Home   2026-08-03 17:31:33

←

EU zoekt bedrijven die 7 AI-'gigafabrieken' willen bouwen

Original article

De Europese Unie is donderdag een aanbesteding begonnen voor maximaal zeven AI-'gigafactories' in Europa. Daarvoor investeren de EU en de lidstaten maximaal 10 miljard euro. De EU hoopt dat Europese bedrijven en onderzoekers zo geavanceerde AI kunnen maken.

Het idee is dat er tot zeven grote AI-datacenters komen in Europa, waartoe grote en kleine bedrijven, onderzoekers en overheden toegang kunnen krijgen. Die organisaties kunnen daarmee weer eigen, geavanceerde AI ontwikkelen.

Zo wil Europa minder afhankelijk worden van andere landen voor de AI-modellen. AI-tools die met de AI Gigafactories gemaakt zijn, 'volgen EU-standaarden op het vlak van databescherming, veiligheid en ethiek', zegt de Europese Commissie. De hardware mag Europees zijn of van AMD, Nvidia of Qualcomm komen.

Fabriek mag meerdere locaties hebben

Bedrijven of samenwerkingsverbanden kunnen zich nu bij de EU aanmelden om een fabriek te kunnen bouwen. Een fabriek mag één locatie in één land of meerdere locaties hebben. Die verschillende locaties mogen ook verspreid zijn over verschillende lidstaten.

De AI-fabrieken moeten minstens evenveel geavanceerde AI-chips bevatten als de huidige krachtigste Europese AI-fabriek. In latere fases van de aanbesteding wordt die eis verhoogd. Zo wil Europa er zeker van zijn dat er alleen snelle AI-fabrieken gebouwd worden.

EU verwacht ruim 20 miljard euro van bedrijven en investeerders

De Europese Unie en de lidstaten investeren allebei evenveel in het project. Samen gaat het om 10 miljard euro. De gedachte is dat investeerders eerder geneigd zijn mee te doen als een deel van een project al met publiek geld wordt gefinancierd. De Commissie verwacht dat bedrijven en investeerders meer dan 20 miljard euro in de fabrieken gaan stoppen.

De aanbesteding sluit op 12 november. De Commissie verwacht dat de bouw begin volgend jaar kan starten en dat de fabrieken eind 2028 klaar voor gebruik zijn.

Cloud/servers. Bron: Jason Marz/Moment/Getty Images
Een afbeelding van servers ter illustratie. Bron: Jason Marz/Moment/Getty Images

Door Hayte Hugo

Redacteur

Feedback • 30-07-2026 16:17
134 • submitter: Joab9000

30-07-2026 • 16:17

134

Submitter: Joab9000

Reacties (134)

Vind het een nogal vage aanbesteding.

Of begin met Europese "staatsbedrijven" (beetje in dezelfde hoek als CERN of ESA, maar dan consument-gericht), of maak er gewoon subsidies van.

Nu gaan ze deze "AI-fabrieken bouwen". En dan? Wie gaat ze gebruiken?

Het doel vind ik heel erg nobel, maar er lijken geen politieke consequenties te zitten aan het besef dat Europa niet meer op de VS aankunnen wanneer het om strategische veiligheid gaat. Dan moet ook het "operating system" anders.
Ik vind het juist vrij duidelijk, de EU heeft geld te besteden, en wil daarvoor datacenters kopen. Intekenen met plan, en daarna kiezen zij de opties die ze goed vinden. Als bedrijven het niet doen, want te sketchy business case, dan doet de EU het zelf, juist om die concurrentie aan te gaan.

De financiering van de EU is rock-solid (want jouw belastingcenten), dus voor intekenende partijen is er geen betalingsrisico, zoals je nu wel hebt als xAI, Anthropic of een andere AI-bro iets wil laten bouwen.
Daarnaast zit er de eis aan dat je EU-OK hardware erin stopt (beperkt verkrijgbaar), en moet het blijkbaar snelsnel (2028 al operationeel terwijl je pas in 2027 groen licht krijgt), dus helemaal een goed plan vind ik het nog niet, maar dat zien ze wel in de intekenlijst.
Het probleem voor EU-gebaseerde AI-bedrijven is dat ze zich ook aan EU-regels moeten houden, dus investeren in US AI tech is goedkoper, want daar gaat en mag (bijna) alles wat ze maar willen.

