Huisdieren maken (toch) niet gelukkiger, maar baasjes denken van wel

Huisdierbezitters zijn iets ongezonder dan mensen zonder huisdier. En verder ontlopen de twee groepen elkaar nauwelijks: degenen zonder huisdier zijn niet eenzamer dan de huisdierbezitters, ze zijn niet meer of minder tevreden over hun leven, ze gaan ongeveer even vaak naar de dokter, hun psychologisch welbevinden is gelijk, net als de sociale steun die ze van anderen ontvangen.

Dat is de voor huisdierbezitters ongetwijfeld paradoxale conclusie van een onderzoek dat woensdag is gepubliceerd in het vaktijdschrift Plos One. Het is gebaseerd op een representatieve, regelmatig herhaalde enquête onder meer dan tweeduizend volwassen Zwitsers over zaken als hoe ze zich voelen en hoe gezond ze zijn. Deze keer werd hun ook naar huisdieren gevraagd: of ze die hadden (waarbij alle dieren meetelden, ook minder gebruikelijke als insecten en boerderijdieren), hoeveel tijd ze ermee doorbrachten en hoe close ze ermee waren.

Klein verschil

De onderzoekers corrigeerden voor factoren als leeftijd, geslacht en opleiding, omdat Zwitserse huisdierbezitters vaker jonger of vrouw zijn en buiten wonen dan Zwitsers zonder huisdier. Ze vonden een klein verschil: vrouwen, mensen die meer tijd doorbrachten met hun dier en mensen met een hond hadden er wat meer steun aan.

Maar een duidelijk gunstige invloed van dieren vonden de onderzoekers niet en wat ze wel vonden – dat huisdierbezitters ongezonder zijn – hoeft niet aan de dieren te liggen. Want komen gezondheidsproblemen door een dier of schaffen ongezondere Zwitsers er eerder een aan?

De onderzoekers bepleiten meer onderzoek. Brengt dat antwoord op de vraag of huisdieren geluksbrengers zijn? Dat is hoogst onwaarschijnlijk. Vaak is al vastgesteld dat huisdieren een positief effect op de gezondheid hebben. Zo zouden honden sterfgevallen door hartaandoeningen voorkomen en houden honden en katten cognitieve achteruitgang bij hun baasjes tegen.

Zorgen en verdriet

Maar zeker zo vaak was de conclusie dat er geen verschil is tussen dierenbezitters en mensen zonder dieren, of dat het positieve effect minimaal is, doordat er ook zorgen zijn om huisdieren en verdriet als ze doodgaan. Sommige studies waarschuwen voor negatieve gevolgen. Want oudere mensen vallen over huisdieren en breken dan wat, honden bijten, dieren dragen ziekten over of zijn een bron van astma en allergieën.

Maar wat onderzoek ook uitwijst: mensen denken dat hun huisdier ze helpt. Bij een onderzoek naar de invloed van huisdieren op hun baasjes tijdens de coronapandemie vonden de onderzoekers nul effect op het welbevinden. Maar in de open vragen deelden de geënquêteerden grif hoeveel troost en liefde ze kregen van hun dier en hoe fijn het was dat een hond die naar buiten moet de dag nog structuur gaf.