‘Ruimte-wegenwacht’ die bejaarde vliegende telescoop van Nasa moet redden, kampt nu zelf met problemen

De missie van het Link-ruimtevaartuig is om de Neil Gehrels Swift Observatory te redden. Deze sterrenkijker, die in 2004 werd gelanceerd, zakt langzaam terug naar de aarde.

De Swift beschikt niet over stuurraketjes om zichzelf in veiligheid te brengen. Wel heeft de Swift reactiewielen, waarmee astronomen de telescoop alle kanten op kunnen laten kijken. Met de kunstmaan bestuderen geleerden gammaflitsen; de krachtigste explosies die in de kosmos voorkomen. In 2017 schopte zo’n gammaflits, van een ster die 5 miljard jaar geleden ontplofte, de meetapparatuur van de ruimtetelescoop in de war.

Het idee was om met een ruimterobot de Swift naar een hogere baan te duwen, zodat hij nog wat langer mee kan. Naar het huidige prijspeil gemeten kostte de gammakijker zo’n 500 miljoen dollar (430 miljoen euro). De reddingsactie vergde een bescheiden investering: 30 miljoen.

Uitgevallen reactiewielen

De lancering verliep voorbeeldig en Nasa zette de voorbereidingen in gang om de Link naar de Swift te brengen. Maar dit weekeinde ging het mis. De Link-robot begon om zijn as te tollen toen twee van zijn drie reactiewielen uitvielen door stroomgebrek. De satelliet is daardoor nog amper bestuurbaar, ook omdat zijn antennes niet meer continu op de aarde gericht staan en de verbindingen haperen.

De vluchtleiding heeft nu geprobeerd de rondspinnende satelliet weer in het gareel te krijgen door steeds kort zijn stuurraketjes af te vuren. ‘We zien effect’, zegt Katalyst, het commerciële bedrijf dat de missie uitvoert. Katalyst houdt hoop op een rendez-vous van de Swift met de robot. ‘Dit blijft een lopende missie.’

Van tevoren sprak Katalyst al van een riskante onderneming. De ‘reddingsboei’ moest in een jaar worden gebouwd en gelanceerd, omdat de Swift anders de dampkring in zou duikelen en verbranden. ‘Er zijn een hoop kunstmanen die een veel langere ontwikkelingscyclus doorliepen, met een veel groter budget, en die door heel alledaagse oorzaken mislukten’, aldus missieleider Kieran Wilson tegen de techsite TechCrunch.

Voor Katalyst hangt meer af van een geslaagde missie dan alleen de redding van de Swift-telescoop. De Amerikaanse onderneming heeft financiële steun gekregen van het Pentagon. Het leger van de VS heeft grote belangstelling voor een soort ‘ruimte-wegenwacht’ waarmee kwakkelende militaire kunstmanen weer kunnen worden opgelapt.