Om een EU AI platform van de grond te laten komen, is het nodig om die nadelen tegen te gaan met subsidies, want stilstand is achteruitgaan.

Hoewel ik een gebruiker ben van een lokale AI voor mijn HA, ben ik zeker geen AI-fan van hoe de VS-techbedrijven het nu doen, en met gemengde gevoelens hoop ik dat het beter werkt onder EU regels.
En in geval van oorlog vind ik het nogal griezelig van maar 7 spots te hebben waar alles is ...
Ik zou liever veel, maar kleiner willen.
Als er een EU-brede oorlog komt dan hebben we waarschijnlijk grotere zorgen dan een paar fabrieken voor filmpjes van watersurfende katten :)
Een EU brede oorlog is onwaarschijnlijk. Door het hebben van gezamelijke vijanden word je al gauw betere vrienden. Met Rusland kan ik mij nog voorstellen dat het escaleert.

[Reactie gewijzigd door Techman op 31 juli 2026 12:47]

Maar blijft het bij die 7 dan? Het is geen beperking maar een soort minimaal streven. Onder andere om concurrentie te bevorderen (waarna het 'vanzelf' verder gaat).

[Reactie gewijzigd door watercoolertje op 30 juli 2026 21:06]

Welke concurrentie?
Ik denk dat je bij een project als dit vraag en aanbod moet beschouwen, waarbij de vraag al voor zo'n 50% van overheden zou moeten komen.

Anders krijg je hetzelfde als in de VS: oneindig veel GW in aanbouw, het aantal GW online een groot vraagteken en een failliet business model voordat een schop de grond in gaat. In de VS is nu het plafond voor de markt is al bereikt! (Als mensen ruiken aan de werkelijke prijs van 'tokens' zijn ze snel genezen). De kans dat veel AI-centers in de VS omvallen voor 2030 is reeëel.

PS Een opmerking over "operationeel in 2028": ik denk dat 2032 reëler is, want 5 jaar gaat die bouw wel duren en we zitten al bijna in 2027. Met een beetje geluk komt in 2028 veel hardware vrij voor weinig van niet-gebouwde installaties in de VS.

PPS Vraag is of een bedrijf als Nebius zou mogen meedingen.

[Reactie gewijzigd door specs2021 op 30 juli 2026 21:52]

Welke concurrentie?
Die zijn er niet echt, anders waren deze investeringen niet nodig :+
Maar 1,2-1,5 miljard subsiedie op een gigafabriek voor ai is een peanut.

Cossusbijvoorbeeld is al 7 miljard aan hardware en daar zitten geen bouw of operating kosten in.

Daar moet je als bedrijf dus nog heel veel geld bij leggen.

Als je kijkt naar de super computers die kosten al 500miljoen en hebben maar een fractie van een giga datacenter aan gpu kracht.

[Reactie gewijzigd door Scriptkid op 30 juli 2026 18:01]

Is er ook een eis dat het nooit verkocht mocht worden aan een speler buiten de EU?
We zijn hier allemaal capitalistische economieën, waarbij het logisch is dat zaken die de commerciële sector bevorderen, ook geregeld worden door diezelfde sector. AI is nog altijd niet bepaald een nutsvoorziening, dus buiten stimuleren met subsidies en versnelling/versoepeling van regels heeft de overheid hier weinig in te zoeken.
Ik vind het delen van hardware slim, behalve dat het met AI waarschijnlijk 24/7 op volle toeren draait omdat je eigenlijk nooit klaar bent met het trainen van een model. Je kan dan dus één of misschien twee grote bedrijven toegang geven tot deze AI-gigafabrieken om hun modellen te trainen en verbeteren, of 20 kleine bedrijven (die allemaal maar 5% van de beschikbare compute krijgen en zo waarschijnlijk allemaal tot een inferieur model komen).

Het kan goed gaan, zolang er maar een "commissie van wijze mensen" zit die de beschikbare compute op zo een manier toewijzen dat de grootste kanshebbers op goede modellen het eerst/meest aan de beurt zijn.
Precies. Is er een vraag dat er wordt gebouwd? "Here, take our tax payers' money, let's build it and after that, we'll see".

Beetje vreemd.

