Het interview met Elon Musk is onmisbaar studiemateriaal voor toekomstige historici

Een dag nadat Zanny Minton Beddoes, de hoofdredacteur van The Economist, hem had geïnterviewd, twitterde Elon Musk dat zij ‘een verrader van het Westen is’. Daarna schreef Musk dat we ‘eerst moeten dealen met verraders, voordat we dealen met indringers. Zij plegen hoogverraad.’ En op hoogverraad staat in Amerika de doodstraf. Kortom, en dit is niet eens kort door de bocht: Musk vindt dat Minton Beddoes de doodstraf verdient.

Ik ben sinds 2008 abonnee van The Economist. Ik studeerde toen in Milaan en mijn vakken waren in het Engels. De economische crisis brak uit en ik was omringd door mensen die hun gedroomde baan in Londen of Genève in rook zagen opgaan. Ik moest mezelf bijspijkeren, vond ik.

The Economist bleek gelukkig helemaal niet zo economisch, maar juist heel breed, met verfrissende invalshoeken, een ironische toon en een liberaal wereldbeeld waarbij ik me thuis voelde. Charlemagne, mijn favoriete rubriek, bezorgde me Europees bewustzijn en interesse voor ‘Brussel’.

Maar het is tegenwoordig met The Economist net als met geheel centrumrechts: in een poging het monster te temmen, wordt de eigen kop afgebeten. Lezers van dat blad komen er, net als sommige leden van centrumrechtse volkspartijen, achter dat ze al die tijd het opvallend populaire predicaat ‘liberaal’ hebben gedeeld met lieden die helemaal niet liberaal zijn. Decennialang kon de financiële elite een rondje golf met elkaar lopen zonder het over politiek te hebben. Maar in deze tijd worden de morele ongeletterdheid, het anti-intellectualisme en het gebrek aan historische kennis van velen van hen zichtbaar.

Weliswaar is het nog niet de totale overgave aan domrechts die we bij de VVD en vergelijkbare partijen zien, maar het interview van Minton Beddoes met Elon Musk liet zien dat óók een kritische middenweg nergens toe leidt. Wie een fascist als Musk interviewt, schaakt met een duif; de duif gooit alle stukken om, poept het bord onder en triomfeert alsof hij heeft gewonnen. En dat terwijl de ongelooflijk slecht formulerende Musk alle ruimte kreeg om de gebakken lucht van AI te verkopen en zijn dystopische waanbeelden aan de man te brengen.

Toen Minton Beddoes dan toch kritisch probeerde te zijn, en erop wees dat nogal wat mensen een hekel aan Musk hebben, weerlegde hij dat met zijn 250 miljoen (gekochte) volgers op zijn eigen website – I’m a popular guy – om daarna frontaal de aanval te openen op Minton Beddoes zélf. ‘Nee, jij wordt gehaat.’

Het enige moment waarop Minton Beddoes voldoende tegengas bood, was toen zij Musk aansprak op de leugens die hij over het Verenigd Koninkrijk rondpompt op zijn X. Minton Beddoes, die zelf in Londen woont, vroeg wanneer Musk eigenlijk voor het laatst in Engeland was geweest. ‘Een paar jaar geleden’, sputterde hij, als een puber die zijn huiswerk niet heeft gemaakt. Toen Musk terug was op zijn zolderkamertje, kwamen de tweets.

Het gesprek met Elon Musk is studiemateriaal voor toekomstige historici, omdat de spagaat en het wensdenken van de hoofdredacteur er zo van afspatten. Als ik hem nu maar kietel, hier in zijn eigen Gigafactory, dan lukt het me misschien om eens de échte, menselijke Musk te laten zien, zo leek de gedachte. De walging die ze ongetwijfeld voor Musk voelt, werd professioneel onderdrukt, in de wetenschap dat veel van haar lezers Musk bewonderen en diep in de AI-bubbel zitten.

Alles tevergeefs; alsnog beet het monster haar in het gezicht. Wellicht snapt ze nu dat het simpelweg niet kan: als liberaal een normaal gesprek voeren met een fascist.