Omgekomen olifanten in wildpark Kenia lijken vergiftigd

De veertien olifanten werden tussen half juni en half juli dood aangetroffen in het wildpark Amboseli en twee aangrenzende reservaten die niet onder het park vallen, maar waarin wel groot wild wordt beschermd. Het gaat om zowel volwassen dieren als kalfjes. De beheerder van het park, de Kenya Wildlife Service, stelt in Keniaanse media dat de olifanten waarschijnlijk zijn vergiftigd met cyanide.

Het gif zou rond het park zijn gebruikt als bestrijdingsmiddel bij tomatenteelt. In de buiken van enkele gestorven olifanten zijn resten aangetroffen van tomatenplanten. Een parkwachter vertelt aan het Keniaanse Citizen TV dat sommige olifanten ‘zwalkend’ liepen en door hun voorpoten zakten vlak voordat ze stierven.

Amboseli, gelegen aan de grens met Tanzania met uitzicht op de Kilimanjaro, de hoogste berg van het Afrikaanse continent, is bekend vanwege de grote olifantenkuddes die hier leven. In het park verblijven meerdere ‘tuskers’: mannetjesolifanten met uitzonderlijk grote slagtanden, elders bijna uitgestorven. Binnen het Amboseli Elephant Research Project wordt sinds 1972 internationaal onderzoek gedaan naar het leefgedrag van olifanten in het park.

Conflict over eigendom

Amboseli is in de greep van een conflict over de eigendom van het park. De regering in Nairobi wil dat het park wordt overgedragen aan lokale provinciale bestuurders. De Keniaanse president Ruto stelde in november 2025 dat de omwonenden ‘historisch onrecht’ is aangedaan. Toen Amboseli decennia geleden een wildpark werd, raakten zij de toegang kwijt tot hun voorouderlijke gronden.

Volgens Ruto wordt met de overdracht van Amboseli recht gedaan aan ‘uitdagingen’ rond het beheer van wild. In ruil voor het beheer over het park en aanspraak op de jaarlijkse miljoenenopbrengst, beloven de lokale grondeigenaren namelijk om hun terrein open te stellen voor groot wild, zodat olifanten, zebra’s en giraffes meer bewegingsruimte krijgen.

Maar de Kenya Wildlife Service (KWS), de staatsorganisatie die hier al decennia het beheer voert en het wild beschermt, weigert het park vooralsnog uit handen te geven. Volgens de KWS maakt een nog lopende rechtszaak, aangespannen door natuurorganisaties, de overdracht onmogelijk.

Groot financieel verlies

Voor de KWS betekent de overdracht van Amboseli een groot financieel verlies. De opbrengst van het park, miljoenen euro’s per jaar, belandt straks niet meer in de KWS-kas, maar bij lokale autoriteiten en grondbezitters. In juni had de KWS een eerste bedrag van omgerekend circa twee miljoen euro aan entreegeld moeten overboeken aan de nieuwe rechthebbenden. Maar de KWS weigert dat.

Op 14 juli verstreek een ultimatum van de omwonenden aan de KWS. Volgens de Keniaanse krant Daily Nation vertrokken buitenlandse toeristen die dag nietsvermoedend op safari, terwijl bewapende mannen van de Maa-stam het park dreigden te bestormen. Na persoonlijke inmenging van Ruto beperkten zij zich uiteindelijk tot een vreedzaam gebed bij de toegangspoort. In het najaar zal de rechter beslissen over de toekomst van het park.

Op dit moment is er geen bewijs dat het conflict over het beheer van Amboseli een rol speelt bij de vergiftiging van de olifanten. In Afrika is cyanide in het verleden gebruikt om olifanten te doden voor hun ivoor. In 2013 kwamen in Zimbabwe ruim driehonderd olifanten om het leven nadat een waterbron was vergiftigd met cyanide.