[Reactie gewijzigd door SaraNostra op 30 juli 2026 17:18]

Zo zijn pc's ook in de woonkamers beland, met allerlei pc prive subsidies. En wel meer dingen.
Lijkt me een prima plan om subsidie te geven op thuis-pc's met extra veel geheugen en zware videokaarten. Zeker nu GTA6 er aan zit te komen.
Een PC en een datacenter zijn toch echt twee hele verschillende dingen.
Tja, zou asml oid hier in kunnen ondersteunen? Best een behoorlijke zak geld gaat naar de hardware, zou voor de Europese economie goed zijn dat dit binnen haar grenzen blijft.
Wat denk je dat AMSL produceert? In ieder geval niks wat in een datacenter gaat.
Een DC zit daarentegen wel vol met chips die geproduceerd zijn m.b.v. ASML systemen.
Precies, ASML produceert dus niks wat in het datacenter zit.
En tussen die machines van ASML en de ICs die op de pcb worden gesoldeerd zitten nog heel veel andere machines van verschillende fabrikanten.
"
Het bedrijf, met het hoofdkantoor in Veldhoven, is wereldwijd de belangrijkste leverancier van lithografiesystemen.[3] Dit zijn machines waarmee patronen van transistoren op siliciumwafers worden geprojecteerd om geïntegreerde schakelingen, chips te maken. Deze systemen vormen een essentiële schakel in de mondiale halfgeleiderindustrie en worden gebruikt door vrijwel alle grote chipfabrikanten.
"

Transistoren, silicium wafers, schakelingen, chips.
Sounds like a data Centre.

En asml zou absoluut ook andere dingen kunnen produceren al zal dat niet van de ene op de andere dag gaan.
ASML maakt ook nog meetapparatuur voor de chipindustrie en software.
ASML maakt machines die gebruikt worden door chipfabrikanten. Niet de chips of onderdelen zelf.
Jij mag mij 1 datacenter in de wereld aanwijzen waarin je een chipmachine van ASML kunt vinden. Als jij morgen een taxibedrijf wil beginnen vraag je toch ook niet of Siemens, om maar wat te noemen, voor jou een robot met lopende band in elkaar wil zetten zodat je taxis kunt gaan produceren? Je vraagt de autofabrikant of die wat kan betekenen, niet degenen die onderdelen voor een autofabrikant maakt.

En nee, ASML gaat niet opeens chips produceren, dat is echt een hele andere markt dan waar zij nu inzitten met totaal andere productie- en toevoerketens. Op papier kan alles, maar op papier kan een papierfabrikant morgen ook romans gaan publiceren.
Je vraagt nog geeneens de fabrikant wat die kan betekenen. Je gaat naar lokale dealers.
Klopt natuurlijk, maar ik zette dit bewust zo neer omdat, in de huidige AI markt, die tussenpersoon al overgeslagen wordt door de grote jongens.
Het is een totaal andere segment dan waar ASML nu actief in is. Alsof je de bakker vraagt om huizen te gaan bouwen, want bouwvakkers halen hun energie uit brood.

En zakelijk is het ook niet slim: ASML wordt dan een concurrent van hun eigen klanten.

[Reactie gewijzigd door R_Zwart op 30 juli 2026 19:12]

Je zou dan meer bij de buren in Eindhoven moeten zijn. Of naar Nijmegen.
Als je niet weet wat ik bedoel; NXP. Dat is een bedrijf dat (wél) chips maakt.
China (al is dat hier wat minder van toepassing bij ASML vanwege export restricties) en de VS hebben véél diepere buidels, en de meeste bedrijven kiezen uiteindelijk vaak toch voor het grote geld. Met de duizelingwekkende bedragen die rondgepompt worden in de naam van AI lijkt 10 miljard kleingeld.
De VS hebben mede een diepere buidel omdat de Europese pensioenfondsen en verzekeraars een groot deel van het geld investeren via de VS. We zouden moeten afdwingen dat een veel groter deel daarvan strategisch binnen Europa wordt geïnvesteerd.

