Brede screening buitenlandse wetenschappers tegen spionage is niet haalbaar

Door onze nieuwsredactie

Het kabinet heeft een streep gezet door een eerder plan om buitenlandse wetenschappers en studenten met toegang tot gevoelige technologische kennis te screenen. Zo'n uitgebreide screening blijkt niet haalbaar. Het kabinet gaat kijken of screening op kleinere schaal wel mogelijk is.

Het vorige kabinet van premier Dick Schoof had aangekondigd buitenlandse wetenschappers en masterstudenten die bij hun werk of studie toegang hebben tot gevoelige technologische informatie te gaan screenen. Daarmee wilde het kabinet spionage of eventuele diefstal van die informatie tegengaan.

Maar het huidige kabinet heeft besloten om dat plan niet door te zetten. Minister Rianne Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) heeft bij betrokken partijen informatie opgehaald over de uitvoerbaarheid en effectiviteit van de screening. Daaruit blijkt dat het plan niet haalbaar is, schrijft de minister in een Kamerbrief.

Volgens Letschert was het voorstel niet scherp genoeg afgebakend, waardoor meer mensen zouden worden doorgelicht dan nodig is. Als het middel te breed wordt ingezet "belemmert dat de beoefening van onderzoek en wetenschap onnodig", schrijft Letschert.

Er kunnen lange wachttijden ontstaan bij de beoordeling, waardoor wetenschappers mogelijk lang moeten wachten voordat ze toestemming hebben om in Nederland te werken. Het risico is dan dat ze ergens anders gaan werken. "Dat wil ik voorkomen", zegt de minister.

Onderzoek naar gerichtere screening

Letschert zegt dat screening wel effectief kan zijn "als je het inzet daar waar het echt nodig is". Daarom gaat het ministerie nu onderzoeken of een beperktere en gerichtere screening wel haalbaar is. Daarnaast wordt ook gekeken naar alternatieven. "Niets doen is geen optie."

Inlichtingendiensten waarschuwen al langer dat landen als Rusland, China en Iran op zoek zijn naar kennis die mogelijk ook militair kan worden gebruikt.