Ian McKellen schittert in ‘The Christophers’ van Steven Soderbergh, maar de film gaat niet écht de diepte in

Even met je ogen knipperen en hop, daar is weer een nieuwe film van Steven Soderbergh, een van de productiefste en veelzijdigste regisseurs van Hollywood. Zijn films zijn stijlvol, vakkundig en strak geregisseerd. Maar hij is ook een filmmaker die vaak wat aan de buitenkant van zijn personages blijft.

The Christophers gaat nota bene over de waarachtigheid van kunst. Over het vermogen van kunst om de ziel bloot te leggen, maar ook over hoe kunst kan blijven steken in holle herhaling. Julian Sklar (Ian McKellen in topvorm) maakte ooit een reeks portretten van ene Christopher. Een derde serie daarvan maakte hij nooit af.

Geheim motief

Zijn kinderen, die hij snerend ‘treinwrak’ en ‘scheepswrak’ noemt, hebben het voorzien op die schetsen. Ze vragen kunstkenner Lori Butler (de altijd fascinerende Michaela Coel) om als assistent van hun vader te gaan werken en de schetsen stiekem af te maken. Ze stemt toe. Dat er meer schuilgaat achter die instemming dan simpelweg geld is duidelijk, maar wat precies, dat blijft aanvankelijk ongewis.

Schilderen doet Julian al lang niet meer. Leunend op zijn roem verdient hij geld met het inspreken van digitale verjaardagswensen. Baretje op, sjaaltje om; moeiteloos stapt hij voor de webcam in de rol van de excentrieke en vileine kunstenaar. Om daarna weer in kamerjas en met een buideltasje vol pillen rond te schuifelen. ‘Nooit oud worden’, drukt hij Lori op het hart.

Scherpe dialogen

Vanaf hun eerste ontmoeting hangt er een tastbare spanning in de lucht tussen Julian en Lori. Alsof niet alleen zij een dubbele agenda heeft, maar ook hij. Dat vertaalt zich in heerlijke scènes waarin de twee verbaal om elkaar heen dansen. De scherpe dialogen van scenarioschrijver Ed Solomon geven de acteurs alle ruimte om uit te pakken. Al leggen ze evenveel finesse in een simpel ‘Yeah, well…’

In de kern van hun confrontaties en gesprekken ligt de vraag wat de relatie is tussen kunst en vervalsing. De vraag of en hoe je de essentie van een kunstwerk kunt nabootsen. Door met exact hetzelfde materiaal te schilderen? Door je in de schoenen van de kunstenaar te verplaatsen? En wat als die kunstenaar zelf de essentie is kwijtgeraakt van wat hij heeft gemaakt? Als zelfs het origineel misschien al een nabootsing is?

Het zijn fascinerende vragen, maar hier wreekt zich die altijd wat afstandelijke aanpak van Soderbergh. The Christophers had een mateloos interessante, gelaagde film kunnen zijn als Soderbergh de thematiek had doen terugslaan op de film zelf. Nu blijft het toch (wederom) vooral een film die zijn thema’s en personages beschouwt, in plaats van erin te wroeten.