En die duizelingwekkende bedragen in de VS is deels ook rondpompen van geld.
Superslim idee. Net als die geniale plannen van het ABP onder leiding van Paul Rosemuller om niet meer in de wapenindustrie te investeren maar in groene investeringen. Pakte ook zo goed uit voor het rendement. Politiek gemotiveerd (of vooral restrictief) investeren gaat vrijwel nooit goed.
Best wel triest dat de wapenindustrie (het mogelijk maken van doden van mensen) meer rendement oplevert dan zaken die onze planeet uiteindelijk leefbaarder moeten maken...
Je kan van Rosemuller vinden wat je wil, maar dat over de beleggingen is echt kolder.

https://www.multiraedt.nl...leggingen-en-rosenmoller/
Heb je het zelf gelezen? Er staat niet in dat Rosemuller zich niet geuit heeft over waarin belegd moet worden, hij zat alleen niet in de commissie die hier advies over geeft. Dat bewijst nog niet dat zijn invloed geen effect heeft gehad op het beleid.

Eveneens staat er dat een flink verlies bij het ABP niet alleen door groene beleggingen kan komen omdat daarin te weinig geinvesteerd wordt. Ok, waarvan akte. Echter staat er niet bij dat dit verlies mogelijk komt door het jaren geleden terugtrekken uit posities in de wapenindustrie en fossiele energie en of dit wel of niet door invloed van Rosemuller is geweest.

Dus "echt kolder" wordt niet bewezen in het artikel van multiraedt, wat op zichzelf al een twijfelachtige bron is.

[Reactie gewijzigd door old_spice op 31 juli 2026 09:37]

Je moet jezelf wel erg in bochten wringen om Rosemuller verdacht te blijven maken. En dan ga je ook nog eens de bron verdacht maken terwijl die netjes aan bronvermeldingen doet bij alle beweringen in het artikel.

Naast dat het ABP slecht 0,1% belegt in groene beleggingen en dat Rosemuller helemaal geen zeggenschap had over de beleggingen of zelfs maar adviesrol in deze, blijf je erbij dat hij de oorzaak is. Je beweert zelfs dat het onder zijn leiding gebeurt zou zijn in je eetste reactie.

Ik blijf erbij dat dat kolder is.

Vooruit, een dingetje dan uit het artikel:

Ook alle andere grote pensioenfondsen haalden negatieve rendementen in 2022:

-        ABP -/- 17%
-        PFZW -/- 21,4%
-        Bpf Bouw -/- 21,4%
-        PMT -/-27,5%
-        PME -/- 23,3%

Vast ook allemaal de schuld van Rosemuller...
Ja daar blijf ik bij. Het artikel wat je aanhaalt is niet goed onderbouwd. Dat andere pensioenfondsen ook verliezen hebben gemaakt kan om precies dezelfde reden zijn als bij het ABP: het op verkeerde momenten terugtrekken uit posities in de wapenindustrie en fossiele energie. Het artikel toont een halve waarheid, alsof 100 miljard verlies alleen op de posities in groene beleggingen zou zijn geleden. Nee, dit verlies kan ook komen door een terugtrekking uit posities vanwege politieke redenen EN verliesgevende groene beleggingen.

Tot slot, dit artikel zegt dat Rosemuller geen officiele adviesrol had op het gebied van beleggingen. Dat kan, echter sluit dit niet uit dat hij wel advies gegeven heeft en dat dit is opgevolgd. Tevens vind ik dat er wanbeleid is gevoerd. Bij 100 miljard euro verlies is het uitkeren van 797 miljoen euro aan prestatiebonussen absurd.

[Reactie gewijzigd door old_spice op 31 juli 2026 11:23]

Jouw hele argumentatie bestaat uit dat iets "gebeurt zou kunnen zijn". Drijfzand dus.
Je reageert op mijn stelling met een artikel dat geen hout snijdt, van een website die niet onafhankelijk is. Prima als je het niet eens bent, maar als je beweert dat mijn verhaal drijfzand is moet je niet zelf aankomen met drijfzand.
Onderbouw jouw stelling eens met bronnen.
Dat was geen privefeestje maar het werd destijds maatschappelijk veel minder geaccepteerd. Als we nu miljarden gaan investeren in defensie en na 20 jaar blijkt dat er nooit een echt serieuze dreiging is geweest zal iedereen wijzen naar de mensen die nu daarin investeren.
Misschien niet, maar zoals wel vaker het geval is, is financieel rendement niet het enige waar we ons zorgen om moeten maken. Die groene investeringen leveren misschien iets minder geld op dan wapens, maar ze hebben er wel (deels) voor gezorgd dat we nu enorme windmolenparken in de Noordzee hebben die ons van stroom voorzien en daarmee onze afhankelijkheid van het Midden Oosten (een beetje) heeft afgebouwd.

