Verbod Merwedebrug kost 1,5 miljoen euro per dag, 18.000 vrachtauto's rijden om

Zaterdag sloot Rijkswaterstaat de Merwedebrug, onderdeel van de A27, bij Gorinchem plotseling voor al het vrachtverkeer. Uit onderzoek bleek dat het staal in de boogconstructie op meerdere plekken minder sterk is dan eerder werd aangenomen. Daardoor kan de veiligheid voor zwaar verkeer niet voldoende worden gegarandeerd.

De wegbeheerder doet aanvullend onderzoek naar de staat van het staal. Pas daarna kan Rijkswaterstaat zeggen hoelang het vrachtwagenverbod nodig blijft, laat een woordvoerder aan NU.nl weten.

De gevolgen van het vrachtwagenverbod op de brug zijn groot, zegt brancheorganisatie Transport en Logistiek Nederland (TLN). Volgens de organisatie is de A27 een belangrijke transportroute. Er rijden normaal ongeveer achttienduizend vrachtwagens per dag over de brug. TLN heeft berekend dat de afsluiting de sector dagelijks zo'n 1,5 miljoen euro extra kost.

TLN onderzoekt mogelijke juridische stappen. De brancheorganisatie stelt dat de afsluiting vanuit veiligheidsoogpunt terecht is, maar vraagt zich af of de overheid als beheerder van de infrastructuur voldoende heeft gedaan om de huidige situatie te voorkomen.

Vrachtwagens moeten omrijden over routes langs Dordrecht of Den Bosch, onder meer via de A15, A16, A2 en A59. Daardoor leggen transporteurs tientallen extra kilometers af. Ook kan het op de alternatieve routes drukker worden.

De transportsector heeft volgens TLN al te maken met hoge dieselprijzen en personeelskosten, die begin dit jaar flink zijn gestegen. Daarnaast betalen transporteurs sinds begin juli op bijna alle snelwegen vrachtwagenheffing per gereden kilometer.

"De impact voor het vrachtverkeer is enorm", zegt een woordvoerder van TLN. "De extra omrijkosten vergroten de financiële druk alleen maar."

Swijnenburg Transport uit Werkendam merkt de gevolgen direct. Dat transportbedrijf is aan de zuidkant van de Merwedebrug gevestigd. "Een van onze grootste klanten zit aan de andere kant van de Merwedebrug", vertelt directeur Henk Swijnenburg. "Dagelijks rijden ongeveer twintig vrachtwagens naar die klant om trailers te brengen of op te halen."

Normaal is dat een rit van ongeveer 11 kilometer en zijn chauffeurs binnen tien minuten op hun bestemming. Door de afsluiting moeten de chauffeurs volgens Swijnenburg een omweg van zo'n 90 kilometer maken. De reistijd loopt daardoor op tot ongeveer anderhalf uur.

"Je hebt extra brandstofkosten, vrachtwagenheffing en veel meer manuren", zegt Swijnenburg. Hij schat dat zijn bedrijf door de afsluiting minimaal 10.000 euro per week extra kwijt is.

Het is onzeker of Swijnenburg de kosten kan doorberekenen. Het transportbedrijf rekent klanten niet per gewerkt uur af, maar per stop of per rit. Extra reistijd of gereden kilometers komen daardoor niet automatisch op de rekening van de klant terecht.

"Je wilt niet drie weken na de invoering van de vrachtwagenheffing alweer bij klanten aankloppen voor een prijsverhoging", zegt de directeur. "Als we de kosten niet kunnen doorberekenen, gaan ze volledig van onze marge af."

Ondernemers die schade lijden, kunnen mogelijk een beroep doen op de nadeelcompensatieregeling van Rijkswaterstaat. Maar dat betekent niet dat zij automatisch geld krijgen. TLN zegt dat in de praktijk maar weinig aanvragen worden toegekend.

Swijnenburg zegt dat zijn bedrijf bij de afsluiting in 2016 ongeveer 75.000 euro schade leed. Het kreeg daarvoor naar eigen zeggen geen compensatie. Ook nu houdt hij er rekening mee dat het bedrijf de kosten zelf moet dragen.

De nieuwe problemen zijn volgens TLN een teken dat beheer en onderhoud van de Nederlandse infrastructuur te weinig prioriteit hebben gekregen. "Dit laat zien hoe kwetsbaar de infrastructuur hier is geworden", zegt de woordvoerder. "Zolang investeringen uitblijven, zullen dit soort situaties zich blijven herhalen."

Wanneer de resultaten van het onderzoek naar de staat van de Merwedebrug bekend zijn, kan Rijkswaterstaat nog niet zeggen. Personenauto's, lijnbussen en hulpdiensten mogen wel over de brug blijven rijden.

Vanwege het vrachtwagenverbod zoekt Swijnenburg Transport naar andere oplossingen. Zo overweegt het bedrijf om vrachtwagens aan de andere kant van de brug te stallen of daar tijdelijk iets te huren. Het bedrijf deed dat ook bij de vorige afsluiting van de Merwedebrug, in 2016.

Directeur Swijnenburg zou ook graag zien dat Rijkswaterstaat onderzoekt of lokale bedrijven onder strikte voorwaarden toch van de brug gebruik kunnen maken. "Denk bijvoorbeeld aan vrachtwagens die 's nachts en met voldoende onderlinge afstand oversteken."

Rijkswaterstaat is voorlopig niet van plan uitzonderingen toe te staan. "Het verbod geldt voor álle vrachtwagens."