Voor een zinkend schip doet de NPO wel erg z’n best de vracht te verzwaren
Er is zo weinig om je over te verwonderen. Ik keek de drie talkshows die dinsdagavond geprogrammeerd stonden: Nieuws van de dag, De Oranjezomer (beide SBS 6) en Goedenavond Nederland van WNL. Thomas van Groningen die ‘en dat van ónze belastingcenten’ uitroept over een documentaire van Omroep Zwart. Rutger Castricum die beweert dat jonge vrouwen verantwoordelijkheid zouden moeten nemen voor de dalende geboortecijfers. Ze zijn te kritisch bij hun partnerkeuze. Victor Vlam die in het verlengde daarvan zegt dat onze cultuur aan het uitsterven is.
Op naar een onmogelijk te volgen discussie over het vluchtelingenverdrag in Goedenavond Nederland, tussen Europarlementariër Malik Azmani en Carolus Grütters, onderzoeker op het gebied van migratierecht, die mij me deed afvragen of de kijker überhaupt nog deel was van het geheel. ‘NIET DOOR ELKAAR’, wanhoopte presentator Sam Hagens. Miniem effect.
In september 2025 publiceerde NRC een commentaar waarin de beslissing van de NPO om de talkshows – op het conservatieve Goedenavond Nederland na – met zomerstop te sturen werd bekritiseerd. ‘Waar was het geluid van de publieke zenders – die toch als taak hebben alle stemmen te laten horen en niet alleen radicaal-rechtse – deze zomer?’, stond er.
Een kleine aanvulling daarop. Ja, dit zijn programma’s die gericht zijn op de actualiteit en die is voorspelbaar deprimerend. Maar toch – wat een invuloefening, deze onderwerpen en takes. Islamitische homofobie, vluchtelingen en Rusland in Goedenmorgen Nederland. In Nieuws van de Dag weer die islamitische homofobie, Trump, hittegolven. De Oranjezomer over de schulden van Tofik Dibi, Berlijn (Hélène Hendriks: ‘waar het een en ander is gebeurd’), de geboortecrisis. Chris Woerts doet het ‘genoeg’, antwoordde hij op Hendriks’ te verwachten vraag.
Bestrijdt de NPO die vaalheid niet het best met originaliteit? De televisieavond was als de inhoudsopgave van een maatschappijleerboek. Voor een zinkend schip doet de publieke omroep wel erg z’n best de vracht te verzwaren, dacht ik. Waarom geen primetimetalkshow met wat lucht? Iets over kunst. Een jong bandje dat komt spelen. Een schrijver die vertelt over zijn werk. Echte, aanstekelijke verwondering. Ten onder gaan we toch, kras eens blij buiten de lijntjes. Het debat valt ook te beïnvloeden door het niet te voeren. Wat xtc, graag.
Sam Hagens wilde graag afsluiten met een lichtpuntje. Ik vond het door weg te zappen, naar Natuur in de Cariben van Natasja Gibbs. Ze bezocht het prachtige Saba, waar ze het hoogste punt van het koninkrijk beklimt. ‘Het is nergens zo stil als op Saba’, concludeerde een betoverde Gibbs eenmaal bovenaan. Maar toch klonk er iets. Dat wat leven de moeite waard maakt.