Een investering is wat mij betreft iets wat je nu opgeeft om er later meer voor terug te krijgen. Dit hoeft niet perse geld voor meer geld te zijn, het kan ook tijd voor geld zijn, of geld voor meer onafhankelijkheid, etc.

Hoewel 100% investeren in een mooie groene toekomst ook niet zaligmakend is als je vervolgens geen geld hebt voor eten, is een balans die niet 100% in het voordeel van "MOAR MONEYZSZS BITCHES!!@" is, wat mij betreft zeker beter.
Dat is wat jij vindt, maar dit is niet de missie en het doel van een pensioenfonds. Een pensioenfonds moet rendement maken, zoveel mogelijk. Als een pensioenfonds iets anders wil, zoals jij zegt, lekker de hele Noordzee volgooien met beton en windmolens en geen rendement maken, dan moet dit ook wel gedragen worden door de deelnemers. En dit moet wat mij betreft ook voorgelegd worden aan de deelnemers. Vind jij het dan overigens ook normaal dat met 100 miljard euro verlies het ABP 797 miljoen euro aan prestatiebonussen uitkeert?
"Een pensioenfonds moet rendement maken, zoveel mogelijk."

Ehh... nee, een pensioenfonds moet het afgesproken pensioen uitkeren, en dit zo stabiel mogelijk moeten garanderen.

Veel rendement maken kan hier een middel bij zijn, maar als dit bijvoorbeeld gepaard gaat met groot risico, dan komt het echte doel pensioenen uitkeren in gevaar. Rendement is dus zeer zeker niet iets wat ze 'zoveel mogelijk' moeten doen.
Zeer zeker wel. Om die pensioenen te kunnen uitkeren MOET er zoveel mogelijk rendement gemaakt worden. De dekkingsgraad moet voldoende blijven.

[Reactie gewijzigd door old_spice op 31 juli 2026 13:16]

Dan is er dus niet 'zoveel mogelijk' rendement nodig, maar 'voldoende rendement om de dekkingsgraad te behouden'.

Nogmaals, zo veel mogelijk rendement is niet het doel. Het doel is pensioenen uitkeren (en dit in de toekomst kunnen blijven doen)
Nee. Het doel is om de dekkingsgraad zo hoog mogelijk te krijgen. Het is echt kolder dat een pensioenfonds als doel heeft om net genoeg rendement te halen zodat de pensioenen uitgekeerd kunnen worden.
Waarom zouden ze een zo hoog mogelijke dekkingsgraad willen? De dekkingsgraad is een middel, het doel is pensioenen kunnen uitkeren, vandaag en morgen.

Zoals het gaat bij middelen, wil je er voldoende van hebben om je doelen te kunnen behalen, maar zodra dit het geval is, kunnen er ook prima andere doelen zijn die je ook wilt halen. Bijvoorbeeld een gezonde lucht, of blije mensen. Ook dit zouden doelen kunnen zijn, maar voor deze doelen heb je het middel 'dekkingsgraad' niet nodig.

Het is dus juist kolder om te denken dat ze van het middel 'dekkingsgraad' oneindig veel zouden willen hebben, als dit ten koste gaat van andere dingen.
Ok de dekkingsgraad op zichzelf is geen direct doel, maar het is wel een KPI die laat zien in welke mate de doelen haalbaar zijn. En hoe hoger de dekkingsgraad, hoe lager de premie gehouden kan worden en hoe vaker het pensioen geindexeerd kan worden. Indirect is het dus wel een doel. Om het nu maar in 1x goed te formuleren. De doelen van een pensioenfonds zijn als volgt:
  1. ambitie (een koopkrachtig, geïndexeerd pensioen)
  2. zekerheid (weinig kans op korten)
  3. kosten (een betaalbare premie)
Dit moet bereikt worden met een rendement bij een acceptabel risico, in het belang van de deelnemers. Het gaat om de balans tussen rendement en risico. Hiermee dus een zo hoog mogelijk rendement halen met zo min mogelijk risico. Een goed en zeker pensioeninkomen verzorgen voor de deelnemers. Ook maakt men een belangenafweging tussen alle groepen: actieven, slapers en gepensioneerden.

