op 30 mei 1972 lagen in een hotelkamer in de Italiaanse hoofdstad Rome twee handgranaten en een automatisch geweer klaar, die Okamoto ongemerkt in zijn ruimbagage naar Tel Aviv vervoerde. Toen het drietal hun koffers van de band had gehaald, schoten ze zoveel mogelijk mensen neer.
In tegenstelling tot de andere terroristen overleefde Okamoto de zelfmoordaanslag. Na zijn arrestatie smeekte hij de Israëliërs om een wapen zodat hij zelfmoord kon plegen. Hij wilde zo graag de doodstraf dat hij de verdediging van zijn advocaat volledig saboteerde.
Tot zijn frustratie kreeg Okamoto driemaal levenslang. Niet alleen pakte de rechter hem zijn ultieme offer voor de wereldrevolutie af, hij werd ook beroofd van de mogelijkheid met zijn dood de schande die hij over zijn familie had gebracht uit te wissen. Bovendien liet hij zonder doodvonnis zijn gestorven kameraden in de steek. De drie terroristen hadden elkaar beloofd na hun dood samen aan het firmament in het sterrenbeeld Orion te stralen.
Tijdens de dertien jaar in een Israëlische cel holde zijn gezondheid achteruit. Hij wilde zo graag het joodse geloof aannemen dat hij zichzelf probeerde te besnijden met een nagelschaartje. Nadat hij in 1985 door een uitruil van gevangenen was vrijgekomen, streek hij neer in een Libanees vluchtelingenkamp. Hij werd moslim en nam de naam Ahmad al-Yabani, Ahmad de Japanner, aan. Als eerste buitenlander ooit kreeg hij asiel in Libanon, waardoor hij ontkwam aan uitlevering aan Japan.
Okamoto sleet zijn dagen in de boezem van het militante Palestijnse verzet. Dat voorzag hem van maaltijden, sigaretten en medicijnen voor de schizofrenie die hij in de Israëlische gevangenis had ontwikkeld. In 2022 werd hij voor het laatst in het openbaar gezien, bij een herdenking. Daar boog hij met een gestreken keffiyeh om de hals voor de dode Japanse kameraden met wie hij samen had moeten sterven.
Okamoto overleed afgelopen donderdag in Beiroet en is daar vrijdag met veel vertoon begraven op een begraafplaats voor martelaren van de Palestijnse revolutie.
