Nederland bant producten uit illegale Israëlische nederzettingen

Vanaf 22 september mogen goederen uit de nederzettingen niet meer worden ingevoerd, gekocht of verkocht. Ook bedrijven die de handel in deze producten mogelijk maken, bijvoorbeeld als tussenpersoon, mogen dat niet meer doen. Daarnaast wordt het strafbaar om de regels te omzeilen.

Het kabinet stelt dat de Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied in strijd zijn met het internationaal recht. Met het handelsverbod wil Nederland voorkomen dat het via handel bijdraagt aan het voortbestaan van die situatie.

Nederland behoort hiermee tot een klein groepje Europese landen dat zelf ingrijpt. België besloot eerder deze maand ook een importverbod in te voeren, nadat de Europese Commissie er opnieuw niet in was geslaagd voldoende steun te krijgen voor een gezamenlijk Europees verbod.

De Europese ministers van Buitenlandse Zaken spraken vorige week wél af om een voorstel voor een Europees importverbod verder uit te werken. Een definitief besluit laat waarschijnlijk nog op zich wachten, omdat daarvoor steun van alle EU-lidstaten nodig is.

Het verbod zal vooral gevolgen hebben voor landbouwproducten uit de nederzettingen, zoals citrusvruchten, dadels, avocado's, granaatappels en sesamproducten.

Toch zitten er nog veel haken en ogen aan het plan. De handhaving wordt waarschijnlijk niet eenvoudig. Ook de Raad van State, die over het wetsvoorstel werd geraadpleegd, plaatst kanttekeningen bij de handhaving.

Producten uit nederzettingen worden regelmatig als 'afkomstig uit Israël' gelabeld, waardoor voor importeurs en de douane lastig is vast te stellen waar ze precies vandaan komen. Dan is het moeilijk om ervoor te zorgen dat bedrijven zich echt aan zo'n verbod houden.

Onderzoek van de ngo Global Echo laat zien dat dit een hardnekkig probleem is: minstens 19 procent van de in die acht jaar tijd onderzochte ladingen citrusvruchten, dadels en sesampasta bleek in werkelijkheid uit nederzettingen te komen, ondanks dat er op het label stond dat de producten 'gewoon' uit Israël kwamen.