Blije mensen, gezonde lucht, dit zijn geen doelen. Dit is ook totaal niet meetbaar.
We zouden moeten
Valt voor mij in de categorie '..nergens oorlog, nergens honger, en allemaal een bloem in het haar.'
Gaat nie gebeur nie.
Hoezo is het een gek idee dat het spaargeld van de inwoners in Nederland/Europa vooral in de eigen regio moet worden geïnvesteerd?

Nederlandse venture fondsen komen moeilijk aan kapitaal, maar Nederlandelse pensioenfondsen investeren wel in Amerikaanse fondsen die vervolgens in allerlei cryptoscams en AI-stockpumping "investeren". En zelfs als het legitieme ventures zijn dan concurreren die vervolgens de Europese ventures kapot omdat die moeilijker aan geld komen.

We moeten miljarden investeren in netverzwaring en verduurzaming. Dat lijken me ook prima Investment cases voor onze pensioenfondsen: zeer stabiel rendement en het verzekert de toekomstbestendigheid van de eigen economie. Dat komt ook diezelfde pensioenspaarders weer ten goede.
Het gaat mij om 'we zouden moeten dit en we zouden moeten dat.'
Talloze dingen die we zouden moeten, maar niet doen want iedereen heeft een andere mening.
En dan nog regeltjesterreur, milieu, burocratie en onwil.
Dat.
Welke rol zou ASML hierin moeten hebben? Die produceren geen chips, maar machines om chips te maken.

Dus hooguit kan ASML machines aan chipbouwers geven, die zich eventueel hier willen vestigen, maar veel meer dan dat kan ASML in deze kwestie niet betekenen lijkt me.
Nou ja, zonder machines geen chips en zonder chips geen AI, en laat ASML nou een van de grootste spelers zijn op het gebied van die machines.
Dat kan wel zo zijn, maar dan nog heeft ASML niks om bij te dragen aan de invulling van dit soort AI datacenters. Beetje van dezelfde orde als vragen of Tata Steel nog wat kan bijdragen aan de constructie.
Zonder staal geen machines dus dan Tata ook maar laten meedoen?
De hardware mag Europees zijn of van AMD, Nvidia of Qualcomm komen.
Wat is de issue met Intel? Dat mag niet want de Amerikaanse overheid heeft daar een belang in?
Intel ME firmware kan op stroom, terwijl de PC/server uitstaat, data versturen naar Intel.

AMD heeft ook managment engine firmware (PSP), maar kan afhanelijk van je hardwarekeuze er niet op zitten, of geen data verzenden.

Ik weet niet of dat de specifieke motivatie is, maar dat was even wat me te binnen schoot.
Aha, interessant. Dacht dat bij beiden kon...
Voor het juiste bedrag zal Intel er waarschijnlijk absoluut geen problemen mee hebben om wat aanpassingen te doen.
Of misschien heeft Intel niet de state-of-the-art processoren voor dit soort gigafabrieken die de EU graag ziet.
Nederland staat nu al buitenspel. Noem het woord datacenter of iets wat met veel chips en opslag te maken heeft en gemeenten, bewoners en energie en waterbedrijven staan in de tegenstand!
Vind je het gek als de burger gevraagd wordt stroom en water te besparen en er de hoofdprijs voor betaald terwijl al 1 van de 300 datacenters die we hebben 1% van onze landelijke stroomvoorziening gebruikt en ze (drink)water gebruiken om te koelen omdat dat lekker goedkoop is.
Maar het is diezelfde burger die gretig van de diensten gebruik maakt waarvoor zo'n datacenter gebouwd is.
Jij denkt dat al die 300 datacenters voor alleen ons zijn? Het hoogste aantal p.p. en per km2 ter wereld.
Natuurlijk niet alleen voor ons. Maar wel mede voor ons.
Dit gaat dan ook niet enkel over Nederlad, maar over de EU als geheel. De EU is groter dan Nederland en bestaat uit 27 lidstaten.

