Astronomen vinden bewijs voor partner van beroemde ster Betelgeuze

Linda van Beest
Nieuwsredacteur

Astronomen hebben bewijs gevonden voor een partner van de beroemde ster Betelgeuze. De ster is zwaarder en helderder dan gedacht, blijkt uit beelden van een telescoop die deels in Nederland is ontwikkeld.

Betelgeuze is een van de bekendste sterren aan de hemel. De ster staat in het sterrenbeeld Orion, dat vanaf de aarde met het blote oog is te zien. Nu blijkt Betelgeuze een partner te hebben: Betelgeuze B.

De vondst is een "afsluiting van een zoektocht die een eeuw heeft geduurd", schrijven de onderzoekers in Astronomy & Astrophysics. De ster wordt al zo lang onderzocht vanwege de variatie in helderheid. Die variatie zou kunnen worden verklaard door een begeleidende ster, maar die werd eerder nooit gevonden.

In december 2024 werd Betelgeuze B uiteindelijk gespot met hulp van de Very Large Telescope (VLT) in de Chileense Atacamawoestijn. De partnerster beweegt rond Betelgeuze en beïnvloedt daarmee de hoeveelheid licht die de ster uitzendt richting de aarde.

"Ik sprong op van mijn stoel toen ik de bewerkte beelden zag", zegt hoofdonderzoeker Miguel Montargès. "Eerlijk gezegd had ik niet de verwachting dat de VLT in staat zou zijn de partnerster te ontdekken." Dat lukte uiteindelijk wel, omdat Betelgeuze B zwaarder en helderder is dan het origineel. Vooraf werd aangenomen dat de partnerster ongeveer de massa van de zon zou hebben, maar Betelgeuze B lijkt nu twee tot drie keer zwaarder.

Betelgeuze B werd in beeld gebracht met een deels in Nederland ontwikkeld instrument. De telescoop was bedoeld om planeten rond sterren op te sporen, maar werkt dus ook goed om sterren te ontdekken. Montargès houdt nog wel een kleine slag om de arm. "Om er zeker van te zijn dat de begeleidende ster echt bestaat, moeten we hem over een jaar nog aan de andere kant van Betelgeuze waarnemen, maar er is nauwelijks nog ruimte voor twijfel."