Vakantie-ongelijkheid groeit, maar op de gratis camping van Appie Wijma in Opende is iedereen gelijk

De plek waar eens horta’s en astilbes groeiden, doet tegenwoordig dienst als campingrestaurant. Op een krijtbord aan een buitenmuur heeft Appie Wijma (61), niet zonder gevoel voor humor, een mededeling voor de campinggasten geschreven. ‘Wegens olieprijzen duurder’, staat erop. ‘Patat €0.00, Frikandel €0.00 euro, Hamburger €0.00. Excuus hiervoor.’

Het is de achtste zomer dat Wijma zijn camping Polemonium runt in het Groningse dorpje Opende, en al acht zomers is er nog nooit een cent afgerekend door een van de kampeerders. Niet voor een staplaats, niet voor de beschikbaar gestelde caravan en fietsen. Zelfs niet voor het eten en drinken, onbeperkt. En dan is er ook nog zijn tweedehands kledingwinkel met de naam Appie Gein, waar geldt: ‘drie halen, nul betalen’.

De voormalige kweker ontvangt zijn gasten met koffie en hartvormige roze koeken in zijn oude kas. Op de vraag waarom hij een camping voor minima is begonnen en geen lucratieve glamping, antwoordt de opgewekte Wijma met meer Friese dan Groningse tongval: ‘Het leven draait om liefde, niet om geld.’

Stress over rondkomen

De ‘vakantie-ongelijkheid’ neemt toe. Van de 25 procent huishoudens met het laagste inkomen ging vorig jaar de helft niet met vakantie, blijkt uit CBS-cijfers. Een daling ten opzichte van vijf jaar geleden, toen nog ruim 60 procent van die groep wegging. Ondertussen is het aantal vakantiegangers onder de rijkste 25 procent ten opzichte van vijf jaar geleden licht gestegen naar 92 procent. De groep die het meeste toe is aan een langere periode van ontsnappen aan de dagelijkse stress van rondkomen en schuldeisers, komt daar het minste aan toe.

Denise (38) weet er alles van. Na de breuk met haar partner kwam ze in de bijstand en ging ze van ‘100 euro per dag te besteden naar 10’. Niet dat ze haar uitgavenpatroon daar op aanpaste. ‘Stom, maar ik wilde er niet aan toegeven.’

Na vijf jaar bewindvoering is ze nu bijna van de schulden af. Vakantie zat er al die jaren niet in. Tot ze vorige week op TikTok Appie’s camping voorbij zag komen in een veel bekeken item van RTV Noord. ‘Op donderdag stuurde ik een berichtje en ik was de dag erna al welkom’, zegt de vrouw die in allerijl met haar 12-jarige zoon en 5-jarige dochter vanuit Rotterdam is overgekomen.

‘Het was best spannend, maar alles is hier netjes en schoon.’ Wat ze ook fijn vindt: iedereen op deze camping heeft zijn sores. ‘Je hoeft je eigen hier nergens voor te schamen.’

Janneke Stoter (46) heeft hetzelfde, vertelt ze op het kampeerveld waar de gedoneerde caravan-modellen uit de jaren negentig, zoals Beyerland en Kip, verstrooid staan opgesteld. Vanuit Oude Pekela is ze met ‘de fietstassen vol’ per trein gekomen. Zij en haar man stonden jaren onder bewind, waardoor er voor bijvoorbeeld een kunstgebit geen geld was. ‘In mijn woonplaats schaam ik me voor mijn slechte tanden, hier niet.’

Ook voor Stoter geldt: zonder Appie was ze dit jaar weer thuisgebleven. ‘Dit voelt echt als vakantie’, zegt de vrouw die inmiddels als huishoudelijk ondersteuner werkt. ‘De kinderen kunnen hier vrij spelen. Ik woon in een straat waar ze niet zomaar naar buiten kunnen.’

Kenia werd Opende

Appie Wijma verloor op zijn 14de zijn moeder. De helft van zijn leven was ze ziek geweest, maar ze bleef zich om anderen bekommeren. Met haar als voorbeeld zag Wijma, die op zijn 16de begon met werken in de tuinbouw, een carrière voor zich in ontwikkelingswerk. Het liefst in Kenia. Het werd Opende.

Van niemand hoeft Wijma te weten wat hun situatie is. ‘Telefoonnummer, woonplaats en met hoeveel is genoeg’, zegt hij. ‘Iedereen mag aankloppen, want je kunt ook arm zijn in je hart.’

Zo is René Kuipers (38) uit Sappemeer Wijma eeuwig dankbaar dat hij er voor hem stond nadat zijn zorgzame schoonouders onlangs overleden en hij met zijn gezin in een diep gat viel. Kuipers met natte ogen: ‘Appie, daar mogen er nog wel duizend van komen.’

In de tien zomerweken dat Polemonium open is, kunnen er wekelijks een kleine veertig mensen verblijven. Vaste aankomst is vrijdag, vertrek op dinsdag. De gasten wacht niet alleen een tjokvolle ijskast in de ontmoetingsruimte, maar ook een stevig programma.

Een kleine greep: na aankomst kleding uitzoeken bij Appie Gein, ’s avonds lopend buffet. Zaterdags blotevoetenpad in de buurt, om zes uur opent de snackbar – met dank aan een donatie van de kerk in Middelstum, waarmee voor deze zomer frisdrank, 100 kilo patat en 525 frikandellen konden worden gekocht.

Als vaste zaterdagse afsluiter: ‘Bingo iedereen prijs.’ Voorafgaand aan deze feestavond kunnen moeders zich met gedoneerde make-up opmaken. Wijma: ‘Als mama rechtop loopt, dan doen de kinderen dat ook.’

Overladen met donaties

Op zondag komen Wijma’s vrienden van de lokale christelijke motorclub op de koffie om met de gasten te kletsen, is er een suikerspinmachine, en in de avond is het zelf pizza bakken. Deze ochtend is het wachten voor vertrek naar het zwembad in Surhuisterveen. Picknicktas mee, Appie betaalt. Lachend: ‘Dan lopen ze mij even niet voor de voeten en kan ik rustig de barbecue klaarmaken’.

Wijma wordt door bedrijven en particulieren overladen met spullen en donaties. Zelfs zoveel dat hij op een ongezien moment de ouders straks Sinterklaascadeaus kan toestoppen. ‘Want in september liggen de pepernoten alweer in de schappen en begint de volgende zorg.’

Meermaals moet Wijma het gesprek met de krant onderbreken vanwege een beller. ‘Mijn man is overleden, wilt u zijn kleding?’ Appie condoleert en bedankt vriendelijk; daarvan heeft hij genoeg. ‘Alleen nieuw kinderondergoed, daar kunnen we niet genoeg van hebben.’ Want, zegt hij na het telefoontje : ‘Niets is vervelender voor een kind dan bij schoolgym verkleden in versleten onderbroek van je zus.’

De gasten hebben dit jaar geluk. Een schoenenwinkel die ermee stopte, heeft tientallen nieuwe kinderschoenen gedoneerd. Denise zoekt in het rek naar roze exemplaren voor haar dochter. ‘Ik weet niet eens welke maat je hebt, zó lang heb ik al geen schoenen voor je gekocht’, zegt ze enigszins opgelaten. ‘Appie, kijk eens!’ Trots toont een jongetje zijn nieuwe schoenen. Wijma glundert: ‘Een blij kind, wat kan daar nou tegenop?’

Zelf heeft Wijma een zoon van 18 jaar, die graag op de camping helpt, maar hem ook een ding heeft verzekerd: ik ga de boel niet overnemen. Wijma hoopt zelf nog veel tijd te krijgen van ‘de baas’, zoals hij God noemt. En daarna? Hij lijkt wat weg te slikken na die vraag.

‘Wie is er zo gek dit te doen?’, vraagt hij zich af. ‘Het is mijn ergste gedachte: dat dit ooit weggaat.’