Veel problemen hier, met de energievoorziening, drinkwater-voorziening etc, zijn lokaal voor Nederland, vaak door slechte politieke keuzes door voorgaande kabinetten. Die problemen spelen vaak helemaal niet, of veel minder, in andere Europese landen.
En ruimte. Of gebrek aan ruimte. Als we landbouw reduceren tot de capaciteit die we voor onszelf nodig hebben en een klein beetje export hebben we opeens genoeg ruimte voor dit soort zaken, die per m2 meer op gast leveren dan koeien en kippen.
die per m2 meer op gast leveren dan koeien en kippen.
Mogelijk maar het is geen gegeven, tot nu toe is de business case teleurstellend (kijk bijvoorbeeld naar OpenAI). En waarom willen we dit eigenlijk in NL wat al beperkte ruimte heeft en misschien wel even belangrijk beperkte netaansluitingen, gezien we toch in de EU zitten is het logischer om dit in de grotere buurlanden te bouwen? Laten we eerst die woning crisis eens oplossen.
Als deze zaken degelijk geplanned worden en de hele procedure transparant is, is er niet zo'n probleem. Maar juist daar ontbreekt het vaak aan. Deals worden gesloten in achterkamertjes, niemand wil openbaren hoeveel het verbruik betreft, welke tarieven betaald worden, enzovoorts.

Daarbij hoeft Nederland echt geen AI-fabriek binnen de eigen landsgrenzen te hebben. Het doel is Europese groei en soevereiniteit. Niet enkel Nederland, want dat is niet realistisch.
Ja vreemd he? Met watertekorten, alsmaar oplopende temperaturen en netcongestie.

Ik ben er niet tegen maar het is wel degelijk een issue.
Laten we helpen, door een knip te maken tussen datacentra voor het soort organisaties uit het artikel, en de hyperscalers.
Alsof wij de enige zijn die daar iets tegen hebben. In de VS staan de burgers nu ook vaker negatief tegenover een datacenter in hun omgeving. En net zoals hier, met een verschil van mening tussen de lokale overheid en de burgers. En ze hebben ook dezelfde problemen: water, energie en milieu.
Kan men niet beter chipfabrieken bouwen met dit geld ipv weer geld zo in de pockets van buiten-EU bedrijven laten landen? Dit is gewoon spekken van de kas van NVIDIA en AMD.

Weer een compleet kortzichtig besluit van de EU. China pakt het goed aan, die bouwen een hele supply chain op en doen het zelf. Helpt de eigen bevolking en de eigen economie. Wat doen wij? Hardverdiende belastinggeld buiten de EU pompen.
Het was mooier geweest als deze tender zou eisen dat minimaal X % van de chips, Europese chip designs zijn. Want 99% van de mensen (incl EC, Alhoewel niet helemaal waar want die hebben ook geïnvesteerd in een paar van deze startups) weet niet dat we die hebben. Ja, het zijn jonge bedrijven maar voor zover ik weet is eentje in elk geval al klaar voor massaproductie.

Ik heb het natuurlijk ook over VSORA (Frans, klaar voor massa productie), Axelera en in de nabije toekomst (deze tender is immers voor de lange termijn), Euclyd (Nederlands? Oprichter is ex ASML), Optalysys, Fractile, Olix, Semidynamics.

Wat deze bedrijven nodig hebben om uiteindelijk ook echt door te breken is demand. Investering is leuk maar als iedereen maar Nvidia blijft eisen en in mindere mate AMD komen we nergens.

En wie de chips bakt en waar die oven staat (Taiwan of binnenkort Dresden) is minder interessant, wanneer het chip design alsnog 100% Amerikaans is.

[Reactie gewijzigd door Jazco2nd op 30 juli 2026 17:33]

Zijn ze hier niet al ruim te laat mee ?
Puur praktisch: waar gaan ze de hardware vandaan halen momenteel ? Er zijn nu al overal tekorten aan geheugen en GPU's. Nog een partij ,die grote hoeveelheden nodig heeft, erbij gaat de prijzen nog meer omhoog jagen...
En gaat zoiets wel rendabel zijn ? De EU staat gekend voor zware belastingen en allerlei regeltjes die de kostprijs serieus de hoogte kunnen insturen. Ook de hardware zal nu op een piekmoment moeten aangekocht worden. Gaat men in de EU wel in staat zijn om te concurreren ?
Als een bedrijf uiteindelijk gaat moet kiezen tussen dure Europese prijzen of goedkopere Amerikaanse diensten dan zullen de meeste toch voor de prijs kiezen ipv waar de datacenters staan.
Ten eerste: wat is in vredesnaam een AI-gigafabriek, en ten tweede 10 miljard euro is niet veel geld.
In een fabriek produceer je iets met behulp van de machines en toepassingen die in de fabriek aanwezig zijn. In dit geval is wat er geproduceerd wordt geen tastbaar product, maar AI toepassingen. Ofwel, de infrastructuur om LLMs op te draaien.

Dat begrijp ik hieruit in ieder geval. En nee 10 miljard is niet veel geld, maar dat is dan ook de bedoeling dat de echte investeringen door de industrie gedaan worden.

[Reactie gewijzigd door The Realone op 30 juli 2026 19:52]

In een fabriek produceer je iets met behulp van de machines en toepassingen die in de fabriek aanwezig zijn. In dit geval is wat er geproduceerd wordt geen tastbaar product, maar AI toepassingen. Ofwel, de infrastructuur om LLMs op te draaien.
Dus eigenlijk bevestig je de terechte onduidelijkheid die @Salvatron aankaart, namelijk “wtf moeten we onder een AI-gigafabriek verstaan?”

De term is dan ook niets anders dan een marketingterm voor wat we al decennia hebben: datacenters.

Want geloof het of niet, ook met datacenters die 20jr geleden gebouwd zijn kun je, misschien met minder compute power indien de hardware niet vervangen is door het nieuwste van de nieuwste en krachtigste van de krachtigste, “AI toepassingen” draaien.
Nouja, zo ingewikkeld is het toch niet? Ja het is een datacenter, maar specifiek een DC met de infrastructuur om AI toepassingen op te ontwikkelen. In theorie kun je dat ook op een laptopje doen wat je achter in de kast hebt liggen, tot zover heb je gelijk. Maar als het doel is (en dat is het hier overduidelijk) om mee te komen met de rest van de wereld met behoudt van enige soevereiniteit, dan gaat je dat niet lukken met traditionele datacenters. Die hebben nu eenmaal 2 totaal verschillende doelen en eisen.

Een laptop is een PC, maar een PC is niet per se een laptop.
Een vierkant is een rechthoek, maar niet elke rechthoek is een vierkant.
Dus eigenlijk bevestig je de terechte onduidelijkheid die @Salvatron aankaart, namelijk “wtf moeten we onder een AI-gigafabriek verstaan?”
Omdat hij zegt dat de output virtueel is en niet fysiek? Ik haal jouw conclusie niet uit zijn bericht trouwens, want hij zegt toch gewoon dat er wel output is.
Ten eerste: wat is in vredesnaam een AI-gigafabriek, en ten tweede 10 miljard euro is niet veel geld.
Hoe kan je bepalen of € 10 mld. veel of weinig is voor iets waarvan je niet weet wat het is?
Als de Amerikaanse AI bedrijven (OpenAI, Anthropic, xAI, Google) het allemaal hebben over investeringen van (veel) meer dan $100mld, dan is die €10mld weinig.
Geen enkel serieus bedrijf heeft hier interesse in.
Het hele spelletje met AI is volgens mij om er eerst heel veel geld in te pompen, en het verlieslijdend in de markt te zetten. Pas als de concurrentie is verslagen, en de consument verslaafd is, gaat men winst maken.

Dit heet Wikipedia: Predatory pricing.

Dit is duidelijk wat de Amerikaanse en Chinese bedrijven nu doen. Wat zijn de plannen van de EU in deze? Ik lees er weinig over terug in de plannen. En zonder plan ben je bij voorbaat al te laat.

Om mijn punt te onderstrepen, zie: https://isaiprofitable.com
Het hele spelletje met AI is volgens mij om er eerst heel veel geld in te pompen, en het verlieslijdend in de markt te zetten. Pas als de concurrentie is verslagen, en de consument verslaafd is, gaat men winst maken.
Zeker weten. Vooral die 20 euro abonnementjes kosten gewoon geld.

Ze hopen dat de techniek voortschrijdt en het goedkoper maakt, maar vooralsnog worden de modellen steeds capabeler maar juist zwaarder :) Het element predatory pricing is zeker ook aan de gang, absoluut. Het is ook wel bekend als 'marktaandeel kopen'.
Voor de Amerikaanse bedrijven heb je misschien gelijk, maar de Chinese.... waarom geven die hun top modellen (die quasi even goed zijn als de Amerikaanse) dan gratis weg?
Om dat marktaandeel te winnen natuurlijk, ze weten dat hun modellen niet beter zijn dit is dus de oplossing voor hun om toch aandeel te krijgen. Ik weet niet wat ze daarna willen want volgens mij zou het niet werken als ze ineens closed source gaan als ze dat aandeel hebben.

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn